Paritas daya tuku
Kaseimbangan kemampuan blanja, kadhangkala uga karan paritas daya beli (basa Inggris: purchasing power parity-PPP) sajeroning èlmu ékonomi iku metodhe sing dipigunakaké kanggo ngitung alternatif aji tukar antar mata uang saka rong nagara. PPP ngukur sepira akèhé sawiji mata uang bisa tuku sajeroning pangukuran internasional (racaké dolar), amarga barang lan jasa duwé rega sing béda ing manéka nagara.
Aji tukar PPP dipigunakaké sajeroning perbandingan internasional tumrap standar urip. PDB sawijining nagara wiwitané diitung sajeroning mata uang lokal, dadi perbandingan antara rong nagara mbutuhaké konvèrsi mata uang. Perbandingan migunakaké aji tukar nyata dianggep ora nyata, amarga ora nuduhaké prabédan rega antar nagara. Prabédan antara PPP lan aji tukar nyata bisa béda akèh. Upamané, PDB per kapita ing RRC watara AS$1.400, déné miturut PPP ya iku watara AS$6.200. Déné PDB nominal per kapitané ya iku watara AS$37.600, nanging PPP-né mung AS$31.400.
Uga delengen[besut | besut sumber]
- Dolar internasional
- Pratélan nagara miturut PDB (PPP)
- Pratélan nagara miturut PDB (PPP) per kapita
- Pangukuran pikolèhan nasional
- Èfèk Penn


text:
7 Januari punika dinten ingkang kaping 7 miturut Kalèndher Grégorius.
Kadadosan WigatiBesut
1325-Alfonso IV dados Raja Portugal.
1558-Prancis nglingsiraken Calais, kapanguwaosan kontinental Inggris puput.
1566-Pius V dados Paus.
1610-Galileo Galilei midangetaken sekawan rembulan wonten ing Jupiter sepindhah. Priyayi bule punika maringi asma kaliyan sekawan candra punika lan ugi rembulan-rembulan punika dipunwastani bulan Galileo.
1782-Bank komersial sepindhah ing Amérika dipunbikak (Bank of North America).
1785-Setunggaling tiyang Prancis Jean-Pierre Blanchard kaliyan tiyang Amérika John Jeffries mertinjo mring Dover, Inggris dugi Calais, Prancis nganggé balon gas, kinawruhan dados manungsa-manungsa sepindhah ingkang ngliwati Selat Inggris liwat awang-awang.
1789-Pemilu ingkang dipungelar ing sedanten AS kaping sepindhah.
1904-Sinyal darurat "CQD" sepisanan dipun-ginakaken kanggé nggantos sinyal "SOS" kalih warsa salajengipun.
1927-Micara liwat telepon internasional ingkang sepindhah-New York City dugi London.
1927-Sepisananipun klub basket sirkus Harlem Globetrotters mameraken gim.
1935-Perang Dunia II: Benito Mussolini dan Mantri Urusan Manca Prancis Pierre Laval napakastani Prajanjen Italia-Prancis.
1953-Présidhèn AS Harry Truman mbiwaraaken manawi AS sampun saged ngembangaken bom hidrogen.
1959-AS mindhangetaken pamaréntah Kuba ing énggal dipunasta déning Fidel Castro.
1979-Pol Pot kaliyan Khmer Merah dipunlengseraken déning prajurit Vietnam.
1984-Brunei mlebet dados anggota nomer nenem ASEAN.
1989-Akihito dados Kaisar Jepang.
1999-Perkara impeachment Présidhèn Bill Clinton dipunwiwiti.
2004-Kabupatèn Dharmasraya ing Sumatra Barat.
WiyosanBesut
1502-Paus Gregorius XIII (w. 1585)
1831-Heinrich von Stephan, pembentuk persatuan pos Jerman ugi pangadeg Universal postal union (w. 1897)
1325-Raja Dinis saking Portugal (l. 1261)
1536-Catherine saka Aragon, Ratu Inggris (l. 1485)
1810-Albertus Wiese, mantan Gubernur-Jendral Hindia-Walandi ing Batavia antawis taun _PHONE_, séda wonten Haarlem Walandi.
1920-Edmund Barton, Mahamantri Australia kapisan (l. 1849)
1989-Hirohito, Kaisar Jepang (l. 1901)
RiyayaBesut
Dinten Natal ing kalèndher Julius. Dinten Natal dipunriyayakaken déning Igréja-gréja Ortodoks kados ta Ortodoks Koptik, Ortodoks Masedonia, Ortodoks Serbia, Ortodoks Ruslan, Ortodoks Anthiokhia kaliyan ugi Gréja Ortodoks Yunani ing Atena & Mesir.
Wikimedia Commons duwé médhia ngenani Category:7 January.
Dijupuk saka "_URL_

config: jv


text:
glafalaken fonem /i/ wonten ing tembung wis → [e]. Fonem /i/ kalebet vokal inggil. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi baku kanthi saestu. |
| 7. | [ketoʔe tah oraʔ] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem vokal /a/. Fonem /a/ ingkang mapanipun wonten ing wanda pungkasan ing tembung ora dipunlafalaken [oraʔ] kedahipun [ora] boten wonten tambahan glottal stop [ʔ] ing pungkasaning fonem /a/. | Amargi taksih kadayan dialek Banyumasan. |
| 8. | [ora popo] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem vokal /o/ ingkang mapanipun wonten ing wanda kaping pisan kaliyan wanda kaping pungkasan. Kedahipun tembung papa dipunlafalaken [ppp] sanes [popo]. Fonem /o/ kalebet fonem vokal andhap. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi baku. |
| 9. | [bukune entuk nan ḥondita] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem vokal /u/ ingkang mapanipun wonten ing wanda sigeg. Tembung entuk kedahipun dipunlafalaken [entUʔ] sanes [entuk]. Fonem vokal /u/ ingkang mapanipun wonten ing wanda sigeg kedahipun dipunlafalaken [U]. fonem /u/ kalebet fonem vokal inggil. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi baku kanthi saestu. |
| No | Data Ujaran | Jinis Kalepatan Fonem | Indikator | Ingkang Ndayani |
|----|-------------|-----------------------|-----------|----------------|
| | | V K S-V | | |
| 10.| [bukune entuk nang ngendi ta] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem konsonan /k/ ingkang mapanipun wonten ing wanda pungkasan utawi wanda sigeg. Tembung entuk kedahipun dipunlafalaken [entU?] sanes [entuk]. Fonem konsonan /k/ ingkang mapanipun wonten ing wanda pungkasan kedahipun dipunlafalaken glottal stop [ʔ]. Fonem /k/ kalebet konsonan hambat letup dorso-velar. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi baku kanthi saestu. |
| 11.| [ɔpɔ mripatku saliwar] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *tambahing* fonem vokal /a/ wonten ing wanda kaping pisau. Kedahipun sliwer [sliwar] sanes saliwer [saliwar]. Fonem /a/ kalebet fonem vokal andhap. | Amargi kirang pemahaman tetembungan basa Jawi. |
| 12.| [sin liyane dɔ mɔɔɔ? yo?] (P/I/12/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* *tambahing* glottal stop ingkang mapanipun wonten ing wanda pungkasaning fonem vokal /ɔ/ utawi wanda sigeg. Tembung maca kedahipun dipunlafalaken [mɔɔɔ] sanes [mɔɔɔ?] | Amargi taksih kadayan dialek Banyumasan. |
| 13.| [rɔgɔne pira?] (P/U/12/03/14) | √ | Tembung regane asalipun saking tembung rega [rɔgɔ] dipuntambah panambang -ne, kedahipun dipunlafalaken [rɔgane] sanes [rɔgɔne]. Ngalami kalepatan pelafalan fonem /ɔ/ ingkang mapanipun wonten ing wanda kaping kalih menga. Fonem /a/ kalebet fonem vokal andhap. | Amargi dereng nguwaosi kaidah perubahan tembung andhahan wonten ing tembung basa Jawi baku, saha pasrawungan saben dintenipun kaliyan tiyang ingkang setunggal daerah. |
| No | Data Ujaran | Jinis Kalepatan Fonem | Indikator | Ingkang Ndayani |
|----|------------------------------------------------------------------------------|-----------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------|
| 14.| [jane eman ora nɔnɔ kabeh, niŋ kaɖaŋ, makane kowe kudu ɲuwasani] (K/Y/14/03/14) | V K S-V | Ngalami kalepatan tambahing fonem konsonan /n/ ingkang mapanipun wonten ing wiwitaning tembung. Tembung nana [nɔnɔ] kedahipun dipunlafalaken [ɔnɔ]. | Amargi taksih kadayan dialek Banyumasan. |
| 15.| [lha mbəni wis ditakoke] (KS/V/21/03/14) | | Ngalami kalepatan *pelafalan* sudaning fonem /k/ ingkang kedahipun dipunlafalaken glottal stop [ʔ] ingkang mapanipun wonten ing wanda kaping tiga, wonten ing tembung takokke ingkang dipunlafalaken [takoke] kedahipun [takoʔke]. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi baku kanthi saestu. |
| 16.| [bakU1 gudəg] (KS/V/21/03/14) | | Ngalami kelepatan *pelafalan* fonem /g/ ingkang mapanipun wonten ing pungkasaning tembung. Tembung gudheg kedahipun dipunlafalaken [guḍək] sanes [guḍəg]. Fonem /g/ kedahipun dipunlafalaken [k]. | Amargi taksih kadayan kaliyan dialek Banyumasan. |
| 17.| [ita mah caʰeh ki sənəŋ guyon e ita] (K/I/25/03/14) | | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem /h/ ingkang mapanipun wonten ing pungkasaning tembung cahe. Tembung cahe ingkang asalipun saking tembung bocahe dipunlafalaken [caʰeh] kedahipun [caʰe]. Fonem /h/ ing pungkasaning tembung kedahipun *luluh* utawi boten dipunlafalaken. | Amargi taksih kadayan kaliyan dialek Banyumasan |
| No | Data Ujaran | Jinis Kalepatan Fonem | Indikator | Ingkang Ndayani |
|----|-----------------------------------|-----------------------|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------------------------|
| 18.| [urun ḷalih e] (K/I/25/03/14) | √ | Ngalami kalepatan *pelafalan* fonem vokal /i/ ingkang mapanipun wonten ing pungkasaning wanda. Tembung ngelih dipunlafalaken [ḷalih] kedahipun [ḷḷlh]. Fonem /i/ kedahipun dipunlafalaken [I] sanes [i]. Fonem /i/ kalebet fonem vokal inggil. | Amargi dereng nguwaosi fonem basa Jawi kanthi saestu. |
| 19.| [iki ora kon diganti kan fem] (K/I/25/03/14) | √ | Ngalami

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text:
UniverseFX EA Review - Best Forex EA kang | Expert Advisors | Robot FX
EA'S FOREX BEST | EXPERT Advisors | robot FX UniverseFX EA 0
Price: $ 129 (1 Licence, FREE anyari & SUPPORT)
Cathetan: JAMINAN TANPA LIMITING - 30% SALE OFF - SALAH registrasi: $ 189
UniverseFX EA Review - Penasihat Pakar Forex Paling Dhuwur Kanggo Metatrader 4
UniverseFX EA banget duwe bathi Forex Expert Advisor lan sistem perdagangan otomatis 100 sing dikembangake dening tim pakar pedagang profesional sing pengin ndeleng kasil!
iki Robot FX ngandhut akèh fitur inovatif anyar. Advisor Expert iki asil saka 2 taun pembangunan. Tim (kang wis digawe ing Manhattan FX EA uga) kasusun saka programer lan engineers, Nanging, malah guru besar universitas mbantu kanggo nemokake sambungan ing pasar FX lan mbangun model matematika beda.
UniverseFX EA ndadekake MediaWiki ing lolos ing pasar forex. Iku ngetung TCTerms entri kanthi cara beda lan nemtokaken yen iku worth dagang ing titik.
yen forex Robot nemtokaken kanggo perdagangan, banjur otomatis mranata paling paramèter resiko lan ukuran akèh supaya njaluk kinerja sing paling apik. Salajengipun, iku uga nemtokaken kanggo mbukak salah utawa luwih pesenan.
Ing manajemen pesenan, iku nganalisa obahe forex lan trailes ing Stop Loss miturut. Yen breakout mengkono, banjur UniverseFX EA bisa entuk akèh MK ing jumlah wektu cendhak. Yen breakout ora kelakon, ing FX Expert Advisor nutup supaya langsung.
Kanthi cara iki ing Robot FX bakal duwe unik tampa pituwase Risk aspek, amarga bisa nggawe MediaWiki ageng nalika iku tansah risiko saya kurang.
Thanks kanggo fitur-fitur kasebut Universe FX Robot bisa dadi tenan ono gunane!
UniverseFX EA - Ora Ngrasa Teknik Forex?
Nggawe UniverseFX EA lan nguripake investasi menyang GOLD!
UniverseFX EA - Ora Krungu Dagang Forex Robot Sadurunge?
dhuwit gampang tanpa gaweyan sembarang apa UniverseFX EA iku kabeh babagan. Iku strategi Forex otomatis lan sistem analitis diprogram sing ngijini sampeyan kanggo lungguhan, santai lan mung nonton Robot FX Trading apa trick sawijining. Sawise paramèter, timbangan lan watesan saka transaksi wis diwenehake dening panjenengan, Robot njupuk liwat lan Ngalahake kabeh transaksi sing. Iki ngidini sampeyan kanggo njupuk kontrol nalika ngarahke tenogo ing prakara penting liyane uga.
The UniverseFX EA tetep ing lan 24 operasional / 5 nggoleki kesempatan exchange duwe bathi lan serangan nalika gain bisa samesthine. Dadi manawa sampeyan mateni, sampeyan ora bakal kantun pilihan perdagangan single mbathèni.
Boten kados kita manungsa, ing UniverseFX EA iku sepi kahanan kang ora tetep emosi lan mung bisa ing lingkungan rampung calculative. Pakar advisor ora nggawe spur-saka-saka-wayahe kaputusan; ing kasunyatan iku wis arep ngumpulake bukti lan tokoh lan ora nglilani wedi, carane mahami lan kaku njaluk ing cara.
UniverseFX EA - Babagan Logika Trading, Persiyapan lan Keperluan Liyane
UniverseFX EA dagang ing jam-jam tartamtu, nganalisa lan nemtokake arah rega kanggo saperangan jam sabanjuré utawa dina. Uga advisor pakar iki ngidini sampeyan kanggo perdagangan karo risiko kasebut lan untung seng di pengeni. Sistem dagang hasil MediaWiki gedhe lan mbukak dagang saben dina.
iki Forex Expert Advisor wis dirancang kanggo dagang ing EURUSD lan GBPUSD pasangan ing pigura wektu cilik 1. Ukuran akun ora diwatesi. Ing Forex Trading Robot dianggo ing saldo akun.
Ana kemungkinan banget Spanyol netepi karo UniverseFX EA. Pencipta software iki njamin a sukses tingkat luwih saka 60% lan uga bakal mènèhi asil Diverifikasi.
UniverseFX EA punika enggal kasedhiya ing rega temenan, IE mung $ 129. Supaya ora ngenteni kanggo njupuk salinan!
Ngunjungi Situs web UniverseFX EA resmi
Mulai tanggal: September 19, 2016
Mulai tanggal: September 5, 2016
tampa pituwase Risk
dawa M1


text:
ud andhahan kanthi ater-ater (sa-) saged kapanggihaken ing jinising tembung wilangan pokok susun ingkang saged dipuntingali wonten ing ukara ngandhap menika.
(4) Sing *siji* parabane Kenes, sebab yen mencok buntute jenthat-jenthit *(DL41/WB22/P1/K4)*.
Saking andharan ing nginggil, saged dipuntingali bilih tembung *siji* kalebet tembung wilangan. Tembung *siji* kalebet tembung wilangan amargi mratelakaken cacahing tembung aran. Tembung aran ing ukara nginggil inggih menika kewan kang gadhah buntut.
Tembung wilangan *siji* wonten ing nginggil menika kadadosan saking morfem asal 'iji' ingkang dipunraketi dening morfem iket awujud ater-ater (sa-). Dados, wujud tembung wilangan *siji* menika kadadosan kanthi ngewahi tembung kados ing ngandhap menika.
'''
 siji
sa- + iji
'''
Tembung wilangan *siji* menika kalebet jinising tembung wilangan pokok temtu amargi saged dipunmangertosi gunggungipun saha saged dipun-etang cacahipun kanthi pesti. Pramila, tembung wilangan *siji* menika kalebet tembung
wilangan awujud *polimorfemis* ingkang awujud andhahan kanthi ater-ater sa- ing jinising tembung wilangan pokok temtu.
ii) Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) ing jinising tembung wilangan pokok sadhengah
Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) saged kapanggihaken ing jinising tembung wilangan pokok sadhengah ingkang saged dipuntingali wonten ing ukara ngandhap menika.
(5) Nanging Mbah Mur uga duwe kebon ora ketang mung *saumprit* (DL47/WB22/P1/K2).
Saking andharan ing nginggil, saged dipuntingali bilih tembung *saumprit* kalebet tembung wilangan. Tembung *saumprit* kalebet tembung wilangan amargi mratelakaken cacahing tembung aran. Tembung aran wonten ing ukara nginggil ingih menika *kebon*.
Tembung wilangan *saumprit* wonten ing nginggil menika kadadosan saking morfem asal 'umprit' ingkang dipunraketi dening morfem iket awujud ater-ater (sa-). Dados, wujud tembung wilangan *saumprit* menika kadadosan kanthi ngewahi tembung kados ing ngandhap menika.
'''
saumprit
 / \
sa- + umprit
'''
Tembung wilangan *saumprit* menika kalebet jinis tembung wilangan pokok sadhengah amargi dereng dipunmangertosi gunggungipun saha boten saged
dipun-etang cacahipun kanthi pesti. Pramila, tembung wilangan *saumprit* kalebet tembung wilangan awujud *polimorfemis* ingkang wujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) ing jinising tembung wilangan pokok sadhengah.
iii) Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) ing jinising tembung wilangan ukuran
Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) saged kapanggihaken ing jinising tembung wilangan ukuran ingkang saged dipuntingali wonten ing ukara ngandhap menika.
(6) Sega mau dipurak bareng-bareng sawise pelajaran. Sing *sakothak* diwenehake bocah lanang, sing *sakothak* maneh jatahe bocah wadon *(DL44/WB22/P3/K6-7)*.
Saking andharan ing nginggil, saged dipuntingali bilih tembung *sakothak* kalebet tembung wilangan. Tembung *sakothak* kalebet tembung wilangan amargi mratelakaken cacahing tembung aran. Tembung aran wonten ing ukara nginggil ingih menika *Sega*.
Tembung wilangan *sakothak* wonten ing nginggil menika kadadosan saking morfem asal 'kothak' ingkang dipunraketi dening morfem iket awujud ater-ater sa-. Dados, wujud tembung wilangan *sakothak* menika kadadosan kanthi ngewahi tembung kados ing ngandhap menika.
*sakothak*
sa- + kothak
Tembung wilangan *sakothak* ing nginggil menika kalebet jinising tembung wilangan ukuran amargi mratelakaken ukuran ingkang gayut kaliyan gunggungipun tembung aran. Tembung wilangan sanes wonten ing Rubrik Wacan Bocah wonten *Kalawarti Djaka Lodhang* ingkang sejenis kaliyan tembung wilangan *sakothak* inggih menika tembung wilangan *saemper*. Pramila, tembung wilangan *sakothak* kalebet tembung wilangan awujud *polimorfemis* ingkang wujud andhahan kanthi ater-ater (sa-) ing jinising tembung wilangan ukuran.
b) Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (ka-)
Tembung wilangan awujud *polimorfemis* ingkang andhahan kanthi ater-ater (ka-) ing Rubrik Wacan Bocah wonten *Kalawarti Djaka Lodhang* menika namung kapanggihaken ing jinising tembung wilangan susun ingkang saged dipuntingali wonten ing ukara ngandhap menika.
(7) Tekan etungan *katelu*, bocah-bocah sing entuk giliran ndelik wis ora katon (*DL48/WB23/P22/K6*).
Saking andharan ing nginggil, saged dipuntingali bilih tembung *katelu* kalebet tembung wilangan. Tembung *katelu* kalebet tembung wilangan amargi mratelakaken sawijining bab. Sawijining bab wonten ing ukara nginggil ingih menika *etungan*.
Tembung wilangan *katelu* wonten ing nginggil menika kadadosan saking morfem asal 'telu' ingkang dipunraketi dening morfem iket awujud ater-ater (ka-). Dados, wujud tembung wilangan *katelu* menika kadadosan kanthi ngewahi tembung kados ngandhap menika.
Tembung wilangan *katelu* menika kalebet jinis tembung wilangan tembung wilangan susun. Tembung wilangan susun inggih menika tembung wilangan kangge mratelakaken urutan. Tembung wilangan *katelu* menika kalebet jinis tembung wilangan susun amargi mratelakaken urutan kapinten anggenipun nindakaken tumindak. Pramila, tembung wilangan *katelu* kalebet tembung wilangan awujud *polimorfemis* ingkang wujud andhahan kanthi ater-ater (ka-) ing jinising tembung wilangan susun.
c) Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (se-)
Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (se-) ing Rubrik Wacan Bocah wonten *Kalawarti Djaka Lodhang* menika saged kapanggilaken wonten ing jinising tembung wilangan kados ngandhap menika.
i) Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (se-) ing jinising tembung wilangan temtu
Tembung wilangan awujud andhahan kanthi ater-ater (se-) saged kapanggilaken ing jinising tembung wilangan pokok temtu ingkang saged dipuntingali wonten ing ukara ngandhap menika.
(8) Rampunge


text:
k mitra kowe yèn kowe asih. (Maliwis matur) dhuh bêndara, kula anama (pun) Ratanggi, wilujêng rawuh paduka. (Kula) wêlas ing kawontênan paduka, mêlas asih.
Sêkar Swagata [Grafik]
Mrêcukundha utawi Mrêtyukundha
Têmbung ing nginggil punika ingkang limrah kangge namakakên bale palênggahanipun Bathara Guru, kados ta: anênggih ingkang kocapa, ing suralaya, Hyang Pramèsthi Guru lagya siniwaka, pinarak wontên bale marcukundha[22]
§ Sêrat 23 lampahan kaca 48 garis 2.
... zoo heet de zaal van Çiwa in het Javaansch bale Mertyukundha ... (Jawinipun: kados ta: bangsalipun Bathara Siwah punika wontên ing basa Jawi anama bale mêrcukundha).[23]
§ Eenige Indische Sagen in Javaansch gewaad door H. Kern blz. 9.
Ing Woordenboek Gerieke en Roorda inggih dipun têgêsi naam van den troon van Bathara Guru. Mirid ing nginggil punika kados sampun têtela, bilih mrêcukundha punika atêgês palênggahanipun Ba. Guru. Mênggah têgêsipun piyambak, mrêtyu ewah dados mrêcu, punika: pati, dewaning pati, têrkadhang atêgês balêdhèg, amila mrêcon = blêdhegan. Kundha = anglo. Dados mrêtyukundha = angloning pati, utawi anglo kagungane dewaning pati. Kadospundi dene anglo kangge palênggahan, punika kula botên mangrêtos. Nanging sarèhne Ba. Guru punika dewa linangkung, inggih botên wontên barang ingkang botên sagêd kadadosan.
Ing Sêrat Mintaraga utawi Wiwaha Jarwa, ingkang apurwaka: pratisthaning budi amartani[24]
§ Botên wontên pratelanipun kacithak ing pundi utawi kala punapa.
kaca 88, wontên têmbung mrêcukundha, gandhèngipun makatên (katêdhak sungging):
Sampun pêjah sang yaksa nrêpati /[25]
§ Prabu Niwatakawaca.
ing ranangga linud ing dahana / sawadyabalane kabèh / miwah wahananipun / kuwandaning raksasa sami / sirna ing sanalika / upami sinapu / dènira Hyang Mrêcukundha / nulya prapta prabawaning ratu mati / sainganing akasa //
Kuwung-kuwung ... enz.
Ing ngriki mrêcukundha têrang yèn namaning tiyang utawi dewa, nanging sintên, punika botên cêtha. Sêrat Mintaraga wau mawi pratelaning têmbung-têmbung. Ing pratelan kaca 112 dipun têrangakên:
Mrêcukundha = Bathara Guru. Sumôngga kadospundi. Kala wau mrêcukundha = palênggahanipun Ba. Guru, sapunika: mrêcukundha = Ba. Guru piyambak.
Ing Sêrat Wiwaha Kawi mawi jarwa, panggenan ingkang kêplok kalihan pêthikan ing nginggil, dipun têgêsi makatên:[26]
§ Sêrat punika gadhahan kula piyambak, mirit wanguning sêsêratan kados damêlan kala jaman Kartasura, utawi nèm-nèmipun jaman Surakarta awal. Ungêl-ungêlanipun Kawi risak sangêt, amila botên kapêthik. Namung dipun aturi jarwanipun, katêdhak sungging supados para maos sagêd uninga, caranipun tiyang nyêrat kala jaman samantên, sawatawis.
[m...]
tgêse sampun pjah Sang Niwatakawaca dènira Sang Arjuna anuntên binasmi dhatêng[27]
§ Ing ngriki têgêsipun têkan = dalah (dalasan).
sawahananipun muwah balanira sami kabasmi rupane pjahira Sang Niwata kadya pjahira sakala yowana knèng supatanira Bagawan Mrêcukundha.
Ing ngriki: Bagawan Mrêcukundha. Sintên punika, punapa Bathara Guru. Gajêgipun, manawi botên kalintu, Ba. Guru, punika wontên ing sêrat-sêrat Jawi botên nate angsal sêsêbutan bagawan, manawi botên bathara inggih hyang.
Samangke mêndhêt ungêl-ungêlan Kawi saking Sêrat Arjunawiwaha pupuh XXVIII pada 1.
Uwus pêjah sang asura nata ring rana / linud ing agni sara sabrêtya wahana / kadi pwa Kalayawana dhuli saksana / sinapa dènira Mucukundha tapasa //
Uwis mati sang danawa raja ing paprangan. Ditutuh ing panah gêni sabala tunggangane. Kayadene (Prabu) Kalayawana rusak sanalika, disapatani dening (Sang) Pandhita Mucukundha.
Ing ngriki ingkang nama Mucukundha, punika satunggaling pandhita. Sêrat Krêsnayana, ingkang lajêng dados lampahan Narayana maling (Rukmini), punika wiwitipun anyariyosakên pêjahipun Sang Kalayawana dening Sang Rêsi Mucukundha. Sarta cariyos wau kagambar wontên ing candhi Panataran.[28]
§ Amariksanana: Tijdschrift Bat. Gen. deel 57 kaca 219.
Ing Sanskrit Woordenboek Apte mucukunda, katêrangakên makatên.
Mucukunda 1 ...; 2. Name of an ancient king, son of Mandhatri.
For having assisted the gods in their wars with the demons he got, as a reward, the boon of long and unbroken sleep. The gods also decreed that whosoever dared to interrupt his sleep should be burnt to ashes. When Krishna wanted to kill the mighty Kalayawana, he cunningly decoyed him to the cave of Mucukuèda, and on his entering it, he was burnt down by the fire which emanated from the king's eye.
Dugi-dugi Jawinipun ... namaning ratu dhèk jaman kuna, putrane Sang Mandhatri. Awit saka mitulungi nalika para dewa prang karo para danawa, sang prabu antuk ganjaran, minôngka wêwalês (iya iku, sang prabu kêlilan) sare, têrus suwe bangêt. Sarta para dewa dhawuh manawa ana kang wani ambribini sarene sang prabu amêsthi kobong dadi awu. Barêng Prabu Krêsna karsa arêp matèni [matè...]
[...ni] Sang Kalayawana, kang bangêt kuwasa, Sang Kalayawana banjur diakali, supaya lumêbu ing guwa (kang kanggo sare) Sang Mucukundha. Barêng Sang Kalayawana lumêbu, banjur kobong, sirna dadi awu, dening gêni kang mêtu saka tingale Sang Mucukundha.
Sarèhne têmbung mrêcukundha punika kintên-kintên tamtu saking mucukundha, amila tuwuhipun têmbung wau, saking pamanggih kula miturut katrangan ing nginggil, kenging kalacak makatên.
Mucukunda, wontên: ing Wdb. Sanskrit namaning ratu
Mucukundha wont


text:
Batara Kala Wenang Mateni lan Mangan Wong-Wong Sukerta | Wayang Indonesia
Batara Kala Wenang Mateni lan Mangan Wong-Wong Sukerta
Ing satengahing mlaku-mlaku iku Bathara Guru kapiadreng saresmi, ananging Dewi Umayi nulak. Pawadane kahanane ora apik kanggo saresmi amarga ana ing satengahing adicara mlaku-mlaku ngenggar-enggar ati.
Nalika weruh kepriye adrenge Bathara Guru, Dewi Umayi nesu lan nyepatani Bathara Guru saengga thukul siyung ing tutuke. Kapiadrenge Bathara Guru kang pengin saresmi ndadekake kamane tiba ing samodra.
Kama salah iku banjur mawujud dadi bayi raseksa. Bayi raseksa iku ora lair saka guwa garbane ibu ananging lair saka guwa garbane samodra. Udakara telung taun sabanjure, bayi raseksa iku mung njagakake pangane saka iwak-iwak kang kasil dicekel ing samodra iku.
Bathara Baruna utawa Hyang Waruna, minangka panguwasane samodra banjur ngadhep ing Suralaya njaluk pituduh saka rajaning para dewa kanggo ngawekane dredah ing samodra amarga polahe bayi raseksa iku.
Miturut andharan ing buku Ensiklopedi Wayang Purwa, weton Balai Pustaka, kabeh para dewa ora ana kang bisa nandhingi kridhane raseksa kang ngudhak-udhak samodra, golek iwak kanggo pangane.
Bayi raseksa iku malah bisa ngoyak para dewa kang sedya merangi dheweke. Pangoyake nganti tekan Suralaya. Ing Suralaya bayi raseksa iku ngamuk saengga nuwuhake dredah lan rusaking Suralaya.
Bayi raseksa iku nglereni pangamuke sawise ketaman aji Kemayan kang dipatek dening Sanghyang Manikmaya. Kabeh siyunge bayi raseksa iku dikethok, sing tengen dadi sanjata keris Kalanadhah, dene sing kiwa dadi sanjata keris Kaladhita.
Bayi raseksa iku banjur diparingi jeneng Bathara Kala lan diakoni minangka putrane Sanghyang Jagadnata. Bathara Kala banjur antuk wewenang mangan wong-wong sukerta, uga wong-wong aradan, yaiku wong-wong kang ing uripe tansah nglirwakake bebener.
Bathuke Bathara Kala banjur ditulisi rajah Kala Cakra kang diarani Sastrabedati kanthi wasiyat sapa wae kang bisa maca rajah iku ora bakal dipangan dening Bathara Kala.
Sanghyang Manikmaya uga paring bedama utawa gada marang Bathara Kala kanggo mateni wong-wong kang arep dipangan. Sanghyang Manikmaya pancen nitahake kabeh wong kang arep dipangan Bathara Kala kudu dipateni luwih dhisik.
Bathara Kala banjur dililani ninggalake Suralaya kanggo mburu mangsane. Salungane Bathara Kala, Sanghyang Narada nyaruwe Bathara Guru awit peparing wewenang marang Bathara Kala kanggo mangan wong-wong sukerta lan wong-wong aradan.
Miturut Bathara Narada peparing wewenang kaya mangkono iku bakal nuwuhake dredah ing arcapada. Sanghyang Manikmaya bisa nampa panyaruwene Sanghyang Narada lan banjur ngutus Bathara Wisnu kanggo njugarake wewenange Bathara Kala. Jejibahane Bathara Wisnu bisa kasembadan amarga pambiyantune Sanghyang Kanekaputra lan sedulur-sedulure.
Miturut salasilah parisawuli, sisihane Bathara Kala yaiku Dewi Pramoni. Kalorone peputra cacah lima, yaiku Bathara Siwahjaya, Dewi Kalayuwati, Bathara Kalayuwana, Bathara Kalagotana lan Bathara Kartinea.
Sabanjure Bathara Kala nurunake para raja raseksa, antarane Prabu Niwatakawaca raja Manimantaka. Kridhane Prabu Niwatakawaca dicritakake ing lakon Ciptaning Mintaraga utawa Arjuna Wiwaha. Raja raseksa liyane, Prabu Yudakalakresna, raja raseksa nagara Dwaraka.
Bathara Kala nate dadi raja ing Arcapada, jumeneng nata ing nagara Medangsiwanda, jejuluk Maharaja Balya. Patihe Siwandakara. Nalika jumeneng nata ing Medangsiwanda, Bathara Kala lan patihe, Siwandakara, tansah nuwuhake dredah lan paprangan kalawan nagara liya.
Bathara Kala kondhang sekti mandraguna wiwit bayi. Ing alam wayang sing bisa ngalahake Bathara Kala mung Bathara Wisnu. Bathara Kala nganti saiki isih disebut-sebut , amarga akeh dhalang kang nggunakake jenenge yan sedya mbabar lakon Amurwakala, kang ateges nguwasani Kala. Wandane Bathara Kala iku Barong. ::Ichwan Prasetyo::
Previous Bathara Anantaboga Mbiyantu Pandhawa Oncat Saka Bale Sigalagala Next Babakan Kunthi


text:
mangetan nglangkungi Gladhag, peken Harjanagara (katelahipun kawastana Pasar Gedhe), Mesen, Jebres, Jurug, Palur, terus mengetan bablas.
Wetawis wanci bedhug siyang, lampahipun Jaka Lelana sam-pun dumugi Tawangmangu, Lajeng kendel wonten sangandhap-ipun wit klengkeng ingkang ayom, perlu ngaso. Sareng sampun ngaso ing sawatawis Jaka Lelana nglajengaken lampah. Saking Tawangmangu merginipun sampun wiwit minggah, arahipun ngidul ngetan Watawis wanci Asar lampahipun Jaka Lelana dumugi ing dhukuh Tara, laladan Kalurahan Blumbang. Ing padhukuhan wau kwontenanipun hawa sakalangkung asrep Sarehne sampun badhe nyelaki wanci seraping surya jejaka wau lajeng pados pasipeng an. Kaleresan ingkang dipun jujug, griyanipun juru panedah margi dhateng redi Lawu, nama Pak Kartasentana. Jaka Lelana sasampunipun uluk salam, ingkang gadhah griya medal. Salajengipun Jaka Lelana anglairaken panembung, menawi kepareng serta boten wonten pakewedipun badhe nedha sipeng sedalu kemawor. Pak Kartasentana saderengipun suka wangsulan, pitaken dhateng Jaka Lelana bab nama, griya sarta sedyanipun badhe dhateng pun di. Jaka Lelana ugi suka wangsulan ing saperlunipun. Enggalipun panembungipun Jaka Lelana neda nyipeng, dipun tampi kan-thi bingahing manah.
Jaka Lelana sasampunipun reresik badan lajeng jagongan kaliyan pak Kartasentana, sinambi wedangan lan nedha pohung bakaran. Pak Karta: Gus, sampeyan kok boten mawi rencang niku asale minggah teng redi Lawu empun rambah ping pinten?
Jaka Lelana: Pak, kula dereng nate minggah, enggih nembe se-pindah niki, dados kula mung majeng tekad mawon. Dene sababe kula boten ngajak rencang, kabekta kula niki lare lola tur ontang anting. Dados mrika-mrika empun kulina ijen mawon.
Pak Karta: We lha, kok ageng tekad sampeyan. Napa boten a-jrih yen manggih alangan onten mergi?
Jaka Lelana: Kula boten gadhah raos ajrih lan semelang. Awit begja cilakane badan niku mung Pangeran ingkang nguwaosi, Kula mung saderma anglampahi.
Pak Karta: Nggih Gus, kula nderek ngemum mawon.
Jaka Lelana: Pak rehne kula dereng ngertos mergine, yen sampeyan lega manahe, kula nedha ancer² urut²ane margi ngantos dugi pucak.
Pak Karta: nggih ta nek ngoten, ning sing ajeng kula criyoske niku margi sing sering kula langkungi mawon Cobi sampeyan mirengake. Saking dhukuh Tara ngriki lampahe ngidul ngetan nglangkungi dhukuh Blumbang. dhukuh Tlagadlingo anjog Cemara Sewu. Saking Cemara Sewu ngaler ngetan menggak-menggok; nekuk ngidul terus minggah ngetan. Yen empun dugi papan sing namane Tamansari enten ngriku sampeyan ampun kaget lan ampun ajrih. Jalaran kaprenah kidul kilen Tamansari niku dununge kawahe redi Lawu. Swantene kawah gemludug, damel mirising manah.
Gandane lirang nduleg; sing bøten betah ambete. nggih marakake sesek Saking Tamansari margine minggah ngaler ngetan, anjog jurang Pangarib-arib. Enten ngriku sampeyan nggih kedah kendel caos dhahar. Awit jurange lebet sanget, tur gawat, Wiwit ngriku sering kedhatengan amphuhan, sing disetani ampuhan niku peteng kados pedhut nggembuleng, mawi nyuwanten kumrasak ngajrih-ajrihi, hawane kekes atis.
Saking jurang Pangarip arip mergine wiwit minggah ndeder, puruge mengetan dugi Punthuk Papon. Saking Punthuk Papon mergine mengidul dugi Penggik, terus dugi Ondharante; terus anjog Cakrasrengenge. Onten ngriku sampeyan kedah kendel caos dha har. Yen mireng swanten peksi crat-cret, sampeyan telingke prenahe swara. Yen empun cetha dununge swara sampeyan turut kangge panuntun lampah sampeyan, murih bonten keblasuk. Miturut piandele tiyang-tiyang ing ngriku, peksi wau namine Jalak Gadhing Wulune ijo, cucuk kuning, nganggo jamang kuning kados menco. Peksi wau utusane Sinuhun Lawu, didhawuhi nedahake margi dhateng sinten mawon sing nedya sowan.
Saking Cakrasrengenge mergine ngidul ngilen, menggah, malih dugi Harga Dalem, nggih ngriku niku sing disetani palenggahane Sinuhun Lawu.
Sampeyan enten ngriku mung kudu meleng lan empun kendhat enggene totor, awit hawane kekes atis Onten ngriku sampeyan nggih kudu caos dhahar.
Jaka Lelana: Wah, kula rumaos gamblang, pak, mirengake ancer² sampeyan. Dados sinaosa kula dereng nate minggah, nanging yen ngugemi crios sampeyan wau, tentu saged dumugi puncak kanti wilujeng.
Pak Karta; nggih mugi² sageda kabul sedya sampeyan, Gus.
Jaka Lelana: Napa sakiwa tengene pucak niku nggih enten papan sanese sing kramat?
Pak Karta: O, papan pundhen niku kiwa tengene pucak kathah sanget. Kejawi niku guwa-guwa nggih sawatawis.
Sasumerep kula mawon, papan pundhen niku: Argadumilah, Argapurusu, Argadumeling. Argakembang, Tlagakuning, Pasar Diyeng Sendang Drajat, Kahyangan, Selapundutan lan Cakapawenang. Dene cacahe guwa kirang langkung anten pitu: Setupa, Segalagala, Sitlorang, Lumbung Siliyur, Siteplok. Mangling, Sumur Jalatundha.
Jaka Lelona: Kados empun cekap nggen kula nedha seserapan pak Kuli matur nuwun lan nedha sawab pamuji. sageda kadumu gen sedya kula. Rehne kula empun kraos arip, kula nedha lilah sampeyan ajeng mapan tilem.
Pak Karta; nggih nggih, mpun ngriku disekecakake kados enten griyane dhewe.
Ing wanci dalu boten kacariyosaken reroncenipun. Sareng wanci bangun, sasampunipun reresik badan. Jaka Lelana pamitan Pak Karta badhe nglajengaken lampah, serta nglairaken panuwun, anggenipun sampun dipun tampi kalayan sae saha dipun sukani ke-trangan warni - warni, ingkang migunani tumrap - sedayanipun.
Pak Kartasentana ngiliani


text:
kados palinggihan kursi ingkang ingênaman pênjalin. Mênawi ngangge dhingklik, palinggihanipun kêdah kadamêl kados gambar ôngka V makatên ugi palinggihaning kursi kêdah kadamêl kados gambar ôngka VI.
Patrapipun tiyang adus tangas mawi linggih kursi utawi dhingklik wau, mawi dipun krodhongi sinjang kain panas, sangandhaping kursi utawi dhingklik dipun dèkèki kèncèng utawi cuwo wadhah wedang panas, ingkang supados uwabipun [uwabi...]
[...pun] sagêd têrus minggah angengingi dhatêng badan sakojur, kados gambar ôngka VII dene mênawi sirahipun tumut dipun krukup, kados gambar ôngka VIII.
Saya gampil malih krodhong ingkang kangge tiyang adus tangas linggih kursi utawi dhingklik, kenging ngangge sêngkêran sawung, nanging bolonganipun nginggil kêdah ingkang wiyar, cêkapa kadamêl nyalobokakên sirah, kados gambar ôngka IX sêngkêran wau ugi dipun buntêl ing sinjang kain panas, sarta kêdah maligi dipun damêlakên sêngkêran ingkang agêng saha inggil, sampun ngantos sundhul tiyang linggih kursi utawi dhingklik wau.
Widyapradhana
Sambêtipun ôngka III kaca 118.
Punika lajêng waradin satanah Ngarab sami ngangge etanging taun rêmbulan sadaya, nanging dèrèng kapêsthi ajêg dhawahipun ing tanggal sapisan, wontên ingkang ngetang khisab, wontên: rukyat, mênggah etang khisab punika wiwit kala rêmbulan taksih kôntha sampun kaetang tanggal sapisan, têmbung Jawi dipun wastani etang rimba, têgêsipun: samar, inggih punika rêmbulan taksih samar. Mênggah [Mêng...]
[...gah] etang rukyat, punika wiwit katingalipun rêmbulan, sawêg kaetang tanggal sapisan, têmbung Jawi dipun wastani etang wimba, têgêsipun: mêdal, inggih punika rêmbulan sampun katingal.
Dene tanggal etang khisab punika saking ngadatipun angrumiyini etang rukyat, antawis sadintên utawi kalih dintên, tarkadhang sarêng sami sadintên, ing salaminipun etang khisab botên nate karumiyinan etang rukyat.
Sarêng panjênênganipun nata Kangjêng Nabi Mukhamad, angsal 15 taun rêmbulan, karsa hijrah = ngalih dhatêng Madinah, wontên ing Madinah angsal 10 taun rêmbulan, Kangjêng Nabi Mukhamad surud, kaetang yuswa 63 warsa ing taun srêngenge, utawi 65 warsa ing taun rêmbulan.
Ing sasurudipun Kangjêng Nabi Mukhamad, ingkang anggêntosi Sayidina Abubakar, mêngku tanah Ngarab sadaya, kala samantên andhawuhakên undhang-undhang dhatêng têtiyang Ngarab, ingandikakakên lêstantun sami ngangge etanging taun rêmbulan sadaya, ingkang ajêg dhawah ing tanggal sapisan nêtêpi etang khisab kemawon, nanging ingkang kadamêl bêbuka dados paugêran ngetang angkaning taun santun sami ngangge etang awit hijrahipun Kangjêng Nabi Mukhamad, [Mukhama...]
[...d,] salajêngipun ngantos dumugi sapriki punika, mênawi katimbang kalihan taun côndrasangkala Jawi antawis 512 warsa, upami taun côndrasangkala Jawi 17861
Taun Hijrah 1274
Dados kaot 512.
Makatên ing salajêngipun.
Ing mangke amratelakakên etanging Wastu Wuntuning taun Hijrah, punika lumampah sabên sadasa taun Wuntu kaping 4 nuntên sadasa taunipun malih Wuntu kaping 3 nuntên sadasa taunipun malih Wuntu kaping 4 dados etang ing dalêm 30 taun Wuntu kaping 11 têpangipun ing dalêm 60 taun Wuntu kaping 22 dene panggenaning satunggal-tunggalipun kados ing ngandhap punika:
Wontên ing taun 2. 5. 7. 10. 13. 15. 18. 21. 24. 26 kalihan 29.
Lajêng ing taun 32. 35. 37. 40. 43. 45. 48. 51. 54. 56. kalihan 59.
Sanèsipun punika sami taun Wastu sadaya, kados ta: ing taun 1. 3. 4. 6. 8. 9. 11. 12. 14. 16. 17. 19. 20. 22. 23. 25. 27. 28. 30. 31. 33. 34. 36. 38. 39. 41. 42. 44. 46. 47. 49. 50. 52. 53. 55. 57. 58. kalihan 60.
Mênggah têtêpipun ingkang dados Wuntu punika amung wulan [wula...]
[...n] Dulkhijah, yèn taun Wastu wulan Dulkhijah dintênipun kapêsthi nukus, têgêsipun: kirang, têmbung Jawi dipun wastani: alpa, inggih punika laminipun ing dalêm sawulan 29 dintên. Mênawi taun Wuntu wulan Dulkhijah dados kamal, têgêsipun: sampurna, têmbung Jawi dipun wastani: kalpa, inggih punika laminipun ing dalêm sawulan 30 dintên, gunggung etanging dintên ing dalêm sataun 354 dintên. mênawi taun Wuntu 355 dintên.
Dene ingkang dados bêbuka purwaning taun, tumapaking tanggap warsa ing sabên wulan Mukharam, kaetang awit saking taun satunggal nalika hijrahipun Kangjêng Nabi Mukhamad dhatêng Madinah, tanggaling wulan Mukharam dhawah ing dintên Kêmis, lumampah ing sabên taun santun dintên tumapaking tanggal wulan Mukharam, pangetangipun manawi mêntas taun Wastu dhawahing taun ingkang sawêg tampi wêwah 4, têgêsipun majêng kawan dintên, dados tumapak gangsal dintên tanggaling wulan Mukharam malih.
Yèn mêntas taun Wuntu dhawahing taun ingkang sawêg tampi wêwah 5, têgêsipun majêng gangsal dintên, dados tumapak nêm dintên tanggaling wulan Mukharam malih, kados makatên ing salajêngipun ngantos dumugi têpanging dintên ing dalêm 210 taun Hijrah.
Mênggah pratelaning tumapakipun tanggaping warsa ing sabên wulan [wu...]
[...lan] Mukharam wau, mênawi kalajêngakên ngetang dhawahing tanggal sapisan sanèsipun wulan Mukharam, punika lumampahing sabên mêntas w


text: assalamu'alaikum.. salim sungkem kanggo para sesepuh sadayana. nyuwun izin nyimak njeh..


text: ngrokok lan ora wes pasti memang urusan masing2..


ah digrètèhi, supaya dhêmên nênandur.
Kocapa barêng sawatara sasi, têtanduran ing pakarangan pamulangan kono wiwit ketok nyênêngake. Ing kono ana wit gêdhang raja kang montong, ora ndlomok gêdhening tuntute mèh sacêthing kang gêdhe. Bocah-bocah padha alok: "Tuntut samono kuwi kêna diarani ratuning tuntut, gêdhange mêsthi salêngên-lêngên."
Kirja wêruh tuntut kaya ngono mau, ing batine iya gumun, anggone nyawang nganti suwe. Ing kono gurune marani karo kandha: "Gêdhe ya, Ja."
Kirja : "Inggih, agêng sangêt."
Guru : "Ya kuwi wohing kawêkêlanmu kabèh, lan kowe ngêrtia, anane tuntute nganti samono gêdhene, kuwi rak jalaran saka bêciking pangupakarane, kopèn rabuke, kaya kang kok tindakake. Kowe dhewe bae kapriye, anggone awakmu waras, lêmu, karêp nyambutgawe, rak iya saka diupakara, ta. Coba aku kandhanana, sing diarani ngupakara awak kuwi kapriye, anu, piridna awakmu dhewe bae."
Kirja : "Inggih, kula punika ajêg anggèn kula adus, nêdha kula botên nate kapintên."
Guru : "Na, kuwi ora beda wit gêdhang iki, anggone bisa awoh kaya ngono kuwi iya jalaran kêrêp dirêsiki sapanunggalane kaya kandhaku mau. Kowe sênêng ora nonton wit gêdhang kang awoh kaya ngono."
Kirja : "Wah, rêmên sangêt, iba benjing manawi suluh."
Guru : "Wis saiki kowe tak pasrahi, besuk yèn lirangane wis êntèk, tuntute buwangên, jênênge ditajini. Besuk yèn wis tuwa brongsongên.
Kalakon, Kirja nindakake apa pakone gurune. Barêng gêdhange wis tuwa dibrongsong bago, sabên dina Kirja niliki.
Sawijining dina, nalika Kirja niliki brongsongan, gêdhange wis ana kang kuning rong ulêr. Kirja sênêng bangêt, batine : "Ah, besuk yèn wus kuning kabèh bae tak matur pak guru."
Têmênan, barêng lêt saminggu, gêdhang satundhun mau wis kuning kabèh, gêdhene salêngên-lêngên. Esuk-esuk Kirja sawise ambukak brongsongan, banjur matur marang gurune : "Punika pisangipun sampun jêne kados rêmbulan."
Ing kono guru karo bocah-bocah padha niliki, lan padha barêngan alok : "Toblas, toblas, iki gêdhang apa, nèh."Dilanjutkan pada hlm. 163.
--- [0] ---
[Iklan]
--- [0] ---
[Iklan]
--- [0] ---
Ôngka 85, Stu Kli, 27 Ruwah Jimawal 1869, 22 Oktobêr 1938, Taun XIII
Kajawèn
[Iklan]
--- [0] ---
[Iklan]
--- [2093] ---
Ôngka 85, Stu Kli, 27 Ruwah Jimawal 1869, 22 Oktobêr 1938, Taun XIII
Kajawèn
Kawêdalakên sabên dintên Rêbo lan Sabtu
Rêgining sêrat kabar punika ing dalêm tigang wulan...f 1.50, bayaranipun kasuwun rumiyin, botên kenging langganan kirang saking 3 wulan.
Juru ngarang administrasi Bale Pustaka, ing sawingkinging kantor palis, tilpun nomêr 1744 Bêtawi Sèntrêm.
Isinipun: Pangungsêt - Warga Gêmintê Rad ing Sêmarang - Bab Sêsakit Ambêbucal Rah Umbêl - Kasusastran Jawi Enggal - Marsudi Gêndhing Jawi - Ngothak-athik Ênthik - Bab Tanêman Pisang - Kabar Warni-warni - Taman Bocah
Pangungsêt
Dipun bêbingung supados botên bingung.
Tumraping tiyang ngudi babagan ngèlmi kabatosan, punika manawi dipun petani yêktos, pancèn ambingungakên.
Manawi dipun pantogakên, wosipun badhe pados katêntrêman, inggih anggènipun pados margi katêntrêman wau ingkang sarananipun warni-warni.
Wontên ingkang suka wêwarah, wong arêp têntrêm iku saranane mangkene, cêkake yèn ora mangkene, ora bakal tumêka. Kajênging pitutur mangkene wau, wontên raosipun bilih taksih pêtêng sangêt, awit trêkadhang lajêng kandhêg wontên ing kapitadosan. Saking mantêpipun, bêbasan lajêng botên purun nolèh ngalèr ngidul, tur dèrèng sumêrêp ingkang nama têntrêm punika punapa. Namung ing tekad, manawi mantêp, tamtu badhe manggih têntrêm.
Wontên malih ingkang suka wêwarah: wujuding katêntrêman iku, kaya ngene. Jalaran saking sagêd utawi jalaran saking cêthanipun anggèning damêl ancêr-ancêr, tiyang ingkang dipun cariyosi wau manahipun lajêng: plong. Plonging manah lajêng dipun sambêti ing ginêmipun piyambak: E, e, dadi katêntrêman kuwi kaya ngono. Yèn ngono wis gandhul-gandhul. Wusana sarêng sampun sumêrêp ancêr-ancêr wau, lajêng anggêgampil, cêkake yèn dudu kuwi: ora.
Mênggah kajêngipun, tumraping panggrayang, sadaya wau sami lêrêsipun, awit tiyang tanpa panganggêp, punika tamtu botên anggadhahi antêp, tuwin tiyang tanpa ancêr-ancêr inggih badhe botên anggadhahi antêp. Dados manawi dipun ulur malih, ingkang dipun udi punika pun antêp. Lajêng, antêp punika ingkang dipun antêpi sintên, ta, tamtunipun tumrap panggagap, gampil dipun wangsuli bilih ingkang dipun antêpi wau pun têntrêm.
Manawi sampun makatên, mênggahing pangudi lajêng amangsuli kêkajêngan ing ngajêng, inggih punika antêp ingkang anjog dhatêng têntrêm punika ingkang kados punapa. Wangsulanipun gampil kemawon, makatên: Sarèhning ingkang dipun udi têntrêm, inggih kêdah sinau têntrêm.
Manawi bab punika dipun manah panjang, katingalipun namung prasaja, sintêna kemawon tamtu mangrêtos dhatêng ingkang dipun wastani têntrêm, dados anggènipun mubang-mubêng punika thok-thilipun: golèk têntrêm dituku kalawan têntrêm. Nanging sampun kalintu, punika têntrêming batos.
Cêk


text: kang tumiba ing wawadhah ingkang isi, toyane letuh ika.Wayanganing wulan iya keksi, kang tumiba mangke aneng wadhah, kang aletuh toya reke, pan sami katinipun, wawayangan wulan puniki, nging datan katon cetha, sabab toya letuh, wonten dene kang tumiba, ing wawadhah ingkang tanpa isi warih, tan wonten katingalan.Awit wadhah nora isi warih, wayanganing wulan datan ana, jer si wadhah suwung bae, sayektine yen suwung, yeka tandha sagung dumadi, minangka kanyalaan nyataning Suksma gung, kang tumiba wadhah toya, ingkang bening tegese iku sujanmi, rahayu manahira.Kang netepi puji lawan bekti, ing Bathara dene kang tumiba, wadhah letuh ing toyane, manungsa kang kadyeku, ingkang rago manahe ugi, kang ayun ora-ora, marang penedipun, ewadene kang tumiba, mring wawadhah ingkang nora isi warih, manungsa kang mangkana.Ingkang mungkur mring Bathara iki, kang ngayunaken amaregi pangan, lawan karem turu bae, tan towang sahwatipun, nyandhang ngangge ywa kurang malih, mangkono lamun janma, sami sato tuhu, sato mani namanira, liring sato mani lamun den werdeni, sato wenang pinangan.Kamulane manungsa puniki, nora kadi sami angolaha, marang yoga brata mangke, mangkana wuwusipun, Sang Harjuna malih ngastuti, pun Parta dhateng pada, nenggih Bathara gung, katemune lan manungsa, lamun padha Bathara nemokken inggih, sangkaning pangawikan.Dereng dugi denya angastuti, Risang Parta marang Sanghyang Siwah, sigra wau andikane, anenggih Sanghyang Guru, heh ki Parta putrengsun kaki, lah uwis tutug sira, pujinira iku, muga sira linuwiha, saking para satriya kang luwih-luwih, lah iki kaki ana.Nugrahengsun marang sira kaki, candu sakti saking Wimbasara, candu sakti ing tegese, iyeku klalaringsun, Wimbasara tegese iki, kalalar ingsun uga, kang we sanjata nung, de arane kang sanjata, kang ingaran sanjatengsun Pasopato, sun paringaken sira.Tan anatara ana agni nujil, sing astane Hyang Bathara Siwah, de kang agni suwarnane, arupa danawa gung, ngindhit panah Sang Pasopati, mara mring Sang Harjuna, duk praptanipun, ngarsanira Risang Parta, agni ilang sampun sumarira maring, sarirane Sang Parta.Wus tinampen ingkang Pasopati, sarta sampun antuk kanugrahan, awawarah Bathara ge, Bathara Siwah wau, ingkang angsung nugraha yekti, dhumateng Sang Harjuna, nulya duk ing wau, sawuse nampeni raras, lan makutha Sang Harjuna anampeni, piwulang sarehira.Ingkang aji jaya-wijayanti, danurdara sing sanjata dibya, luwih-luwih sadayane, pan sinungaken sampun, mring Sang Parta sampun tinampi, telasing kanugrahan, Sanghyang Siwah wau, sung nugraha mring Sang Parta, nulya kundur ingiring Jawata luwih, Sang Parta wus tinilar.Sapungkure Sanghyang Siwah nuli, tumalawung manahe Harjuna, kaluwihan kang den angge, saking Hyang Rudra iku, kang mangkana pan nora dadi, bingahing nalanira, malah sangsaya sru, wewah-wewah prihatin tyas, Sang Harjuna marang Bathara linuwih, prayoga iku uga.Tinelada lalabetan becik, ingkang sami teki-teki ngarga, kang winarna reh gatine, saweneh sagung manus, datan nganggo apotang teki, dhumateng ing Jawata, teka ngenthu-enthu, denya minta mring kawiryan, kasigihan lan minta kasekten luwih, marang ing Dewanira.Yekti lamun tan tinaken sami, awit saking datan mati raga, dene minta Batharane, pan ora ana iku, potangira mring Jawata di, abrata yoga ora, nyegah pangan turu, datan ayun kirang pangan, sumbalinga yen tinekanan dening, marang Hyang Siwahbuja.Malah saya kabalebet ugi, iya marang rajah lawan tamah, wong mangkono panganggepe, dene wong olah kayu, yekti ayu ingkang pinanggih, miwah wong olah tapa, awon kang tinemu, sapa ingkang mati raga, kabecikan tiruwa tapane ugi, Harjuna tinulada.Samangkana henengira malih, Sang Harjuna aneng ing patapan, kangen marang ibune, kang kantun neng praja gung, kangen kadang-kadang sami, ing ngriku Sang harjuna, nedya arsa mantuk, panggih marang ibunira, lawan kadang-kadangira kabeh iki, mangkana Sang Harjuna.Anglinging tyas yen mantuka mami, sing asrama iki lamun teka, wus ana panusule, iya mring awakingsun, andikane ibu ing benjing, myang kadang-kadanging wang, lamun arsa nusul, iya marang raganing wang, sru sumaput kangene Risang Pamadi, marang ing ibu kadang.Risedhenge Parta arsa mulih, nulya wonten widadari prapta, mung kakalih siki kehe, saking ing Surenglayu, punika ta duteng Dewadi, nenggih Hyang Batharendra, dene praptanipun, kinen panggih Risang Parta, tinimbalan minggah maring Suranadi, namane waranggana.Risang Harjuna nami, ngampil gitanira Sanghyang Endra, sinung marang Harjunane, kalawan malihipun, babektane pra widadari, ambekta kang rasukan, Antakusuma nung, lawan caping Basunanda, lan tarumpah pada Kacrema anami, sinungken mring Sang Parta.Pan mangkana layange tinampi, mring Sang Parta layang Batharendra, gya winaca age-age, sinukma raosipun, pan mangkana ungeling tulis, heh kaki Parta iya, iki layangingsun, dhumawuha marang sira, kaki Parta marma mengko sun timbali, praptaa Suralaya.Nuli sira mangkata tumuli, dipun kerit marang dutaning wang, aywa tanggung sih ta angger, dhuh kaki marang ingsun, marmanira sun undang kaki, dene sun kadhatengan, mungsuh reksasa gung, sang Niwata Maharaja, iku sira dadiya tangguleng westhi, pejahe yaksa raja.Sang Niwatakawaca den mati, lamun pejah iku sang Niwata, saking sira jalarane, kalangkung sukaning sun, de sanjata ingkang mejahi, kang aran Pasopatya, yeku pringipun, Hyang Siwah kang marang sira, sampun tamat denira amaos tulis, wau ta sang harjuna.Ri sampune denya maos tulis, Sang Harjuna karaos, tyasira, rehning kinen minggah mangke, dhumateng


kasuwak utawi kaewahan, pamanggihipun P.P.S. prayogi kanamakakên warga mirunggan, sarta cacahipun kadamêla ingkang satimbang kalihan cacahing jiwa ingkang dipun wakili.
Manawi pamanggih tigang bab wau botên dipun pituruti, ingkang murih saenipun bale agung, P.P.S. badhe damêl aksi malih.
Sarêng ing taun 1935 marêngi ing dintên Kêmis Wage tanggal kaping 21 Marêt, kagungan dalêm rad bale agung kaadêgakên, ingkang dhêdhapukan sarta pranatanipun kawrat ing pranatan dalêm, katitimangsan kaping 20 Marêt 1935 ôngka 3 kados ngandhap punika:
Panjênêngan Ingsun Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan Pakubuwana Senapati ing Ngalaga Ngabdurrahman Sayidin Panatagama ingkang kaping X sapiturutipun.
Sawuse panjênêngan ingsun anguningani kaanan-kaanan ing samêngko, anggalih supaya luwih prayoga kanggo ing kraton ingsun, ing saiki kaparênging karsaningsun mupakat karo bapa kangjêng tuwan guprênur ing Surakarta prêlu anganani rad, ingsun jênêngake: bale agung, sarta anamtokake pranatan kaya ing ngisor iki:
--- 108 ---
Pranatan bab anganakake rad kang kawajiban angrêmbug lan ngaturake pamrayoga tumrap rancangan pranatan sapêpadhane.
Bab 1
1) Ing kraton ingsun Surakarta, ingsun adêgi rad ingaranan bale agung, pangarsane siji ngiras ngrangkêp dadi warga lumrah, warga lumrah liyane cacahe 10, sarta warga mirunggan 3.
2) Pangarsane bale agung sarta wargane lumrah iku kang nêtêpake panjênêngan ingsun mupakat karo bapa kangjêng tuwan guprênur ing Surakarta sarta panjênêngan ingsun bakal prasabên marang bapa kangjêng tuwan guprênur ing Surakarta supaya sarêmbug karo panjênêngan ingsun anêtêpake kawulane kangjêng guprêmèn 3 dadi wargane mirunggan.
3) Salah sawijining warga lumrah bakal ingsun têtêpake dadi wakile pangarsane bale agung, mupakat karo bapa kangjêng tuwan guprênur ing Surakarta.
Bab 2
1) Kang kêna ditêtêpake dadi wargane lumrah bale agung iku wong lanang kawulaningsun kaya kang kasêbut ing ngisor iki:
Ha. Kang umure (manut petungan taun Jawa) têrang utawi sakira uwis têtêp 25 taun.
Na. Kang durung tau dipatrapi paukuman kunjara lawase luwih saka sataun, miturut karampunganing pangadilan kang uwis ora kêna diulurake manèh kongsi limang taun lawase, saka anggone nglakoni paukuman.
Ca. Kang ora disuwak anggone ngêrèh utawa nguwasani darbèke dhewe utawa manèh kang ora ditêtêpake pailit, kabèh mau miturut karampungane pangadilan.
Ra. Kang ora dilèrèni ora kalayan urmat saka anggone suwita ing panjênêngan ingsun, anggone suwita ing kangjêng gupêrmèn, anggone suwita ing sèlêpbêstir liyane, utawa saka anggone nyambut gawe ana ing salah sawiji publiekrechtelijk lichaam.
2) Pangarsa sarta wargane lumrah bale agung sadurunge nindakake kuwajibane padha
--- 109 ---
disandhangi sumpah utawa prasêtya ana ing ngarsaningsun, utawa têrang dhawuhing timbalaningsun panyumpahe pangarsa ana ngarêpe pêpatih ingsun, panyumpahe warga lumrah ana ngarêpe pangarsane bale agung. Dene sumpah utawa prasêtyane kaya ing ngisor iki:
(Sumpah utawi prasêtya botên pêrlu kawaos).
Bab 3
1) Wargane lumrah, kajaba pangarsane bale agung têtêpe ingsun wangêni têlung taun parêpatan têrusan, wiwit tanggal 1 Oktobêr kongsi tumêka pungkasane sasi Sèptèmbêr, dene manawa têtêpe mau sawise tanggal 1 Oktobêr, kêkèrène mau uwis banjur dianggêp sataun.
2) Sapundhate wêwangên têlung taun mau wargane lumrah bale agung lèrène barêngan, ananging sanalika kêna ditêtêpake manèh.
3) Manawa ana warga lumrah ora nêtêpi pêpacake bab 2 ing dhuwur mau, apadene manawa dhèwèke ngalih utawa lêlungan saka bawah karaton ingsun, kang lawase luwih saka nêm sasi, têrusan iku banjur dilèrèni kajaba manawa uwis ana lilah ingsun.
4) Warga lumrah kang partikêlir ing sawayah-wayah kêna nyuwun lèrèn, panyuwune kudu dimot ing layang lumadi marang pangarsane bale agung. Pangarsa mau kudu tumuli ngunjuki uninga ing panjênêngan ingsun, tumrap lowongane warga kang nyuwun lèrèn, supaya panjênêngan ingsun banjur bisa nêtêpake gêgêntine kaya kang kasêbut ing bab 1.
Warga lumrah kang priyayi manawa nyuwun lèrèn, kang ngrampungi panjênêngan ingsun mupakat karo bapa kangjêng tuwan gupêrnur ing Surakarta, dene manawa warga mirunggan nyuwun lèrèn, iku kang ngrampungi bapa kangjêng tuwan gupêrnur ing Surakarta mupakat karo panjênêngan ingsun.
5) Gêgêntine warga kang lèrèn sadurunge wêwangêne, iku besuk manawa uwis tumêka wêwangên kabênêr lèrène kang digêntèni, iya kudu lèrèn.
Bab 4
Kang kêna ditêtêpake dadi pangarsane bale agung utawa wakile, iku ngêmungake [ngê...]
--- 110 ---
[...mungake] wong Jawa kang kajaba mumpuni têmbung Jawa uga kudu bisa têmênan ing têmbung Walônda sarta têmbung Malayu.
Bab 5
1) Mungguh bale agung mau bakal dipundhuti rêmbug tumrap prakara kasêbut ing ngisor iki.
Ha. Bab rêrantaman lêbu wêtune dhuwit nagara, kajaba pêpetungane dhuwit kang gêgayutan karo dhuwit kang malêbu ing kagungan ingsun kas karaton.
Na. Bab pêpetungane dhuwit kang dimot ing rêrantaman mau, kajaba kang pancèn ora diwajibake pangrêmbuge.
Ca. Bab rengrengan pranatan
Ra. Bab liya-liyane sakarsaningsun, utawa saka panjaluke pêpatih ingsun têrang dhawuhing timbalan ingsun.
2) Ing purwakane layang pranatan bab


Abraham Lincoln
Abraham Lincoln inggih menika Présidhèn Amérika ingkang kaping enem welas (16), kanthi mangsa jabatan 1861 - 1865.[1]
Panjenenganipun dados présidhèn nalika Amérika ngadhepi perang sadhèrèk.
Présidhèn Lincoln misuwur minangka/dados pancetus Proklamasi Pambébasan ingkang nedahaken bilih sedaya budak belian ing Amérika kidul utawi lér, kedah bebas wiwit 1 Januari 1863. Abraham Lincoln ugi dipunkenal kanthi sebatan Abe Lincoln lan ngginakaken asma julukan (nicknamed) Honest Abe, Rail Splitter, lan Great Emancipator. Panjenenganipun ugi kagungan julukan 'Abe kang Jujur', awit saking integritas lan panyaruwé (argumén) -ipun ingkang tajem.[1]
Sadèrèngipun mangrèh dados Présidhèn, piyambakipun ugi dados Wakil Présidhèn sepisanan saking Partai Républik.
Présidhèn Lincoln dados salah satunggalipun présidhèn Amérika ingkang séda ing mangsa jawatanipun amargi dipunprejaya.
Bab lan Paragraf
Mangsa alit[sunting | sunting sumber]
Abraham Lincoln miyos (lair) ing satunggaling gubuk alit ing Kentucky tanggal 12 Februari 1809. Tiyang sepuhipun menika sarwa kacingkrangan lan mboten kagungan pendidikan. Lincoln piyambak namung ngraosaken pendidikan dangunipun kinten-kinten satunggal taun, nanging ing wekdal ingkang cekak punika piyambakipun saged maos, nyerat lan ngétang. Nalika piyambakipun nuju diwasa, piyambakipun ngupados kanggé nambah kawruhipun. Piyambakipun ngginakaken sedaya buku ingkang saged dipunwaos saksaé-saénipun, lan ing wusananipun panjenenganipun kasil dados setunggaling ahli hukum ing yuswa 28 taun.
Sadèrèngipun mangreh présidhèn[sunting | sunting sumber]
Nalika taksih timur, Abraham Lincoln nyambut damel ing manéka warna bidang. Piyambakipun naté nyambut damel dados pamilah kayu pager, dados tentara, dados kelasi ing kapal-kapal bengawan, juru serat, ngurus kedai, kepala kantor pos, lan pungkasanipun dados pengacara.
Piyambakipun sregep mbéla hak-hak para budak Afrika. Ing mangsa jabatanipun, kathah budak ing Kidul lan piyambakipun péngin para budak punika dipunbébasaken. Kathah tiyang mboten sarujuk kaliyan rencananipun, lajeng mbentuk Persatuan Kidul lan setunggaling pasukan kanggé perang nglawan pasukan Lèr Lincoln ing Perang Lèr-Kidul. Pasukanipun mimpang ing paprangan punika.
Piyambakipun sepisanan mlebet lapangan pulitik ing taun 1832 nalika yuswa 23 taun. Panjenenganipun mbudidaya supados kapilih dados anggota Dewan Perwakilan Rakyat Daerah nagara bagéyan Illinois, ing bagéyan kilén-tengah Amérika. Nanging piyambakpiun asor nalika pamilihan, kalih taun salajengipun piyambakipun ngupados malih lan mimpang. Salajengipun panjenenganipun kapilih malih ngantos kaping tiga kanthi urut sasampunipun.
Mangsa kaprésidhènan[sunting | sunting sumber]
Ing taun 1847, nalika yuswa 38 taun, panjenenganipun kapilih dados Dewan Perwakilan Rakyat Amérika.
Abraham Lincoln dados tiyang politik misuwur ing saindhenging nagari, amargi perdhebatanipun kaliyan setunggaling lawan Stephen A. Douglas ing kampanyé pamilihan Sénator Amérika ing taun 1858. Sanajan piyambakipun asor ing pamilihan sénator, partai Republik milih Abraham Lincoln dados calon présidhèn ing pamilihan taun 1860. Ing wekdal semanten Amérika Sarèkat sampun mèh kapecah belah amargi perkawis perbudakan.
Ing tanggal 6 November 1860, Lincoln dipunlantik dados Présidhèn Amérika Sarékat ingkang kaping 16 lan setunggal wulan salajengipun, perang sedulur Amérika antawis nagari-nagari bagéyan Lér lan nagari-nagari bagéyan Kidul dumadi. Sanajan piyambakipun sengit kaliyan perang, Presiden Lincoln nampi namung punika setunggaling cara kanggé nylametaken persatuan nagari.
Ing tengahing perang sadhèrèk, Présidhèn Abraham Lincoln ngedalaken Proklamasi Pambébasan ingkang ngéwahi kagesangan kathah tiyang ing Amérika. Proklamasi punika nelakaken bilih sedaya budhak belian ing nagari-nagari bagéyan utawi daérah-daérah nagari-nagari bagéyan ingkang nglawan Amérika Sarékat badhé bébas wiwit 1 Januari 1863. Proklamasi punika nyetusaken semangat sedaya tiyang ingkang merjuwangaken kabébasan, lan dados panyurung dhumateng pambisakan perbudakan ing Amérika Sarékat.
Présidhèn Abraham Lincoln kapilih malih ing taun 1864, ing tengah-tengah kamenangan-kamenangan militer Amérika Sarékat ingkang pinuju wonten ing pungkasaning Perang Sadhèrèk. Salebetipun nggagas perdamaian Présidhèn Abraham Lincoln kagungan sifat flèksibel lan loma. Piyambakpipun ngajak tiyang-tiyang kidul ingkang mbrontak supados nyèlèhaken gegaman lan wangsul ing pangkon Amérika Sarékat. Semangat ingkang dados pedomannipun cetha sami kaliyan semangat pidato pelantikanipun ingkang kaping kalih. Ukaranipun sapunika kaukir ing salah satunggaling tembok tugu péngetan Lincoln (Lincoln Memorial) ing Washington DC ingkang ungelipun;
Présidhèn Lincoln katembak ing teater Ford, Washington, AS, tanggal 14 April 1865 lan séda tanggal 15 April 1865 énjing ing yuswa 56 taun. Ingkang nyédani Présidhèn Lincoln inggih punika John Wilkes Booth, setunggaling pemain sandiwara ingkang ngalami gangguan jiwa, ugi salah setunggaling panyengkuyung Konfederasi ingkang nentang panyerahan tentara Konfederasi menyang pamréntah sasampunipun perang sadulur rampung.
Présidhèn Lincoln dipunsarèaken ing Springfield, AS lan dipunkenang déning Amérika lan donya dados pejuwang démokrasi amargi jasa-jasanipun.
Réferénsi[sunting | sunting sumber]
- Buku Présidhèn - Présidhèn Amerika Sarèkat, dipunterbitaken déning Dinas Panerangan lan Kabudayan Amérika Sarèkat, Jakarta (2003)
Mangga ugi pirsani[sunting | sunting sumber]
Cathetan suku[sunting | sunting sumber]
Pranala jawi[sunting | sunting sumber]
- The Lincoln Institute (en)
- Abraham Lincoln Research Site (en)
- Abraham Lincoln Assassination (en)
- Mr. Lincoln's White House (en)
- Mr. Lincoln and Freedom (en)
- Mr. Lincoln and Friends (en


ngreksa negara yen Dasamuka pinuju nilar praja.
Indrajit pancen nduweni kaluwihan-kaluwihan ing sawernaning babagan yen dibandhing karo sedulur-sedulure liyane. Nadyan arupa raseksa kaya bapake, Indrajit mono isih turune jawata, awit ibune widadari jenenge Dewi Tari, putrane Bathara Indra. Laire Indrakit dumadi saka mega kang dipuja dening Raden Gunawan Wibisana, kadang ragile Prabu Dasamuka. Mula Indrajit uga duwe dasanama Megananda utawa Begananda.
Ana ing palagan kang diandelake Indrajit yaiku sanjata panahe kang aran Nagapasa. Iki dudud panah lumrah, awit yen mungsuhe kena panah iki mesthi sakojur awake banjur kegubed rante waja lan ora bakal bisa uwal maneh. Sanjata Nagapasa iki tau 'mangan' Anoman kang nalika kuwi diutus Prabu Rama methuki Dewi Sinta kang lagi dikungkung ing taman Kraton Ngalengka.
Nalika semana Anoman teka kanthi sesidheman. Bareng konangan wadya raseksa banjur dioyak. Para raseksa ora kasil nyekel, malah akeh kang nemahi tewas diamuk Anoman sing wekasane lagi bisa kapikut sawise kena panahe Indrajit, Nagapasa. Anoman kang wis kagubed rante banjur diobong urip-uripan. Geningalad-alad murub saka awake, nanging kethek putih kuwi ora mati. Malah mencolot menyang dhuwur payon wewangunan siji, pindhah menyang dhuwur payon wewangungn liyane, njalari kutha Ngalengka kobong.
Saliyane Nagapasa, Indrajit uga duwe panah aran Wimohanastra, tegese panah kang nggegirisi. Sinebut mangkono awit yen sanjata iki diculake saka kendhenge sepisan wae, bisa mateni mungsuh mangewu-ewu, mbokmenawa kaya bon muklir ngana kae.
Indrajit uga duwe aji sirep kang njalari mungsuhe padha turu kepati. Nalika barisan wanara arep ngebroki Ngalengka, Indrajit ngetog aji sirepe, saengga wadya wanara padha turu angler. Sawise mungsuh padha turu, Indrajit nglepasake sanjata Wimohanastra, ndadekake wadya wanara padha pralaya. Nanging aji sirepe mau ora masah marang Gunawan Wibisana kang nalika kuwi dadi salah siji senapatine Prabu Rama. Gunawan Wibisana banjur nggugah Sri Rama. Sawise weruh bala wanara akeh kang mati. Rama ngutus Anoman ngupaya tata maosadi, tetuwuhan kang nduweni khasiat obat kang tuwuh ing pucuk gunung, kanggo ngusadani para wanara kang wis pralaya mau nganti padha urip maneh.
Sawise Kumbakarna gugur, wadya Ngalengka saya kocar-kacir. Ngalengka wis ora duwe senapati sing bisa diandelake maneh, kang keri kari Indrajit lan Dasamuka dhewe. Sejatine Dasamuka ngeman Indrajit amarga anake kang isih urip mung Indrajit. Nanging Indrajit minangka satriya Ngalengka rumangsa kudu maju ing palagan kanggo netepi darmaning satriya. Kanthi ati kang abot banget Dasamuka nglilakake Indrajit budhal menyang palagan.
Ana ing pabaratan Indrajit dipapagake dening Raden Lesmana Widagdo. Kekarone padhadene sekti mandraguna. Nanging wekasane Indrajit gugur kena panahe Lesmana aran Rudrasara. Patine Indrajit gawe sedhihe bojo-bojone, yakiwi widadari cacah pitu. Para widadari mau banjur padha bela pati minangka tandha setya.
Jaya Baya 31 / April 2005
Ajang Gladhen
Gawenen ringkesan saka crita wayang ing dhuwur nganggo basamu dhewe-dhewe. Banjur tulisen ing buku tugas lan nyuwuna panyaruwe saka bapak/ ibu gurumu.
Tugas Pribadi
Goleka crita wayang liyane bisa saka majalah, TV, radio lan sapanunggalane. Banjur gawenen sinopsis/ringkesan crita nganggo basamu dhewe-dhewe!
4. Nulis Wacan Deskripsi
AGUS LAN KENYA RAMBUT ENDAH
Ora suwe meneh Presiden Yudhoyono bakal mantu putra pambarepe, Lettu Infanteri Agus Harymurti Yudhoyono entuk kenya ayu kinyis-kinyis. Sajake nom-noman loro iku anggone sambung tresna wis sawetara suwe lan wis dudu rahasia maneh. Saben diwawancarai wartawan Annisa ora selak yen pancen sambung tresna karo putrane Presiden Yudhoyono sing nggantheng kuwi.
Sapa ta kenya kang begja banget arep dadi putra mantune Presiden SBY iku? Annisa Larasati Pohan sawijining presenter acara olahraga ing televisi swasta. Putrane salah siji Gubernur Bank Indonesia iki kelairan Boston 20 November 1981.
Merga kasulistyane lan rambute sing endah, Annisa nganthongi maneka warna prestasi kang ana gandhenge karo kasulistyane. Rambute kang endah kawuwuhan kasulistyane njalari Annisa mumbul dadi selebriti kang kondhang, laris dadi bintang iklan lan kasil mikat atine perwira mudha Agus Harymurti. Putra nomer loro kulawraga Aulia Pohan sing dedege 164 cm kuwi ngaku yen ora arep suwe-suwe anggone pacangan lan kepengin enggal palakrama karo perwira idhamane sadurunge umure ndungkap selawe taun.
Jaya Baya 31 / April 2005
Ajang Gladhen
Gawenen ringkesan supaya wong gampang ngerti sapata kenya rambut endah kuwi!
Tugas Pribadi
Gawenen paragrap deskripsi kanthi objek bebas, wenehi irah-irahan kang trep karo isine, banjur tulisen ringkesane ana kolom ing ngisor iki paling sithik 10 larik!
PENDADARAN SISWA
I. Pilihen wangsulan a, b, c, d, utawa e sing koanggep bener !
1. DPR iku cekakan saka ...
a. Dewan Perwakilan Rakyat
b. Dewan Perwalian Rakyat
c. Dewan Permusyawarahan Rakyat
d. Dewan Permasalahan Rakyat
e. Dewan Perkumpulan Rakyat
2. Tawuran ing wacan dhuwur iku ana ing ngendi ...
a. ngarep gedung DPR
b. jero gedung DPR
c. dalan raya
d. ngarep sekolahan
e. Somalia
3. Ketua MPR nalika taun 2005 wacan ing dhuwur yaiku ...
a. Habibie
b. Susila Bambang Hudoyono
c. Megawati
d. Hidayat Nurwahid
e. Jusuf Kalla
4. Sing setuju nekakake bala bantuwan kanggo njaga perdamaian saka Uni-Afrika yaiku …
a. Presiden
b. wakil presiden
c. DPR RI
d. MPR
e. DPR Somalia
5. Jupukna kapur kuwi.
Menawa ditulis nganggo aksara Jawa ...
a.
b.
c.
d.
e.
II. Wangsulana kan


text:
pepeteng ingkang nglimputi gesang. Sajatosipun saknginggilipun pepeteng punika wonten Sang Pepadhang ingkang utami.
Rama Abraham ugi nate ngraosaken petenging gesang, awit putra ontanganting "Iskak" dipun kersakaken dening Gusti Allah dados kurban. Kados pundi raosipun nalika anak ingkang kagadhang-gadhang dados turas, dipunkakersakaken dados kurban, Ananging Rama Abraham tetep mbangun miturut punapa ingkang dados kersanipun Gusti. Rama Abraham kagungan kapitadosan linangkung wonten ing ngarsanipun Gusti. Lajeng kados pundi kaliyan kita? Sami Pitados dumateng Gusti? Mangga dipun amini sesarengan bilih Gusti tetep makarya wonten ing gesang kita. |*SHS
Jemuwah, 10 September 2021 Minggu Limrah XVIII
Wulang Bebasan 19:24-29, Jabur 19, Yakobus2:17-26
PRACAYA LAN PANGGAWE
"Mangkono uga tumprap pracaya: manawa pracaya iku ora dikantheni panggawe, iku sajatine mati." (Yakobus 2: 17)
Salah satunggal tandanipun tiyang ingkang kenging penyakit stroke inggih punika pikiran lan tindakan boten saged gathuk. Contonipun, pikiranipun kepingin ngangkat tangan utawi sukunipun, ananging boten saged. Kadoskados namung mandheg wonten ing jaja. Semanten ugi kathah tiyang ingkang sami sakit stroke iman. Pikiranipun prasasat suci, ide-idenipun kebak kapitadosan, nanging jebul boten dipun dindakaken. Stroke iman boten ndadosaken ewahaning gesang tumuju ing kasampurnan. Ngandika pracaya ananging tanpa wonten buktinya.
Serat Yakobus 2: 17 ing nginggil mratelakkan bilih pracaya punika kedah kinanthenan panggawe, kinanthenan laku ingkang cundhuk kaliyan karsanipun Gusti. Pracaya punika nuwuhaken gesang bilih kinanthi ing lampah tindak tanduk ingkang nyata. Menawi mekaten pracaya lan panggawe punika manunggil dados satunggal. Kosok wangsulipun, menawi pracaya punika boten kinanthenan panggawe, sejatinipun mati. Tegesipun boten wonten ewah ewahaning lampah gesang ingkang nyata. Kapitadosanipun namung wonten ing endahing tembung lan manising lambe, nanging tan wonten asilipun. Punapa ta ginanipun endahing tembung lan manising lambe bilih boten kinanthenan laku ingkang leres?
Kados pundi kaliyan kita sadaya? Punapa sami nandang sakit stroke iman? Namung saged endah ing tembung tan wonten panggawe? Samangke punika wekdalipun tumpraping kita sadaya, pasrah sumarah lan sumendhe wonten ing Gusti. Mitadosaken gesang kinanthenan laku lan panggawe ingkang nyata kanthi pitados Sang Roh Suci nuntun gesang kita, nyagedaken kita maujudaken pitados kita ing gesang nyata minangka umat kagunganipun Gusti. Amin |*SHS
Setu, 11 September 2021 Minggu Limrah XVIII
Wulang Bebasan 21:1-17, Jabur 19, Matius 21:23-32
INGGIH NING ORA KEPANGGIH
"Kang pambarep diparani sarta dikandhani: ngger, dina ini kowe nyambuta gawe ana ing kebon anggur. Anake mangsuli: Inggih, pak. Nanging ora mangkat." (Matius 21:28b-29)
Wonten pitembungan "inggih ning ora kepanggih". Tembung punika mratelakaken satunggaling kawontenan tiyang ingkang tansah paring wangsulan "inggih" ananging jebul boten dipun tindakaken. Dikandhani bola-bali, wangsulanipun "inggih" ning jebul tetep nglampahi ingkang awon, mila boten kepanggih. Kita mesthi nate mrangguli tiyang ingkang kados makaten. Menawi panjenengan ingkang dipun wangsuli inggih ning ora kepanggih, kinten-kinten kados pundi raosipun. Jengkel, gemes, lan mbok bilih lajeng boten pitados kaliyan piyambakipun.
Makaten ugi kaliyan iman. Kados dene ingkang kacariosaken ing salebeting pasemon "bab anak kalih", nalika ramanipun ngandhani supados anakipun punika nyambut damel wonten ing kebon anggur, mangsuli inggih, nanging mboten mangkat wonten ing pedamelan. Sinten ingkang nggadhahi iman mesthinipun mboten namung paring wangsulan ing tembung, nanging ugi wonten ing tindak-tanduk padintenan; mangkat nyambut damel wonten ing kebun anggur. Sinten ingkang kagungan kratoning Allah? Ingkang paring wangsulan inggih? Boten. Ingkang kagungan kratoning Allah minangkah berkahipun Gusti inggih punika saben umat ingkang purun ngalampahi iman punika.
Dinten puniki kita kaemutaken supados boten lamis. Nalika Gusti nimbali kita ing sajroning peladosan, mesthinipun kita mangsuli inggih, sakmesthinipun kita ugi nindakaken timbalan punika sampun ngantos inggih nangging ora kepanggih, nalika mangsuli inggih Gusti Allah mesthi rena ing galih ananging manawi nboten katindakaken ndadosaken cuwa Panggalihipun Gusti. Sumangga sami sinau lelados dumateng Gusti kanthi tulus lan tumindak ingkang nyata. Amin |*SHS
Ahad, 12 September 2021 Minggu Limrah XIX
Wulang Bebasan 1:20-33, Jabur 19, Yakobus 3:1-12, Markus 8:27-38
MITURUTMU
Gusti Yesus banjur ndangu: "Lah yen kowe, Aku iki kokarani sapa?" Petrus matur: "Paduka punika Sang Kristus!" (Markus 8:29)
Limrahipun kita sami gumun, kaeraman utawi kagum nalika wonten tiyang ingkang nggadahi pangretosan utawi teori-teori kados para ahli. Piyambakipun saged njlentrehaken kanthi gamblang teorinipun saha pamanggihipun punika. Lajeng kita nganggep tiyang punika pinter. Nanging menapa leres tiyang punika pinter? Lha wong ingkang dipun andharaken punika pamanggihipun para ahli utawi tiyang sanes. Boten pamanggihipun piyambak. Sejatinipun tiyang pinter punika malah ingkang kagungan pamanggihipun piyambak, sanes pamanggihipun tiyang sanes.
Gusti Yesus ndangu para sakabat. Miturut tiyang-tiyang sanes, Sang Kristus punika sinten? Mila wonten ingkang mastani bilih Gusti Yesus punika Nabi Yokanan Pambabtis, wonten malih ingkang mastani Nabi Elia, lan sanesipun mastani panunggalane para nabi. Punapa punika cekap? Sang Kristus tetep ndangu nanging benten pandangunipun. Ayat 29 lajeng ndangu Sang Petrus, pangandikanipun: "Lah yen kowe, Aku iki kokarani sapa?" Petrus matur


text:
Sulejów iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.
Kutha ing Polen

dataset: wikimedia/wikipedia


text:
isan...duhu...senenge aku!"
Sawise neng Mall, ya...kahanane wis kaya sing tak bayangke, mesthi Rame banget tur dhesekan. Merga dina iki ana sale gedhe-gedhean, dalam rangka ulang taun e kutha Surabaya. Kutha kelairanku. Mall isine kaya dawet. Mepet, lan mampet. Setengah jam wae aku wis neng njero panggo kuwi rasane aku wis kudu muntah, kaya ana sing ngoyak-ngoyak isine wetengku, lan maneh sirahku sing mumet kaya ana sing ngejak muter-muter.
"Lu...ayo wis ya, balik ngomah!"
"Ha??? Apa Wik?? Iki lagi wae sejam loh... ku isih nggelek dhiskonan iki....tulisane beli 1 gratis 1 kuwi lohhh wacanen..!!"
"Adhuh Lu...lu.. ku wis ora kuat! Sirahku mumet, pikiranku rasane ruwet! Nek kaya mangkene kahanane nyapo kowe ora ngejak pacarmu wae!!"
"Alah Wik...kan ancase aku pengin ngejak kowe metu saka zona nyaman mu. Ayo ta Wik....aithik maneh"
"Gah, ora gelem neh aku neng mall-mall kaya ngene iki. Wi cukup sepisan wae karo kowe. Wis ya, aku tak mulih dhisik. Ngko mulihmu gampang, wis tak pesenke online khusus kanggo kowe. Aku wis ora kuat, mumet njlimet sak sembarange. Wis ya, Assalamu'alaikum!!!!!"
Kanthi mlaku adoh ninggalke Lulu sing isih mangap merga dheweke or nyana yen aku bakal kaku kaya mangkene. Luwih-luwih ninggal dheweke neng mall. Ya...wis piye maneh, pancen urip bebrayan kui rak ya kudu ngurmati liyane, lah..rak pancen aku sing Introvert kaya ngene arep piye maneh? Bali maneh karo dhasar negara e awak dhewe yaiku pancasila, Indonesia sing mesthi ngangkat Hak Asasi Manuia. Ya wis tuladhane ya kaya mangkene. Regani, yen pengen luwih diregani.
Mangsa ketiga wis lingsir. Mendhung wiwit lunga teka, kala-kala dibarengi udan grimis. Sumilire angin uga lemah kang isih teles saya nambahi adheme hawa sore iki, yen biyasahe yamene isih panas nanging sore iki katon mendhung. Kaya-kaya ngerti apa kang dakrasakake, ati krasa mendhung kala-kala udan eluh saka netra.
Isih sore nanging langit wis katutup mendhung peteng, dakjangkahake sikilku ninggalake gedhung kampusku menyang kos. Tletik-tletik banyu pratandha wiwit grimis, dakcepetake lakuku supaya ora kudanan. Dina iki udan wiwit sore nganti tengah wengi, yen wis ngene aku ora bisa turu, mbuh kena apa, aku dhewe ora ngerti. Kamangka yen wayah udan ngene iki malah kapenak gawe turu. Aku kelingan pawongan kang njalari atiku goreh. Eluh neng pipi saya dleweran ora bisa diempet maneh. "Dhuh Gusti, nganti kapan aku kaya ngene, ngenteni pawongan kang ora pasthi" rasane atiku.
Neng jero ati aku mung bisa nyambat wae ora ngerti kudu kepriye maneh. "Pawongan kang wis dakpercaya lan wis daktresnani sasuwene setaun iki jebule ngilang, mbuh meyang ngendi parane. Ninggal aku tanpa warta. Wis sesasi anggonku ngenteni nanging nganti saiki kok tetep kaya mangkene" batinku tansah sambat. Sadawane wengi iki aku tansah kelingan slirane sing saiki ora weruh menyang ngendi.
Esuk-esuk aku wis tangi banjur siyap-siyap arep kuliyah, merga isih esuk kanca-kancaku durung padha teka. Aku ngadheg ing sisihe balkon.
"Wi, sampayen lapo wae esuk-esuk wis nglamun neng kunu, durung sarapan ya?" pitakonane Ratih, kancaku sing paling cedhak lan pling akrab karo aku. Aku mung mesem wae minangka wasulanku, Ratih wis biyasah karo sipatku sing kaya ngene, amarga Ratih wis ngerti yen aku ngene iki ateges aku lagi nandang susah. Ratih kanca kang paling raket karo aku, dadi yen ana apa-apa aku mesthi crita menyang Ratih, uga Ratih ya sasuwalike.
Saben neng kampus aku karo Ratih, menyang ngendi-ngendi ya wis karo Ratih, ora ateges aku ora srawung karo kanca-kancaku liyane nanging aku luwih cedhak yen karo Ratih. Dina iki mlebu esuk akeh kanca-kanca sing isih durung sarapan kalebu Ratih, Ratih pamit arep sarapan sik.
"Yen wis mari sarapan langsung neng perpustakaan wae ya, takenteni neng perpustakaan" kandhaku,
"Iya-iya Wi, wis ndang golek buku sing akeh kana" wangsulane Ratih karo ngguyu sajak ngece aku, ya pancen ngunu iku Ratih seneng guyon. Ratih wis ngerti kabiyasaanku nalika ngenteni jam kuliyah sabanjure mesthi menyang perpustakaan. Aku seneng neng perpustakaan merga panggonane adhem lan tenang, ora rame kaya neng njaba. Merga wis semester tuwa aku wiwit ndelok-ndelok skripsi. Nalika lodhang ngene iki aku maca-maca novel kadhang kala maca skripsi utawa golek buku kanggo nggarap tugas.
Awan iki aku ngadheg ing sisihе balkon lantai loro nyawang mangisor, nyawang wong-wong padha sumliwer, jam kuliyah wis bar wiwit setengah jam maeng, kanca-kancaku padha ngajak mlaku-mlaku menyang mall nanging aku ora gelem, aku ora seneng yen dolan menyang panggon sing ruame banget, sanajan aku ngadheg ing kene nanging ati lan pikiranku ngumbara menyang ngendi-ngendi.
"Wi, aku ora seneng yen sampeyan isih cedhak-cedhak karo kanca sampeyan kae." Kandhane Mas Arya,
"Aku wis ora sesambungan maneh karo dheweke Mas, dheweke iku mung kancaku," wangsulanku genah. Aku kelingan omongane Mas Arya nalika pethukan kang pungkasan neng omahku, kang njalari atiku goreh nganti saiki lan medhotake sesambunganku karo Mas Arya. Mas Arya ora
trima yen aku cedhak karo bocah lanang liya senajan mung kanca.
"Ora dakduga Mas yen sampeyan nganti kaya ngene, tega ninggalake aku mung merga perkara cemburu" batinku karo netesake eluhku, ora ana kang ngerti kahananku kejaba kanca raketku yaiku Ratih.
"Drrrrt drrrt"
Hapeku muni, ana telpon saka Ratih, "Hallo, Tih ana apa?" pitakonku,
"Wi, dina iki ora mlebu kuliyah ya, aku arep ngeterake kancaku menyang puskesmas" kandhane Ratih,
"Ya rapapa mengko tak matur menyang bapak ibu dhosen" wangsulanku,
"Matur nuwun ya, mengko yen ana tugas aku kandhanana, ya wis ngunu wae aku tak budhal dhisik, wis dienteni kancaku


Patipati.
Lembu Ampal nggolèki radèn loro ora ketemu, banjur ora wani mulih, ngungsi marang Panji Patipati.
Bareng ana ing kono mbalik ngiloni radèn loro, malah ngrembugi para punggawa kang ora cocog karo Tohjaya diajak ngraman, wasana kelakon, Sang Prabu nganti nemahi séda.
Ranggawuni jumeneng Nata ajejuluk Syri Wisynuwardhana nganti nakdhèrèké Narasinga.
Nganti tekan ing séda priyagung loro mau rukun banget, nganti dibasakaké: "Kaya Wisynu lan kang raka Bathara Endra".
Karatoné mundhak gedhé pulih kaya dhèk jamané Prabu Erlangga, malah jajahané wuwuh Madura.
Sang Nata séda ing tahun 1268, layoné diobong kaya adat, awuné sing separo dicandhi ana ing Welèri, ditumpangi reca Syiwah, sing separo dipethak ana candhi Jago (Tumpang) nganggo reca Budha.
Dadi tetéla ing wektu iku agama Syiwah karo Budha campur.
05 Pérangan Kang Kapisan
Bab 5
Jumenengé Kartanagara ing Tumapel
(1268 - 1292)
Ratu Singasari kang Kaping V, jumeneng mekasi. Sasédané Syri Wisynuwardhana pangéran pati jumeneng Nata, ajejuluk Prabu Kartanagara.
Sang Prabu manggalih marang kawruh kagunan, lan kasusastran, lan iya manggalih marang undhaking jajahan, nanging kurang ngatos atos, lan kersa ngunjuk nganti dadi wuru.
Ana nayakaning praja aran Banyak Widhe utama Arya Wiraraja, tepung becik lan Jayakatwang, adipati ing Daha.
Satriya iku ora sungkem marang ratuné, malah wis sekuthon karo Jayakatwang, arep mbaléla.
Dumadakan ana punggawa kang matur prakara iku, nanging Sang Prabu ora menggalih, Wiraraja malah diangkat dadi adipati ana ing Madura.
Pepatihe Sang Nata aran Raganatha rumeksa banget marang ratuné, nganti sok wani ngaturi pènget marang Sang Prabu ing bab kang ora bener, nanging Sang Prabu ora rena ing galih, ora nimbangi rumeksaning patih setya iku, malah banjur milih patih liya kang bisa ngladèni karsané.
Patih wredha diundur, winisuda dadi: nayaka pradata, dadi wis ora campur karo prakara pangrèh praja.
Patih anyar senengé mung ngalem marang ratuné lan ngladosi unjuk unjukan.
Ana utusan saka ratu agung ing nagara Cina (Chubilai) dhawuh supaya Prabu Kartanagara nyalirani dhéwé utawa wakilsuwana marang nagara Cina perlu caos bekti (tahun 1289).
Sang Prabu duka banget. Bathuking Cina utusan digambari pasemon kang ora apik, nelakaké dukané Sang Prabu.
Bareng tekan ing nagara Cina patrape ratu Jawa kang mangkono iku mau njalari dukané ratu binathara ing Cina,
Ing tahun1292 ana prajurit gedhé saka ing Cina arep ngukum ing kuwanéné wong Jawa.
Wiraraja sasuwéné ana ing Madura isih ngrungok ngrungokaké apa kang kalakon ana ing Singasari, lan iya weruh uga yèn ing wektu iku prajurit Singasari dilurugaké menyang Sumatra.
Wiraraja ngajani Jayakatwang akon nangguh mbedhah Singasari, mumpung nagara lagi kesisan bala.
Jayakatwang ngleksanani, lan Singasari kelakon bedhah. Ratu lan patihé katungkep ing mungsuh isih terus unjuk unjukan baé (wuru), mulané ora rekasa pinurih sédané.
Radèn Wijaya, wayahè Narasinga, nuli umangsah ngetog kaprawiran mbelani nagara lan ratuné, nanging wis kaslepek karoban wong Daha, mulané banjur kepeksa ngoncati, mung kari nggawa bala 12, genti genti nggéndhong Sang Putri garwané Radèn Wijaya, putrané Prabu Kartanagara.
Lampahè Radèn Wijaya sasentanané nusup angayam alas.
Kalebu wilangan 12 iku ana satriyané loro, putrané Wiraraja, duwè atur marang Gustiné supaya ngungsi menyang Madura.
Sang Pangéran mauné ora karsa, nanging suwé suwé nuruti. Ana ing Madura ditampani kalawan becik.
Rembugé Wiraraja, Radèn Wijaya diaturi suwita menyang Daha. Wiraraja sing arep nglantaraké.
Yèn wis kelakon suwita Radèn Wijaya diaturi nyetitèkaké para punggawa ing Daha, sapa sing kendel utawa jirih, tuhu utawa lamis.
Yèn wis antara suwé diaturi nyuwun tanah tanah Trik, dibabada banjur dienggonana.
Radèn Wijaya nurut ing pitudhuh, lan iya kelakon suwita ing Daha.
Kacarita pasuwitané kanggep banget, amarga saka pinteré nuju karsa, lan saka pinteré olah gegaman; wong sa Daha ora ana sing bisa ngalahaké.
Kabèh piwulangé Wiraraja ditindakaké, dilalah Sang Prabu teka dhangan baé, malah bareng tanah Trik wis dibabad, Radèn Wijaya nyuwun manggon ing kono iya dililani.
Kacarita nalika babade tanah Trik mau, ana wong kang methik woh maja dipangan, nanging rasané pait. Awit saka iku désa ingkono mau banjur dijenengaké Majapait.
Bareng Radèn Wijaya wis manggon ing Majapait, rumangsa wis wayahè tata tata males ukum, ngrusak kraton Daha, ananging Wiraraja akon sabar dhisik, awit isih ngenteni prajurit saka nagara Cina kang arep ngukum wong Singasari.
Karepe Wiraraja arep ngréwangi Cina baé dhisik, besuké arep mbalik mungsuh Cina. Wiraraja banjur boyong sakulawargané lan saprajurite menyang Majapait ngumpul dadi siji karo Radèn Wijaya.
06 Pérangan Kang Kapisan
Bab 6
Karajan Melayu
Ing Bab 5 ana critané Prabu Kartanagara enggoné anjangka undhaking jajahané.
Ana ing tanah Sumatra kelakon bisa oleh jajahan.
Ing ngisor iki crita sathithik tumraping karajan karajan ing tanah Melayu.
Kacarita ratu ing Funan, kira kira ing sajroning abad 3 ngelar jajahan, ngelun tanah Sumatra, Jawa lan liya liyané, ayaké ratu iku kang yasa reca reca ing tanah Pasémah.
Ing abad kapitu ana golonganing para pangéran saka ing Indhu Buri, padha manggon ing sakiwa tengening Palembang, banjur ngedegaké nagara gedhé, jenengé karajan çrivijaya (= Syriwijaya, sinebut ing bangsa Cina nagara: Sambotsai).
Ratu ratuné padha darah Warman, isih dumunung sanak karo darah Purnawarman ing Tanah Jawa dhèk abad 4 - 5, ap


text: "Ya, ora ana babar blas, ing babak kapindho wis ana patemon, babak iki ora becik kanggo para pemain ganda," ujare Herry, kepala pelatih ganda pelatih PBSI, kaya ing rilis kanggo detikSport.


text:
han teks basu diganti dengan basa secara bebas tanpa menanggalkan pesan yang diungkapkan dalam teks.
Terjemahan teks ingkang dipunginakêñ wontên ing panaliten mênikâ, inggih terjemahan harfiah, terjemahan isi/makna, sâhâ terjemahan bebas. Asiling terjemahan harfiah dèrèng tamtu jumbuh amargi wontênipun tembung ingkang maknanipun botên trêp. Manawi kados makatên, terjemahan teks katindakakên mawi terjemahan isi utawi maknâ. Asiling terjemahan isi utawi maknâ dipunanggép jumbuh kaliyan mênâpâ ingkang dipunkajêngakên. Manawi terjemahan harfiah sâhâ terjemahan isi utawi maknâ ugi taksih dipunraosakên dèrèng sagêd trêp, dipunlajengakên nindakakên terjemahan bebas. Tigang warnining terjemahan teks mênikâ katindakakên kanthi kontekstual.
f. Ngrêmbag Piwulang utawi Ajaran Moral ing Teks
Ngrêmbag piwulang utawi *ajaran moral* ing *teks*, inggih mênikå satunggaling upâyå kanggé ngandharakên wosing *teks* kanthi ancas supados masarakat utawi pamaos mênikå sagêd mangêrtosi isining *teks*. Asiling ngrêmbag isining *teks* SDWW kaangkah sagêdå nggampilakên pangêrtosaning pamaos bab isining *teks*, inggih mênikå bab *moral* kadospundi kêdahipun tiyang mênikå tumindak wontên ing samadyaning masarakat. Salajêngipun, pamaos sagêd ndadosakên piwulang menikå minângkå satunggaling pandom tumindakipun ing masarakat.
D. Ajaran Moral
*Moral*, saking tembung "*mores*" ingkang maknanipun 'aturan kesusilaan'. *Moral* inggih mênikå *sesuatu* ingkang wontên gêgayutanipun kaliyan kasagêdân utawi kaprigêlan nêmtokakên lêrês mênâpå lêpatipun tindak-tanduk (Haricahyono, 1995). Pangêrtosan *moral* sanèsipun saking Runes (Iumantar Sjarkawi, 2006: 28) inggih mênikå sadayanipun ingkang sagêd nyêbabakên tiyang tumindak saé minângkå kuwajiban. *Moral* ugi sagêd dipunmaknai minângkå pirantos kanggé ngukur lêrês mênâpå botên utawi saé mênâpå botên solah bawaning tiyang.
Sjarkawi (2006: 28) ugi ngandharakên bilih *moral*, inggih mênikå sapêrangkat kapitadosan wontên ing madyaning bêbrayan ingkang gayut kaliyan *karakter* utawi solah bâwâ sâhâ mênâpå ingkang kêdah dipuntindakakên déning tiyang. *Ajaran moral* inggih mênikå piwulang ingkang wontên gayutanipun kaliyan
tindak-tanduk ingkang ngêtingalakên akhlak utawi budi pakerti (Darusuprapta, 1990: 1).
Sanèsipun mênikâ, Nurgiyantoro (2012: 320-321) ngandharakên bilih moral, inggih mênikâ sesuatu ingkang dipunandharakên déning panganggit dhatêng pamaos, awujud maknâ ingkang kawrat ing salêbêting karyâ. Moral ing karyâ sastrâ nêdahakên pandangan hidup panganggit ngéngingi nilai-nilai kebenaran ingkang dipunandharakên dhatêng pamaos.
Miturut De Vos (1987: 73), moral botên namung gayutan antawisipun manungsâ kaliyan manungsâ sanès, nanging ugi gayut kaliyan tumindakipun manungsâ dhumatêng Gusti, manungsâ dhatêng lingkungan, sâhâ manungsâ dhatêng piyambakipun. Andharan bab moral-ipun manungsâ dhumatêng Gusti, dhatêng sêsamining dumados, sâhâ dhatêng piyambakipun kaandharakên makatêñ.
1. Manungsâ dhumatêng Gusti
Manungsâ mênikâ kêdah mêmuji dhumatêng Gusti. Pamujining manungsâ sagêd dipunwujudakên kanthi tansah nyukuri mênâpâ ingkang sampun dipunparingakên Gusti dhatêng kita. Kajawi mênikâ, manungsâ kêdah nindakakên sadâyâ mênâpâ ingkang dados Dhawuhipun sâhâ nilar sadâyâ ingkang dados Awisanipun.
2. Manungsâ kaliyan Sêsamining Dumados
Manungsâ mbêtahakên sêsamining dumados supados sagêd gêsang, amargi manungsâ botên sagêd gêsang piyambak ing donyâ mênikâ. Awit saking mênikâ, manungsâ kêdah tumindak ingkang saé dhatêng sintên kémawon. Sintên ingkang langkung inggil, kedah ngopèni ingkang ngandhapipun, tiyang ingkang sami
pangkatipun kēdah tēpā salirā dhatēng sēsaminipun. Tumindaking tiyang dhatēng
tiyang sanès sagēd awujud rukun, tēpā salirā, jujur, sāhā tansah ngurmati dhatēng
tiyang sanès miturut drajatipun (Suseno, 1988: 38).
3. Manungsā kaliyan Piyambakipun
Kajawi manungsā mēnikā kedah tumindak saé dhumatēng Gusti kaliyan
dhatēng sēsaming dumados, manungsā kedah tumindak saé dhatēng
piyambakipun. Gayutan antawisipun manungsā kaliyan piyambakipun gadhah
ancas kanggé mbēntuk kapribadèn ingkang saé saēngga tumindakipun botēn
ngrugèkakēn piyambakipun mēnāpā dēné tiyang sanès. Nilai moral mēnikā gayut
kaliyan sipat, tumindak, sāhā kahananing jiwā. Darusuprapta, dkk. (1990: 121)
ngandharakēn bilih sabēn priyantun ingkang tumindak saé mēnikā ngundhuh
bingah.
Nilai moral ingkang wontēn ing salēbēting naskah Jawi mēnikā salah
satunggaling pralambang saking masarakat ngéngingi tindak-tanduk ingkang saé
mēnāpā dēné ingkang botēn saé. Nilai moral kasēbut inggih mēnikā pandangan
hidup panganggit dhatēng pamaos supados sagēd dipunginakakēn mināngkā
piwulang tumrap pārā pamaos.
E. Panalitēn ingkang Jumbuh
Panalitēn bab kajian filologi sāhā ajaran moral utawi piwulang ing
salēbēting naskah mēnikā kathah. Panalitēn mēnikā jumbuh kaliyan panalitēnipun
Suliman (2008) kanthi irah-irahan Nilai-Nilai Pendidikan Moral dalam Naskah


text: Jawa 2006: Pangandikané Yésus, "Pinangkamu iku saka ngisor, Aku iki saka ngaluhur, pinangkamu saka ing donya iki, nanging Aku ora saka ing donya iki.


text:
ah bawa saha penggalihipun paraga. Watak saged dipuntingali saking dialog, monolog saha narasi paraganipun. Paragatama inggih menika paraga ingkang asring dipuncariyosaken utawi ingkang dados center ing satunggaling cariyos. Watak psikis paragatama Harjito ing novel Lintang Panjer Rina anggitanipun Daniel Tito menika dipuntliti mawi teori psikoanalisis Sigmund Freud manggihaken watak-watak inggih menika gengsi, jujur, gatekan, boten grusa-grusu, prigel, sabar, nekad, nriman, gampil pitados, tataq, gampil sedhih, gampil nyerah, nyimpen wadinipun piyambak, gadhah tekad ingkang kiyat, kedlereng, kaku manahipun, tegel saha wangkot.
Asiling panaliten perwatakan psikis paragatama Harjito wonten ing novel Lintang Panjer Rina anggitanipun Daniel Tito kaandharaken wonten ing tabel ngandhap menika.
Tabel 1. Dhata Perwatakan Psikis Paragatama Harjito wonten ing Novel Lintang Panjer Rina Anggitanipun Daniel Tito
| No. | Perwatakan Psikis | Struktur Kapribaden | No. Dhata |
|-----|-------------------------|---------------------|-----------|
| | | Id | Ego | Superego | |
| 1. | Gengsi | √ | | | 1,46 |
| 2. | Jujur | | √ | | 2 |
| 3. | Gatekan | | | √ | 3,5,48 |
| 4. | Boten grusa-grusu | | | √ | 4,9 |
| 5. | Prigel | | | √ | 6,7 |
| 6. | Sabar | | | | 8,12,29 |
| 7. | Nekad | √ | | | 10,26 |
| 8. | Nriman | | | √ | 11,24,27 |
| 9. | Gampil pitados | √ | | | 13,15,21,23 |
| 10. | Tatag/dhadhag | √ | | | 14 |
| | | | | | 16,44 |
| | | | | | 22,30,36,39,47 |
| 11. | Gampil sedhiih | √ | | | 17,19,25,35,37 |
| 12. | Gampil nyerah | √ | | | 18,20 |
| 13. | Nyimpen wadinipun piyambak | | | √ | 31,32 |
| 14. | Gadhah tekad ingkang kiyat | | | √ | 28,33,34 |
| 15. | Kedlereng | √ | | | 38 |
| 16. | Kaku manahipun | √ | | | 40,42 |
| 17. | Tegel | √ | | | 41,43 |
| 18. | Wangkot | √ | | | 45 |
Adhedhasar tabel wonten ing nginggil, Harjito gadhah wolulas sipat, langkung kathah sipat tatag saha gampil sedhiih. Tatag utawi teteg ugi saged dipunsebut dhadhag inggih menika kukuh, boten obah-owah, panggah, boten gadhah raos was sumelang. Struktur kapribaden sipat tatag ingkang langkung dominan inggih menika Ego. Gampil sedhiih inggih menika gampil anggenipun ngraosaken raos sisah sanget. Struktur kapribaden sipat gampil sedhiih ingkang langkung dominan inggih menika Id.
Sanesipun sipat ingkang dominan kados kekalih menika, taksih wonten sipat-sipat ingkang dipungadhahi dening Harjito. Sipat sanesipun kados dene gengsi, jujur, gatekan, boten grusa-grusu, prigel, sabar, nekad, nriman, gampil pitados, gampil nyerah, nyimpen wadinipun piyambak, gadhah tekad ingkang kiyat, kedlereng, kaku manahipun, tegel saha wangkot. Gengsi inggih menika raos isin amargi dipuntonton tiyang sanes. Jujur inggih menika blaka, ngendika ingkang sabeneripun. Gatekan inggih menika lantip utawi gampil mangertos. Boten grusa-grusu inggih menika boten kesesa anggenipun tumindak. Prigel inggih menika cukat saha trampil anggenipun nindakaken padamelan. Sabar inggih menika sareh utawi boten gampil duka.
Nekad inggih menika tumindak ingkang ngukuhi panemunipun piyambak, boten preduli menapa-menapa. Nriman inggih menika nampi sedaya kahanan kalawan panuwun. Gampil pitados inggih menika gampil pitados sedaya kemawon boten mawi curiga. Gampil nyerah inggih menika gampil anggenipun pasrah kaliyan perkawis saha kasunyatan ingkang nembe dipunlampahi piyambak. Nyimpen wadinipun piyambak inggih menika nyimpen perkawisipun dhiri pribadhi ingkang boten saged dipunwedharaken dhumateng tiyang sanes. Gadhah tekad ingkang kiyat inggih menika gadhah niyatan ingkang boten saged dipunowahi. Kedlereng inggih menika sipat ingkang gadhah raos kepengin ngertos langkung kathah bab menapa kemawon. Kaku manahipun inggih menika boten kersa mirengaken penggalih saha pamanggihipun tiyang sanes, namung mentingaken pamanggihipun
piyambak. Tegel inggih menika boten gadhah raos mesakake saha welas tumrap tiyang sanes. Wangkot inggih menika boten purun saha boten kenging dipunkandhani dening tiyang sanes, namung pitados pamanggihipun piyambak. Struktur kapribaden ingkang mangaribawani sipat-sipat paragatama Harjito ing nginggil menika Id, Ego, saha Superego.
3. Wujud Konflik Psikis Paragatama Harjito wonten ing Novel Lintang Panjer Rina Anggitanipun Daniel Tito
Konflik inggih menika samubarang ingkang gayut kaliyan samukawis ingkang boten laras antawisipun kalih kekiyatatan ingkang imbang kaliyan wontenipun aksi menapa dene aksi piwales. Prastawa-prastawa ingkang kadadosan wonten ing salebeting cariyos saged medalaken konflik-konflik ingkang langkung kompleks. Konflik ingkang dipunlampahi saha dipunraosaken paraga menika saged paring pangaribawa tumrap watak kaliyan solah bawanipun paraga. Watak saha solah bawa paraga menika ugi saged paring pangaribawa nuwuhaken konflik ingkang langkung kompleks. Paragatama Harjito wonten ing novel Lintang Panjer Rina anggitanipun Daniel Tito anglampahi konflik-konflik psikis, inggih menika cuwa, isin, kaget, bingung, ajrih, kagol manahipun, ngraos dipuncidrani, sumedhot, sedhih, sumelang, kemutan marang Winarsih, getun, taksih ngraos tresna marang Winarsih saha goreh. Asiling wujud konflik psikis ingkang dipunlampahi dening paragatama Harjito wonten ing novel Lintang Panjer
Rina anggitanipun Daniel Tito kaandharaken wonten ing tabel ngand


text:
Dini tetep nindakake penggaweyan kaya sabendinane, amarga dheweke ileng yen duwe anak sing kudu oleh kasih sayang saka dheweke.
Nalika nyeritakake kedadeyan mau marang Walipop, sadurunge Wildan (bojone) tumindak kaya biasane yaiku sayang banget marang dheweke. Nganthi taun kaping 9 bebrayane karo Dini. Sawise iku Dini asring oleh tumindak kasar saka bojone. Dheweke uga ora mangerteni apa sing jalari bojone tumindak kaya mengkana mau. Dheweke asring oleh kekerasan sing arupa fisik ura mental saka Wildan. Kabeh iku ditindakake karana alesan Dini tau diweruhi metu karo pawongan lanang sing ora dimangerteni dening bojone.
"Aku ngrasakake kekerasan arupa fisik uga mental saka Wildan. Kabeh iku dak alami ing ngarepe anakanakku sing isik urung cukup umur. Anak nomor sijiku isih SD lan sing nomor loro isih umur setahun" Guneme Dini nalika omong karo Walipop Rabu (18/9/2019) (Wolipop, detik.com)
Saka pethikan ing dhuwur nuduhake anane tumindak kriminalitas sing arupa mental. Tumindak kriminalitas ing pethikan kasebut ditindakake dening Wildan yaiku bojone Dini Surya Istanti. Dini Surya istanti ngrasakake kekerasan sing arupa mental lan fisik saka bojone. Dheweke jlentrehkake yen sadurunge Wildan ora tau nduweni tumindak kaya mengkana marang dheweke, ananging nalika wus ngancik bebojoan telung tahun tumindake owah saka biasane. Kabeh iku ditindakake amarga dheweke ngerti yen bojone tau metu karo wong lanang liya.
Kahanan kriminalitas sing arupa mental iki mau cundhuk karo pethikan kang ana ing novel Kepanggang Wirang anggitane Tiwiek SA. Tumindak iku meh padha karo sing ana ing novel, ananging sing mbedakna yen ing Novel Joni Kismanto nindakake kriminalitas sing arupa mental amarga dheweke kepengin bebojoan karo wong wadon liya yaiku
Suminingrum tilas pacare mbiyen, pramila iku dheweke nglarani Wirastri, bojone lumantar tumindak omongan sing kasar.
Gegambaran tumindak kriminalitas sing arupa seksual sajrone Novel Kepanggang Wirang anggitane Tiwiek SA digambarake saka tumindake Wirastri lan Pradopo ing nglakoni tumindak ala nalika Joni Kismanto Bojone Wirastri ora ana ing omah. Wong loro iku nindakake tumindak bebojoan. Wirastri wis gawe Joni Mangkel ditinggal wong lanang ngantor, neng ngomah genti Wirastri ngkebokake wong lanang liya. Joni Kismanto ora ngira yen Wirastri kaya ngono. Sauntara Joni udreg karo Wirastri, priya sing wis kasil ngisep madune Wirastri kuwi awet anggone nganggi sandhangane. Rekane mono arep golek lenane Joni Kismanto kanggo lolos.
Tumindak kriminal sing awujud seksual uga ana ing panguripan nyata. Kabeh iku bisa dideleng saka data ing ngisor iki.
Malang – (Jum‟at, 20 Desember 2019)
DH (42 th) nekad ngrudapeksa ibu rumah tangga YA sing umure isih (30 th) saliyane iku dheweke uga nyekap YA. Nalika iku DH teka ing omahe YA antarane tabuh 11.00 WIB. Nalika DH nglakoni tumindake sing ala iku, nalika YA isih turu ana ing jero kamar, ing omah iku kahanane sepi, amarga bojone YA isih ana ing kantor. Wiwitane DH ora kepengin ngrudapeksa YA, ananging nalika dheweke mangerteni YA lagi turu ana ing jero kamar birahine langsung muncak. Sawise njupuk barang sing an ing omahe YA, dheweke langsung mlebu ing kamare YA. Nalika YA arep mbengok lan jaluk pitulungan DH malah ngancem yen dheweke wani mbengok bakal dipateni sanalika.
(Dio, Metronews.com)
Saka pethikan ing dhuwur ibu rumahtangga sing inisial YA dirudapeksa dening DH. DH nekad mlebu ana ing omahe YA nalika jam 11 esuk lan nalika omahe sepi wis ora ana wong. Dheweke duweni niatan kepengin njupuk barang lan perhiasan sing ana ing omahe YA Nalika YA ana ing kamar lan isih turu DH mlebu ana ing kamare YA, ananging YA mangerteni kabeh mau sawetara iku uga DH ngancem yen bakal mateni YA, yen DA wani mbengok, DH uga wis gawa peso kanggo meden-medeni YA. DH nyekap YA ing kamar banjur dheweke ngeruda peksa DA ing kamar iku mau.
Kahanan kriminalitas sing arupa seksual saka dhata ing dhuwur cundhuk karo kahanan sing ana sajrone Novel Kepanggang Wirang, ananging uga ana pambedane, yaiku yen ing Novel Kepanggang Wirang Pradopo sing ngrudapeksa Wirastri wis sekongkol karo bojone Wirastri yaiku Joni Kismanto. Joni sekongkol karo Pradopo supaya ngrudapeksa bojone dhewe amarga dheweke kepengin bebojoan karo Suminingrum tilas pacare mbiyen, lan kabeh mau direncanakake supaya dheweke duwe alasan megat Wirastri.
Gegambaran tumindak kriminalitas sing arupa kekerasan sajrone Novel Kepanggang Wirang anggitane Tiwiek SA digambarake saka tumindake Wirastri sing arep males wirange marang Pradopo, Joni Kismanto lan Suminingrum. Dheweke nindakake kekerasan sing arup fisik
Tumindak kriminal sing awujud kekerasan uga ana ing panguripan nyata. Kabeh iku bisa dideleng saka data ing ngisor iki.
Purworejo – Ashari (45) ing Purworejo, Jawa Tengah tega nglakoni tumindak kasar marang bojone, Tiana (43) nganthi lumpuh ora bisa apa-apa. Kabeh iku ditindakake amarga dheweke ngrasa yen bojone duweni simpenan priya liya. Sawise dheweke mangerteni bojone metu karo pawongan iku.
Kedadeyan iki ditindakake dening Ashari marang bojone amarga salah faham. Bojone didakwa selingkuh karo priya liya, sahingga dheweke murka lan gepuki bojone karo kayu. Tiana digepuk kayu nganthi ora bisa apa apa. Ngendikane Kasat Reskrim Polres Purworejo, AKP Haryo Seto Liestyawan, Jumat (29/11/2019).
Saka pethikan ing dhuwur nuduhake yen urip bebojoan iki uga ana kriminalitas sing arupa kekerasan kabeh iki cundhuk karo apa sing di alami dening Tiana sing umure wis ngancik 43 tahun, dheweke di aniaya dening Ashari yaiku bojone dhewe. Ashari nindakake kabeh mau amarga dheweke salah faham marang bojone. nalika dheweke ngerti bojone metu karo wong lannag liya. Ashari nggepuk bojone karo kayu nganthi bojone lumpuh ora bisa mlaku.
Kahanan kriminalitas sing arupa kekerasan iki mau


text: Masjid Agung Al-Baitul Qadim yaiku salah sijiné masjid kang dumunung ing Kelururahan Air Mata, Kutha kupang, Nusa Tenggara Wétan.Masjid iki kanthi umur punjul 200 taun lan dadi masjid tuwa dhéwé ing Pulo Wétan.

dataset: uonlp/CulturaX