text:
Cingkarabala iku sebutan kanggo raseksa kembar Upatabala lan Balaupata. Buta loro iki kang jaga gapura Suralaya kang sok diarani Sela Matangkeb. Upatabala lan Balaupata diwènèhi kawenangan nulak utawa nrima sapa waé kang arep lumebu wewengkon Suralaya.
Cingkarabala iki putra raja jin Prabu Patanam ing Dahulagiri.
Cingkarabala olèh kalungguhan ing kadhéwatan amarga kagawa déning sadulur tuwané Nandini kang dadi titihan Bathara Guru lan manggon ing Kahyangan Suralaya.
Uga delengen
 Suralaya
Paraga wayang


text:
Ungêlipun gêndhing ladrang pangantèn punika, wiwit pangantèn dipun gandhèngakên, ngantos dumugi papan palênggahan ingkang sampun katamtokakên, punapa [puna...]
8. Kanthongan wau wontên sabukanipun kulit alit, prêlu manawi kanthongan dipun angge ing dhadha, sabuk dipun ubêdakên ing badan, supados sampun gandhul-gandhul manawi kangge tumungkul.
Loterij agêng ingkang bêbathènipun badhe kangge Centraal Comite golongan angguran lan sanès-sanèsipun, sampun kagêbag nalika dintên Sênèn kêpêngkêr ing Bêtawi, angsal-angsalanipun kados ing ngandhap punika:

dataset: uonlp/CulturaX

config: jv


ahan padha malih ganti seneng ngrungkepi Kapercayan-Suci Hwuning lan Budibudaya Jawa, wekasane mbanjur luluh dadi wong Jawa-Dwipa.
Wiwit bebadra dadi Wong Jawa ning Tanjungputri ing taun Jawa-Hwuning: 1 nganti bebranahan mencar sumebar sepegunungan Kendheng Ngargapura suwene wis 617 taun, durung ana wong Wegig gong Wicaksana mulangake medhar Larasing Kapercayan-suci Hwuning. Wong-wong nggone ngrungkepi ngedhep/ manembah Hyang Tata Maha Das kuwi yaa mung atut-grubyug kaprah lumrahe wong akeh padha krukunan nindakake Tatacara susilatama lan setya ning Negara. Lagi jaman madege banjar Pucangsula kuwi Kapercayan-suci Hwuning bisa dingerteni/diwikani dilelaras
dening para Wegig, para Pandhita; saka leladi pangastutine Panembahan Guru Dhatu hang Sam Badra kang merlokake nyambi mulang para Kasepuhan Kanung (=sengkaning gunung); ing taun Masehi: 387, manggon ning Pasraman punthuk Punggur Gunung Tapa'an (Desa Warugunung, Kecamatan Pancur, Kabupaten Rembang).
Ing taun Masehi: 390, Dhatu Hang Sam Bandra nggawe plabuhan lan galangan-prau (=dhak-palwa) ning Sunglon Bugel utowo Gunung Bugel (Tilase saiki dadi pategalan lan kali aran Palwadhak; sakidule desa Tulis, Kecamatan Lasem). Prau-prau kuwi kanggo sesambungan Pemrentahan Pucangsula karo Banjar-banjar wilayahe saurute pesisir Jawa (Pantura), wiwit banjar-Losari teluk-Tanjung (Kabupaten Brebes), mengetan tutug banjar-Rabwan (Kabupaten Batang) lan Banjar-Tugu (Kabupaten Semarang), nuli banjar Purwata lan banjar-Tanjungmaja (Kabupaten Kudus), gisike pulo Maura sisih wetan yakuwi banjar-Tayu lan banjar-Blengon (Kecamatan Kelet, Kabupaten Jepara). Plabuan Pucangsula dumunung saelore galangan prau digawekake Gapura madhep mengulon ngadhepake Segara-teluk Kendheng (Saiki dadi desa Gepura) saka gapura kono digawekake ratan ndladag urut urut perenge Pegunungan Argasoka tutug punjere kutha Pucangsula.
Pangwasane Dhatu Hang Sam Badra dibantu Putra-putrine isih kenya yoswa 22 taun, rupane ayu banget pindha Widadari Wilutama; asmane Dewi Sie Bah Ha (=Sibah); sang Dewi ngasta pangwasa Angkatan Laut Segara Jawa-Dwipa kanthi kekuwatan Kapal-perang sing prajurite dumadi saka wong-wong kang kenthug kuwat lan pinter ulah kridhane perang, kanthi sikeb gegaman kang ampuh mawa racun-aneh; negara liya ora ana sing duwe lan ara ana sing bisa nggawe. Sang Dewi melu nylirani lelayaran ning samodra kanthi nitih Kapal-gedhe kang mligi dinayakani prajurit Wanita sing wanter lan kendel, uga sikeb gegaman kang mawa racun wujud Tulup-paser sing bisa nylorod adoh; sarta patrem-Tubrem yen disawatake musuh lamun mlesed, patrem mau bisa munyer bali maneh niba sacedhake sing nyawatake (Kaya bumerang). Wondene juru-mudhine sarta tukang welahe Kapal-kaputren mau wong lanang kang kuwat lan bandhol, nanging dipilih wong sing Peloh lan wis ilang prasa-Asmarane. Mula negara manca mau padha wedi lan sungkan ning Dewe Sibah lan negara Pucangsula.
Sang Dewi nggone ngwasani segara Jawa-Dwipa kanthi nggunakake kapal-perang kuwi perlu nganggo nglabrag nyirnakake Bajag-bajag kang gumendhung lan kumendel sing mung nggunakake prau-prau knothing sarta gaman pedhang lan clengkreng, dumeh praune bisa cukat rikat kanggo ngoyak prau-prau dagang memangsane utawa ndarat mrawasa Desa.
Bajag-bajag sing nggawe werid rengkede Segara-supitan Medunten kuwi wekasane sirna sa-Benggol-benggole lan sasudhunge. Wasana pesisir Segara Jawa-Pegon sisih wetan mau dadi tidhem lerem, banjar-banjar bisa bali madeg kanthi tata-tentrem sarta bisa sesambungan karo Pemrentahan Pucangsula.
Putri Sibah saliyane nyirnakake Bajag-bajag, merlokake narik Upeti ning kapal-kapal dagang kang liwat segara Jawa; isine kapal sing rupa beras lan pari sarta sembet-tenun cita-sutra uga gaman-pertukangan, ditarik upeti sapra-limane; sing gemang mbayar mesthi dilabrag ditelukake kapale dibeskup. Nakodha kapal sing rupane bagus utawa penumpang sing bagus mesthi ditawan dilebokake kamar-kamar Kaputren. Kawegigan lan Kaprawirane wong-wong bagus mau didadar dening Sang Dewi; yen bisa lulus pendadarane sarta bisa ngalahake kasektene Dewi Sibah rila dadi jatukramane. Sabalike yen kawitan didadar Kawegigan wis ora lulus, wong tawanan kuwi nuli diwetokake saka kamar pendadaran dipasrahake Nayaka-wanita kapal Kaputren; mangsa borong digawe apa kono. Ora nganti sesasi neng kamar-tawanan pangwasane Nayaka wanita mau, awake wong-bagus tawanan kuwi malih rusak ora kuwat ngglawat; wekasane nuli dijegurake samodra dadi mangsane iwak Undhuk-undhuk-gedhe kang rakus banget. Misuwure jare digawe sajen Ratune Jim Dhuyung-jaran, sing nguwasani Samodra Jawa-Purwa. Mula kuwi kapal dagang sing liwat segara Jawa gamang nggunakake Nakodha sing bagus rupane; dene wong bagus penumpang sing wani nekad mati-mati yen wis ngerti rasane ngalami nyatane, yaa sumangga mangsa borong!!! Asmane Dewi Sibah nganti kaloka ning negara Sabrang kana-kana, sang Dewi nganti diparabi: Mani Dattsu Asva Dev, tegese Mustjikane Dewi-bajag Dhuyung-jaran.
Wong-wong tanah Jawa wiwit jaman Kuna-makuna mula sing mung kulina mangan sega-jagung, sega-canthel, lan rupa-rupa palapendhem, sawise ngenal Pari lan mangan Sega-beras olehe narik upeti saka wong dagang negara Siyem lan Cempa lembah Bengawan Mekong, sang Dewi Sibah nuli mrentahake lan nyontoni wong-wong wadon Pucangsula diajak wiwit nandur pari lan adang sega-beras (wiwit taun Masehi 396), wiwi jaman kuwi wong-wong Jawa padha nganggep Dewi Sibah kuwi titise Widadari-pangan utawa Dewine Pari, iya Mbok Dewi Sri (Wong Sunda ngarani: Sang Hyang Seri). Uga ing sajrone taun 396 kuwi, ing sawijining dina kapale Dattsu Dewi Sibah dhog mangkal ning gisike Nusa Jawa-Dwipa bontos kulon


text:
Glagahwangi iku désa ing Kacamatan Polanharja, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.
Réferènsi
Désa ing Kabupatèn Klathèn
Désa ing Jawa Tengah
Polanharja, Klathèn

dataset: wikimedia/wikipedia


text: Pamanggihan Bergson wiwit geser maring paham religius nalika taun akir kauripanipun. Piyambakipun nggabung kaliyan Gréja Katulik Roma boten lami sadèrèngipun séda. Amargi punika, babagan punika sangaja ditunda sarta dirahasiakaké, amarga piyambakipun boten kersa katingal ngianati bangsa Yahudi, nalika Prancis taksih wonten ing kapendudukan Jerman.


text:
Parté Keadilan dan Persatuan Indonésia iku parté pulitik ing Indonésia. Parté iki didhéklarasèkaké ing Jakarta tanggal 15 Dhésèmber 1999. PKPI pisanan mèlu Pemilu 1999.
Uga delengen
 Parté Pulitik
 Pratélan parté pulitik ing Indonésia
 Pilihan umum Legislatif Indonésia 2009
Pranala njaba
 Parté Keadilan dan Persatuan (PKP)
Parté pulitik ing Indonésia
Parté pulitik
Pulitik


text:
Rantau Utara kuwe salah siji nang , propinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Referensi


text:
Donosari kuwe salah siji desa nang Sruweng, kabupaten Kebumen, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
Sumberrejo iku désa ing Kacamatan Jaken, Kabupatèn Pathi, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Jaken, Pathi
 Kabupatèn Pathi


text:
wêktu Mahrib | ajamak Mahrib lan Ngisa | sawuse bakda nulya lon | kondur Jêng Bagendha Ambyah | lan Sayid Abu Bakar | Sang Ngusman katiganipun | samarga awawan sabda ||
2. Ngusman Bu Bakar lan Amir | sêmana nulya kapapag | Marmaya lan para katong | sadalu dènnya lumampah | enjing prapta barisan | layon Gulangge kinukup | apan sampun binêcikan ||
3. nulya sinalatkên aglis | wus kinubur layonira | Bu Bakar têtanya alon | jisime sintên punika | dene gagah prakosa | baunira kalih rampung | Amir mangsuli kang sabda ||
4. punika Abu Barindri | Bu Bakar malih têtanya | jisime sintên punang wong | warnane mèmpêr Barindya | kantun sêpuh lan tuwa | mangsuli Sang Jayèngsatru | punika naking Barindya ||
5. ganti-ganti ingkang jisim | tinanya mring Abu Bakar | Sang Amir nuduh namane | gya budhal sing pabarisan | datan kawarnèng marga | nagri Madinah wus rawuh | sowan mring jêng rasulollah ||
6. wusing jawab asta sami | kangjêng nabi atêtanya | sasolahirèng palugon | Amir matur sinatêngah | sumambung Abu Bakar | jarwa saniskara matur | ing purwa madya wusana ||
7. yèn kirang turnya [tur...]
[...nya] mring nabi | sumambung Bagendha Ngusman | ngaturakên sapolahe | jêng nabi saklangkung suka | kang paman ingaturan | sawusnya têlas rinangkul | kang paman ngênorkên raga ||
8. wus mundur Bagendha Amir | Umarmaya jawil sigra | abisik-bisik têmbunge | lah tuwan amba pamitna | dhatêng Gusti Muhamad | yèn marêngi kangjêng rasul | amba pan arsa lêlana ||
9. ngendra laya nyakra bumi | manut saombaking rasa | jêng nabi sampun waspaos | sausiking Umarmaya | ngandika nabiyullah | paman apa karyanipun | wa Umarmaya bisikan ||
10. umatur Bagendha Amir | pukulun sanès karia | damêlipun kakang dhewe | tansah bêbisik Marmaya | lah Amir wêcakêna | dhatêng jêng bagendha rasul | angsala ingkang pandonga ||
11. mangsuli Bagendha Amir | lah tuwan matur priyôngga | dadya asae dulune | Umarmaya datan arsa | Amir mêksa ingatag | mamitakên kangjêng rasul | nging Ambyah dahat lênggana ||
12. Umarmaya plintar-plintir | ngandika jêng rasulollah | uwa majênga ngarsèngong | sandika Sang Umarmaya | majêng angling jêng nabya | tuwan paran karanipun | bêbisik mring rayi tuwan ||
13. Umarmaya matur aglis | bodho punapa paduka | kados wus kagalih kabèh | pun dasih saosikira | kados sampun kacakra | ngandika jêng gusti rasul | lah ta uwa paran karsa ||
14. angendra ngalaya bumi | angêmong paraning karsa | ngrukêt wa sèrèning Manon [Ma...]
[...non] | matur inggih Umarmaya | jêng rasul malih nabda | uwa dongakakên ingsun | lawan pandonga kang êsa ||
15. sujud Marmaya tur amit | pan sarwi anjawab asta | miwah pra sakabat kabèh | ganti-ganti sêsalaman | lawan Sang Umarmaya | miwah Menak Jayèngsatru | dangu dènnya rêrangkulan ||
16. èsmu waspa sang akalih | Sang Amir tansah ingaras | dèn aras ing pungkurane | jêng nabi wus lêluwaran | miwah kang pra sakabat | Marmaya manahe nglangut | ganti ingkang kawarnaa ||
17. nênggih Sang Irman Narpati | samêntasira kalah prang | langkung prihatin sang katong | kuwalahên mêngsah Ambyah | apan nadyan sudara | Irman lan Sang Jayèngsatru | kalangkung dènira siyal ||
18. saking lumuh mring agami | nênggih Sang Irman Nalendra | sanadyan ta sudarmane | nênggih Sang Raja Nusirwan | sangêt gêthing mring Ambyah | pan sanadyan mantunipun | tansah dèn arah kang pêjah ||
19. nênggih putraning sang aji | kang dadya garwane Ambyah | Sang Dyah Muninggar wastane | sasedanira sang rêtna | kang rayi gya ginarwa | Dyah Marpinjun ruming santun | dhatêng Sang Anjayèngrana ||
20. ing mangke Sang Irman Aji | kalangkung watiring manah | ajrih mring Jayèngpalugon | tan wurung lamun rinusak | nungkul dahat tan arsa | mring agama sangêt lumuh | tansah ngêtog mring Baktiyar ||
21. ya ta Sang Baktiyar Patih | sumêdya angamandaka | tinêlasakên gunane | apan wus miyarsa warta | wontên narendra dibya | ing
Lakat nagaranipun | ngrèh ratu sèwu nagara ||
22. iku kang sinêdyèng galih | dinuga yèn bangkat karya | nadyan rusak ing palugon | ing benjing saecanira | lampah agama Islam | manut kangjêng nabi rasul | yèn wus têlas budinira ||
23. Baktiyar wus amiranti | akarya dora sêmbada | saking iblis panjurunge | linulu dening Pangeran | yêkti asipat rahman | sinigêg nagri Mêdayun | kang lagya karya pitênah ||
24. warnanên narendra kapir | kibir tur dir-dirèng jagat | marentah samining katong | sèwu kang para narendra | tur bêkti kumawula | jêjulukira Sang Prabu | Dawil Kusèn Mahambara ||
25. tan ana ingkang nyamèni | ngrênggani nagari Lakat | kagiri-giri kratone | suwarganira di mulya | pinatik nawa rêtna | cacahe pra garwa satus | tur sami putraning nata ||
26. pêpatihira sang aji | kang nama Raja Bardanas | sapirang-pirang balane | yutan wêndran tanpa wilang | yêkti Sang Natèng Lakat | linulu dening Hyang Agung | tutug dènira bêlasar ||
27. sarta panjurunge iblis | kaloka sawênang-wênang | angrênggani jagat kabèh | sang nata pangrasanira | sakathahing manungsa | pra ratu wus samya têluk | tan ana mrêngkang ing karsa ||
28. nanging kang kagugu galih | mung tuture sang pandhita | paguronira sang katong | abêntur dènnya mangucap | jinurung dening setan | istijap sasêdyanipun | awasta Abu Ngaripah ||
29. waskitha
ingkang ginaib | nanging mangke wus palastra | nguni sung sabda mring katong | sajroning môngsa punika | badhe wontên rubeda | anama bagendha rasul | nyalini tatah kang kuna ||
30. nujum pujôngga wêwasi | pritu


text: Dibanding basa Jawa dialek Yogyakarta lan Surakarta, dialek Banyumasan akeh banget bedane. Beda sing utama yakuwe akhiran 'a' tetap diucapna 'a' dudu 'o'. Dadi angger neng Solo wong mangan karo 'sego', neng Banyumas wong madhang karo 'sega'. "Utek ko kon jallan jalan maning ora karo ndasse". tegese : utek kok dikon jalan olehe jalan mesti karo sirahe.. "oli-olihe apa kang " duwe oleh2 apa kang, "munthul nagka thok " telo pohung karo nangka wae.. kepiye ana ing dialek Banyumas dadi kepriwe, mdean, lsp. kosakata akhiran konsonan diucapake medhok lah kandhel ana ing pangucap. wedok warek dadi waregh, njupuk dadi njupukk..lsp


text:
Tamansari iku désa ing Kacamatan Kerja, Kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Kerja, Karanganyar
 Kabupatèn Karanganyar
Pranala njaba
 Situs web resmi Kabupaten Karanganyar


text:
Ki H. Manteb Soedarsono – Wahyu Darma | Jaman Semana
← Langendriyan – Menakjingga Lena KI H Anom Soeroto – Wahyu Trimargajaya → Ki H. Manteb Soedarsono – Wahyu Darma Apr 21
Lampahan punika mujudaken salah satunggaling lakon wahyu ingkang limrahipun arupi lampahan carangan, mboten kapendhet saking baboning serat Mahabharata lan Ramayana. Sinaosa mekaten, lampahan punika saged kangge sarana nggamblangaken sambunging carios ingkang sinebad ing babonipun.
Ki H Manten Soedarsono –satunggal saking sekedhik dhalang sejati- ngangkat lakon wahyu kanthi irah-rahan Wahyu Darma. Wahyu sampun nyebataken, dene Darma ateges lelabuhan. Kanthi cethek utawi gampilipun rembag, Wahyu Darma mujudaken satunggaling wahyu ingkang pignanipun kangge satunggiling cara nedahaken raos darma bakti dhateng negari. Ugi saged sinebad wahyuning kasatriyan.
Kanthi rancag, tliti lan pratitis dhalang setan punika kepareng njlentrehaken Wahyu Darma, ngiras pantes damel sambeting lampahan saking Bale Sigala-gala dhateng Wiratha Parwa. Saking lampahan punika ugi, Pak Manteb kados-kados njlentrehaken wataking "tokoh" ingkang racakipun kadamel cemeng-pethak. Kurawa Cemeng, Pendhawa Pethak. Nanging beneh kaliyan padatan, Pak Manteb kados ngonceki wataking manungsa kados umumipun. Aswatama, upaminipun kagambaraken beneh kaliyan dhalang sanes. Nalika bodholan, kanthi cetha piyambakipun tuhu condhong dhaten Pendhawa nalika dipun dangu dening pandhita Drona.
Utawi, cobi keparenga midhangetaken nalika jejer kedhaton. Kados pundi swasana kraton ingkang tuhu tintrim nalika Prabu Duryudana duka dhateng Resi Mitriya saking Wana Kamiyaka. Ugi nalika para nayaka (utaminipun Pandhita Drona lan Adipati Karna ) ingkang rumaos goreh lan kamiwelas dhateng Prabu Duryudana ingkang rumaos bingah dene sampun kasil damel wiranging Pandhawa ingkang wusananipun dados tiyang buwangan amargi kawon anggenipun sesukan dhadhu duk nalika Bale Sigala-gala.
Kacariyos, Prabu Duryudana nembe rumaos bingahing penggalih amargi sampun mimpang anggenipun sesukan dhadhu lan sampun kepareng ngrebat Indraprahastha lan jajajhannipun dados kukubaning Astina. Mboten namung punika, ing Dursanana sampun kepareng damel sasrawirang dhateng Pandhawa kanthi nyuwek kesemekannipun Dewi Drupadi lan tumindak-tumindak sanes inggang leregipun damel sengsaraning pandhawa lahir lan batosipun.
Nalika semanten, nembe tengahing raos bingah Prabu Duryudana, kadadak pinunggel sowaning Resi Mitriya saking wana Kamiyaka. Sowanipun Resi Mitriya dhapur kepingin ngaturaken wohing kasutapanipun murih lestantun anggenipun jumeneng nata Prabu Duryudana. Dene sarana ingkang kaaturaken Resi Mitriya inggih punika kanthi nimbali Pandhawa lan ngaturaken wangsul negari Indraprastha sak jajahanipun. Ewasemanten, aturipun Resi Mitriya kalawau mboten ndadosaken renaning penggalih Prabu Kurupati malah kepara duka yayahsinipi saha nguman-uman dhumateng pandhita ingkang nembe prapta kalawau. Sruning deduka Prabu Duryudana sigra ngunus Pedhang Kyai Sapu Jagad, sinambeteken jangganipun Resi Mitriya, ngantos tugel dados lan pejahipun sang resi. Eloking kawontenan, sapejahipun Resi Mitriya raganipun ical musna. Namung kepireng suwanten ingkang ndawahaken sod dhateng Prabu Duryudana, bilih ing perang Baratayuda mangke Prabu Duryudana badhe seda siya, pejah mboten, gesang mboten dangunipun sedasa tahun.
Bebeg penggalihipun Prabu Duryudana ngraosaken kawontenan punika. Rahayunipun, Adipati Karna ngaturaken pamrayogi Prabu Duryudana kepareng leledhang dhateng Wana Kamiyaka ingkang saperlu paring dana driyah dhateng para kawula lan brahmana ingkang cumondhok ing mriku. Tindakipun dhateng wana kamiyaka ugi badhe ngeram-eram dateng Para Pandhawa ing pangajab supados saya kekes manahipun wusana gampil kaajap pejahipun.
Kados pundi menggah babaring lampahan Wahyu Darma, kasumanggaaken dhumateng para sutresna budaya midhangetaken kanthi premati lampahan punika (tertamtu saksampunipun panjenengan ngunduh file ing ngandhap punika).
Kados padatan, Pak Manteb ugi kepareng ngripta aransmen gendhing enggal kanthi instrument modern kadosta saxophone, orgen, biola lsp. Ananging perlu kacathet, bilih anggenipun kepareng nglebetaken instrument modern dhateng gamelan mboten namung "asal-asalan" ananging sakestu tliti lan pas panggenanipun. Kasilipun estu mujudaken satunggaling orchestra ingkang mboten namung laras ananging ugi "berkelas".
Link Download MP. Wayang Kulit KI H Manteb Soedarsono- Wahyu Darma.
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_1a (talu)
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_1b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_2a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_2b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_3a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_3b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_4a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_4b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_5a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_5b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_6a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_6b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_7a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_7b
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_8a
KI H Manteb Soedarsono – Wahyu Darma_8b (tamat)
Ucapan terima kasih, kepada kakakku yang telah berkenan memberikan file ini kepada saya guna dipersembahkan kepada para sutresna budaya untuk bersama dinikmati, sekaligui sebagai upaya pelestarian kesenian jawa, khususnya wayang kulit.
Sapa Wani Karo Aku wong Aku Ora Wani Karo Sapa-sapa Lihat semua tulisan oleh Jaman Semana » Posted on 21 April 2011, in KI H MANTEB SUDARSONO, Wahyu Darma, WAYANG, WAYANG KULIT. Bookmark the permalink. 14 Komentar. ← Langendriyan – Menakjingga Lena KI H Anom Soeroto – Wahyu Trimargajaya → Tinggalkan Sebuah K


text:
ke wong digung, ing wasana dadi asor.07Ambek digang puniku, angungasaken kasuranipun, para tantang candala anyenyampahi, tinemenan boya purun, satemah dadi geguyon.08Ing wong urip puniku, aja nganggo ambek kang tetelu, anganggowa rereh ririh ngatiati, den kawang-kawang barang laku, den waskitha solahing wong.09Dening tetelu iku, si kidang suka ing panitipun, pan si gajah alena patinireki, si ula ing patinipun, ngedelken upase mandos.10Tetelu nora patut, yen tiniru mapan dadi luput, titikane wong anom kurang wewadi, bungah akeh wong kang ngunggung, wekasane kajalomprong.11Kumprung wong pengung bingung, wekasane lali nora eling, yen den gunggung katone muncu-muncu, wong pengung saya dadi, kaya wudun meh mencothot.12Ing wong kang anggunggung, mung sepele iku pamrihipun, mung warege wadhuke klimising lathi, lan telese gondhangipun, rerubo alaning uwong.13Amrih wareke iku, yen wus warek gawe nuli gawe umuk, kang wong akeh kang sinuprih padha wedi, amasti tanpa pisungsung, adol sanggap sakehing wong.14Yen wong mangkono iku, nora pantes pedhak lan wong agung, nora wurung anuntun panggawe juti, nanging ana pantesipun, wong mangkono didhedhoplok.15Aja kakehan sanggup, durung weruh tuture agupruk, tutur nempil panganggepe wruh pribadi, pangrasane keh wong nggunggung, kang wus weruh amelengos.16Aja nganggo sireku, kalakuwan kang mangkono iku, nora wurung cinirenen den titeni, mring pawong sanak kang weruh, nora nana kang pitados. PUPUH IV
P A N G K U R 01Kang sekar pangkur winarna, lelabuhan kang kanggo ing wong urip, ala lan becik puniku, prayoga kawruhana, adat waton puniku dipun kadulu, miwah ta ing tata krama, den kaesthi siyang ratri. 02Deduga lawan prayoga, myang watara reringa aywa lali, iku parabot satuhu tan kena tininggala, tangi lungguh angadeg tuwin lumaku angucap meneng myang nendra, duga-duga aja kari. 03Miwah ta sabarang karya, ing prakara gedhe kalawan cilik, papat iku datan kentun, kanggo sadina-dina, rina wengi neng praja miwah ing dhusun, kabeh kang padha ambekan, papat iku aja lali. 04Kalamun ana manungsa, tan anganggo ing duga lan prayogi, iku watake tan patut, awor lawan wong kathah, degsura ndaludur tan wruh ing edur, aja sira pedhak-pedhak nora wurung neniwasi. 05Pan wus watake manungsa, pan ketemu ing laku lawan linggih, solah muna mininipun, pan dadi panengeran ingkang pinter kang podho miwah kang luhung, kang sugih lan kang melarat, tanapi manungsa singgih 06Tinitik solah muna, lawan malih ing laku lawan linggih, iku panengeranipun, winawas ginrotan, pramilane ing wong kuna-kuna iku, yen amawas ing sujalma, datan amindho gaweni. 07Ginulang sadina-dina, wewekane ing basa lan basuki, ing jubriya-kibiripun, sumungah lan sesongaran, mung sumendhe sakarsanira Hyang Agung, ujar sirik kang rineksa, kautaman ulah wadi. 08Ing masa mengko pan nora, kang katemu laku basa basuki, ingkang lumrah wong puniku, dhengki srei lan dora, iren meren pisastene pan kumingsun,sasolahe tan prasaja, jail mutakil basiwit. 09Alaning liyan den andhar, ing becike liya kang den simpeni, becike dhewe ginunggung, kinarya pasamuan, tan rumasa alane dhewe ngandhukur, wong mangkono wewatekny, nora pantes den pedhaki. 10Iku wong durbala murka, nora nana mareme jroning ati, sabarang karepanipun, sanadyan wus katekan, arep maneh nora marem saya mbanjur, luwamah lawan amarah, iku kang den tuti wuri. 11Ing sabarang solah tingkah, ing pangucap tanapi nyang alinggih, tan suka sor ambekipun, pan lumuh kaungkulan, ing sujalma pangrasane dhewekipun, tan ana kang madhanana, angrasa luhur pribadi. 12Aja nedya katempelan, watek ingkang tan becik tinutwuri, watek rusuh nora urus, tunggal lawan manungsa, dipun sami anglabuhi kang apatut, parapan dadi tuladha, tinula mring wong kang becik. 13Aja lunyu lumur genjah, angrong prasanakan nyumur gumuling, ambubuti arit puniku, watak kang tan raharja, pan wong lunyu nora kena dipun enut, monyar-manyir tan antepan, dela lemeran puniku. 14Para panginan tegesnya, genjah iku cecegan barang kardi, angrong prasanak liripun, karem ulah miruda, mring rabine sadulur miwah bebatur, tuwin sanak prasanakan, sok senenga dan ramuhi. 15Nyumur guling punika, ambelawah datan duwe wewadi, nora kene rubung-rubung, wadine kang den urap, mbuntut arit punika pracekanipun, apener neng pangarepan, nggarretel dumunung wuri. 16Sabarang kang dipun ucap, nora wurung mung plehe pribadi, iku lelabuhan patut, aja nedya anelad, ing wateke kangnem prakoro punika, kang sayogya ngupayoa, anglir mastimbul ing warih. PUPUH V
MASKUMAMBANG 01Nadyan silih bapa biyung kaki nini, sadulur myang sanak, kalamun muruk tan becik, nora pantes yen den nuta. 02Apan koyo mangkono watekanneki, sanadyan wong tuwa yen duwe watak tan becik, miwah ing tindak prayoga. 03Aja sira niru tindak kang tan becik, sanadyan wong liya, lamun pamuruke becik, miwah ing tindak prayoga. 04Iku pantes yen sira tiruwa kaki, miwah bapa biyung, amuruk watek kang becik, kaki iku estokena. 05Wong tan manut tuture wong tuwa ugi, pan nemu duraka, ing donya tumekeng akhir, tan wurung kasurang-surang. 06Maratani mring anak putu ing wuri, den padha prayitna, aja ana kang kumawani, ing bapa tanapi biyang. 07Ana uga etang etangane kaki, lelima sinembah, dununge sawiji-wiji, sembah lelima punika. 08Ingkang dening rama iku kaping kalih, marang maratuwa, lanang wadon kaping katri, lan marang sadulur tu


. Kalumpukaning rupa kang ana ing sarirane mau banjur
konus (kadudut) metu, sarta dadi rupa bebadan kang sairib karo panjenengane, nanging ana cacade. Apa maneh cahyane iya uga
ora bisa padha karo panjenengane dhaama mau. Unusan saka kalbuning sarira mau banjur kawawa urip nunggal ana ing karaton Purwapada, diarani 'Kadiwa'. Tegese kadadeyaning sarirane iku miyos saka panjenengane Adhaama lan saka kalumpukaning dayane jiwa pirang-pirang mau. mBokmanawa kang saiki lumrah padha diarani 'Babu Kawa'. Dene sarirane Kadiwa iku diarani 'pulung'. 'Pulung' iku iya isih pindha sosotya, nanging ora bening banget kaya 'wahyu', marga wus luwih akeh woworane. Ana babasan ing sajroning layang-layang, utawa para dhalang iya kerep medarake saloka mangkene: wis
"Tumuruning cupumanik astagina. Bareng cupu iku kabuka, ing kono isine Hyang Tanpa Una lan Tanpa Uni. Panjenengane Hyang Tanpa Una banjur jengkar saka kono, ngasrama (manggon) ing gunung Mahendra jujuluk Bathara Wahyu Cakraningrat. Dene garwane banjur ngasrama ing gunung Maliawan, sesilih Bathari Pulungana-wati. Sapa kang bisa tinedhakan ing panjenengane, iku kang bakal kuwat nurunake ratu." Saloka iku mbok manawa sira padha durung ndungkap (durung wikan). Coba sapa kang wus wikan kasunyatane kanthi bukti lan wani dadi saksi temenan, pratelakna ing ngarsaningsun kene!
Ing tembe saloka kang ingsun tuturake marang sira iki, manawa wus sembada anggonira anggayuh wawarah ingsun, pangiraningsun ora susah ingsun jereng, sira banjur bisa padha ngerti dhewe, lan ora kewran anggonira ngudhari sarta bisa sumurup mungguh pigunane. Mulane aja padha ngira yen rupa lanang iku ing njaba njerone mesthi lanang, wadon mesthi mulus wadon. Iku ora mangkono, awit sabenere ing jroning lanang ana wadon, sajroning wadon ana lanange. Ananging iku lagi katrangan lesan bae, aja sira ugemi yen sira durung wikan kasunyatane, lan ngerti pilah-pilahe, sarta wus bangkit migunakake. Marga yen sira mung ngugemi swara, padha bae karo ngawula kumandhang; yen mung ngerti karepe ora wikan nyatane, iku padha bae karo wong ngawula anggitan; yen wikan nyatane ora bisa migunakake, iya aran durung mumpuni; iku kabeh aran tanpa guna. Dadi upama kaya sira darbe barang mung weruh yen apik, nanging ora ngerti kanggone. Upama barange arupa udheng, apa kena dianggo bebed lan apa lumrah dianggo kemul, utawa sèmèk turu lan liya-liyane?
Beda karo kang
mangerti pigunane, amasthi banjur bisa bae migunakake. Iya mangkono iku tetepe wong kang wus lebda marang kawruh, aran wus mumpuni kridhaning bawana. Pirangbara bawana kang gumelar kabeh iki, orane iya bawananira dhewe bae, iku wus lumayan. Manawa bisa mangkono ngger, iku aran ora muspra anggonira ngudi kawruh. Mulane wong tuwanira iki sok juweh, perlune sira dimen padha dadi wong kang utama. Amarga ora gampang kang jeneng utama iku. Samangsa isih gothang utawa isih kuciwa, iku durung aran utama. Dadi utama iku karepe 'uninga tataninging Suksma'; mulane iku mau diarani 'cupumanik astagina'. Iku dhek kuna-kunane kang ngarani iya wong kang wus mumpuni marang kawruh, dadi iya banjur wani netepake, marga njupuk rupa lan kaanane sarta pigunane: mangkene panjupuke: "Cupu iku karepe wadhah (bebadan), manik tegese sesotya; asta tegese wolu, gina iku iya guna. Dadi karepe bebadan kang arupa sosotya, isine anduweni daya lan guna wolung parkara. Cukup samene dhisik bab iki. wis
Sangkan Paran #19
Pangrumpaka (Sinom):
Maligi nèng rôning kamal, mulat wulang kang wèh péling, panggiluting kasusilan, sumilak tanpâ ling-aling, kang angèl sungil-sungil, kinaryâ mêlôk salugu, lalagôn mrih irâmâ, kang tuman mardikèng budi, wông utâmâ uning tataninging Suksmâ. (Redaksi Djawa Boedi Moerni)
Sang Wiku:
Ingsun arep ambanjurake gancare carita ing dhuwur mau. Ing sajroning karaton Purwapada wus kajumenengan jiwa, iya iku panjenengane Adhaama lan Kadiwa. Sarehning Kadiwa iku pinangkane saka jiwa kang miyos ing sariraning Adhaama, ing mangka isih nunggal sapanggonan, dadi iya tansah kudu kumpul bae, ananging tansah ora bisa kalakon. Awit sarirane Kadiwa
kurang banget sucine, marga wis kamomoran rereged pirang-pirang, kang maune wus kalebu ing sarirane Adhaama iku. wis
Kagawa saka anggone kudu kumpul, daya isen-isening bawana kang kagawa dening kekedhering Pramana banjur kena kaserot dening panjenengane kongsi tekan ing sajroning karaton Purwapada kono. Sarehning isine bawana kang akeh dhewe dayane kang katut iku arupa wit-witan (kayu), dadi ing sajroning karaton kono mau iya banjur thukul ana kayune sawiji, dumunung ing tengah-tengahing karaton iku, diarani 'kayu sejati' (Kalbu Diwa Handaru). Mulane diarani mangkono, awit kayu iku tuwuh ing sajroning karaton, lan salawase ora bisa mati. Dene enggone diarani wit Kalbu Diwa Handaru, jalaran sangkane kedadeyan saka kalbune Kadiwa, kongsi bisa andadari (metu) kaanan iku, sarta agodhong mawa cahya biru, epange diarani pancer papat (keblat papat) salaga langit. Mulane diarani mangkono, awit dawaning epang iku parane dadi ancering keblat, sarta angebaki sajembaring langit. Oyode diarani oyod Mimang, jalaran sing sapa ora murni (suci) mangka liwat nglangkahi oyod iku, wus mesthi mamang (kuwur) pikire, tambuh paraning sedyane. Godhonge aran Mega Mendhung; awit sing sapa duk uripe ana ing ngarcapada kene iki mung tansah ngangah-angah utawa murka, ngangsa-angsa, marang godhonge (sandhang pangan), samangsa tumeka ing wit kono, mesthi peteng pandulune kaya dene pinepetan ing mega mendhung. Pupuse diarani Singangsana Wilis,


un watêsi namung 70. Nanging tumrap pamulangan kados makatên ingkang botên mawi pangajaran basa Walandi taksih wontên panggenan.
Bupati Lumajang. Dumugining tanggal 30 Mèi kêpêngkêr, panjênêngan Radèn Adipati Arya Kartoadirêjo, anggèning ngasta pakaryan praja jangkêp 40 taun. Panjênênganipun wau wiwit ngasta damêl sapisan kala tanggal 30 Mèi 1895 ugi wontên ing Lumajang, dados juru sêrat patih, inggih punika kapetang pangkat ingkang andhap piyambak. Ing sapunika sarêng jumênêng bupati inggih wontên Lumajang, kapetang pangkat ingkang inggil piyambak.
Parêpatan S.S. Kawartosakên, chef exploitatie S.S. Westerlijnen tuwin pangagêng-pangagêng S.S. Jawi Kilèn badhe parêpatan wontên Surabaya, pêrlu rêrêmbagan kalihan golongan S.S. Jawi Wetan. Parêpatan ingkang kados makatên wau ingkang sampun-sampun dipun wontênakên ing Ngayogya, pêrlu mêndhêt têngah-têngahipun. Dene anggènipun sapunika kawontênakên ing Surabaya, pêrlu badhe ngrêmbag ing bab babagan Jawi Wetan, amargi tumrap Jawi Wetan ugi badhe nindakakên pangiridan kados Jawi Kilèn, mila kamanah prayogining pangrêmbag wontên Surabaya.
--- 778 ---
Leerling translateur. Miturut pawartos, R.W. Kusno Harjomijono, juru sêrat kantor karesidhenan Sêmarang, kadadosakên leerling translateur ing Ngayogya.
Congres Kasarasan ing Australie. Awit saking usulipun parentah tanah ngriki dhatêng Ministêr Jajahan, benjing congres Kasarasan ingkang dipun wontênakên ing Australie, tumrap wêwakil tanah ngriki badhe miji Dr. H. de Rook, inspecteur babagan Kasarasan ing Makasar. Bidhalipun kintên-kintên wontên wulan Augustus. Ing sabibaring congres, wontên tiyang 200 mampir ing tanah Jawi badhe dhatêng Inggris.
Pabrik tênun agêng. Miturut pawartos, ing Jawi Wetan badhe wontên bangsa Arab, nama Tuwan Martak ngadani damêl pabrik tênun agêng, dipun dêgakên wontên ing Pacêt. Ing sapunika sampun mêling mêsin tênun 600 iji, tuwin mêsin sanès-sanèsipun 200 iji. Manawi kasêmbadan, badhe sagêd nyukani padamêlan dhatêng têtiyang 3000. Pabrik wau sampun wiwit kagarap.
Cobèn-cobèn jampi mêdhot sês. Wontên pawartos, griya sakit zending Emanuel ing Bandung badhe nindakakên cobèn-cobèn nyarasakên tiyang sês (nyêrèt), miturut tatanan ingkang tumindak ing Tiongkok, saha sampun pinanggih prayogi. Tumindakipun, tiyang ingkang sês sabên dintên dipun têdhani jampi lecithine. Sasampunipun tumindak makatên, padatan manawi sampun tigang minggu, tiyang ingkang dipun jampèni sampun botên purun sês malih. Jampi wau wontên momoranipun bangsaning kecap.
Kuburanipun J.P. Coen. Commissie ingkang nindakakên damêl madosi kuburanipun J.P. Coen, mêntas manggihakên kuburan-kuburan kina ingkang jêmbaripun 8x9 m. Ingriku nuwuhakên pangintên bilih kuburanipun J.P. Coen inggih wontên ngriku. Pasitèn ngriku badhe dipun dêgi tandha pangèngêt-èngêt. Nanging bab punika taksih kandhêg wontên ing rêraosan.
H.I.S. Pasundan. Kawrat kêkêncingan[9] saking Departement Pangajaran, Pasundanschool ing Purwakarta kaparêngakên nama H.I.S. Dados tumraping murid anaking punggawa nagari angsal kindertoelage.
Utusan Magêlang. Awit saking ada-adanipun para priyantun sawatawis ing Magêlang, sampun sagêd ngêdalakên advertentie blad, dipun namakakên "Oetoesan Magelang". Wêdalipun sawulan kaping tiga, salêmbaripun rêgi 3 sèn.
Tiwas dening anggènipun tapa. Ing dhusun Kagokên, bawah asistèn wêdana Gatak, Surakarta, wontên tiyang kalih kakang adhi, sami anakipun kapala dhusun Kagokan. Sadhèrèk ingkang sêpuh cariyos badhe tapa mêndhêm, adhinipun ingkang kapurih mêndhêm, sakawit botên purun, nanging sarèhning dipun pêksa, inggih dipun pituruti. Enjingipun pêndhêmanipun dipun tuwèni, pinanggih taksih gêsang, nanging ingkang wontên pêndhêman nalika sumêrêp dipun tuwèni malah muring-muring, gadhah panêdha sampun dipun tuwèni malih. Wusana sanès dintên ing ingriku wontên ganda botên eca, sakawit dipun kintên bathang tikus. Sarêng wontên sagawon ngêmbus-êmbus dhatêng papan pêndhêman, adhinipun sawêg èngêt, pêndhêman lajêng kadhudhuk, kakangipun pinanggih sampun pêjah. Miturut papriksan doktêr, pêjahipun jalaran kêplêpêgên.
Klèntu panampi. Ing Blitar kathah tiyang pitakèn, punapa rêdi Kêlut badhe anjêblos. Mênggah têrangipun, bab makatên punika namung saking klèntuning panampinipun ingkang sami mirêng. Têrangipun, ingajêng pangagêng nagari nate ngrancang tatanan pitulungan samangsa wontên bêbaya saking rêdi Kêlut. Rancangan wau kêwadalakên[10] wujud buku, mawi wêwarah "Awas lahar". Wusana adamêl klèntuning panampi.
Pêsakitan ingkang agêng dayanipun. Sampun sawatawis dintên, mantri pulisi Klêpu (Malang) sampun nyêpêng tiyang mirudo nama Cêmul griya ing dhusun Klêpu, ingkang kadakwa salêbêtipun wulan April ing wanci dalu sampun mêjahi kêpenakanipun piyambak ing têngah kêbon karèt onderneming bawah kêmantrèn Klêpu. Mirudanipun Cêmul wau kalihan ingkang èstri nama Sasi al. Ibusêkar, ingkang kawartosakên gadhah prewangan tiga nama Gus Cung, Lasti lan Lumari pêrlu kangge nglampahakên padhukunan. Ing dintên kêcêpêngipun Cêmul dalasan Sasi, tiyang ingkang ningali ngantos ewon, pêrlu kapengin sumêrêp wujudipun tiyang kalih wau, ngantos


Soedirman
Soedirman utawi jangkepipun Jendral Besar TNI Anumerta Soedirman (Ejaan Soewandi: Sudirman) (lair ing Bodas Karangjati, Rembang, Purbalingga, 24 Januari 1916 – tilar donya ing Magelang, 29 Januari 1950 kanthi yuswa 34 taun) inggih punika salah sawijining pahlawan Indonesia ingkang berjuang ing mangsa kamardhikan Republik Indonesia. Katulis wonten ing sejarah Indonesia , panjenengane njabat dados Panglima lan Jendral Indonesia kapisan ingkang paling nem. Nalika yuswanipun Soedirman 31 taun panjenengane sampun dados Jendral. Sanadyan gerah Tuberkulosis Paru-paru panjenengane tetep berjuang ing palagan kagem mbela kamardhikan Indonesia. Soedirman tilar donya amargi gerah Tuberkulosis Paru-paru lan dipunsarèkaké ing Taman Makam Pahlawan Semaki (Kusumanegara), Yogyakarta.
Keluwarga[sunting | sunting sumber]
Soedirman ageng wonten ing kulawarga ingkang sedherhana. Ramanipun, Karsid Kartowirodji makarya wonten ing Pabrik Gula Kalibagor, Banyumas. Lan ibunipun, Siyem inggih punika keturuna Wedana Rembang. Nalika Soedirman 8 sasi panjenengane dipunpundhut putra dening Raden Tjokrosoenaryo salah satunggaling asisten Wedana Rembang ingkan taksih seduluripun Siyem.
Soedirman nglampahi pasinaonan wonten ing Sekolah Taman Siswa ingkang dipunlajengaken wonteng ing HIK Sekolah guru Muhammadiyah wonten ing kutha Surakarta ananging boten purna. Nalika sekolah panjenengane ugi anggota organisasi Pramuka Hizbul Wathan. Soedirman dados guru wonten ing HIK Muhammadiyah ing Cilacap.
Nalika mangsa penjajahan Jepang Soedirman mlebet ing tentara Pembela Tanah Air PETA ing Bogor dipundidik dening tentara Jepang. Sasampunipun ngrampungaken pasinaunan ing PETA panjenengane dados Komandan Batalyon ing Kroya, Cilacap|Kroya Jawa Tengah. Lajeng dados Panglima Divisi V/Banyumas sasampunipun TKR kabentuk, lan dados Panglima Angkatan Perang Republik Indonesia Panglima TKR.
Soedirman misuwur kanthi pribadi ingkang teguh ing kapercayan lan cekelan urip, Soedirman langkung ngutamakake keperluan masyarakat lan negri tinimbang kaperluanipun piyambak, kesehatanipun Soedirman piyambak ugi. Katulis ing buku anggitaning Tjoktopranolo pungawanipun nalika gerilya, panjenengane tiyang ingkang konsisten lan konsekuen nalika mbela kepentingan negri.
Nalika penjajahan Jepang Soedirman nate dados anggota Badan Pengurus Makanan Rakyat lan anggota Dewan Perwakilan Rakyat Karesidenan Banyumas. Lan mbangun Koperasi kagem nulung rakyat saking kelaparan.
Sasampunipun Perang Dunia II purna, Jepang nyerah tanpa sarat marang Pasukan Sekutu lan Soekarno ngumumaken kamardhikan Indonesia. Soedirman angsal prestasi kapisan dados tentara sawise mundhut senjata tentara Jepang ing Palagan Banyumas, Jawa Tengah. Soedirman mimpin batalyon PETA dados resimen ing Banyumas ingkang dipunrintis dados pasukan perang republik Indonesia lan dados pasukan utama ing perang Revolusi Nasional Indonesia.
Perang Dunia II kang dipunmenangaken dening tentara Sekutu ing atase Jepang ndadosaken tentara Belanda mlebet ing pulo Hindia, Belanda saniki Republik Indosenia ingkang sampun mutuasake kangge mardhika. Tentara Sekutu dugi ing Indonesia sawise tentara Jepang nyerah kanthi alasan mundhut ragatipun tentara Jepang, ananging NICA tumut kalih tentara Sekutu badhe mundhut Indonesia dados koloninipun. Ananging TKR perang kaliyan tentara Sekutu.
Palagan ageng kapisan ingkang dipunpimpin dening Soedirman inggih punika Palagan Ambarawa nglawan tentara Inggris lan NICA, Belanda ingkang kalaksanan ing wulan November dumugi Desember 1945. 12 Desember 1945 Soedirman nyerang Inggris sesarengan ing Ambarawa. Palagan wau kalaksana 5 dinten dipunpungkasi kanthi mundhuripun tentara Inggris ing Semarang tanggal 16 Desember 1945.
Sawise Soedirman menang ing Palagan Ambarawa tanggal 18 Desember 1945, panjenengane dipunangkat dados Jendral dening Presiden Soekarno. Soedirman angsal gelar Jendral boten saking sistem Akademi Militer utawi pasinaonan sanes ananging saking prestasinipun.
Nalika Agresi Militer II Belanda kedaden, ibukotanipun Indonesia dipunpindah wonten ing Yogyakarta sebab Jakarta sampun dipunkuwasai dening tentara Belanda. Soedirman mimpin tentara kagem mbela Yogyakarta saking Belanda tanggal 19 Desember 1948. Nalika palagan kasebut, panjenengane sampun gerah Tuberkulosis ingkang sampun parah. Sanadyan kados mekaten panjenengane tetep tumut perang kanthi tandu .
Soedirman langkung awrat anggenipun nglampahi gesangipun, amargi paru-parunipun penjenange namung kantun setunggal ingkang saged dipunagem. Salajengipun Yogyakarta dipunpundhut denng Belanda, sanadyan sempet dipunkuwasai Indonesia nalika Seranagan Umum I Maret 1949. Nalika samanten, Presiden Soekarno lan Mohammad Hatta lan saperangan anggota kabinet dipuncekel dening tentara Belanda. Amargi kahanan ingkang awrat, Soedirman kanthi dipuntandu mimpin perang. Panjengane pindah-pindah ngantos 7 sasi saking wana dumugi wana, saking gunung ing gunung kanthi kahanan gerah ingkang awrat. Sanadyan tasih kersa mimpin perang, panjenengane kondur.
Sasampunipun Belanda nyerahaken kepuloan nusantara dados Republik Indonesia Serikat ing Konferensi Meja Bundar taun 1949 ing Den Haag, Jendral Soedirman kondur ing Jakarta bebarengan kaliyan Presiden Soekarno lan Mohammad Hatta.
Tilar Donya[sunting | sunting sumber]
Nalika 29 Januari 1950, Jendral Soedirman tilar donya ing kutha Magelang, Jawa Tengah sebab gerah Tuberkulosis ingkang awrat. Lan dipunmakamaken ing Taman Makam Pahlawan Kusuma Negara ing Semaki, Yogyakarta. Panjenenganipun tunjuk dados Jendral Besar Anumerta kanthi gangsal lintang, dumugi samenika pangkat punika namung dipunparingaken dening 3 Jendral ing Indonesia inggih menika Haji Muhammad Soeharto, Abdul Haris Nasution lan panjengipun.
Pranala njaba[sunting | sunting sumber]
- (id) Jendral Soedirman di TokohIndonesia.com
- (Basa Indonésia) Museum Sasmitaloka Pangsar Sudirman
- (Basa Indonésia) Universitas Jenderal Soedirman


text: Tumbang Tujang iku sawijining désa ing Kacamatan Uut Murung, Kabupatèn Murung Raya, Provinsi Kalimantan Tengah, Indonésia.


text:
Tamanreja (cara Indonésia: Taman Rejo), iku salah siji désa / kalurahan ing Kacamatan Sukareja (Sukorejo), Kabupatèn Kendhal, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Sukareja, Kendhal
 Kabupatèn Kendhal
Pranala njaba
 Situs web resmi Kabupatèn Kendhal


text:
sajak sumugih-sugih!' anggonku melèhaké ibuné. Bocah-bocah, Santi, Gaçot lan Sarpan paña mèlu mèsem. Ibuné ya katut mèsem kecut.
'Hus! Barang ora apik kok dikançak-kandakaké, ya Pan ya?' tumanggapé ibuné, sajak rikuh. Sing ndaptaraké khitanan umum sapa baé, Pan?'
'Mboten apil, bu. Rak pak Harja ta ingkang pirsa? Bu Harja kok malah ndangu kula, ta?'
'O, iya ta?'
Ibuné Santi sajak kagèt, nanging banjur bisa nyandiwara:
'Lha ning bapakmu malah durung ngerti komplité ngono kok. Rak tutupané iki mengko ta? Olèhku takon kowé ki, kowé sing tukang mu-beng, nèk wis ngerti.'
'Inkang cèta Sarpin, ugi Sarijah, ađi-ađi kula piyambak, bu. Simbok pancènipun boten setuju, nanging sareng ngertos manawi dik Gaçot, putranipun pak Harja, ugi dipundaptaraken, simbok lajeng setuju.'
'Upama Gaçot ora sida?'
Ibuné takon mangkono, bok-manawa marga kagèt kok kondangé jebul Gaçot wis keđaptar.
'Lho, punapa dik Gaçot boten èstu ta, bu?'
Sarpan kagèt.
'Ibu boten marengaken punapa?'
'Kuwi mung upama kok, Pan. Tur nèk aku ki rak monat-manut baé. Purba wasésa rak bapakmu kuwi!' wangsulané ibuné bocah-bocah karo nglirik aku.
Saungkuré Sarpan, aku banjur nanjihaké marang ibuné bocah-bocah: 'Njur piyé, bu? Beneré Gaçot rak wis dak-đaptar, nanging isih janggelan. Dicabut ora?'
Minangka wong lanang sing ngetutaké bojo, aku kerep ngalahi, ngrumangsani mau-mauné: gliḍig kecanṭol.
'Nèk sing ngurus jebul sampéyan, mangka sing usul uga sampéyan, ya wis aja dicorèk, pakné!' putusané éklas, ora kapeksa.
'Sokur ta nèk ngono, bu! Dadi aku ora banjur kondang dadi Citraksi. Lha wong aku sing ngusulaké, lha kok arep ora mèlu ngrahabil!
Aku banjur ngetokaké bloknot, macakaké jenengé bocah-bocah sing bakal mèlu khitanan umum. Kabèh ana rolas, lanang pitu kepétung Ga'ot, wadon lima.
'Ayo Tot, ndèrèk nèng dalemé pak çukuh: ukur!
Aku karo Ga'ot buçal.
Suhardjéndra
(in: Mekar Sari no. 13, September 1971).
53
IBU
Ibu, dèk bengi aku ketemu
karo kenya sing tau ngrebut atiku.
Ibu, dèk bengi aku papagan
karo prawan sing tau dak-jak gojègan.
Ibu, wiwit kuwi aku tansah këlingan
karo kenya sing tau dak-jak kenalan.
Ibu, saya suwé èsemé njiret atiku,
piyé, Ibu, umpama bocah kaé dipèk mantu?
apa Ibu wis kersa kagungan mantu?
Mas Tok
(in: Panyebar Semangat no. 47, November 1973).
Ketoprak mujudaké tontonan kang disenengi déning rakyat Jawa Tengah, mliginé rakyat Ngayogyakarta. Éwadéné ing wektu samengko wis ora asli manèh kaya duk nalika madeg sapisanan ing kuṭa Ngayogyakarta, nanging wis ngalami owah-owahan kacundukaké karo kemajuaning jaman.
Mula-bukané ana tontonan utawa kagunan Jawa sing diarani ketoprak lan sapa sing ngripta akèh sing paḍa ora mangerti. Nanging sing ceta manut sejarahé ketoprak mono sejatiné dudu asli Ngayogy, nanging asalé saka ḍaéraḥ Surakarta. Embuh saka apa suwé-suwé ketoprak dadi kagunan Ngayogyakarta kang disenengi déning masyarakat.
Wiwitané ketoprak saka Sala mau mlebu kuta Ngayogyakarta ya-iku nalika taun 1926. Ana kumpulan ketoprak saka Sala jenengé 'Madya Tama', main ana Balapan (Demangan). Ketoprak iki sing sapisanan mlebu kuta Ngayogyakarta. Mula bakda iku masyarakat Ngayogy nyumurupi tontonan sing diarani ketoprak.
Wujudé ketoprak mono ora kaya saiki, durung nganggo gamelan komplit apa manèh sandangan kang manéka warna. Wektu samana ketoprak isih nganggo tabuhan lesung (piranti nutu pari), suling, terbang lan kendang. Mula ketoprak Madya Tama mau karan uga 'ketoprak lesung'. Wiramané muni: ḍung ... ḍung ... prak ... prak (pating ketoprak). Jaréné tembung ketoprak mau asalé ya saka wiramané gamelan sing pating ketoprak mau. Paragané kabèh priya lan durung akèh kaya saiki. Mula banjur main rangkep (lanang dadi wadon). Para paraga kudu njogèd ḍisik sadurungé jejeran. Sikepé: tangané sisih tengen karo ngetokaké jempol disèlèhaké ana ngisor ḍaḍa, banjur tangané kiwa ana mburi ngisor geger, karo ngobahaké ḍaḍa. Gamelan lesung ora nganggo pesindèn utawa ora nganggo gending. Mung baé para paraga kudu nembang ana ing adegan-adegan kang wis katemtokaké. Upamané yèn ana paraga priya sing lagi gandrung karo sawijining wanita, nembang macapat sinom Parijata, malah sok-sok nganggo tembang lagu kerongcong Morisco. Gending-gending sing sok ditembangaké umumé genjing-gending macapat kaya ta durma, mijil, maskumambang, megratruh, sinom lsp. Lakoné ketoprak lesung isih prasaja banget, kerep-kerepé njupuk saka dongèng-dongèng. Sandangané samono uga, durung kalarasaké karó critané.
Tumrap masyarakat Ngayogyakarta sing lagi sapisanan nonton ketoprak, tontonan mau narik kawigatèn lan mujudaké tontonan kang nengsemaké. Suwé-suwé masyarakat Ngayogyakarta pada seneng ketoprak, temahan tiru-tiru ada-ada gawé kumpulan ketoprak déwé. Mula banjur akèh kumpulan-kumpulan ketoprak sing madeg, embuh kuwi professional utawa amatir. Salah sijiné kumpulan ketoprak amatir sing kondang ya-iku ketoprak lesung kampung Sasramenduran sing dipimpin déning Mochtar. Wargané madeg saka bocah-bocah umur 12-16 taun, kabèh priya. Tabuhané ya pada karó Madya Tama, mung baé ditambah gitar, viol lan mandolin. Sandangané rada apik manèh, nganggo bahan sing diarani satijn lan dilarasaké karó crit

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text: Wangsulane siti kang trep karo pacelathon ing dhuwur yaiku ….


text:
tembung 'gaman' minangka *superordinat* utawi ingkang gadhah makna umum. Wondene ingkang minangka *hiponim* utawi ingkang gadhah makna kusus wonten ing ukara (16b) inggih menika tembung 'pistul'. Ing ukara (16c) ugi wonten *hiponim* utawi ingkang gadhah makna kusus inggih menika tembung 'teng'. Ing ukara (16c) ugi wonten tembung 'bedil' ingkang minangka *hiponim*. Wontenipun tembung 'gaman' ing ukara (16a) minangka panguwaosipun utawi *superordinat* saha wontenipun tembung-tembung 'pistul' ing ukara (16b), 'teng' ing ukara (16c), saha 'bedil' ing ukara (16e) minangka peranganipun utawi *hiponim* nedahaken bilih ing *data* (16) menika kalebet jinis *kohesi leksikal hiponimi*. Anggenipun mbuktekaken menawi *data* menika kalebet *hiponimi* inggih menika kanthi cara ngicali *satuan lingual* ingkang minangka tembung peranganipun inggih menika tembung 'pistul', 'teng' saha 'bedil'. Menawi tembung tembung 'pistul', 'teng' saha 'bedil' menika dipuncali lajeng dipunwaos lan dipunjumbuhaken kaliyan konteks, pramila ngewahi informasi ingkang dipunandharaken saha boten *kohesif*. Awit saking menika, wontenipun perangan tembung tembung 'pistul', 'teng' saha 'bedil' saking panguwaosing tembung 'gaman' ing menika prelu lan ngginakaken *satuan lingual* ingkang kalebet perangan tembung saha panguwaosipun menika kalebet *hiponimi*.
Fungsi wontenipun *hiponimi* ing paragraf (16) inggih menika kangge ngraketaken gegayutan panguwaosing tembung saha peranganipun ing wacana kanthi semantis. Pamaos saged langkung cetha menawi unsur ingkang asipat umum menika dipunsukani pirembagan kanthi bab-bab kusus, antawisipun kanthi wontenipun tembung 'gaman' ing ukara (16a) minangka panguwaosipun saha wontenipun tembung 'pistul' ing ukara (16b), 'teng' ing ukara (16c), saha 'bedil' ing ukara (16e) minangka peranganipun. Kejawi menika, wontenipun *hiponimi* ing paragraf kasebat nedahaken bilih ukara setunggal lan sanesipun ing *data* (16) wonten gandheng cenengipun. Awit saking menika, wontenipun *kolokasi* menika kangge njurung *kekohesifan* paragrafipun.
Salajengipun inggih menika *data* (17) kasusun saking tigang ukara kados ing ngandhap menika.
(17a) Elok njawang pak Lodang, kaget.
(17b) *Raine* pak Lodang pada pating brendjal, *alise* petjah abuh, dene *lambene* njremumuh abang.
(17c) Elok ngempet djerit, tangane nutupi *tjangkeme* kang menga, *mripate* melek amba.
Ing *data* (17) dipuncariyosaken bilih Pak Lodang dipunbeta Walandi wonten griyanipun Pak Wiradad kange madosi Wiradi. Ing papan menika sedaya kaget, kalebet Elok ingkang saderengipun kintun serat dhateng Pak Lodang pramila ndadosaken Pak Lodang dipuncepeng dening Walandi. Awit saking menika, Elok rumaos getun sanget. Ing *data* (17) menika wonten jinis *kohesi leksikal* inggih menika *hiponimi*. Ing ukara (17b) wonten tembung 'raine', tembung menika saged dipunwastani *superordinat* utawi ingkang gadhah makna umum. Wondene ing ukara (17b) ugi wonten tembung 'alise' saha 'lambene', lan
ing ukara (17c) wonten tembung 'tjangkeme' saha 'mripate' minangka hiponim utawi ingkang gadhah makna kusus. Panganggening tembung 'alise', 'lambene', tjangkeme', saha 'mripate' minangka hiponim saking superordinat 'raine' ndadosaken kohesi leksikal hiponimi. Anggenipun mbuktekaken menawi data menika kalebet hiponimi inggih menika kanthi cara ngcali satuan lingual ingkang minangka tembung peranganipun inggih menika tembung 'alise', 'lambene', tjangkeme', saha 'mripate' ing ukara (17b) saha (17c). Menawi tembung 'alise', 'lambene', tjangkeme', saha 'mripate' menika dipunicali lajeng dipunwaos lan dipunjumbuhaken kaliyan konteks, pramila ngewahi informasi ingkang dipunandharaken saha boten kohesif. Awit saking menika, wontenipun perangan tembung 'alise', 'lambene', tjangkeme', saha 'mripate' saking panguwaosing tembung 'raine' ing menika prelu lan ngginakaken satuan lingual ingkang kalebet perangan tembung saha panguwaosipun menika kalebet hiponimi.
Fungsi wontenipun hiponimi ing paragraf (17) inggih menika kangge ngraketaken gegayutan panguwaosing tembung saha peranganipun ing wacana kanthi semantis. Pamaos saged langkung cetha menawi unsur ingkang asipat umum menika dipunsukani pirembagan kanthi bab-bab kusus, antawisipun kanthi wontenipun tembung 'raine' ing ukara (17b) minangka panguwaosipun, saha wontenipun tembung 'alise' saha 'lambene' ugi ing ukara (17b) ugi wontenipun tembung 'tjangkeme' saha 'mripate' ing ukara (17c) minangka peranganipun. Kejawi menika, wontenipun hiponimi ing paragraf kasebat nedahaken bilih ukara-ukara ing data (17) menika wonten gandheng cenengipun. Awit saking menika, wontenipun kolokasi menika kangge njurung kekohesifan paragrafipun.
e) Antonimi kanthi Fungsi Nyethakaken Gegayutan Makna Kosok Wangsulipun
Kohesi leksikal antonimi menika minangka pemaduan unsur-unsur wacana kanthi ngginakaken wujud ingkang nggayutaken teges kosok wangsulipun. Wontenipun satuan lingual kadosta tembung, frase, utawi klausa ingkang dipunsebataken ing satunggaling ukara lajeng dipunpanggihaken malih satuan lingual ing ukara-ukara salajengipun ingkang gadhah teges kosok wangsulipun menika ingkang kalebet antonimi. Kohesi leksikal antonimi kanthi fungsi nyethakaken gegayutan makna kosok wangsulipun ingkang dipunpanggihaken wonten ing novel LLKR kadosta tembung gerah ingkang berantonimi kaliyan senggang, frase pating djledor ingkang berantonimi kaliyan sepi-mamring, saha tembung banter ingkang berantonimi kaliyan lirih s


text:
menehi saran dheweke karo sabar, wicaksana lan lanang. AllahSubhanahu wa Ta'alal ngandika,
Lan marang kulawarga kanggo ndedonga lan dadi sabar liwat iku. [Taha: 132].
Lan summon wong menyang lurung-lurung Paduka Gusti karo kawicaksanan lan saran apik, lan Argue wong ing cara sing paling. [An-Nahl: 125].
Makaten, bojo wis samesthine kanggo bisa dadi luwih apik karo ijin saka Allah.
Katelu: Katemtuan rumah tangga adoh saka atmosfer agama lan manut marang Gusti Allah, utamané yen ing omah ana macem-macem cara sing karusakan, kayata televisi Broadcast, majalah utawa CD sing nggulingaké dhasar saka moralitas.
Ngirim, ing Pedalemané pitados tansah maca Qur'an, utamané Surat al-Baqara kang wis kautaman. Nabi Muhammad Shallallahu 'alaihi wa sallam.
Sampeyan ngirim ora nggawe omah katon kaya kuburan sing; nyata setan-setan bakal mbukak adoh saka omah-omahé sing maca ing Surat al-Baqara. [3]
Mangkono iku cetha, yen house wis tau maos Qur'an, malah kang kapenuhan liya laku jina ngundang bebendune Allah, (omah) bakal kinasihan dening demit-demit. Akhire, tenang lan serenity binasa, asil ing luluhnya mahligai rumah tangga numpes wis dikembangaké.
Apa, pasangan nyoba kanggo tetep house ing Supaya ora kanggo ngetik setan-setan, padha supaya saka maling mlebu. Loro kudu urusan piyambak karo iku sing migunani kanggo donya lan dhisik, tinimbang wallowing sibuk ing laku jina numpes iku. Adorn omah karo dhikrullah, Broadcast utawa recitations Qur'an. Sing paling apik kanca-kanca ing ngarep. Ngandika Allah.
Elingi karo zikir marang Gusti Allah, ati golek kepuasan. [Ar Ra'du: 28].
A pitados sing tumindak ora fooled, yen sampeyan ndeleng lengkap rumah tangga wallowing disobedience lan munkar, nanging minangka yen loro pasangan (sing) urip ing harmoni lan tentrem tanpa regejegan sembarang. Ing hadits Ibnu Mas'ud radhiyallahu 'anhu, Rasulullah Shallallahu' alaihi wa sallam ngandika,
Satemen Alloh SWT menehi donya sih kanggo wong-wong sing tresna lan nguji; nanging Panjenengané ora bakal menehi ndukung agama, kajaba kanggo wong kinasih piyambak. [4]
Gusti Allah sengojo marang respite kanggo tujuan disobedience, minangka ing tembung,
Aja fooled dening kafir tumindak ing bumi. Pancen iku mung kesenengan sadhela, banjur padha bakal sijine menyang neraka. Sing Panggonan ala. [Al Imran: 196-197].
Minangka tembung,
Lan wong-wong sing lali ayatingsun, Kita bakal menehi wong respite, tanpa ngerti. banjur aku bakal menehi wong wektu amarga. Pancen, hokey kakuwasan sandi banget kuwat. [Al A'raf: 182-183].
Pancen, Gusti Allah sengaja nundha (paukuman) marang zhalim, nalika nerangake wektu kang, Gusti Allah bakal ngukum wong tanpa menehi kesempatan maneh. [5]
Wong sing arep kanggo mbayar manungsa waé kanggo omah-omahé ing kang duraka lengkap, bakal nemokake, sing padha manggon ing tentrem salami-laminipun. Mesthi akeh sing sing manggon ing kejut lan kuatir. Sabda Allah Ta'ala,
Sapa sing kepengin donya, banjur kita bakal menehi kanggo sapa kita pengin. [Al-Isra: 18].
Iku ketok, sing ora kabeh wong sing arep donya kesenengan bakal njaluk iku.
Papat: Ing bojomu sing ora sabar. Mbokmenawa, faktor iki dumadi amarga kanggo teledor, utawa ora nggatekke karakter dhasar lan alam Gusti Allah nitahaken wadon. Wong wadon kang katitahake saka rib BENGKONG, minangka tembung saka Rasulullah Shallallahu 'alaihi wa sallam.
Kowe padha gawe becik ing digandhengake wadon. Pancen, lagi digawe saka rib a. Lan cen, balung iga paling BENGKONG paling liwat ndhuwur. Yen nyoba kanggo nglurusake iku, banjur sampeyan bakal break. Yen sampeyan ninggalake, banjur bakal tetep BENGKONG. Banjur, kowe padha gawe becik marang wong-wong. [6]
Ing crita liyane,
Pancen, wong wadon sing digawé saka rib BENGKONG, lan ora bakal bisa tetep Istiqomah karo salah siji kondisi. Yen sampeyan duwe fun karo, lan sampeyan bakal nemokake iku wong, nanging isih ora bakal bend. Yen nyoba kanggo nglurusake iku, banjur sampeyan bakal break, break iku ateges sing sampeyan megat dheweke. [7]
Ayo bojomu nyadari karakter dhasar lan alam wanita, supaya nanggapi wisely lan sabar, amarga iki alam kabeh wanita. Makaten, bojomu bisa ngidinke kesalahane lan padha ora perlu kanggo njupuk wong. Hasan Basri rahimahullah ngandika, "Wong Noble ora bakal akun ati-ati banget kabeh kesalahane." [8]
Kalima: Ing nesu sing overflows kakehan menyang sabab bojone cepet dropped thalak. Ing kasunyatan, ana ing bagean bojomu wis karakter ala, (IE) sing tansah anceman megat bojoné, yen nerak apa disengiti, sanajan mung ora pati penting.
Suami kudu bisa tahan kerusuhan saka murka, lan sought kanggo nggawe bisu. Aja Bojone nganggo tanpa pengendalian, kanggo involuntarily njupuk tembung "thalak". Ngandika Nabi Shallallahu 'alaihi wa sallam.
Ora wong kuwat sing bisa ngalahake mungsuh ing perang, (nanging) kuwat iku kang bisa dampen kejolak duka, nalika iku bakal duka. [9]
Ing crita, tau teka Nabi Shallallahu 'alaihi wa sallam lan ngandika, "Aku wènèhana saran," Nabi Shallallahu' alaihi wa sallam ngandika, "Aja dadi duka," maneh takon lan Nabi isih katahan mbaleni, "Aja duka . " [10]
Tip Rasululullah Shallallahu 'alaihi wa sallam Ing Angry antisipasi.
- Nyoba dadi sepi nalika arep mad, ngandika Nabi Shallallahu 'alaihi wa sallam.
Yen sampeyan njaluk duka, banjur dadi sepi. Yen sampeyan njaluk duka, banjur dadi sepi. [11]
- Njupuk pengungsi ing Allah saka ipat-ipat Shaytan.
Sulaiman Ibnu Sard radhiyallahu 'anhu sing diriwayataké, sapisan wong loro sing Railing siji marang liyane ing ngarsane Nabi. Kangge, kita padha lungguh ing sisih. Siji mau moyoki liyane karo duka, abang pasuryan munggah. Banjur ngandika Nabi Shallallahu 'alaihi wa sallam.
Aku ngerti saka ukara, yen pocapan déning


text: Masakan Makassar lan Bugis


text:
Ing ngisor iki pratélan ICD-10 kanggo kodhe klasifikasi, kanggo vèrsi taun 2007 ana ing
Pranala njaba
 ICD versi 2006 saka WHO
Pandhuan médhis


text: Akeh wong mikir ora ana batesane antara SEO lan marketing digital,kanggo njlentrehake iki, iku penting kanggo mriksa wong-wong mau kanthi luwih jero. SEO ditujukan kanggo nggawa asil organik. Ing tangan liyane, digital marketing ngarahake eksistensi online sakabehe bisnis sing ngluwihi optimasi mesin telusur. Kanggo mbantu bisnis onlinedadi gedhe, sampeyan kudu nganggo pendekatan marketing digital sing bisa dipercaya lan nggawe strategi SEO efektif.


text:
-----|---------------------|---------------|------------|----------|
| 1 | Dosen ahli media | | 79% | Sae |
| 2 | Guru basa Jawi | | 94% | Sae Sanget |
| 3 | Pamanggih siswa kelas X | | 84,2% | Sae Sanget |
| | **Rata-rata Presentase Bijinipun** | | **85,73%** | **Sae Sanget** |
Adhedhasar tabel wonten nginggil saged dipunmangertosi biji kualitas media sedayanipun saking dosen ahli media, guru basa Jawi serta pamanggih siswa pikantuk rata-rata presentase 85,73%, kagolong kategori sae sanget. Kategori sae sanget menika nedahaken bilih media interaktif unggah-ungguh mertamu ingkang dipundamel saged dipunginakaken guru minangka sarana kangge ngandharaken materi, serta nggampilaken siswa anggenipun mangertosi materi unggah-ungguh mertamu.
Media pasinaon unggah-ungguh mertamu ingkang dipundamel menika temtunipun ugi wonten kakirangan saha kaluwihanipun. Kakirangan saha kaluwihanipun media interaktif pasinaon unggah-ungguh mertamu menika dipunandharaken kados mekaten.
4. Kakirangan saha Kaluwihan Media
a. Kakiranganipun media interaktif pasinaon unggah-ungguh mertamu
1) Media pasinaon unggah-ungguh mertamu menika kalebet jinis media ingkang adhedhasar komputer, satemah anggenipun ngginakaken kedah ngginakaken komputer. Anggenipun ngginakaken komputer menika mbetahaken listrik, bab menika ndadosaken panganggenipun media winates sanget.
2) Nalika listrikipun pejah, media pasinaon menika boten saged dipunginakaken, nanging saged dipunprintout, satemah proses pasinaon tetep kalampahan kanthi sae.
b. Kaluwihanipun media interaktif pasinaon unggah-ungguh mertamu
1) Media menika layak dipunginakaken, dipunmangertosi saking biji kualitas media sedayanipun mawi validasi dening dosen ahli media, biji saking guru basa Jawi, serta pamanggih siswa kelas X pikantuk rata-rata presentase 85,73% kagolong kategori sarujuk sanget.
2) Media pasinaon menika gampil dipunginakaken amargi dipunjangkepi pandom anggenipun ngginakaken media. Basa ingkang dipunginakaken basa Jawi ragam krama. Kanthi makaten siswa saged ngginakaken media menika minangka sarana sinau materi unggah-ungguh mertamu kanthi mandhiri wonten griya kanthi gampil serta saged ugi sinambi sinau basa Jawi ragam krama.
3) Tampilanipun media menika dipunjangkepi gambar saha animasi ingkang jumbuh kaliyan karakteristik siswa, satemah saged narik kawigatosan siswa lan damel
siswa ngraosaken remen sinau materi unggah-ungguh kanthi ngginakaken media menika.
4) Saben komputer saged ngginakaken media menika, amargi media pasinaon unggah-ungguh mertamu arupi CD (Compact Disk), satemah saged dipunginakaken wonten komputer ingkang boten gadhah software kados Macromedia Flash.
5) Media pasinaon menika saged dipunginakaken kanthi klasikal wonten kelas mawi alat LCD (Liquid Crystal Display), ugi saged dipunginakaken kanthi mandhiri. Awit saking menika cacahipun unit komputer ingkang winates boten dados pepalang tumrap panganggenipun media menika.
6) Gladhen ingkang wonten salebeting media menika saged kangge ngukur kaprigelanipun siswa, amargi sasampunipun nggarap gladhen menika bijinipun langsung saged dipunmangertosi.
5. Asiling Tampilan Media Pasinaon Unggah-Ungguh Mertamu
Asiling validasi dening dosen ahli media, biji saking guru basa Jawi serta pamanggih siswa saged dipunpikantuk asiling tampilan produk media pasinaon unggah-ungguh mertamu. Tampilan media pasinaon menika dipunpikantuk kanthi revisi utawi ndandosi media jumbuh kaliyan pamrayogi dosen ahli media, guru basa Jawi, serta pamanggih siswa. Sedaya pamrayogi saking saha dosen ahli media serta guru basa Jawi menika ginanipun kangge revisi supados saged ngasilaken media
pasinaon ingkang sae. Wonten ngandhap menika revisi media adhedhasar pamrayogi dosen ahli media, saha guru basa Jawi.
Tabel 19: Revisi Media Pasinaon Unggah-Ungguh Mertamu
| Pamrayogi Dosen Ahli Media | Pamrayogi Guru Basa Jawi |
|---------------------------|--------------------------|
| 1. Tombol navigasi prelu dipuntambah kangge pilihan pandom, materi lsp supados cepet anggenipun mapanaken menu. | Langkung sae malih menawi dipunparingi tuladha unggah-unggah mertamu ingkang trep kaliyan tata krama satemah saged kangge perbanding antawisipun ingkang leres kaliyan boten |
| 2. Respon dhateng siswa babagan simulasi mertamu dereng wonten evaluasinipun. | |
A. Dudutan
1. Panaliten menika kagolong panaliten research and development media pasinaon unggah-ungguh mertamu kanthi ngginakaen aplikasi Macromedia Flash. Tahap pengembangan wonten ing panaliten menika dipunlampahi kanthi urut wiwit saking (1) tahap nganalisis, (2) tahap damel desain media, (3) tahap damel media, (4) tahap validasi saha uji coba media, saha (5) asiling tampilanipun media.
2. Kualitas media dipunpirsani saking asil validasi dosen ahli media, saha guru mata pelajaran basa Jawi satemah media pasinaon menika saged dipunginakaken wonten ing pasinaon unggah-ungguh mertamu. Validasi dening dosen ahli media pikantuk presentase 77,9% kagolong kategori sae saha pambiji guru basa Jawi pikantuk presentase 94% kagolong kategori sae sanget. Sasampunipun media pasinaon dipunujicobakaken, adhedhasar asil angket tanggapan siswa pikantuk presentase 84,2% ingkang kagolong kategori sae sanget. Adhedhasar pambiji kualitas media dening dosen ahli media, guru basa Jawi, saha angket tanggapan siswa rata-rata presentase kanthi sedayanipun pikantuk 85,73%. Presentase kasebut kagolong kategori sae sanget.
3. Pamanggih guuru saha siswa ngengingi media menika dipunpendhet saking angket guru saha siswa. Pamanggih saking guru basa Jawi inggih menika media menika langkung sae menawi dipunparingi tuladha unggah-ungguh mertamu ingkang
kirang trep satemah saged kangge perbandingan antawisipun unggah-ungguh ingkang leres kaliyan ingkang boten leres. Asil pambiji angket tanggapan wonten ing perangan gampilipun mangertosi pikantuk presentase 85,5% kagolong kategori sae sanget. Wonten ing perangan kemandirian sina


Mercedes-Benz SLS AMG
Mercedes-Benz AMG SLS yaiku montor sugih pariwisatawan gedhé sing dikembangaké déning Mercedes-AMG kanggo ngganti Mercedes-Benz SLR Mclaren.[1] Mobil iku yaiku mobil Mercedes pisanan sing digawe ning-ngomah karo AMG lan dijlentrehaké karo Mercedes-Benz, penerus spiritual kanggo Mercedes-Benz 300SL Gullwing.[1]ing Eropa karo MSRP € 177,310 (kalebu pajak) lan ameh diwiwiti ning Amerika Serikat ing tengahan taun 2011 lan kurang luwih $200.000.[1] AMG SLS yaiku fitur dadi mobil panutup kanggo PlayStation 3 game balap Gran Turismo 5, lan Safety Car kanggo Formula Siji 2010 lan taun 2011.[1] AMG SLS yaiku digawe kanggo dadi kebangkitan Gullwing modern sing 300SL saka Gorden Wagener.[1] mobil iki nduweni topi dawa, kompartemen penumpang cerak karo poros mburi lan bageyan mburi mobil kang cendhak.[1] AMG SLS uga ngadhaptasi fitur pintu swiwi sing ameh ngayun munggah lan mbukak ing struts gas, ora ana ing campuran dhuwur lan ngarep kayata SLR.[1] Lawang-lawang kudu ditutup kanthi manual sing dadi Insinyur AMG mutusaké otomatis nutup sistem amarga sistem ameh nambah 90 £ (41 kg).[1] AMG SLS adalah dirancang untuk menjadi kebangkitan Gullwing modern yang 300SL oleh Gorden Wagener.[2] Mobil memiliki topi panjang, kompartemen penumpang dekat dengan poros belakang dan bagian belakang mobil yang pendek. AMG SLS juga akan menyesuaikan fitur pintu sayap yang akan ayunan ke atas terbuka pada struts gas, tidak dalam campuran ke atas dan ke depan seperti SLR. Pintu-pintu harus ditutup secara manual sebagai insinyur AMG memutuskan otomatis menutup sistem karena sistem akan menambahkan 90 £ (41 kg) ke mobil [4] Dalam kasus roll-over, pintu dapat sepenuhnya dilepaskan untuk memungkinkan. penghuni untuk meninggalkan kendaraan.[2]


Stadion San Siro
|Stadio Giuseppe Meazza|
|San Siro|
|Lokasi||Via Piccolomini 5, 20151 Milan, Italy|
|Pelepasan tanah||1925|
|Dibuka||19 September 1926|
|Direnovasi||1956, 1989|
|Pemilik||Milan Municipality|
|Permukaan||Grass|
|Kapasitas||80,074[1]|
|Ukuran lapangan||105m x 68m|
|Pemakai|
|A.C. Milan|
Inter Milan
Stadion San Siro utawa Stadion Giuseppe Meazza iku salah siji stadion ing kutha Milan, Italia. Stadion iki dadi kandhange rong grup bal-balan kang misuwur ing Italia, ya iku Inter Milan lan A.C. Milan.[2][3]
Ing stadion iki saben taun nemokakae grup bal-balan kang misuwur ing kutha Milan, ya iku antarané A.C. Milan lan Inter Milan, kang asring diarani derby Della Madonnina.[3] Antarane rong grup iki wis suwé anggoné musuhan, ora mung pendhukunge sing asring musuhan nalika ana bal-balan, nanging prakara njenengi stadion uga dadi prakara.[3] Miturut pendhukunge A.C. Milan, stadion iki diarani San Siro, nanging miturut pendhukunge Inter Milan stadion iki diarani Giuseppe Meazza.[3] Jeneng Giuseppe Meazza dijupuk saka jeneng juru main kang misuwur ing taun 1940-an ing grup bal-balan Inter Milan. Kanggo ngenang juru main iku banjur para sporter Inter Milan njenengi stadion iki Stadion Giuseppe Meazza. Jeneng Stadion San Siro dijupuk saka jeneng panggonan ngadeke stadion, ya iku distrik San Siro.[4]
San Siro ya iku stadioné klub bal-balan AC Milan kang dianggo bareng karo klub bal siji manèh ya iku klub Inter Milan. Stadion iki amot 85.000 wong. Suporter AC Milan nyebutna San Siro kanggo stadion iku amarga mbiyèn stadion iku dijenengi Giuseppe Meazza ya iku juru main bintang saka Inter Milan. Saiki suporter Inter Milan isih nyebut stadion iku Giuseppe Meazza lan suporten AC Milan nyebut San Siro.
Sajarah[besut | besut sumber]
Stadion iki dibangun wiwit taun 1925 ing San Siro. Wiwitane stadion iki diwènèhi jeneg Nuovo Calcistico Stadion San Siro. Stadion iki diresmikake tanggal 19 September 1926, nalika iku ana bal-balan antarne Inter Milan musuh A.C Milan kang dideleng 35.000 suporter, kanthi asil 6-3 menang Inter Milan. Grup bal-balan Italia uga migunakaké lapangan iki kanggo bal-balan, tuladhané nalika UEFA 2001. Saliyané iku uga minangka pinal Piyala Champions ing taun 1970 lan 1965. Stadion iki direnovasi kanthi gedhé nalika taun 1990 lan ngentèkaké $ 60.000.000. Stadion iki sawisé didandani bisa mlebu standare UEFA.
Gambar Stadion San Siro[besut | besut sumber]
.


text:
Pasar Kliwon iku kacamatan ing Kutha Surakarta.
Réferènsi
Kacamatan ing Kutha Surakarta
Kacamatan ing Jawa Tengah


text: Bot iku sawijining program sing dilakokaké ing lingkungan wikipédia sing kusus digawé kanggo nglakoni gawéan-gawéan otomatis ka ya nambah interwiki, sing nge-reset kaca bak wedhi sawektu-wektu lan pagawéan liyané


text: Nalika bocah wis dibaptis, penting kanggo nemokake godfather. Iki bakal biasane dadi wong sing luwih cedhak karo wong tuwane. Nanging apa pangarep-arep utawa malah kewajiban, apa peran lan tugas sing disambungake karo godparents?


text:
igel respati, tan wruh yen wadonira, aneng pungkuripun, milu ngigel wadonira, sarwi nlisik-nlisik lari ingkang laki, arukun lir pasihan.Sampun telas satepining candhi, candhi sela uwus kalangkung, Sang Supraba lan Partane, wonten ingkang kadulu, gyaning ajar dipun langkungi, ngadegken kaki ajar, walataganipun, tegese kang walataga, tetengering sang tapa amati ragi, aneng ing pamelengan.Lagi emeh sacandra kaeksi, denya pati geni risang tapa, aneng jroning asramane, tepining tanpa iku, binatur ing sela putih, ngungkurken geger arga, jurang kang neng ngayun, rupane yen tiningalan, kadi lembu ayun tumurun mring curi, kang anjog ing jujurang.De payoning patapan anenggih, akalingan awun-awun ika, lamat-lamat katingale, gapuranira munggul, kekemulan ing ima putih, cat katon cat kalingan, rupa kang kadulu, lamun den upamakena, gapurane katingal saking wiyati, gapura ing kaswargan.Pan ing kono ana widadari, nguni nggodha marang sang pandhita, risang tapa wawangine, Bagawan Trenawindu, ingkang darbe pertapan iki, iku kang binancana, dening wranggana yu, araning kang waranggana, Dyah Arini widadari ika keni, esote sang pandhita.Sutapane risang mahayekti, tulah sarik tegesing sutapa, pan anandhang roga mangke, Arini sang dewa yu, apan bisu sang kadi Ratih, tan bisa awacana, karsane yun mantuk, iya marang ing kayangan, sanget merang mring rowange widadari, angendhang neng pratapaan.Mila ngibon-ubon widadari, karsanira enggala rinuwat, nggenya nandhang cintrakane, dene ta karyanipun, ngambilaken agni dupan, netepaken padupan dipun lampahi, kalamun katamuan.Widadari ingkang ananggapi, panyapane marang tamunira, mung tingale panyapane, agyan ta kang kadulu, kang udaka wimbasing ardi, anggraning kang acala, iline tumurun, anut sukuning acala, wastanipun pratapane sang maharsi, nami arga Jembangan.Ilinipun toya kumarisik, anjog aneng tengahing talaga, kumukus saben enjange, toyane talaga gung, ing tepining talaga iki, ana kaya angsana, sari lamun runtuh, tiba aneng ing talaga, kang angsana malah tekeng Suranadi, tan pegat mili sekar.Puspengsana nut ilining warih, wonten peksi jalu estri miyat, mring Supraba Harjunane, katone arunruntung, mila meri sigra anlisik, elaring somahira, suka jiwanipun, kadi age tiningalan, mring sang kalih semana lampahe prapti, langening kang puspita.Sang Supraba lan Parta samangkin, katon enggar sajroning wardaya, wruh ing sarwa kusumane, pangayun-ayunipun, sagung sekar sami kepingin, supadi ingambila, dening kalihipun, ing mangke saya kawuntat, tan pinethik dening Sang Wara Dewati, keh sekar samya mular.Apan sami sanget kawlasasih, sagung sekar wus tan katingalen, marang risang kakalihe, wonten kang peksi tuhu, anjrit neng pang isthane kadi, sung wangsit aken rarywan, lunging jangga lumung, aneng marga idhepira, lamun liwat kene sun pulete kalih, satemah nora lunga.Lampahira Sang Wara Dewati, lan Harjuna apan sampun tebah, wus kapungkur jajahane, wus prapteng watesipun, Ngima-imataka nagari, danguning lampahira, nenggih pitung dhawuh, duk samana Sanghyang Surya, logya ayun tumiling mangilen nenggih, satata tinut ganda.Lampahira Sang Wara Dewati, wau non ingkang peksi kredha, miber ngarsane rahaden, sang kalih lampahipun, lir anggana atuduh margi, dhateng ing Ima-ima, ya ta esthinipun, wau ingkang alalampah, Sang Harjuna lawan Sang Wara Dewati, anglir mas timbul tirta.PUPUH X
MASKUMAMBANGMireng swra gumuruh sru amelingi, sira sang harjuna lawan risang Widawati, dene swara kang kapyarsa.Swaraning kang danawa kasukan sami, sanggen-nggen gumerah, para yaksa sukeng galih, swaranira agurnita.Risang Parta taken mring Wara Dewati, swara kang gurita, Sang Supraba anauri, Raden Parta wruhanira.Swara gora gumuruh myang nggegeteri, yaksa suka wijah, tatabuhan asenggani, gumuruh sru kapiyarsa.Sang Niwatakawaca nedhenge mangkin, enggennya mangun suka, mandhi-mandhi sagunging wil, tegese mandi bala.Abibingah dhateng balane sang aji, denya ambibingah, dene wadya den wewahi, tikel-tikel wewahira.Wadya seket winewahan wadya sami, nulya pinaringan, arta rukmi busana di, dimen sami den anggeya.Sarta kinen mbeciki gegaman jurit, sagung sikeping prang, dimen sami den beciki, milanipun asiyaga.Dene Prabu Niwatakawaca aji, kirang pitung dina, denya arsa anglurugi, nenggih marang Suralaya.Nanging Raden lampah kawula puniki, lawan pakenira, denya sami lampah sandi, sing kapeksa awaking wang.Pan ingutus marang Sanghyang Endra nenggih, dadya badan amba, pakeweding tyas ndhatengi, ruwet peteng lalimengan.Sakalangkung ajrih miyat mring yaksa ji, mangka kinen nemah, ngraketi sarta ngabekti, maring mengsah kang mbek arda.Lah ta sinten ingkang purun ngujiwati, kinen marek manah, prabu yaksa nggigilani, gung luhur anglir prabata.Lawan lamun awak kula saupami, ngantos kalaksanan, sajiwa lan Niwata ji, luhung nuli prapteng pejah.Adhuh lae sinten sakiting pati, timbang nandhang wirang, gesang namung sedhih kingkin, wirang tinon lintang wulan.Mila mangke langkung pakewed tyas mami, lamun ta lumaksa, tanbuh ingkang dipun ungsi, sinten baya ingung siya.Pae Raden Pamade manira iku, lamun adarbeya, sanak kadang nguwasani, pasthi ngungsi marang kadang.Wangsul datan wonten ingkang ulun ungsi, nggayuh-nggayuh tuna, nyandhak-nyandhak tan polih, Raden lire awak kula.Sapa sinten ingkang welas maring kaswasih, wuwusira lawan, Sang Supraba awor tangis, mingseng-mingseng luh marayam.Sawusira telas sabdeng Sang Dewati, ya ta Sang Harjuna, aris denya anauri heh Sang Dewi jengandika.Punapa ta angraos wirang Sang Dewi, dhateng Sanghyang Endra, miwah lam


text:
anging ora ketara ngene iki? Nanging ya meksa mokal, yen Caraka wani gawe kabar sensasi kaya ngene! Caraka dudu layangkabar sensasi. Apa maneh sing dadi dongeng Paradha Nainggolan, wong brewu kang kesuwur duwe nite club NAC. NAC tegese Nainggolan's Amusement Center, dipacak nganggo lampu neon ing Jalan Blora! Paradha Nainggolan duwe Perusahakan Nainggolan Motors, sing nyukongi
Kumpulan Galatama Nainggolan Sakti! Ora, Sirtu, aku percaya layangkabar iki bener! Kowe sing aneh! Kowe kena apa? Kena apa tetep emoh blaka marang aku?"
"Oh, aku ora ngreti, Jul! Foto ing koran kuwi bener, ora kena diselaki. Nanging pawartane sing geseh. Bisa uga ora niyat gawe sensasi! Nanging aku genah ora bakal dadi bojone Bathara! Emoh! Bathara sing dakkenal raket Bathara sing nduweni Yamaha butut, dudu putrane wong brewu Paradha Nainggolan! Aku dudu tunangane Bathara! Kuwi sing ora bener disebut ing koran iki!"
"Hèh, Sirtu! Ora kliru ta pangrungonku? Kowe nampik dadi mantune Paradha Nainggolan?! Nulak dadi mantune wong sugih brewu sing nguwasani kabeh microlet sing ngglindhing ing Jakarta Wetan?! Huh, Sirtu! Iki sing jenenge sensasi! Dudu Caraka, nanging kowe sing gawe sensasi! Wong wadon kang ora bisa dituku nganggo dhuwit, sanajan kasugihane Paradha Nainggolan sathekruk! Bakal kedadean tenan. Lan ora mung ing crita-crita karangan! Hebat! Apa wis kok pikirake tenan?!"
"Uwis! Aku wis kandha karo Bathara!"
"Kok elok?! Apa sebabe, Sirtu?"
"Aku ora tresna, ora sengsem karo Bathara!"
"Wong wis daksekseni meh saben dina lunga renteng-renteng ngono, lo! Kowe karo Bathara! Aku koktilapake, koktinggal dhedhelikan karo dheweke, nganti saben-saben aku clingukan kelangan kowe nalika mangan sore ing Warung Ijo! Ngono kok kowe arep selak ora dhemenan? Malah sing kari iki nganti bengi kowe dhelikan karo Bathara, aku kainan kontrang-kantring nggoleki kowe!"
"Iya. Nanging mung kekancan golek mangan bengi. Ora dhelikan. Apa maneh dhemenan! Jan kuwi goroh! Aku ora sir karo dheweke!"
"Mung ora sir ngono? Mung kuwi sebabe kowe selak lan nulak? Luwar biyasa!! Sepisan engkas bakal ana crita mbludag ing koran, lelakone wong wadon Sirtu Mekarndalu mbeburu asmara! Dudu bandha, dudu bandhu, nanging sengseme ati! Ayo, salaman! Aku salut marang kowe! Sanajan geseh dhasar nalarmu karo nalarku, nanging dakajeni kejujurana lan kekendelanmu! Berjuwanga terus! Wong wedok kudu ya ana sing ngugemi kenceng gagasane! Hebat, kowe, Sirtu! Durung sesasi mlebu Jakarta, Ibu Kota wis kokgawe geger! Horeg marga kridhane Sirtu Mekarndalu!"
Sanajan ora niyat, ora sengaja, Sirtu nyekethem kenceng tangan sing diacungake Julaehaque. Maksude Sirtu supaya Julaehaque nyigeg omongan prekara isine koran kuwi. Mula anggone nyekethem ora diculake. Digegem kenceng lan suwe, ngiras-ngirus Sirtu golek kekuwatan batin saka gegeman kuwi. Julachaque diglendheng lungguh ing kursi cedhake.
"Aku arep sarapan dhisik. Kudu ngantor!"
"O, mangga! Kuwi, sega rames karemanmu wis diladekake."
Sawatara Sirtu mamah, Julaehaque nutugake ngomong. "Tenan, Sirtu, dakajeni anggonmu ngugemi greget atimu! Aku seneng karo wong wadon kang mbelani tata nalare lan cita-citane dhewe. Dudu bandha sing kokerah! Hm! Aku ya wedok. Saora-orane ya duwe rasa kaya kowe, emoh yen dikawinke peksan. Nanging aku pance ngentha nguber tresna. Aku kepengin oleh jodho wong lanang sing bener tresna marang aku! Cita-citaku pance kepengin kondhang sa Nuswantara, malah saidhenge donya! Lan sugih, ora kekurangan sawiji apa! Yen aku sugih, aku mesthi bisa tuku apa wae! Uga tuku wong lanang! Aku wis kesuwen mlarat! Kesuwen lola kesepen! Aku ya wis berjuwang, wiwit nalika ana SD! Aku ya kudu kasil kaya kowe, Sirtu, urip ing donya kang mubra-mubru!"
"Aku percaya, Jul. Aku ngreti yen kowe wis berjuwang wiwit cilik. Keciliken anggonmu miwiti. Nanging mbesuk yen kowe dadi, keturutan apa kang dadi karepmu, mesthi nikmat tenan rasane! Muga-muga enggal klakon!"
"Mesthi klakone!"
NALIKA dipapag Karman, ing mobil bareng karo Atik, ora ana komentar apa-apa sajrone laku. Atik mesthine ora maca koran esuk Caraka. Pepujine Sirtu ndremimil ing batin, muga-muga wong sakantor ora ana sing maca Caraka. Nanging genah yen tangeh lamun, wong Caraka kuwi layangkabar kang diwaca meh saben wong Jakarta! Sing paling diwedeni Ugra lan Baharudin Jarum. Yen ngantia wong loro kuwi maca apa kang kapacak ing Caraka, ateges ambyar wewangenane! Buyar lelakon kang dientha bebarengan karo Ugra wingi! Ambyar gegandhengane kambi Ugra! Ah! Sing wingi kae mung sedhela. Diarep-arep dina tutuge bakal luwih dawa, luwih nyengsemake! Nanging saiki? Sawise pawartane disebar koran Caraka? Dina sesuk wis ambleg! Koran keparat!
Wartawan edan! Upama bisa Sirtu kepengin nuntut wartawan nyakndhilan wingi, marga wis ngobrak-abrik uripe!
Tenan! Apa sing dikuwatirake mau klakon! Mlebu kantor, terus marani mejane, mripate kanca-kancane wis mandeng dheweke! Krasa beda! Kanca-kancane mau katon cingak, eram, gumun! Durung nganti lungguh ing kursine, Baharudin Jarum kang wis teka luwih dhisik gage metu saka kamar kacane, marani Sirtu karo ngulurake tangan.
"Hèh, hèh, hèh! Sirtu! Slamet! Tampanana ucapanku! Puja pangestuku marang awakmu! Wiwit anyaran kowe mrene kae, kudune aku wis tanggap!"
"Lho!? Wonten menapa, ta?"
"Wis, ta! Aku wis ngreti! Wong sakantor kene kabeh wis ngreti!"
Lan durung rampung, Ugra ya wis ngadeg ing mburine Baharudin, disusul Danang, Lin, karyawan liyane. Atik uga banjur melu-melu. Kabar sing nalika mau durung keprungu, cepet banget mrembet! Atik wis nggawa Caraka ing tangane


Marcel Duchamp
Marcel Duchamp (lair ing Blainville, Seine-Maritime, Prancis, 1887 – tilar donya ing Neuilly-sur-Seine, Prancis, 1968) iku sawijining palukis Amérika Sarékat katurunan Prancis. Dhèwèké nyaedhaki aliran futurisme maca lukisané Nu descendant un escalier ('Mudhun wuda saka undhak-undhakan') sing digawé ing taun 1912. Banjur dhèwèké ngadoh saka palukisan lan wiwit taun _PHONE_ nggawé ready-made, yaiku barang-barang sing sacara ironis promosi karya seni. Ing New York wiwit taun 1915, dhèwèké dadi salah sijiné pelopor aliran dadaisme. Seni pop, seni happening, seni konsèptual iku akèh nyilih praktèk lan patrapan 'anti-seni' sing diprakarsani Duchamp.


text:
| 5 | Sae Sanget |
| 5 | Kualitas gambar wonten film kartun | 5 | Sae Sanget |
Cacahing Biji | 25 | Sae Sanget |
Rata-rata Persentase | 100% | Sae Sanget |
Adhedhasar tabel 20 ing nginggil, asiling pambiji kualitas media dening guru basa Jawi tumrap Perangan kualitas tampilan pikantuk rata-rata pambiji 100% ingkang kagolong sae sanget. Andharan asiling pambiji kualitas tampilan saking guru basa Jawi inggih menika.
(1) Cethanipun Pitedah anggenipun Ngginakaken Media Pasinaon Nyemak Cariyos Wayang kanthi Program Macromedia Flash Professional 8
Pambiji kualitas media pasinaon wonten ing indikator cethanipun pitedah anggenipun ngginakaken Media pasinaon nyemak cariyos wayang kanthi Program Macromedai Flash 8 dening guru basa Jawi pikantuk biji 5 ingkang kagolong sae sanget. Tegesipun pitedah wonten ing salebeting media menika sampun cetha kangge mangertosi cara ngginakaken media.
(2) Trepipun Tatanan Warna
Pambiji kualitas media dening guru basa Jawi tumrap indikator trepipun tatanan warni pikantuk biji 5 ingkang kagolong sae sanget. Tegesipun, pamilihing komposisi werni ingkang dipunginakaken wonten media pasinaon minangka sarana kangge narik kawigatosan siswa utawi pangangge media sampun trep lan sae sanget, satemah siswa dados remen ngginakaken media pasinaon menika minangka sarana kangge sinau materi cariyos wayang.
(3) Tampilanipun Menu
Pambiji kualitas media dening guru basa Jawi tumrap indikator tampilanipun menu wonten media pasinaon pikantuk biji 5 ingkang kagolong sae sanget. Tegesipun, tampilanipun menu wonten ing salebeting media menika sampun cetha lan sae sanget, amargi dipunjangkepi kaliyan gambar-gambar animasi kartun wayang ingkang lucu lan saged narik kawigatosan satemah saged nggampilaken siswa nglampahaken media.
(4) Jinis saha Ukuranipun Teks
Pambiji kualitas media dening guru basa Jawi tumrap indikator jinis saha ukuranipun teks pikantuk biji 5 ingkang kagolong sae sanget. Tegesipun, bilih jinising aksara ingkang dipunginakaken sampun trep saha ukuran seratanipun sampun trep, satemah saged dipunwaos kanthi gampil lan cetha bilih dipunpreksani saking komputeripun ingkang dipunangge saha ugi bilih dipunsorot wonten ing LCD (Liquid Crystal Display).
(5) Kualitas Gambar wonten Video
Pambiji kualitas media dening guru basa Jawi tumrap indikator kualitas gambar wonten Video pikantuk biji 5 ingkang kagolong sae sanget. Tegesipun, gambar wonten ing video pethikan Lakon Anoman Duta menapa dene film kartun Shinta Ilang gadhah kulaitas ingkang sae lan ketingal cetha.
Adhedhasar asiling sedaya pambiji kualitas media ingkang dipuntindakaken dening guru basa Jawi SMP N 5 Yogyakarta, pramila saged dipunmangertosi bilih rata-rata biji saking perangan leresipun konsep saha kompetensi serta perangan kualitas tampilan. Saking kalih perangan kasebut pikantuk rata-rata persentase 98% ingkang kagolong sae sanget. Bab menika saged dipuntegesi bilih media pasinaon ingkang dipundamel ngginakaken Program Macromedia Flash Professional 8 menika saged dipunginakaken wonten ing piwulangan nyemak cariyos wayang. Asiling media pasinaon ingkang kagolong sae sanget kasebat dipunsengkuyung kaliyan pamrayogi guru basa jawi wonten ing kolom pramayogi tumrap media piwulang ingkang dipundamel.
Pamrayogi guru kasebat, inggih menika:
A. Pamrayogi Media Piwulangan menike sampun sae sanget
Media menika saged nambah sitra gregit suara anggenipun simai basa jawi kaitih saking kahenaripu kelas ratike ngginakaken media menike.
Gambar 2. Pamrayogi guru ngengingi media pasinaon nyemak cariyos wayang
Miturut Bu Endang Suparningsih, S. Pd minangka guru basa jawi wonten ing SMP N 5 Yogyakarta, media pasinaon menika sampun sae sanget. Tegesipun inggih menika media menika sampun trep dipun-ginakaken wonten ing proese piwulangan nyemak cariyos wayang. Piyambakipun ngandharaken bilih trep-ipun media menika saged dipun-tingali saking kahanan siswa nalika ngginakaken media menika. Ssiwa ketingal fokus, konsesntrasi saha greget nalika nglampahaken media menika wonten ing proses piwulangan.
b. Pamanggih Siswa dhateng Kualitas Media Pasinaon Nyemak Cariyos Wayang
Ujicoba media pasinaon cariyos wayang dipuntindakaken sasampunipun validasi dosen ahli materi saha dosen ahli media serta sampun dipunsarujuki bilih media sampun layak dipunjicoba Uji coba media dipuntindakaken kangge mangertosi pamanggih siswa babagan kualitas media pasinaon cariyos wayang ingkang dipundamel menika. Salajengipun dipuntindakaken evaluasi kualitas media dening siswa SMP N 5 Yogyakarta kelas VIII-1 ingkang cacahipun 30 siswa.
Wonten proses ujicoba menika, pangripta utawi panaliti minangka gurunipun lajeng dipuntengga ibu Endang Sri Suparningsih, S.Pd ingkang minangka guru basa Jawi SMP N 5 Yogyakarta. Wonten SMP N 5 Yogyakarta menika fasilitas komputer sampun jangkep utawi jumbuh kaliyan kabetahanipun. Wonten ing laboratorium komputer menika wonten 30 unit komputer. Cacahipun komputer ingkang winates menika ndadosaken pepalang wonten proses ujicoba, amargi wonten 10 unit komputer ingkang dipunginakaken dening kalih siswa.
Wonten ing *laboratorium* komputer menika ugi dereng dipunjangkepi *fasilitas earphone*, dadosipun swanten wonten ing *media* boten saged dipunmirengaken piyambak saking komputeripun siswa. Ananging perkawis swanten menika taksih saged dipunprantasi ngginakaken *speaker aktif* ingkang dipunsambungaken kaliyan komputeripun guru.
Siswa dipundampingi panaliti kangge miwiti ngginakaken *media* pasinaon cariyos wayang. *Tahap ujicoba* dipunwiwiti kanthi nyamaptakaken komputer, salajengipun mbikak *program media* pasinaon nyemak cariyos wayang. Sasampunipun cumawis sedaya, panaliti ngandharaken kadospundi cara ngginakaken *media*, maringi tuladha caranipun ngginakaken, serta ngandharaken *materi* pasinaon nyemak cariyos wayang mawi *LCD*. Wiwit saking pambuka,


manawi dipun manah, kasujananing liyan punika pancèn botên sagêd lajêng badhe ical babarpisan, awit sanadyan êblak-êblakana pisan, tamtu wontên kajêngipun ingkang winados. Ingkang makatên punika lajêng saya nuwuhakên muntabing golongan [golong...]
--- [1285] ---
[...an] ingkang botên rêmên dhatêng nagari kalih wau, malah lajêng nacak, wontên tiyang numpak sêpur dipun cêpêng, amargi kadakwa gadhah golongan ingkang nêdya nêmpuh sang Mussolini samôngsa wangsul saking Jêrman dhatêng Itali. Tiyang ingkang kacêpêng wau kalih, sami bôngsa Prancis. Ing ngriku lajêng nuwuhakên panggrayang, bilih tindak punika saking pokalipun Prancis. Nanging bab punika ugi dèrèng kenging dipun ugêmi yêktos, awit namung tuwuh saking pangintên, ingkang nalar-nalaripun ragi gathuk.
Manawi angèngêti ombyaking ngakathah anggèning Jêrman sakalangkung mahargya dhatêng kala rawuhipun Sang Mussolini dhatêng Jêrman, punika sakalangkung ngedap-edapi. Ing ngriku mawi pahargyan barisaning wadya Jêrman, suwaraning tiyang ewon sêsarêngan sami ngucap kasugênganipun Sang Mussolini, rambah-rambah ngantos gangsal mênit. Cacahing tiyang ingkang sami dhatêng ing papan ingkang dipun rawuhi pra muka wau ngantos tigang yuta.
Tumrap ingkang lêbêt ing panggagas, panggagapipun lajêng wontên kemawon, mastani manawi Jêrman ing kala punika niyat ngatingalakên kasantosanipun. Saya manawi miturut sumêbaring wartos ingkang lumantar radhiyo, kawontênan ing kala punika dipun mirêngakên ing têtiyang Jêrman tuwin Itali 100 yuta, ingkang raos damêl agênging manah.
Miturut wêdhar sabdanipun Sang Hitler nalika wontên ing papan pêpanggihan, mratelakakên, bilih kajênging ngawontênakên barisan wadya bala punika, kangge anggambarakên pangajêng-ajênging manah dhatêng rukunipun nagari-nagari sanès, awit sajatosipun tuwuhing kamardikan tuwin karukunan punika kêdah mawi dhêdhasar kasantosan. Sarèhning pangajêng-ajêng punika nyarambahi, dados karukunaning nagari kalih punika ugi dados kawigatosanipun nagari-nagari sa-Eropah.
Wêdhar sabdanipun Sang Hitler punika dipun sambêti dening Sang Mussolini, bilih kajênging supêkêtan punika botên ngangkah murih Eropah saya botên kantên-kantênan, salugunipun namung ngangkah rukun tuwin ngangkah sêsarêngan nyambutdamêl ingkang lèrèg dhatêng katêntrêman.
Manawi angèngêti lêlampahan ingkang sampun, Jêrman punika anjarêm sangêt kalihan Itali, inggih punika ing kala jaman pêpêrangan donya. Kala samantên Jêrman kalihan Itali supêkêtan dados kancuh, nanging kawusananipun Jêrman dipun tilar, saha Itali wau lajêng anggolong tumut dhatêng nagari ingkang dados mêngsahipun Jêrman. Môngka tindakipun Itali wau ingkang anjalari kasoranipun Jêrman, mila botên anèh saupami Jêrman anjarêmipun ing manah botên ical-ical.
Ing sapunika tumrap Ostênrik, nagari punika pancèn tansah dipun ajêngakên dening Jêrman supados sagêd nunggil, awit Ostênrik punika kathah bangsanipun Jêrman, dados saupami sagêd nunggil, atêgês amêwahi kasantosanipun Jêrman. Nanging tumrapipun Itali angosokwangsul, manawi Ostênrik saèstu sagêd nunggil kalihan Jêrman, namung sarwa damêl kasamaranipun Itali. Sarêng sapunika Itali pinanggih mêmitran kalihan Jêrman, tamtunipun babagan Ostênrik punika ugi tansah kasampe ing rêmbag, tuwin saupami kalampahan sagêd nunggil, wah, lajêng nama jangêt kinatêlon. Namung nyatanipun, Ostênrik punika têbih sagêdipun kenging dipun gambêlokakên dhatêng Jêrman, amargi têtiyangipun ing ngriku taksih rêmên ngêdêgakên kamardikanipun piyambak.
--- 1286 ---
Piwulangipun Rêsi Durna Dhatêng Para Siswanipun Ing Bab Ulah Anjêmparing.
Sambêtipun Kajawèn nomêr 81.
Sadaya sami ngangkah sagêdipun mencok, ananging sabên kalanipun nyipat, sarêng dipun pitakèni dening sang rêsi, wangsulanipun sami kemawon, botên prabeda kados pakartinipun ingkang raka Sang Duryudana.
[Grafik]
Sang Duryudana
Sarêng Korawa sampun kêmput anggènipun sami ngêcaki sinau, sapunika lajêng gêntos kadang Pandhawa. Ingkang ingandikakakên ngasta jêmparing rumiyin inggih punika Sang Yudhisthira, ugi gêntos-gêntos dhatêng para arinipun tumaruntun. Mênggahing patrap tuwin wangsulanipun pitakèn ugi botên siwah kados aturipun Sang Duryudana ing ngajêng, mila sang Rêsi Durna ngantos angêndhêlong panggalihipun, rumaos bilih para siswa samantên cacahipun wau botên wontên ingkang pantês nampèni kagunanipun ingatasing bab ulah jêmparing punika. Môngka panjênênganipun sampun aprasêtya dhatêng Sang Kurupati Nata ing Ngastina, sagah anggêgulang dhatêng para putranipun supados akiripun sami dados prajurit ingkang limpad. Ciptanipun: saiba dukane sang prabu saupama olèhku anggêgulang iki tanpa tônja.
Sadangunipun sang rêsi makatên, dumadakan uninga satunggaling raja sinatriya ingkang bagus lurus amêrak-ati, inggih punika Sang Arjuna. Salêbêtipun sang rêsi anggêgulang para kadang-kadangipun wau, Radèn Arjuna namung ngawasakên saking katêbihan, lênggahipun kapara nisih, pramila sarêng rêsi uninga tumuntên dipun prêpêgi sarwi angandika makatên: êlo jêbul sira kècèr durung angêcaki karya ênggèr, ayo coba saiki lêkasana.
Kalampahan Radèn Arjuna miwiti amênthang


text: bab mampu lan mboten nggih jelas kulo sampun mengakui ki sanak mampu sanget , lha wong kehendak Gusti Allah kemawon ki sanak luwih mangertos nopo malih nanging poligami….leres kulo bab meniko…


text:
is ingkang prêlu kaandharakên wontên ing ngandhap mênikâ.
1. Prêlunipun ngandharakên inventarisasi naskah Sêrat Piwulang.
2. Deskripsi naskah Sêrat Piwulang ingkang prêlu kaandharakên.
3. Prêlunipun ndamêl transkripsî teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
4. Prêlunipun ndamêl transliterasi teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
5. Prêlunipun ndamêl suntingan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
6. Prélunipun ndamêl terjemahan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
7. Wigatosing piwulang moral wontên teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
C. Watêsaning Prakawis
Ngènggingi kathahipun undêraning prakawis ing nginggil jumbuh kaliyan panalitên mênikâ, pramilâ sadâyâ prakawis-prakawis ingkang kaandharakên prêlu dipunwatêsi. Wondéné watêsaning prakawis ing panalitên mênikâ kaandharakên kados ing ngandhap mênikâ.
1. Inventarisasi naskah Sêrat Piwulang.
2. Deskripsi naskah Sêrat Piwulang.
3. Transkripsi teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
4. Transliterasi teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
5. Suntingan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
6. Terjemahan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
7. Piwulang moral wontên teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
D. Wosing Prakawis
Adhêdhasar saking undêraning prakawis sâhâ watêsaning prakawis wonten ing nginggil mênikâ. Wosing prakawis ing panalitên mênikâ kaandharakên wontên ing ngandhap mênikâ.
1. Kadospundi inventarisasi naskah Sêrat Piwulang?
2. Kadospundi deskripsi naskah Sêrat Piwulang?
3. Kadospundi transkripsi teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang?
4. Kadospundi transliterasi teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang?
5. Kadospundi suntingan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang?
6. Kadospundi terjemahan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang?
7. Menâpâ kémawon piwulang moral wontên ing teks Sêrat Piwulang?
E. Ancasing Panalitèn
Adhêdhasar wosing panalitèn ing nginggil mênikâ, katamtokakên ancasing panalitèn mênikâ. Wondéné ancasing panaliten mênikâ kaandharakên ing ngandhap mênikâ.
1. Ngandharakên asiling inventarisasi naskah Sêrat Piwulang.
2. Ngandharakên deskripsi naskah Sêrat Piwulang.
3. Ndamêl transkripsi teks Sêrat Piwulang.
4. Ndamêl transliterasi teks Sêrat Piwulang.
5. Ndamêl suntingan teks Sêrat Piwulang.
6. Ndamêl terjemahan teks Sêrat Piwulang.
7. Ngandharakên piwulang moral wontên teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
F. Paédahing Panalitèn
Asiling panalitèn mênikâ kaajab sagêd dados piwulang kanggé sadâyâ tiyang ingkang maos panalitèn mênikâ. Wondéné paédahing panaliten kaandharakên kados ing ngandhap mênikâ.
a. Lampahing panalitèn filologi mênikâ sagêdå nambahi sêsêrêpan panalitèn tumrap naskah Sêrat Piwulang.
b. Asiling transkripsi teks ingkang kawrat ing naskah Serat Piwulang sagêdâ kanggé nglêstantunakên teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang.
c. Asiling transliterasi sâhâ suntingan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang sagêd nggampilakên pamaos ingkang kirang paham bab aksârâ Jâwâ.
d. Asiling terjemahan teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang mawi basa Indonesia kaajab sagêd nggampilakên anggènipun mangrêtosi isining teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang, mliginipun tiyang ingkang taksih dèrèng paham bab bâsâ Jawi.
e. Asiling pangrêmbag wontên teks ingkang kawrat ing naskah Sêrat Piwulang mênikâ kaajab sagêd nambah pangrêtosan ngèlmi piwulang moral ingkang kawrat wontên ing naskah Sêrat Piwulang.
G. Pangrêtosan Têmbung-têmbung ing Irah-irahan
1. Kajian filologi kapérang dados kalih têmbung, inggih mênikâ kajian sâhâ filologi. Wondéné kalih têmbung ing nginggil kaandharakên ing ngandhap mênikâ.
 a. Kajian inggih mênikâ asiling studi, telaah, ngrêmbag, sâhâ nyinaoni.
 b. Filologi inggih mênikâ ngèlmi ingkang objek panalitènipur manuskrip-manuskrip jaman rumiyin (Sitrisni, lumantar _URL_
 Dados, sagêd dipunpêndhêt dudutanipun bilih kajian filologi, inggih mênikâ asiling telaah ngéngingi ngèlmi ingkang objek panalitènipur manuskrip-manuskrip jaman rumiyin.
2. Piwulang Moral kapérang dados kalih têmbung, inggih mênikâ têmbung piwulang sâhâ têmbung moral. Wondéné têgêsipun kalih têmbung kasêbut kaandharakên kados ing ngandhap mênikâ.
a. Piwulang inggih mênikâ pitutur, wêwarah, sâhâ pangajaran.
b. Moral inggih mênikâ tumindak ingkang nêmtokakên kadospundi tumindak ingkang saé sâhâ kadospundi tumindak ingkang awon supados mangrêtosi budi pekerti pagêsangan wontên ing masarakat.
Kanthi makatên piwulang moral, inggih mênikâ piwulang utawi pitutur kanggé nêdahakên mênâpâ ingkang kêdah sâhâ saé dipunlampahi déning manungsâ.
3. Sêrat Piwulang inggih mênikâ salah satunggaling irah-irahan naskah minângkâ koleksi Perpustakaan Museum Jawa Tengah Ranggawarsita Semarang kanthi kode 8 X 2.2 Pra s ingkang kaanggit déning Mas Prawirasudirja guru mantri ing Garung Wonosobo. Sêrat Piwulang mênikâ teks-ipun ngêwrat bab piwulang moral tumrap pagêsanganing tiyang ing jaman rumiyin ingkang taksih murakabi mungg