0-300 sM.[3] Sesampunipun abad 4 sM, wonten parkembangan wonten ilmu babagan peta lintang kaliyan rasi sarta seratan wonten tablet lemah ingkang ngange hurup Yunani, kaliyan bahan-bahan seratan sanèsipun.[3]
Agami[sunting | sunting sumber]
Wiwiti taun 3000 sM sampun wonten asma para dewa kaliyan embelipun, asma-asma tambahan, kaliyan kuil-kuil.[3] Meski wonten daftar paling akir saking Niniwe tarikh abad 7 sM nyerat langkung saking 2.500 cacahipun, Kathah dewa-dewa ingkang dipunpanggihi saking Sumeria kuna ingkang dipendhet saking tiyang Semit sesampunipun dinasti kaping pisan saking Babel (watara 1800 sM), sahingga cacahipun ingkang leres saking para dewa ingkang dipunsembah wonten jamanipun mboten patos kathah.[3] Wonten tiyang ingkang saget nyepeng para setan jahat utawa nyanyi mantera kados kidung-kidung utawi cara-cara ingkang diserat wonten ayat-ayat (surpu; maglu) utawi kaliyan lambang-lambang (kuppuru).[3]
Dewa-dewi[sunting | sunting sumber]
Wonten dewa Anu (abasa Sumer An), yaniku dewa langit, kaliyan dewa kuil kaping pisanipun E.anna wonten Uruk.[3] Yaniku 'El saking bangsa Semit, kaliyan garwanipun, Innana utawi Innin ingkang dipunrusak dening Isytar.[3] Sinkritistis ingkang sami dipanggihi uga babagan Enlil.[3] Dewa udara, sifat-sifatipun nuli dipunwenehaken dhateng Bel (Baal) kaliyan Marduk ('ME-RODAKH).[3] Garwanipun ingkang asmanipun Ninlil utawa Ninhursag nuli dipunsamiaken kaliyan Isytar uga.[3] Dewa kaping-3 saking para dewa ingkang paling inggil inggih menika Ea (abasa Sumer Enki) , dewa kabijaksanan, kuilipun E.abzu, wonten tlatah Eridu kaliyan garwanipun ingkang asmanipun Dam-gal, Nin-mah utawi Damkina, garwa agung saking bumi kaliyan langit.[3]
Dewa ingkang migati sanèsipun inggih menika Isytar.[3] dewa bangsa Semit, mula-mula kadosipun dewa jantan (abasa Arab 'Athtar).[3] Ananging, amargi diwenehaken kakuasan Innana ugi kanthi cara sinkritis.[3] Isytar dados dewi ingkang utama saking cinta kaliyan pahlawan perang ugi dipunanggap putri saking Sin.[3] Sin, dewa rembulan saking Babel (abasa Sumer su'en) dipunsembah bebarengan kaliyan garwanipun, Ningal wonten kuil-kuil tlatah Ur kaliyan Haran.[3] Dicariyosaken menawa Sin menika putra Anu saking Enlil.[3] Shamasy, ingkang garwanipun Aya ugi dipunanggap wentuk saking Isytar, sakmenika surya ingkang dados kakuwatanipun (abasa Sumer utu).[3] putra Sin, dewa kakuwatan, kaadilan kaliyan perang.[3] Kuil-kuilipun ingkang utama (E. Babbar, 'griya Surya') wonten tlatah Sippar kaliyan Larsa.[3]
Adad, ingkang saking Semit Kulon, inggih menika dewa badai, Addu utawi Hadad saking Kanaan.[3] Nergal kaliyan garwanipun, Ereski-gal, amarintah donya andhap, tuan saka wabah (Irra), demam kaliyan lelara sanèsipun.[3] Amarga bangsa Amori ingkang tambah ageng, mula panyembahan dhateng Marduk (abasa Sumer amar'ut, 'sapi enom saka surya'), putra sulung saking Enki, dados migati wonten Babilonia.[3] ' Nabu, dewa saking ilmu pangatahuan kaliyan sastra, anggadhahi kuil (E-zida) wonten kutha NEBO, NINIWE,KALAH.[3] Kathat dewa ingkang migati saking tlatah-tlatah tartamtu.[3] Ugi dewa Asyur (an.sar: dados dewa nasional saking Asyur, Amurru (martu, 'kulon') ingkang disamikaken kaliyan dewa Anu, Sin kaliyan Adad, inggih menika dewa saking Semit kulon kadosta Dagon.[3] Dummuzi inggih menika dewa saking pertumbuhan.[3] Ninggalipun, ananging sanes kabangkitanipun, dados bahan saking mitos Isytar.[3] Ninurta menika dewa saking Babel kaliyan Asyur babagan perang kaliyan pamburuan.[3]
Kapitadosan[sunting | sunting sumber]
Wonten Babilonia kathah pelayan kuil kaliyan tingkatanipun, para raja utawi pamaréntahan ingkang dados pamimpin paling inggil nalika parayan wonten kagiyatan tartamtu.[3] Nalika jaman Sumer kuna sedaya padamelan dipunwontenaken teng kuil, kaliyan tiyang ingkang angadhahi derajat ingkang inggil (mu).[3] Wonten upacara nyembah Sin, imam agungipun inggih menika putra raja.[3] Kepala imamipun (imahhu) anggadhahi imam ingkang kathah (tsongu).[3]
Tiyang ingkang anggadhahi padamelan kangge muja para dewa-dewa liwat kalbu.[3] Kabaktian-kabaktian ingkang sampun asring (dullu) kadosta menehaken korban kangge para dewa kangge didahar menapa dipununjuk.[3] Patung-patung diagemaken rasukan, benda-benda ingkang dados nazar diwenehaken wonten caketipun.[3] Korban-korban ingkang badhe didadosaken nazar dipunparingaken wonten inggilipun mezbah.[3]
Dinten Riyaya[sunting | sunting sumber]
Kutha kaliyan kuil angadhahi parayaan piyambak-piyambak kaliyan dinteb-dinten suci ingkang mligi.[3] Wonten Babel, Erekh, Ur, kadosta wonten Asyur, Niniwe kaliyan tlatah Kalah, parayaan Taun Enggal takitu, menika parayaan ingkang paling ageng: pesta menika dirayakaken wonten musim rontok, ananging angsal ugi dipunlakksanakaken wektu sanes, kaliyan macam-macam upacara wonten pusat-pusat nalika jaman-jaman ingkang sanes-sanes.[3] Wonten tlatah Babel pesta ngantos kalih minggu laminipun: upacaranipun kadosta pawai dewa-dewa dhumateng kuil Marduk, nuli mandhapaken kaliyan nginggilaken rajanipun, Sidang Dewa-dewa.[3] Panentuan nasib kangge wektu ngajengipun, dipunakiri pesta 'pernikahan suci' (raja kaliyan imam wanita, wakil dewa) Pesta-pesta wonten karajan kadosta upacara maringaken mahkota dhumateng raja (tasih wonten naskah saking Ur-Nammu, Nabopolasar), pesta pribadi kayata kalahiran, polakrama kaliyan palantikan gadis dados imam wanita.[3]
Sajarah[sunting | sunting sumber]
Miturut kad


text:
ri Wi-do-do
Irama II.
C. [ 2 7 2 6 2 7 2 3
- 2 2 32 6 - 5 6 1 5 65 3
Pa-ra-be'sang Mo-ro-ba-ngun
6 6 .5 T-6 5 -6 T-653
Pa-ra-be'sang Mo-ro-ba-ngun
5 3 2 7 3 2 3 7
- 1 1 7 7 2 32 1
Se-pat dombo kali O-yo
T 2.23 2 -T 653 -5 6-T
Se-pat dombo kali O-yo
6 3 2 7 3 2 7 6
- 1 1 -7 2 -3 32 1 23 2T 6
O-jo dolan lan wong pri-yo
T 2.23 32 -T 6 T656 6
O-jo do-lan lan wong pri-yo
5 3 2 7 3 2 7 6
- 56 3 -3 72 32 1
Geng re-meh no-
T3, 2 23 2T 6
Geng re-meh nora pra-so-jo
Irama III.
D. [ 2 3 2 7 3 2 7 6
- 3 36 35 62 76 32 7
Rujak nanas pantis den wadahi Gelas
Tiwas tuwas zogabuchi wong nora nggagas
Psmorodono
2 3 2 7 6 7 2 3
Romo
6 1 2 3 6 6 165 3
Anjas-moro ari mami
5 6-1 5 6-3 92T 2 3
Anjas-moro ari mami
6 7 3 2 6 3 2 7
Mas mirah ku ~ lak-ko war-to
1 23 6 2-1 6-1 2 12.22T
Mas. mirah kulakko war-to ~
3 - 2 5 3 2 7
Dasi-he' tan wu-rung la-yon
2 3-2 12 3-2 12 3-2 7
Dasi-he' tan wurung la-yon
6 7 3 2 6 3 2 7
Aning ku-to ~ Probo-ling-go
1 2-3 6 12-32T 2 5.32T
Aning kuto Probo-ling-go
3 - 2 - 7 -
Tanding lan U-ru-bis-mo
12 3-2 23 27 6
Tanding lan U.ru.bis.mo
5 3 5 3 7 6 2 7
Kari-in yo muk-
5 6-1 2-32 T
Kari.yo muk.wong a.yu
Pelog Barang 213
Psmorodono
: 6 :
- 3 - 2 - 7 5 (6)
- 3 3 23 2 - 12 3 - 2 23 27 6
Pun kakang pa - mit pa - las - tro
6 17-5 6-2 2 - 3 5-6 3-22 1-6
Pun ka - kang pamit pa - las - tro
Repeat D.
Sindénan
Gending "Pancaluyono" Pelog patok Barang.
Intro: [6 6 7 6 5 3 2 - 7 7 - 6 7 2 3 6 5 3 2 - 7 5 (6)
A. - 2 - 7 - 2 - 6
- 2 - 7 6 7 2 3
- - - 3 3 5 3
6 5 3 5 3 2 3 2
Si-ti ro-wo
6 5 6 7
2 3 - 6 5 6 3 1,
Ra-ma-ne-de-we
6 5 6 7
6 5 3 2
Si-ti ro-wo
Pandoyo pangikal Pu-ro
- 7 7 -
2 3 5 3 2
J0- mas
6 5 3 2
Sung pam-ba-gyo
6 5 3 2
Mring sagunging poto Mi-zro
- 2 - 7
2 - 3 6 2 1,
Kan-cane-de-we
- 2 - 7
6 7 2
Jar-wo ro-kö
- 2 - 7
6 7 2
Jar-wo ro-kö
Pelog Barang 215
Pancatnyono
- - - 3 3 5 3
6 5 3 5 3 2 3 2
5 6 5 7 6 5 . 561 6.532
ka-tu alit rinum-po-kö
6 5 6 7 6 5 3 2
2 3 6 5 6.3 T,
Ra-ma ne-dewé
Ingkang sa-myo
6 5 6 7 6 5 3 2
5 6.7 5 6T, 6.532
Ingkang sa-myo
- 7 7 -
2 3 5 3.2 T
Jo mas
6 7 2 3
5 6.7 7 5 76.53
Ingkang sa-myo
6 5 3 2
6 7 5 (6)
6 1.5 6.2 2.3 5 6 2.32 5.6
ha-la-ngén met sukeng dri-yo
Speed up to Ladrang Pangkur.
- 2 - 7 -
2 -3 6.2 T
Kan. cané dewé
Mendung se-to
- 2 - 7 6 7 2 3
5 6.7 . 5 7.653
Mendung se-to
Pancatnyono
Kang mi-no string pi-ni-yo-ro
Mugo mu-go
Lepat-to ing du-ko epi-to.
Conn: Ldr. Pangkur.
Maesolangit:
2 2 -3 5-6 2-T 2-3-2T | 2 3-5
De wi Ka-dar-wa-ti sa-mi
-5 5 5 5 5-32 3-5 | 5 5 5.6 6
pra.djurit pi-nun-djul Dalan ku-ji-
-6-T 5 -6.53 2 [0]
weng pa-lu-gon.
Dikerima gending "Pandohri" Wrama I.
B[
- 5 2 5 2 T
- 4 3 2 2 7
- 3 2 6 5 2
- 5 6 7 6 6
- 3 5 5 6 6
7 7 3 2 6 3 5
3 5 6 7 6 5 3
- 6 1-6 5 3 5
Kang pi nur wo
2 3 5 6 3 5 3
- 5 6 1 5 6 3, 2
Wa. " sang Dyah
- 5 2 5 2
4 3 4 3 2 7 6 7
- 2 3 2
Ba. 60
Pelog Barang 219
Pandilori
5 6 7 2 . 7 6 5
- 1 2 - 1 2 - wi
Reño De
- - 5 6 7 2 3
- - 2 2 - 1 2 3 2
Kadar wa ti
3 5 - - 5 5 - 6
- - - - - - 5 6 7
Eng - 9
7 7 3 2 6 3 5 6
- 3 2 - 3 2 - king
pu tri sa
3 5 6 7 6 5 3 5
- 6 1 2 - 5 3 6
Ing na ga ri
2 3 5 6

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


tuwin Natha Déwi, punapa déné Raja Patih Genawati. Wadana sakawan wonten ing ngajengan, Raja Pandhita alon ngandika, Nini, Ingsun mengko wus anetepi pethékké nagara [153] ing Galuh. Yén wus kawruhan déning uwong, iku nuli ana kang jumeneng Rathu Binathara, angluwihi kéringan ing mungsuh, tekan Jawatha kawengku kabéh, ora ana kang marêngkang, apa déné para Rathu ing tanah sabrang padha teluk angaturi pisungsung. Sarupané kang kumelip padha wedi. Jin Parayangan tuwin Rathuning Dhedhemit padha ngawula kabéh. Lan kang jumeneng Rathu mau: pinethéh krama widadari wolungatus padha ayu-ayu rupané. Awit wus pinesthi karsaning Déwa kang luwih, mulané ing mangko sira séléha karaton marang Prabu Banjaransari. Wruhanira: putu, bésuk sira bakal anurunaké Rathu ing tanah Jawa, turun tumurun ora ana kang nyelani, panjenengngané karaton ing Matharam kongsi tumeka ing jaman akir. Déné putuningsun si Genawati, iku bakal anurunaké lelembut saturun-turuné dadi kanthiné kang jumeneng Rathu. Déné putuningsun si Sura Déwati lan si Rêtna Déwati sarta si Kanakawati utawi Asmarawati, papat iku bakal padha anurunaké prajurit luwih. Iku iya dadi kanthiné kang dadi Rathu. Déné putri Punggawa: iku kabéh bakal anurunaké Mantri: Dipathi. Karsaningsun putu, ing samengko sira Ingsun temokaké lan putu Prabu. Karo si Genawati: tuwin wadana papat lan para Prajurit kabéh: iya padha Ingsun temokaké karo putu Prabu, barêng sadino mengko. Rasané atiningsun wis ora ana kang kuciwa. Rathu bagus kramo oléh [154] Widadari ayu-ayu, padha sekti-sekti kabeh. Déné panengerané: putu: bakal dadi Rathu, patang prakara. Kang dhingin bagus kapindho: gedhé dhuwur, kaping telu: kedhot tan rosa, kaping patté: pinter marang wong wadon, penengeran papat iku salah siji pasthi ora sepi. Déné yén anduwéni panengeran papat iku kabeh, iya iku Rathu angluwihi sapapadhaning Rathu, Rathu Éstri tuwin Prabu Banjaransari: mirêng pangandikanipun ingkang Éyang, sami sakalangkung bingah salebeting galih, lajeng pinanggihaken, pinangku déning ingkang Éyang. Prabu Banjaransari wonten ing pupu tengen, Prabu Déwi wonten ing pupu kiwa. Sarêng sampun antawis dangu, Prabu Éstri andikakaken angabekti dhumateng ingkang raka Prabu Banjaransari. Saking ajrih kapeksa dhateng ingkang Éyang Raja Pandhita, Raja Déwi lajeng medhun saking pangkon ngabekti dhateng ingkang raka. Raja Patih Genawati tuwin Wadana sakawan inggih tumut ngabekti sadaya. Tumunten para Punggawa kumrubut atur bekti sadaya, boten wonten ingkang kantun, Raja Pandhita sakalangkung suka sukuring galih. Alon angandika, putu: sira lan para putri kabéh apa apésa. Ingsun bakal miyos marang sitinggil lawan lakinira Sang Prabu. Ing buri padha dandana: rêrêsikka, saréhning padha dadi pangantén, Raja Pandhita lajeng miyos akaliyan ingkang wayah Prabu Banjaransari, ginarêbeg ing para biyada. Para manggung anja[155]jari kawan dasa sisih. Ampilan wonten ing tebah, ingkang sami wonten ing pegelaran tuwin ing alun-nalun Kyai Patih, punapa déné para Bupati, sarêng uninga yén Sang Natha miyos lajeng sami ébah sadaya, sowan minggah ing sitinggil, upacaranipun sami tinilar wonten ing pagelaran, Sang Natha sampun pinarak ing dhampar kancana, tinarétés ing sosotya. Raja Pandhita pinarak ing wingkingngipun ingkang wayah. Nanging para Bupati sapanunggalipun boten wonten uninga dhateng Raja Pandhita. Ingkang uninga: namung Ki Patih Satama kaliyan ingkang éstri. Kyai Patih sampun wonten ngarsa dalem tuwin para Bupati: Mantri: Demang: Rongga: Jeksa: Carik sadaya sampun pepak wonten ing ngajengan, Raja Pandhita angandika, nanging boten katingal warninipun: sakéhing kawulaningsun kabéh padha anaksénana, sarta padha ngéstokna, yén putuningsun Sang Prabu Banjaransari ing mengko Ingsun junjung karatoné. Biyén iya uwis madeg Rathu. Ananging ing mengko Ingsun adegaké mengku nagara ing Galuh, lan krama Widadari linuwih, sarta Ingsun paparabi Déwa Aji Maha Raja Sénapathi Ing Alaga Pakuning Bumi, Kyai Patih nyembah munjuk anakséni, saha temen-temen angéstokaken ing karatonipun akaliyan dhateng ingkang jumeneng Rathu. Para Bupati sadaya sami munjuk sandika. Kyai Patih sakancanipun para Bupati sadaya angabekti dhumateng Sang Na[156]tha, anyungkemi dalamakan dalem, sasampuning sami ngabekti, wangsul dhateng panggénanipun lenggah piyambak-piyambak, Raja Pandhita angandika malih, Patih: sira Ingsun paringngi jeneng Raja Purwa Dinatha. Déné bojonira Ingsun paringngi jeneng Rathu Dipati Among Praja, Kyai Patih munjuk anuhun sumungkem ing siti sarwi anyembah, Raja pandhita angandika malih, Patih: anakkira kang tuwa Ingsun paringngi jeneng Raja Lingga Érang. Adhiné Ingsun paringngi jeneng Raja Sangkan, déné anakkira kang wuragil Ingsun paringngi jeneng Arya Lingasari, Patih nyembah sumungkem ing siti: munjuk anuwun, Prabu Banjaransari alon ngandika, Bapa: bocah Ingsun karo pisan padha Ingsun junjung lungguh, Ingsun gawé kabayan nagara, lan padha Ingsun paringngi jeneng. Si Sangulara Ingsun paringngi jeneng Arya Dutha Prabu. Si Sangupati Ingsun paringngi jeneng Arya Sura Natha Wacana, Kyai Patih nyembah munjuk anuwun, Sang Natha tedhak saking dhampar, lajeng kondur angadhaton kaliyan ingkang Éyang Raja Pandhita. Kyai Patih sakancanipun sampun sami mundur, para garwa sami methuk ing palangatan sampun kapanggih kaliyan Sang Natha, lajeng kinanthi lumebet ing dalem prabayasa. Sang Natha pinarak kaliyan ingkang Éyang, ing ngadhep para garwa, Raja Pandhita alon


he ciyut. 5 Klasa pacar = klasa sing mawa corak gêgambaran.
Klênthing. Klênthing wadhah masin Bs = wong sugih, sanajan wis mlarat mêksa isih lumayan uripe.
Krênêng. Mênêng-mênêng ngandhut krênêng Pb = katone ora apa-apa, nanging batine duwe niyat ala.
Kursi. Rêbutan kursi Pt = rêbutan panguwasa.
Layah. Jênang salayah Pb = wong sawatara (akèh) kang wis padha golong pikir.
Lampit. Kêrig-lampit Pt = mêtu kabèh padha bêbarêngan nandangi pagawean.
Lincak. 1 Lincak gagak Pt = mancolot cêdhak-cêdhakan, sing cêdhak dhewe yaiku sing mênang. 2 Gagak lincak Bs = kêrêp ngalih panggonan. 3 Lincak-lincak = mancolot-mancolot amarga bungah. 4 Dasanamane lincak, yaiku: 2) Ambèn = sing digawe kayu utawa pring tanpa sikil (mung diganjêl) dianggo têturon. b) Salu = ambèn sing disèlèh ing pêndhapa dianggo lungguhan (nêmoni tamu). c) Lincak = ambèn mawa sikil 4, dianggo linggihan utawa ndhasarake dagangan. d) Kanthil = sing digawe kayu utawa wêsi mawa sikil 4 lan nganggo langitan (tendha), tarkadhang didèkèki klambu. e) Kanthil-gadhing = kanthil sing digawe saka gadhinge gajah, uga diarani: kanthil-dênta. Dênta Kw = untu. f) Kobongan = pabongan, patanèn = paturon kang dumunung ing têngah (antarane gêdhong wetan lan gêdhong kulon), ora dituroni; mung pangantèn-anyar sing lumrah turu ana ing kobongan.
Munthu. Munthu katutan sambêl Bs = dadine sadulur, marga katut sadulure sing dialap bojo.
Payung. 1 Kuwat payung Pt = bisa dadi wong gêdhe. 2 Payung agung = payung upacara sing mawa krodhong. 3 Payung bèbèk = eyub-eyub sing digawe saka blarak kawangun bundêr. 4 Payung-kalong = payung saka motha (awarna irêng). 5 Payung sungsun = payung upacara sing sungsun loro utawa têlu. 6 Payung Tunggulnaga Pd = Payunge Prabu Yudhisthira. Payung Tunggulnaga iku malihane manuk garudha aran Banarata kang kêtaman jêmparinge Manumanasa. 7 Mbêsêmake payung Pt = nyudakake kaluhuran, marakake kurang kajèn-keringan:
--- 107 ---
Ponjèn. 1 Diponjèni Et = dilêbokake ing ati tumrap pitutur, kawruh lsp). 2 Tumplak ponjèn Pb = mantu anak ragil; sasrahane anak ragil (tukon). Uga atêgês: nganti êntèk babar pisan. Ponjèn = kanthongan wadhah jamu.
Sapu. 1 Sapu règèl = sapu kang mung kari bongkote bae, pucuke wis padha putung lan règèl utawa rigol. 2 Sapu-jagad = arane godhong kelor manawa dianggo tamba; uga arane mriyêm (ing Solo). 3 Sapu ilang suhe Pb = sanak-sadulur sing tangkêpe dadi ora rakêt, marga wis ora ana wong sing minangka dadi têtaline. 4 Sêtyaki sapu-kawat Dwarawati Pd = sing dadi andêl-andêle praja Dwarawati. 5 Nyapu parangmuka Br = nyirnakake mungsuh. 6 Sapu-dhêndha = paukuman. 7 Disaponana: rèk, dibêndhènana: mung = samubarang apa bae kudu kanthi cêtha lan warata.
Sêmprong. Glundhung sêmprong Pb = wanita sing nalika wiwit bêbrayan-urip karo priya ora nggawa apa-apa. Kosok-baline: glundhung suling.
Sendhok. Sendhok porok sêtêngah lusin, mata mlorok ora idhêp isin Pr = parikan iku lumrah dianggo nyênyamah wong sing ora idhêp isin. Empu Sendhok = asmane Ratu Jawa Wetan.
XXXV. PIRANTI WARNA-WARNA (Piranti têtanèn, tênun, misaya iwak lsp).
Alu. 1 Alugora Pd = gêgamane Baladewa. (Gora = goraya = gêdhe. nggêgirisi). 2 Yèn kaku kaya alu, yèn lêmês kêna ginawe tali Br = yèn nuju kaku (atine) ora kêna diêluk babar-pisan, nanging yèn kêbênêr lêmês tansah manut-miturut bae (wêwatêkane Wrêkudara). 3 Cêblok alu Pb = myambut-gawe wong loro tumindake gêntènan.
Anculan. Dudutan lan anculan Bs = wong loro sing wis padha kêkêthikan. Anculan = mêmêdèn sawah dianggo mêdèni ama (manuk).
Apus = tali, pusara. 1 Pring apus = pring sing lumrah dianggo tali. 2 Apus buntut = tali ing buntut jaran. 3 Mangapus = nalèni têmbung utawa ukara, ngarang.
Arit. Mbuntutarit Pb = rêmbuge sajak gampang, nanging yèn ditêmêni jêbul angèl.
Bara. 1 Mbêbara = lunga mênyang manca-desa (manca-nagara) prêlu golèk pangupajiwa. 2 Pirang bara dialêm, ora didukani bae wis bêgja Pt = sukur manawa dialêm ... Bara tan bara Br = ukara sêsumbar, maksude: mangsa abota ora (aku tandhing karo kowe). 4 Petruk tunggu bara Bs = wong ala dipracaya rumêksa barang sing dadi pakarêmane.
--- 108 ---
Bêruk. 1 Wadhuk bêruk Pt = ludhuk, akèh tadhahe pangan. 2 Tuntunan bêruk Pb = wong sing wis tau atindak nistha, kayata ngêmis lsp. Bêruk, pêpindhane bathok sing dianggo ngêmis.
Bumbung. 1 Bumbung wungwang = bumbung sing bolong kiwa-têngên. 2 Sikil bumbung mata laron = gajah. 3 Ana wong ngoyak macan dèn wadhahi bumbung = tumênggung Urawan nyêkêl kraman pangeran Pugêr kanthi gampang.
Dhadhung. Didhadhunga mêdhot, dipalangana mlumpat Pb = wong sing wis ora kêna diêndhakake sêdyane.
Jala. 1 Ampyakên kaya wong njala, krubutên kaya mênjangan mati Pd = kroyokên aku, majua bêbarêngan. 2 Jaladara Pd = Kakrasana, Baladewa. 3 Jalatundha Pd = arane sumur kang uga dianggo dalan njêdhul saka Saptapratala mênyang lumahing bumi; sing sok jumêdhul saka sumur Jalatundha Antarêja utawa Antasena. 4 Jalanidhi Kw


Ujian Nasional
Ujian Nasional utawi dipuncekak UN / UNAS inggih menika sistem evaluasi standar pendidikan dasar lan menengah sacara nasional lan amrih madhani mutu tingkat pendidikan antar dhaerah ingkang dipunwontenaken dening Pusat Penilaian Pendidikan, Depdiknas ing Indonesia adhedhasar Undang-Undang Republik Indonesia nomor 20 tahun 2003 njlentrehaken bilih kangge pengendhalian mutu pendidikan sacara nasional dipunwontenaken evaluasi minangka wujud akuntabilitas panyelenggaraan pendidikan dhateng pihak-pihak ingkang gadhah kapentingan. Salajengipun dipunjlentrehaken bilih evaluasi dipunwontenaken dening lembaga ingkang mandiri sacara tartamtu wekdalipun, transparan, lan sistematik kangge paring biji pencapaian standar nasional pendidikan lan proses pemantauna evaluasi kasebat kedah dipunwontenaken sacara konsisten. Proses pangecékan evaluasi kasebat dipunayahi kanthi terus-terusan lan ing tembenipun saged paring kasaenan dhumateng saenipun pendidikan. Pangecékan mutu pendidikan dipunwiwiti kanthi damel standar pendidikan. Ujian Nasional menika kedah dipunayahi dening para siswa sekolah, SMA kelas XII, SMP kelas IX, lan SD kelas 6.
Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]
Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.


text:
Yaru iku kecamatan ing Kabupaten Maluku Tenggara Barat Propinsi Maluku.
Kabupaten Maluku Tenggara Barat
Kabupatèn Kapuloan Tanimbar

dataset: wikimedia/wikipedia


text:
Kaca Pambuka | Kawruhjawi
Blog punika dipun bikak kangge sinten kemawon ingkang taksih peduli dumateng kabudayan Jawi. Sinten kémawon ingkang ngersakaken ngasta lan nggulawenthah blog menika saged amujudaken. (khususipun ingkang sampun kagungan akun wordpress). Seratan blog kedah mawi basa Jawi, saged mawi Basa Jawi krama punapa ngoko.
Matur nuwun bilih sampun kersa pinarak. Lan lumantar blog menika, monggo sami nglestantunaken budaya adiluhung punika kanthi tresna… ;-)
Blog ini merupakan wahana bagi para pengguna Bahasa Jawa sebagai media belajar dan melestarikan kebudayaan khususnya bahasa daerah. Blog ini terbuka bagi kawan-kawan yang ingin ikut bergabung menjadi penulis dan akan kami terima dengan sukacita.
Tulisan yang ingin dipublikasikan di blog ini dapat dikirimkan ke _EMAIL_
Komentar b'tari laras on Lagu Dolanan (2)Pujo Cahyono on Gusti mboten sare..heru on Numpak Bronjongalveisyah on Lagu Dolanan (2)Musikgede.com on Gundul Pacul Gembelenganaris uzumaki on Lagu Dolanan (2)Nanda aldi on Ngunduh MP3 Tembang-Tembang…sukarno on MP3 Macapat Dandang Gulaagus aryo on Imigrasi Jawa-Surinamesugi ana on Lagu Dolanan (2) Blog Jawi
Desember 12, 2007 at 11:13 pm
ngaturaken raos suka lan syukur dumateng Gusti ingkang murbeng dumadi bilih ing kasunyatan taksih wonten sederek ingkang taksih nguri-uri kabudayan kita
sakderenge kula matur, nuwun pangapunten nggih bilih anggen kula tata krama kathah ingkang "mlengse"
punapa malih kados kula sakmenika manggen wonten tlatah kalimantan tengah milai 1991 ngantos sakmenika, rasa mak nyes bareng sumerep wonten bolg jawi, raos gesang wonten jawi
kangge ngempalaken "balung pisah" kula sakanca ndamel paguyuban kang pun wastani "pawarta lamat" nggih menika PERKUMPULAN WARGA TRANSMIGRAN LARAS ASRI MUKTI TAMA BARITO TIMUR" anggen kula sinau wonten _URL_
menawi kepareng kula badhe nyuplik seratan-seratan panjenengan kangge ngisi blok kula
Balas Desember 16, 2007 at 5:22 pm
Maaf, aku hanya ngerti sedikit-sedikit bahasa Jawa. Dengan adanya blog ini mudah-mudahan aku bisa belajar lebih banyak.
aku punya blog mengenai seni budaya batak, tapi lebih bersifat kontemporer. Aku rasa kita punya misi yang sama : memajukan seni budaya suku-suku di Nusantara demi kejayaan Indonesia *halah*.
Silakan berkunjung ke blogku : _URL_
Balas Desember 28, 2007 at 3:23 am
nuwun pangapunten nek kulo ngagem ngoko, sak niki baoso jawi katah sing mboten saget, kulo gih ten sekolah mboten diajari, kulo nuwun izin kagem ngangge logo blogger jawa niku… angsal nopo mboten….
Nek angsal kulo gih kepingin sithik2 belajar lan pingin melu ngastha..
Balas Desember 28, 2007 at 3:27 am
Alhamdulillah akhire wonten ingkang ndamel blog murni kangge basa jawi…
Kulo gih pingin nderek belajar sithik2.
Balas Desember 28, 2007 at 3:37 am
Sumangga mas.. Kawula sak rencang inggih remen sanget dene kadang-kadang blogger bade nderek ngasto wonten mriki.
Menawi bade ngasta, kula nyuwun akun wordpress.com panjenengan kangge dipun-add. Sugeng rawuh. Kita tunggu seratanipun
Balas Desember 30, 2007 at 4:04 am
akun wordpress kulo nurussadad.wordpress.com
Balas Desember 30, 2007 at 9:23 am
sumangga menawi bade nyuplik. Nyuwun sumberipun dipun sebat nggih
Akun panjenengan sampun dipun aktifaken.
Kita tunggu seratan-seratanipun mas
Balas Januari 7, 2008 at 4:02 am
Nembe ngertos wonten blog basa jawi alus…
Monggo disekacak-aken
Balas Januari 13, 2008 at 3:43 am
Nuwun sewu . . .
kulo nembe mawon ngertos wonten blog niki , blog ingkang sae sanget . Kulo ngaturaken metur nuwun ingkang kathah taksih wonten tiyang ingkang kersa nguri-nguri bahasa jawi . Sanajan kulo jawinipun saking tegal (Ngapak).
Kulo badhe nyuwun izin kangge nderek masang banner wonten blog kulo ?
Balas Januari 13, 2008 at 10:48 am
matur nuwun kersa pinarak
matur nuwun. Ngapak inggih sami taksih basa Jawi ta? Hehe
sumangga menawi bade masang banneripun
Balas Maret 4, 2008 at 6:28 pm
Balas Maret 11, 2008 at 11:07 am
kulo saking palembang. tapi wong tuo kulo asline saking jowo. asline saking mataram. kulo ora isa ngomong jowo. jadi, kulo ora ngerti isi blog iki opo?
Balas Maret 30, 2008 at 12:44 pm
it's a good web server for basa jawa, i can learn basa jawa from here quickly.i hope it can be better than before, sucses!!!!
Balas Maret 30, 2008 at 2:56 pm
waaahh…matur tengkyu ya oom…
aku ki nggolek sing koyo ngene lho…
jaaaann….4 jempol yooo…
tulung tuliske tentang wayang…karo gambar-gambar'e….
Balas April 1, 2008 at 8:11 am
ngerti sihtik2 ora opo opo
@lutfan
kula ugi nembe sinau @aghoose
kula inggih remen wayang kangge pengantar tidur
nanging mboten pati apal menawi nyerat babakan menika
Balas April 8, 2008 at 3:45 am
kula rumaos wonten teng jawa,ananing blog meniko kulo dados mboten piyambaaan teng tlatah paran sumatra.serat jawa menika dadi obat mujarab angenkula kangen lan rindu kalih sederek kulo neng jawi.asli kulo Semarang,kuto sing terkenal bandeng presto lan wingkone.matur suwun mugi kabudayan jawi tetap lestari
Balas April 19, 2008 at 7:08 am
matur nuwun kersa mampir. Mbok menawi wonten crios saking tlatah sumatra sumangga dipun serat wonten mriki
Balas Mei 4, 2008 at 12:46 am
Nderek mampir. Ngaturaken tetepangan kagem sedoyo.. Kanti wontene blog ingkang kados mekaten mugi saget nuwuhaken katresnan kagem nguri2 tilaran adiluhung.. Menawi kepareng badhe nderek nyambung blog meniko ing papan kulo.. Lan mbokbilih kerso kulo aturi pinarak ing papan kulo _URL_ maturnuwun..
Balas Mei 8, 2008 at 6:55 am
Salam, Matur nuwun, Ngaturaken salam kenal lan sil

config: jv


text:
Gerdurèn iku salah siji désa / kalurahan ing Kecamatan Purwajati, Kabupatèn Banyumas, provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Purwajati, Banyumas
 Kabupatèn Banyumas
Pranala njaba
 Situs Resmi Kabupaten Banyumas


bèr lar angrusak tata | silaning yuda praja | anênuntun netah dudu | kathah siswa mrih ruhara ||
23. dunya ingaranan pati | têmbe ingaranan gêsang | kajabariyah tekate | kadaryah rumakêt ôngga | rèh endraning pralaya | sakabat kang tômpa bingung | majênun ngrusak widada ||
24. paran yogyaning pambudi |
--- 72 ---
kang kapenak linakonan | sultan matur kula dhèrèk | biyantu pulasthanira | srana prajurit praja | Pangran Modang gya sumambung | punika kirang sakeca ||
25. yèn rinabasèng ajurit | punika dede wong ngraman | sae dèn alus kemawon | sanadyan kukum pralaya | saking lêmbat kewala | kawula sakônca rawuh | sapa panigas lungaya ||
26. Kangjêng Radèn Adipati | Wanasalam nambung sabda | yèn makatên kula mopo | nyulayani tata praja | tindaknya jangji byuha | nglairakên kukum saru | antuk dhêndhaning bawana ||
27. pêjahe janma tan kenging | mahya saking palacidra | rèh wontên jênênging kraton | kêdah ratu karya prentah | mupakat katimbang rat | katimbalana yèn ayun | dadya nawala wasesa ||
28. kenging tinêlasan mangkin | mogok dhawuhing narendra | punapa marganya wados | wus dhawuh ponis prampungan | winasesa sakarsa | botên [botê...]
--- 73 ---
[...n] ketang songkol pênthung | sah tibaning kukum pêjah ||
29. rèh punika bôngsa wali | kalêbêt agung oliya | tan kenging swiyah sedane | nadyan kalêrês kang ngisas | kêdah sami basannya | makatên piyagêmipun | byat mamèt prajangji byuha ||
30. yèn makatên botên gusti | cingkrang jêjêring wirarja | pun patih sadarpa mopo | nistha dunya ngakir siksa | dèn gêguyu bawana | surya côndra susup-susup | ngerang-erang adil karta ||
31. lamun yun kacidra nguni | sampun ngaturi narendra | dhêmit tan kewala dados | nanging mêksa tan tumindak | manawi waris gugat | sintên mangantar saèstu | antuk wasesaning praja ||
32. mila prayogamba gusti | paduka paring nawala | wasesa caraning kraton | patih pangulu lan jaksa | samya tur tôndha nama | têtêp krampungan karatun | makatên rèh witaradya ||
33. narendra pethuking galih | sadaya mukmin oliya | mêmuja
--- 74 ---
môntra rumojong | aturnya nayaka waktra | tètès mèt waton byuha | jêng sultan sigra dhêdhawuh | karya nawala wasesa ||
34. juru panyitra tinuding | gya manurat waton adat | lêpehan kuna-kunane | tantara rampung panitra | katur rêkyana patya | nulya konjuk jêng sang prabu | pinriksa têmbayèng sastra ||
35. pèngêt nawalanira ji | Sultan Adi Natagama | Bintara mandhirèng kraton | dhumawuh ing pêkênira | Pangeran Sitijênar | ing Krêndhasawa dhêdhukuh | liring srat jênêng manira ||
36. tampi aturing pêrgadring | para rat prajèng Bintara | sêdene wus mirêngake | aturaning wali sanga | pêkênira mindaka | nglêbur silaning tumuwuh | nyampahi dinil mustapa ||
37. mangkya karsane para lid | biyantu lan jênêng ingwang | ingsun timbali patêmon | mring Dêmak angadu rasa | barênga dutèng praja | yèn mopo ora umèstu | wasesa tigas lungaya ||
38. titi wahyaning srat [sra...]
--- 75 ---
[...t] pati | ing Bintara ping dwi dasa | Jumadilakir taun Be | tumapak côndra sangkala | nir janma catur tunggal |Sengkalan: nir janma catur tunggal (20 Jumadilakir 1410 AJ). katandhan sinuhun prabu | Sultan Adi Natagama ||
39. wusnya nata anandhani | patih pangulu lan jaksa | samya mèstu tèkên kabèh | wilapa binungkus sutra | jêne dadya pralambang | kenging rukun kenging rampung | gya katur Jêng Sunan Benang ||
40. wus tinampan gya anggalih | kang sayogya dadya duta | ngampil karampungan gêdhe | sastra nawala wasesa | Jêng Sunan Kalijaga | umatur prayoginipun | sadaya kônca lumampah ||
41. ngandika Jêng Sèh Mahgribi | lêlima bae utama | gawa sabat dhewe-dhewe | siji jêbèng Sunan Benang | loro jêbèng Malaya | têlu kaki Sunan Kudus | kapatnya Pangeran Modang ||
42. lima Sunan Gêsêng kanthi | sabat muritnya sadaya | de Pangran Bayat nèng kene | tunggu masjid lan Sèh Dumba | Sultan Adi Bintara | kondura
--- 76 ---
ngrêksa kadhatun | yèn muritnya Jênar ngroda- ||
43. pêksa baring lir kang uwis | prajurit wiratamtama | konên nganglang esuk sore | rumanti yitnèng prajarja | kangjêng sultan sandika | gya kondur sadaya mèstu | patih sampun kadhawuhan ||
44. warata para bupati | kinèn yitnèng Kartibaya | Sêh Jênar sabat murite | ucapên gangsal oliya | wali sampun samêkta | bêkta santri patang puluh | bidhal dhatêng Krêndhasawa ||
45. elur ngangge sarwa putih | samya nyangkêlit jambiya | gangsal wali ngarsa dhewe | Sunan Benang pangajêngnya | tantara enggal prapta | anèng Krêndhasawa dhukuh | jujug wismèng Pangran Jênar ||
46. kaparêng lênggah nèng masjid | lagya mulang para sabat | ingkang anyar manjing tarèk | èstri priya munggèng ngarsa | saking môncanagara | anuju ingkang cinatur | dadine bumi akasa ||
47. saking tapsir kaelani | nulya wali gangsal mêrak | nèng pante
--- 77 ---
langgar nabda lon | tatakramaning oliya | kangjêng wali lêlima | sarwi salam ngalaekum | Pangran Jênar tan nglêgewa ||
48. eca dènnya mirit ngèlmi | lawan sakabat sakawan | wola-wali têtamune | dènnya pasrangkara arja | pangran kèndêl kewala | sigra Sunan Benang mlêbu | bukak lawang langgar mênga ||
49. wali gangsal samya manjing | pra murit nèng pante jaba | lênggah tan ana carane | Sèh Jênar maksih mêmêjang | kang swara cêtha sora | tan maèlu ring têtamu | gya Sunan Benang ngandika ||
50. hèh jêbè


text:
Kalilunjar iku salah siji désa ing Kacamatan Banjarmangu, Kabupatèn Banjarnegara, Provinsi Jawa Tengah.
Uga delengen
 Banjarmangu, Banjarnegara
 Kabupatèn Banjarnegara
Pranala njaba
 Situs resmi Kabupatèn Banjarnegara


text:
Gedhangan iku kacamatan ing Kabupatèn Sidaarja.
Réferènsi
Kacamatan ing Kabupatèn Sidaarja
Kacamatan ing Jawa Wétan


text: Obi kuwe salah siji kecamatan nang , Maluku Utara, Indonesia.


text:
PHONE_ 198803 1 005
Panaliti
Nur Rochim
Nim. _PHONE_
| No | Langkah Tindakan | Pitakenan | Katrangan/ Catatan Pengamat |
|----|-----------------|-----------|----------------------------|
| | | | Inggih | Boten | Deskripsi |
| 1 | Guru bikak Pamulangan kanthi dedonga | a. Menapa Guru bikak pamulangan kanthi dedonga? | √ | | Guru dhawuh dhateng para siswa supados sami dedonga |
| | | b. Menapa siswa sesarengan dedonga? | √ | | Siswa sami dedonga sesarengan |
| 2 | Guru paring presensi siswa | a. Menapa Guru taken babagan presensi siswa? | √ | | Guru nyuwun pirsa menapa wonten siswa ingkang boten mlebet |
| | | b. Menapa siswa mangsuli pitakenan Guru? | √ | | Siswa paring wangsulan siswa ingkang boten mlebet |
| 3 | Guru paring apersepsi saha motivasi pamulangan nyekar | a. Menapa Guru paring apersepsi saha motivasi pamulangan nyekar? | √ | | Guru ngandharaken bilih macapat menika minangka pralambang pagesangan tiyang |
| | | b. Menapa siswa nggatosaken Guru? | √ | | |
| 4 | Andharan babagan Media ingkang dipunginakaken | a. Menapa Guru paring andharan babagan media ingkang dipunginakaken? | | √ | Guru boten nepangaken media amargi sampun dipuntepanga |
| No | Langkah Tindakan | Pitakenan | Katrangan/ Catatan Pengamat |
|----|------------------|-----------|----------------------------|
| | | | Inggih | Boten | Deskripsi |
| 5 | Andharan babagan ngginakaken media | b. Kadospundi siswa ngengingi babagan andharan media saking Guru? | √ | | ken wonten siklus I |
| | | a. Menapa Guru ngandharaken caranipun ngecakaken media? | √ | | |
| | | b. Menapa siswa nggatosaken andharaning Guru babagan ngginakaken media? | √ | | Guru boten ngandharaken malih caranipun ngginakaken media |
**B. INTI/ PELAKSANAAN**
| No | Langkah Tindakan | Pitakenan | Katrangan/ Catatan Pengamat |
|----|------------------|-----------|----------------------------|
| | | | Inggih | Boten | Deskripsi |
| 1 | Andharan babagan materi Sekar Macapat Megatruh | a. Menapa Guru paring materi sekar Macapat Megatruh? | √ | | |
| | | b. Menapa siswa nggatosaken andharan materi Guru? | √ | | |
| 2 | Nyekar notasi Macapat Megatruh | a. Menapa Guru paring tuladha nyekaraken notasi Macapat megatruh? | √ | | Guru paring tuladha nyekar saking setunggal gatra |
| | | b. Menapa siswa saged nirokaken nyekar notasinipun? | √ | | Sampunkathah siswa ingkang saged nyekaraken kanthi trep |
| 3 | Nyekar cakepan Macapat Megatruh | a. Menapa Guru paring tuladha nyekaraken | √ | | Guru paring tuladha nyekar saking |
| | | cakepan Macapat Megatruh? | | | setunggal gatra |
|---|---|--------------------------|---|---|-----------------|
| | | b. Menapa siswa saged nirokaken nyekar cakepanipun? | √ | | Sampun kathah siswa ingkang saged nyekaraken kanthi trep |
| 4 | Babagan parafrase sekar macapat Megatruh | a. Menapa guru paring andharan babagan parafrase sekar macapat Megatruh? | √ | | Guru ngandharaken materi babagan parafrase sekar macapat Megatruh |
| | | b. Menapa siswa nggatosaken parafrase saking sekar macapat ingkang kaandharaken saking Guru? | √ | | Siswa nggatosaken andharan babagan parafrase saking Guru |
| 5 | isining Sekar Macapat Megatruh | a. Menapa Guru ngandharaken isining sekar Macapat Megatruh? | √ | | Guru ngandharaken isining sekar macapat |
| | | b. Menapa siswa mangertos isining sekar Macapat Megatruh? | √ | | Siswa saminyathet, dados mangertos isining sekar |
**C. KEGIATAN AKHIR/ PANUTUP**
| No | Langkah Tindakan | Pitakenan | Katrangan/ Catatan Pengamat |
|----|------------------|-----------|-----------------------------|
| | | | Inggih | Boten | Deskripsi |
| 1 | Evaluasi pamulangan | a. Menapa siswa saged nyekaraken Macapat Megatruh (titilaras saha) | √ | | Sakehing para siswa sampun sami saged |
Lampiran 6 : Catatan Lapangan Penelitian Tindakan Kelas
A. Catatan Lapangan Siklus I
CATATAN LAPANGAN
PANALITEN TINDAKAN KELAS
SIKLUIS I
Dinten, Warsa : Setu, 19 April 2014 Wekdal: 07.10-08.30 wib
Pepanggihan kaping : I
Deskripsi Kasil pengamatan
Tabuh 07.10 wib Guru mlebet wonten kelas VII-C SMP N 3 magelang. Sasampunipun guru mlebet, nyamektakaken media ingkang badhe dipunginakaken kangge pamulangan nyekar macapat Megatruh ingkang badhe dipunadani wonten ing dinten menika. Sasampunipun media saged dipunsentrongaken kanthi proyektor saha sampun nyambung kaliyan speaker, Guru jumeneng wonten ing ngajeng kelas lajeng bikak pamulangan kanthi uluk salam "assalamu'alaikum warohmatullahi wabarokatuh". Para siswa sami jawab salam saking guru kanthi sesarengan, "wa'alaikumsalam warohmatullahi wabarokatuh". Sasampunipun pamulangan dipunbikak, ketua kelas lajeng mimpin kanca-kanca setunggal kelas supados dedonga kangge miwiti pamulangan wonten ing enjing menika.
Sasampunipun dedonga purna, guru paring dhawuh dhateng satunggaling siswa kangge mimpin kanca-kancanipun nembang lagu nasional "Indonesia Raya" wonten ngajeng kelas. Nalika nembang lagu nasional menika para siswa sami nembang sesarengan. Purnaning nembang lagu nasional "Indonesia Raya" menika siswa sami nyamektakaken piranti kangge sinau kanthi medalaken buku saking tas. Sinambi siswa sami nyamektakaken buku, guru mresensi siswanipun. Wonten wekdal menika sedaya mlebet, boten wonten ingkang absen.
Sasampunipun dipunpresensi, guru lajeng bikak pamulangan kanthi nepangaken media ingkang dipunginakaken, inggih menika media ingkang migunakaken aplikasi Adobe Flash CS 4. Sasampunipun menika pamulangan lajeng dipunwiwiti Guru kanthi ngandharaken materi ingkang sampun samekta wonten ing media. Kejawi nyentrongaken materi wonten ing ngajeng, para siswa ugi dipunsukani materi arupi titilaras saha cakepan saking sekar macapat Megatruh laras pelog.
Materi sekar macapat Megatruh ingkang sampun dipunandharaken wonten ing ngajeng dipunlajengaken gladhen nyekar macapat Megatruh dipunwiwiti nyekaraken titilarasipun, nembe cakepanipun. Para siswa sami nggatosaken tuladha ingkang wonten ing media. Sasampunipun, guru demonstr


text: Lasusua kuwe salah siji kecamatan nang , Sulawesi Tenggara, Indonesia.


text:
Lingkar Studi Sastra SETRAWULAN: Dudu Mawar Biru
Dening Anjrah Lelono Broto
(Satu dari sekian cerita cekak dalam buku Kumcrikak "EMAK, SAYAK, LAN HEM KOTHAK-KOTHAK" - ISBN _PHONE_-1)
Buku Kumcrikak "EMAK, SAYAK, LAN HEM KOTHAK-KOTHAK"
Saben kupinge Endah keprungu langgam Mawar Biru kuwi, atine Endah mesthi samodra susu nalika diubek-ubek para dewa nalika ngupadi tirta amerta. Rasane ora karu-karuwan. Moyag-mayig. Mubeng seser ora kena ginandolan rapet.
Kaya dene esuk iki, salah sawijine penyanyi ing adicara penutupan pelatihan guru bahasa daerah sak provinsi Jawa Tengah iki ana kang nembangake langgam Mawar Biru. Embuh pancen wis dirancang sadhurunge, apa mung merga nuruti panjaluke para tetamu, nanging maneh-maneh atine Endah kaya dijiwiti-dislentiki nalika ukara-ukara lirik langgam Mawar Biru mili saka lathi ndamis penyanyi kuwi.
Lungguhe Endah dadi ora jenak. Rasane pengin gage oncat saka ruwangan auditorium kang magong-magrong kuwi. Ora kuwat rasaning ati ngrungokake langgam Mawar Biru tekan puput. Nanging kepriye maneh. Minangka salah sawijining sepuluh peserta teladan jroning adicara pelatihan iki, Endah ora bisa ngunu wae ninggalakake ruwangan. Isih ana agenda penyerahan piagam, tali asih, lan foto bersama. Kabeh mesthi alok-alok, saumpama Endah ora ngatonake irunge kang ngrungih kaya finalis-finalis Putri Solo kuwi.
Atine kang kroncalan ngampet rasa pangrasa marahi lathine dicokot rapet. Sabisa-bisane Endah ora mewek. Nanging lelakon kependhem kang nggoda ati kaya disawatake munggah ngetutna wiramaning suling lan genjrengan cukulele ing langgam Mawar Biru. Dhurung nganti setengah lagu, mripate Endah saya krasa anget, krasa kaca-kaca. Minangka wanodya kang tinitah ringkih njaga rasa pangrasa, pengin rasane Endah mbengok sarosane lan ngandegake mlakune wirama nganyut-anyut langgam Mawar Biru.
Pengin rasane, saben keprungu langgam Mawar Biru, kupinge Endah ditutup rapet nganggo bantal sewu. Amarga saben keprungu uleming wiramaning dalah ukara-ukara liris langgam Mawar Biru, luh ing tlapukan mripate Endah rasane meksa ambrol, ora kena diampet. Luh tangis kebak rasa nelangsa, ngelingi langgam Mawar Biru kuwi klebu tembang wajib kang kudu katembangake bebarengan klawan priya gegantilaning ati. Priya apasuryan panengahe Pandhawa Dyan Permadi kang nggaduhi ati Buta Rambut Geni. Dheweke pranyata mblenjani janji, ora ngupakara ngrembuyunge tresna dalah kapitayane Endah. Kanthi pawadan kang ora nate tekan ing pikire Endah tekan seprene, priya kuwi milih sesandingan klawan wanodya liya ing dhampar kencana areronce plengkunge janur kuning.
Dhuh, laraning ati iki.
Dhek semana, nalika kroncong-an bareng kanca-kanca ing kampus, priya kuwi tansah njaluk Endah nembangake Langgam Mawar Biru. "Slirane yen nembang Mawar Biru, saya katon ayu lho, Dhiajeng," mengkono kandhane priya kuwi saben-saben njaluk.
Lan ora mung Endah kang nuli mleruk nalika keprungu panjalukan kuwi, kanca-kanca kang nyekel biola, suling, cukulele, uga kang mung urun keplok thok sing ana ing kono mesthi terus suwat-suwit kaya nggoda jaranan ngamuk. Lan priya kuwi mung ngembang tebu nuli mapan-mapanake anggane sing pengkuh kaya satriya Madukara kuwi supaya luwih kepenak olehe ngematake langgam Mawar Biru.
"Apa mung langgam Mawar Biru kang nurut panjenengan kepenak diematake, Mas? Yen mung Mawar Biru, rasane kok ora ngurmati swargi buaya-buaya kroncong Indonesia liyane," takone Endah ing sawijining wengi bubaran kroncong-an.
Priya kuwi ora gage paring wangsulan. Mung mripat landepe kang marahi wanodya-wanodya sing nyawang gulung gemak ora karuwan tumlawung adoh. Mabur mesat ing akasa, ngebyarake swiwine ing mega-mega lan ngumbar esem nyalawadi kang ora kena ginurit.
Sawise ambegan gedhe kaping pindho, priya kuwi lagi mangsuli; "Hmmm, iki perkara ati, Jeng. Aku dhewe ora bisa mangerteni, mung nalika langgam Mawar Biru katembangake, rasane mung ana rasa suka. Renaning ati iki kaya-kaya aku iki lagi manggon ing swargaloka kinrubut widadari patang puluh cacahe kang kabeh swarane ulem merak ati,"
"Nembangake langgam Mawar Biru, Mas?" ubere Endah aleman.
"Iya, lan kabeh praupane kaya panjenengan, Dhiajeng,"
Jiwit cilik kang ora marahi mbranange kulit mampir ing lengene priya kuwi. Atine Endah mbedodog sakendog manuk garuda. Langit wengi kutha Solo kang peteng kuwi sakkala kebak werna ing panyawange Endah. Pindha pelangi ceblok ing mangsa ketiga, wengi kuwi krasa mranani atine Endah kang lagi ketaman rarasmara.
Nanging, kayadhene cahya pelangi ing langit kang musna nalika udane lunga, endahing crita asmara Endah klawan priya kuwi uga nemoni cutheling lelakon. Tanpa udan tanpa angin, dumadakan priya kuwi kaya ilang diuntal bumi. Tanpa katrangan kang gumathok, priya kuwi dumadakan wis ora ndosen maneh neng kampus. Kost-kostane kosong mlompong malah ninggalake tunggakan kang ora sethithik.
Tanpa isan-isin, Endah nglari playune wong lanang kang ditresnani nganti tanah klairane. Sawise surat-surate Endah tansah dicangking bali dening Pak Pos, Endah keraya-raya nglari menyang pulo sabrang. Nanging, pranyata alamat ingkang nate dituduhake marang Endah dhek semana tibake palsu. Endah bali menyang Solo nggawa ati semplah. Ora kaya lelakon asmara jroning langgam Mawar Biru kang lunga kanthi pamit, priya kuwi malah ora ninggal lacak babar pisan. Embuh saiki ing ngendi?
Sawise meh setaun dadak ana kanca ing kroncong-an kampus kang ngabari yen nembe ketemu priya kuwi ing Jakarta, ing sawijining kafe. Priya kuwi dadi sawijining broker valas kang parlente. Nalika Endah nguber alamat kang kena dikontak, kanca kroncong-an kuwi malah menggak alus.
"Pak Danu sing daktemoni wingi dudu Pak Danu ing kampus mbiyen, En. Pindha lang


text:
TANGGAL DONATUR
Kel. Bp.Prono Sunaryo
Kel. Bp.Wiro Soekarno
3 Nopember 2015
Bp. Dalyono (Surabaya)
2.000.000 22.000.000
Bp. Drs.Suwarno Senden (Sorong)
1.000.000 23.000.000
Kel. Bp Tomo Cepokosawit
1.000.000 24.000.000
Kel. Bp. Heru Sukiran (Solo)
2.000.000 26.000.000
Kel. Bp.Darto Wiryono
7.000.000 33.000.000
Bp. dr. Sunartono (Sleman)
6.000.000 39.000.000
BKMM "Lir Gumanti"
500.000 39.500.000
Warga Penggingan
500.000 40.000.000
Warga Bletengan
565.000 40.565.000
Warga Legundi
1.060.000 41.625.000
Kel. Trah Reso Sumartan
(Penggingan)
1.500.000 43.125.000
Warga Senden
955.000 44.080.000
Warga Cepokosawit
500.000 44.580.000
Bp.Yuwono
1.000.000 45.580.000
Warga Gambuhan
1.070.000 46.650.000
Kel. Bp.Yatno Wiyoto
(Cepokosawit)
50.000.000 96.650.000
Kel. Bp.Mitro Dikromo
2.500.000 99.150.000
Kel. Bp. Sutatno (Legundi)
1.000.000 100.150.000
Bp. Djoko Sawidji (Cepokosawit)
200.000 100.350.000
Kel. Bp. Surono (Penggingan)
2.500.000 102.850.000
21 Maret 2016 Kel. Bp.Drs Ngadimin (Padang)
2.000.000 104.850.000
Warga Kenteng
500.000 105.350.000
Warga Satriyan
500.000 105.850.000
Warga Logereng
500.000 106.350.000
Warga Sidomulyo
300.000 106.650.000
Kel Bp. Praptosuroso Senden
5.000.000 111.650.000
Bp. Yudi Jakarta (Ledok)
2.000.000 113.650.000
Sak gegem lemah
Yo donya iki mung semono ibarate
Munggwing kang murbeng dumadi
Umpomo podo nglenggana
Diburu, dioyak ora sepiroa
Senajan sak gegem urip bisa lumampah
Ngugemi sejatining titah
Ngangsa, kemrungsung mung gawe dredah
Lumah kurepe lemah gumantung sing nggegem
Sedulur, ..
Eling nalika kurepe panggegem dadi pepeling
Donya yomung lemah wutah
Ngalor ngidul golek gandulan sejati
Tumetes luh nglenggana
Butuh gayutan
Lemahku, donyaku jebul dudu duweku
Horek nalikane kurepe kersaMu dumadi
27 Mei 2006, pada playon
Gondelanku.. Gandulanku...
Mung jengandika kang paring purbawasesa
Genep satus manunggal siji
Amung lepat kang kapendem
Mugi pupus ngarsaning gusti
Ngonggo onggo tangising bocah
Kepradah bapa biyung
Banjur kepiye
Ora. Ora. Iki mung pepeling
Tembe bakal tinemu rahayuning praja
Lemah sak gegem titipan iki
Bakal tinemu "GEMAH RIPAH LOH JINAWI"
Geguritan mengeti dasawarsa lindu gede cepokosawit
Kaanggit dening Adhimas Suratman
Peletakan Batu Pertama Monumen Gempa Cepokosawit
Slamet Raharjo "Pemasangan tiang pancang utk pondasi Pembangunan Monumen Gempa Bumi Tahun 2006 Desa Cepokosawit, mohon doa restunya semoga sesuai dengan jadwal yg telah ditentukan sehingga Pada Mei 2016 pas dgn dasa warsa Gempa Bumi DIY dan Jateng bisa diresmikan, aamiin.
Rencana Monumen Gempa Bumi ini utk peringatan Gempa bumi sekalian bisa digunakan utk kegiatan pentas kesenian dgn setting panggung terbuka serta sekalian rencanakan membangun museum di lokasi yg sama yg akan memuat sejarah desa, berharap tiga tahun kedepan semua bisa terwujud utk sarana edukasi bagi generasi penerus...


text:
Sumberarum iku désa ing Kacamatan Tempuran, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah.
Réferènsi
Désa ing Kabupatèn Magelang
Désa ing Jawa Tengah
Tempuran, Magelang


text:
Paus Konstantinus punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (708-715).
Paus


text:
Wikisastra, bausastra mardika
Bab Wiktionary
Sugeng Rawuh ing
Wikisastra
bausastra mardika basa Jawa
Sapréné ana 60.722 èntri mawa wedharan basa Jawa.
Bab Wikisastra Tembung Sasi Iki
Sugeng rawuh ing Wikisastra, situs Wiktionary ing basa Jawa. Situs iki minangka proyèk tembayatan (kolaboratif) kang ancas mbangun bausastra (kamus) manéka basa mawa kontèn mardika. Ing kéné, kabèh tembung saka manéka basa kawedharaké sarana basa Jawa.
Wikisastra ora kaya bausastra lumrahé. Kontené ngemu dasanama (tésaurus), panuntun guru lagu (rhyme guide), serat pitembungan (phrase book), setatistik basa lan apéndhik. Wikisastra ora mung ngemu wedharaning tembung, nanging uga katerangan liyané supaya wong-wong bisa sumurup surasané tembung. Mula, katerangan bab mulabukané tembung (étimologi), cara pangucapé tembung, conto panganggoning tembung, tembung sawerdi (sinonim), tembung kosokbalèn (antonim), lan pertalan (tarjamahan) uga kalebu ing kéné.
Wikisastra iku wiki, kang tegesé kowé kena mbesut lan ngowahi, lan kabèh kontèné kaayoman ing lisènsi cacah loro: Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License lan GNU Free Documentation License. Sadurungé kowé ngéwangi mbangun situs iki, prayoga kowé maca sawenèh kaca pitulung. Kowé uga kudu ngerti manawa wiki iki béda saka wiki liyané. Ing kéné ana paugeran kang keket bab tata gelar (layout) lan paugeran bab isèn-isèn. Kowé bisa sinau cara nggawé kaca, cara mbesut èntri, njajal ing bak wedhi, lan marani Gapura Paguyuban supaya kowé bisa urun daya nuwuhaké Wikisastra iki.
Wiktionary:Tembung sasi iki/2020 02
Proyèk liya
Panyimpenan barkas mardika MediaWiki
Pangembangan piranti alus wiki Meta-Wiki
Pangendhalèn proyèk Wikimédia
Wikipustaka
Pustaka lan gagaran mardika Wikidata
Panyimpenan dhatah mardika Wikiwarta
Warta mardika
Wikicuplik
Klumpukan cuplikan mardika Wikisumber
Kapustakan mardika Wikipésiyes
Babagan sepésiyes
Wikiversitas
Abahan lan kagiyatan sinau mardika Wikiplesir
Panuntun plesiran mardika Wikipédia
Bauwarna mardika
Dijupuk saka "_URL_
Tuduhaké sajarahing besutané kaca iki.


text:
Powiat Stalowa Wola iku powiat (kaya déné "kabupatèn" in Tanah Jawa) ing Polen. Kutha krajané yaiku Stalowa Wola. Powiat iki papané ana ing provinsi Subkarpathia lan sing ndunungi 109.480 jiwa.
External links
Portal of Stalowa Wola
Powiat ing provinsi Subkarpathia


Canis Major
Canis Major ( /ˌkeɪn
ɪs ˈmeɪdʒər/) inggih punika salah satunggaling rasi lintang ingkang padhang ingkang mapan wonten ing belahan langit sisih kidul.[1] Wonten ing abad kaping kalih, rasi lintang punika ugi dipunlebetaken dados salah satunggal saking 48 rasi lintang ingkang dipundhaptar dening Ptolemy lan lajeng sak punika mlebet 88 rasi lintang modhern.[2] Canis major tegesipun kirik ageng ingkang nggambaraken wujud kalih kirik, ingkang salah satunggalipun dipungambaraken dening rasi lintang Canis Minor, ingkang ngetutaken Orion.
Lintang - lintang[sunting | sunting sumber]
Rasi lintang Canis Major gadhah dhaérah ingkang ambanipun kirang langkung 380 drajat persegi lan boten ngewrat lintang ingkang dipunmangertosi minangka planet - planet. Rasi lintang punika saged dipuntingali ing garis lintang ing antawispun +60° lan -90° saha badhé ketingal paling saé menawi dipuntingali ing jam 9 dalu ing salebeting sasi Pebruari. Rasi lintang Canis Major inggih minangka dalemipun lintang -lintang ingkang padhang ing langit. Déné lintang - lintang ingkang wonten ing rasi lintang punika inggih kados mekaten:
- Alpha Canis Majoris utawi ugi dipunsebat Sirius inggih punika lintang ingkang paling padhang amargi gadhah magnitudo ingkang cetha inggih punika -1,46 lan tebihipun namung 8,6 taun cahya saking bumi.[3] Lintang punika saged dipuntingali saking kathah bageyan ing bumi kejawi ingkang mapan wonten ing sak loripun garis lintang lor 73°.[3] Objek sanesipun ingkang langkung padhang tinimbang Sirius inggih namung saged dipunpanggihaken wonten ing galaksi Bima Sakti inggih punika wulan, Venus, Jupiter, lan Merkurius saha Mars. Sirius inggih minangka sistem lintang binar, ingkang ngewrat lintang pethak, Sirius A lan kurcaci pethak, Sirius B.
Sirius inggih minangka bageyan saking winter hexagon utawi bunderan winter, satunggaling asterisme ingkang saged dipuntingali saking sasi Desember ngantos Maret, ingkang maujud saking Rigel (beta Orionis), [7931] Aldebaran (alpha Tauri), [715] Capella (alpha Aurigae), [3938] and [3940] Pollux/Castor (beta and alpha Geminorum) and [1537] Procyon (alpha Canis Minoris). Asterisme sanesipun ingkang kecathet wonten ing segitiga winter, inggih punika maujud saking Sirius, Procyon, lan Betelgeuse (alpha Orionis), tiga saking sedasa objek paling padhang ing langit ingkang mapan wonten ing sak njawinipun galaksi Bima Sakti.
- Epsilon Canis Majoris utawi ugi dipunsebat Adhara (virginis) inggih punika lintang binar sanesipun lan minangka lintang ingkang paling padhang nomer kalih ing rasi lintang punika.
- Beta Canis Majoris, Mirzam utawi Murzim, inggih punika lintang kanthi cahya raksasa biru ngantos pethak ingkang gadhah magnitudo kalih.
- Delta Canis Majoris utawi Wezen inggih punila lintan ingkang gadhah cahya super raksasa jene ngantos pethak lan minangka lintang ingkang paling padhang nomer tiga ing rasi lintng Canis Major.
- Eta Canis Majoris utawi Aludra inggih punika lintang ingkang ngewrat cahya super raksasa werna biru.
Canis Major taksih kalebet wonten ing kulawarga rasi lintang Orion sesarengan kaliyan rasi lintang Orion, Canis Minor, Monoceros lan Lepus. Déné rasi lintang sanèsipun ingkang wonten ing sak kiteripun Canis Major inggih punika rasi lintang Monoceros, Lepus, Columba lan Puppis.
Cathetan Suku[sunting | sunting sumber]
- ^ (en)Canis Major(dipunundhuh tanggal 23 Pebruari 2013)
- ^ Allen, Richard Hinckley (1963) [1899]. Star Names: Their Lore and Meaning (corrected ed.). Mineola, New York: Dover Publications. p. 383. ISBN 978-0-486-21079-7. _URL_
- ^ a b Ridpath & Tirion 2001, hlm. 98–99.
- Makemson, Maud Worcester (1941), The Morning Star Rises: An Account of Polynesian Astronomy, Yale University Press
- Ridpath, Ian; Tirion, Wil (2001). Stars and Planets Guide. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-08913-3.
- Ridpath, Ian; Tirion, Wil (2007). Stars and Planets Guide. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13556-4.
- Wilkins, Jamie; Dunn, Robert (2006). 300 Astronomical Objects: A Visual Reference to the Universe. Buffalo, New York: Firefly Books. ISBN 978-1-55407-175-3.
- "AEEA (Activities of Exhibition and Education in Astronomy) 天文教育資訊網 2006 年 7 月 16 日" (in Chinese). 2006. _URL_ Retrieved 15 July 2012.


text:
Warukaranganyar kuwe salah siji desa nang Purwodadi, kabupaten Grobogan, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
Joho kuwe salah siji desa nang Pamotan, kabupaten Rembang, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
Twaritagati iku pupuh kakawin. Pupuh iki lumrahé digolongaké ing kategori: Pangkti. Jeneng pupuh iki tegesé kira-kira:...
Guru-laghu
Pupuh iki guru-laghuné mengkéné:
Tuladha
ri mari nikang hudan alangö /
rawi kumĕñar muwuhi raras //
wihaga yatāsuka masiga /
hananas ibū twaritagati // 40 // (twaritagati)
Sumber rujukan
 P.J. Zoetmulder, 1983, Kalangwan. Sastra Jawa Kuno Selayang Pandang. Jakarta: Djambatan.
Pupuh kakawin


ansah glêgas-glêgês piyambakan. Salajêngipun kraos kados [kado...]
--- 1244 ---
[...s] wontên badaning tiyang sanès nyenggol awakipun, ing wusana Kleton lajêng sumaput botên èngêt.
XIX.
Kocapa, nunggil ing dalu wau, salêbêtipun Nonah Jinê badhe dumugi ing pêjahipun, tiyang jalêr ingkang dados têlênging manahipun, inggih punika Tarsan, sawêg dipun wiwaha kaangkat dados rajaning tiyang cêmêng bôngsa Wasiri. Salêbêtipun Tarsan ajêjogedan pinahargya dening bôngsa tiyang cêmêng wau, wanita ingkang tansah cumanthèl wontên ing tuntunging jantungipun, lembak-lembak wontên ing sanginggiling sagantên sampun badhe pêjah, badanipun anggagang aking dening sampun sawatawis dangu botên kalêbêtan rêjêki tuwin toya babarpisan.
Saminggu sasampunipun Tarsan dipun angkat dados ratu, lajêng ngêtêrakên têtiyang bôngsa Manumah anilar prajanipun bôngsa Wasiri. Sadèrèngipun sami apêpisahan andum lampah, Tarsan anjanjèni dhatêng têtiyang Manumah wiwit dintên wau ngantos salajêngipun, botên kenging amêrangi utawi mêngsah têtiyang bôngsa Wasiri. Dene têtiyang bôngsa Manumah ugi ngèstokakên kanthi têmên-têmên. Anggènipun ngèstokakên kanthi tumêmên wau, jalaran têtiyang bôngsa Manumah sajatosipun tansah jinja kèngêtan kemawon dhatêng kadibyan lan kawêgiganipun rajaning têtiyang bôngsa Wasiri punika.
Sawangsulipun Tarsan lajêng tata-tata nêdya kesah dhatêng papan padunungan ingkang kathah êmasipun kados ingkang sampun kacariyosakên dening Wasiri nalika taksih gêsangipun. Sarta lajêng milihi têtiyangipun ingkang pêng-pêngan wani mati kintên-kintên wontên sèkêt tiyang, sami kapurih tumut lampahipun.
Tarsan tansah kèngêtan kemawon dhatêng cariyosipun Wasiri ing bab kasugihanipun panggenan wau. Anggènipun Tarsan tansah kèngêtan dhatêng dununging papan kasugihan punika, botên amung melikakên dhatêng rajabrana kemawon, nanging ugi kêpengin sangêt badhe anyumêrêpi kawontênanipun papan wau. Dene anggènipun Tarsan amelikakên sangêt dhatêng êmas ing ngriku wau, awit mangrêtos saha nyipati piyambak, bilih êmas punika tumrap wontên ing pasrawunganing manusa, dayanipun agêng sangêt. Sanadyan piyambakipun ing wêkdal punika botên gadhah pikiran nêdya wangsul malih kêmpal kalihan pasrawunganing manusa, ingkang sampun sami susila.
Makatên niyatipun Tarsan, amila ing satunggiling dintên lajêng bidhal kairingakên wadyabalanipun tiyang sèkêt, bidhal andon lampah nêdya anyatakakên dhatêng panggenan kasugihan kasêbut ing ngajêng. Lampahipun miturut margi kadosdene ingkang sampun kaandharakên dening jênatipun Wasiri dhatêng Tarsan. Ngantos pintên-pintên dintên lampahipun tansah nurut lèpèn, sarêng dumugi ing têmpuran, lajêng minggah nurut lèpèn sanèsipun. Sarêng lampahipun kintên-kintên sampun angsal sêlawenan dintên, lajêng sami kèndêl wontên ing lambunging rêdi.
Enjingipun têtiyang wau sadaya lajêng sami andumugènakênandumugèkakên. lampah dhatêng salah satunggiling pucakipun rêdi ngriku ingkang andêdêr sangêt inggah-inggahanipun, sarta ingkang dados pêpalang anjogipun dhatêng papaning kasugihan wau. Kintên-kintên mèh jam kalih wêlas siyang, sarêng Tarsan ingkang tansah dados pangajênging para prajurit cêmêng, anglangkungi pucaking rêdi saha anjog ing lêlêngkèh ingkang sitinipun waradin, wontên ing papan wiyar waradin ngriku, katingal ing kiwa tênganipuntêngênipun. wontên pucak-pucaking rêdi ingkang langkung inggil. Mênggah salêrêsipun papan ingkang dipun ambah punika inggih papan ingkang dados awisan. Ingkang sisih kiwa punika margi ingkang mêntas sami dipun langkungi, dene ingkang sisih têngên ingkang saking katêbihan katingal pucak-pucaking rêdi punika tapêl watês nagari prajanipun bôngsa Wasiri.
Dene ing ngajêng lêrês, punika ingkang tansah dados angên-angênipun Tarsan. Ing ngriku katingal wontên lêlêbak ingkang botên anyênêngakên dhatêng sawangan. Jalaran lêlêbak wau ciyut lan kêbak isi sela kemawon, ngêmungakên ing sawatawis panggenan ingkang wontên thêthukulanipun. Lan êmbing mrikanipun lêlêbak katingal tilasing kitha agêng, ingkang kinubêng ing tembok inggil, sarta kathah mênara, sêtupa lan sasaminipun, ingkang pinulas jêne lan abrik,abrit. kasorotan ing bêntèring srêngenge, katingal gumêbyar ambalêrêngi. Nanging rèhning papanipun Tarsan kalihan tilasing kitha agêng wau têbih sangêt, mila botên kasumêrêpan, bilih kitha wau sajatosipun sampun risak sangêt. Saking pangintênipun Tarsan, tilas kitha ingkang katingal wau, têmtu agêng, sae lan ngeram-erami sangêt, punapa malih kathah têtiyangipun.
Wontên ing papan ngriku Tarsan dalah wadyabalanipun sami ngaso kirang langkung saêjam. Sasampunipun, Tarsan lajêng angirid têtiyangipun amurugi lêlêbak wau, ing ngriku botên wontên marginipun, ananging langkung gampil dipun êdhaki. Sarêng sampun dumugi ing ngriku, lajênging lampahipun gampil saha enggal, lan dèrèng ngantos pêtêng sampun sagêd dumugi ing sacêlaking tembok kitha ingkang inggil, ingkang katingal saking katêbihan wau.
Inggiling tembok wau antawis sèkêt pêcak, punika ingkang taksih wêtah, nanging sabagian agêng sampun sami risak, lan inggilip


text: Debbie Reynolds (1 April 1932 – 28 Dhésèmber 2016) iku sawijining aktris, penyanyi, pangusaha, sujarawan filem lan Amérika Sarékat. Paragané sing dadi paraga dobrakan iku sajeroning filem Three Little Words. Kanggo paraga iki dhèwèké olèh Golden Globe Award minangka wong anyar sing paling njanjèni. Nanging paraga baku sing marahi dhèwèké dadi misuwur iku minangka Kathy Selden ing taun 1952 nalika umuré namung 19 taun ing filem Singin' in the Rain.


text:
Nélson Rolihlahla Mandéla (; ) dipunkenal ing saindhenging donya dados pejuwang kamardikan amargi kegiyatan antiapartheid, salajengipun Nelson dados Présidhèn Afrika Kidul. Mangsa alitipun dipuntelasaken ing Thembu salajengipun miwiti karir ing babagan hukum.
Panjenenganipun ugi kagungan asma kinurmatan saking klanipun inggih punika Madiba.
Kagesangan
Dipunwiyosaken ing Mvezo, Transkei tanggal 18 Juli 1918, Rolihlahla Mendéla salajengipun pindhah ing Qunu ngantos yuswa 9 taun. Panjenenganipun ingkang sepisanan saking kulawarganipun ingkang sekolah. Panjenenganipun ugi pikantuk asma Nélson saking ara-araipun tiyang Métodis. Ing yuswa 16 taun, panjenenganipun mlebet Clarkebury Boarding Institute nyinaoni kabudayan kilén.
Ing taun 1934, panjenenganipun miwiti program B.A. ing Fort Hare University, lan pepanggihan kaliyan Oliver Tambo ingkang dados mitra lan koléganipun ingkang setya. Sasampunipun nentang kabijakan univérsitas lan disuwun medal, panjenenganipun pindhah dhateng Johannesburg lan nglajengaken kuliahipun ing University of South Africa sasampunipun mendhet jurusan hukum ing Universitas Witswatersrand.
Palakrama
Palakrama sepisanan Mandéla kaliyan Evelyn Ntoko Mase pungkasanipun pegatan taun 1957 sasampunipun 13 taun. Plakramanipun kaliyan Winnie Madikizela ingkang lumampah 38 taun, pungkasanipun ugi pegatan taun 1996. Ing tanggap warsanipun kaping 80, Mandéla krama kaliyan Graça Machel, randhanipun mantan Présidhèn Mozambik Samora Machél, ingkang ugi satunggaling mitra ANC.
Pulitik
Dados Aktivis
Nelson Mandéla tumut African National Congress (ANC) saking taun 1942.
Amargi kagiyatanipun ingkang antiapartheid, panjenenganipun nglampahi sapérangan mangsa paukuman. Tanggal 5 Agustus 1962, Mandéla dipuncekel lan dipunkunjara ing Johannesburg Fort salajengipun tanggal 25 Oktober 1962, panjenenganipun dipunukum 5 taun kunjara lan ing tanggal 12 Juni 1964, panjenenganipun lan saklompok aktivis sanèsipun dipunukum kunjara sayuswaning gesang.
Sasampunipun nampik pambébasan kanthi syarat ngendhegaken perjuwangan bersenjata ing wulan Fèbruari 1985, Mandéla manggèn ing kunjara ngantos dipunbebasaken tanggal 11 Fèbruari 1990 amargi préntahipun Présidhèn Frederik Willem de Klerk sasampunipun dipunteken déning saindhenging donya.
Mandela lan de Klerk pikantuk bebungah Nobel Bedhamèn taun 1993
Présidhèn
Nelson Mandela njawat Présidhèn Afrika Kidul sakiwa-tengené 5 taun (Mèi 1994-Juni 1999) sasampunipun menangaken Pemilu lan dados Présidhèn kulit cemeng sepisanan kanthi dé Klerk dados Deputi Présidhèn.
Perkawis AIDS dados sumber kuciwaning kathah tiyang lan keduwungipun Mandéla amargi ing wekdal pamréntahanipun, panjenenganipun kirang migatosaken masalah punika. Putranipun, Makgatho Mandela, séda amargi AIDS tanggal 6 Januari 2005.
Lair 1918
Pamenang Bebungah Bedhamèn Nobel
Présidhèn Afrika Kidul
Tasih gesang
Afrika Kidul
Artikel mawa basa krama
Artikel Dhasar


karam
basa Jawa[sunting]
karam Aksara Jawa: ꦏꦫꦩ꧀
Lingga:krama/ngoko
- (Ar) ora kêna dilakoni marga dilarangi ing anggêr-anggêring agama (Islam);
- Goleki kabeh halaman sing duwe tembung "karam"
- Goleki kabeh halaman sing duwe judul "karam"
- Tembung sing terhubung karo "karam"
Kata kunci/keywords: arti karam, makna karam, definisi karam, tegese karam, tegesipun karam sapérangan utawa kabèh teges sing kaamot ana ing kaca iki dijupuk saka Bausastra Jawa, Poerwadarminta, 1939. Untuk pencarian yang lebih lengkap, silakan gunakan Leksikon sastra.org


text:
''Cathetan: Salebetipun sumber-sumber sadèrèngipun taun 1960an, Paus puniki sok-sok dipunsebat Stephanus III lan Paus kapilih Stephanus dipunsebat Stephanus II. Pirsani artikel "Paus kapilih Stephanus" kanggé katrangan langkung jangkep.
Paus Stephanus II (???-27 April 757) punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma wiwit 752 dumugi 27 April 757.
Panjenenganipun asma aslinipun
Pamimpin agama Katulik
Stephanus II
Stephanus II
Stephanus II


text:
Manonjaya iku kacamatan ing Kabupatèn Tasikmalaya, Jawa Kulon, Indonésia.
Padésan


text: Natapura, pangeran arya, mriks. Radèn Mas Pandi.


text:
i gelaning panggalih. Dèwi Rengganis bali lumebu karo Pangéran Kélan; bab krama banjur dirembung terang-terangan.
Wong-Agung ngendikan bab ilangé Pangéran Kélan lan bab sédané Radèn Umarmaya. Radèn Maktal ngaturaké katrangan panjang lébar. Bala ing Arab dirakit arep nglurug marang Mukadam.
Prabu Nurséwan ngandika marang ratu Mukadam, yèn wis giris banget marang tindaké Wong-Agung ; prabu Mukadam ora patiya preduli. Bala Mukadam ya wis katata arep mapag perang bala Arab. Bala raya wis karakit, banjur campuh perang karo bala Arab. Bala Arab kaseser.
Radèn Umarmaya ana ing sajeroning sumur wisa, ngarep-arep pitulungan saka Pangéran Kélan. Pangéran Kélan, Dèwi Rĕngganis lan Dèwi Kadarmanik isih kumpul, kerungu wirasaning wong bab kahanané Radèn Umarmaya ana ing sumur wisa. Pangéran Kélan lan Dèwi Rengganis murugi marang panggonané sang Umarmaya, banjur dijampèni lan diwetokaké saka sumur wisa, terus padha mara menyang nagara Mukadam. Kasangé wis dijupuk manèh.
Wong-Agung ngarep-arep tekané sang Umarmaya, awit Wong-Agung kerasa yèn sang Umarmaya durung séda. Raja Mukadam lan Prabu Nurséwan padha pista gedhèn-gedhènan amarga bala Arab wis rusak.
Radèn Umarmaya karo Dèwi Rengganis karo Pangéran Kélan wis padha ngumpul karo Wong-Agung, lagi ngrembug rusaking bala. Dèwi Rengganis matur yèn wadhah banyu kauripan darbéné sang Majusi kudu direbut dhisik; awit yèn iku isih, bala reca ora bisa rusak. Ing nalika iku bala Arab kang lara wis padha waras manèh. Gamelan wis padha muni. Prabu Nurséwan kerungu gamelan ing pasanggrahané Wong-Agung, miris banget ; ngira yèn sang Umarmaya wis bali. Raja Mukadam ngrapu marang Raja Nurséwan, ngendika yèn sang Umarmaya wis mati.
Bala Arab wis tumata manèh. Sang Umarmaya ngagem kopyah pusaka, ora katon wong, banjur nekani dunungé sang Majusi karo Dèwi Rengganis. Sang Majusi kédanan Dèwi Rengganis. Dèwi Rengganis gelem ngladèni yèn diwènèhi banyu panguripan sawadhahé. Wadhah banyu diwènèhaké nanging banjur dipecah déning sang Umarmaya, banyuné mowat-mawut. Kasaktèné sang Majusi iya ilang babar-pisan. Sang Majusi banjur kapikut, dibanda. Sang Majusi wis dikunjara, bala Arab mungsuh bebarengan. Bala reca rusak babar pisan. Raja Mukadam lan prabu Nurséwan lumebu ing kutha, tutup kori.
Kocapa putri Cina, anama sang Widaninggar, seduluré putri Cina sang Adaninggar, kang séla perang kaliyan Dèwi Kélaswara. Sang Widaninggar sumedya males ukum sédané Dèwi Adaninggar teka Pangéran Kélan, putrané Dèwi Kélaswara. Sang Widaninggar, didhèrèkaké prajurit wadon, mangkat nglurug, arep ngwèhi bantu marang ratu ing Mukadam. Sang Widaninggar gadhah guru, nama sang Widaningrum, putrané putri sang Ijajil. Sang Widaningrum wau, kang maringi praboté perang marang sang Widaninggar, kaya ta jaran kang bisa mabur, lan bala jim kapir.
Bareng putri Cina wis tekan ing Mukadam, prabu Nursèwan lan prabu Mukadam begrak manèh. Perang wis wiwit manèh; Pangéran Kélan maju nglawan putri Cina, mèh kalah banjur ditulungi déning Dèwi Rengganis.
Putri Cina rembugan karo sang Widaningrum bab olèhé arep mungsuh prang manèh; Sang Widaningrum disungga-sungga banget.
Pangéran Kélan rembugan karo Dèwi Rengganis lan Dèwi Kadarmanik bab perangé. Sang Radèn ora uninga yèn mungsuhé iku wong wadon. Sang Widaningrum ing wanci bengi nyolong kasangé sang Umarmaya diparingaké marang putri Cina, sarwa celathu: "Saiki aja sumelang".
Sailangé kasangé sang Umarmaya, wong Arab padha bingung. Dèwi Rengganis saguh nemoni kasang. Bareng wis campuh perang manèh, Dèwi Rengganis mungsuh sang Widaninggar; sang Widaninggar kalah; sang Widaningrum maju perang, Dèwi Rengganis kalah lan wadya-bala Arab sangsaya rusak. Wong-Agung tansah nyenyuwun pitulungan ing Pangéran. Dèwi Rengganis isin banget déné ora bisa ngentasi gawé; sang Dèwi lumayu marang patapané sang rama, banjur didhawuhi supaya nyuwun tulung marang Dèwi Kuraisin. Dèwi Rengganis mabur marang ing Ajrak.
Dèwi Kuraisin kerasa panggalihé yèn sang rama lagi ana susah, banjur utusan sang paman sang ra-Dasatir nuwèni Wong Agung.
Dèwi Rengganis tekan ing Ajrak, bareng ketemu Dèwi Kuraisin banjur rikat-cepetan mangkat ngréwangi didhèrèkaké bala jim Selam. Wong-Agung tansah prihatin, pasanggrahané dikupengi maju-pat. Dèwi Kuraisin, Dèwi Rengganis lan sang ra-Dasatir mara teka, lan perang. Mungsuhé ajur, sang Widaninggar séda; sang Widaningrum kabanda banjur dibuncang adoh. Prabu Nursèwan lumayu.
Dèwi Kuraisin lan Dèwi Rengganis padha sowan marang sang rama, Wong-Agung. Wadya-bala Cina wadon patangpuluh padha teluk lumebu ngrasuk agama Islam. Kasangé sang Umarmaya wis ketemu manèh. Ratu ing Mukadam uga teluk lan lumebu agama Islam. Dèwi Kuraisin mulih marang Ajrak. Pangéran Kélan tenan dhaup karo Dèwi Rengganis lan Dèwi Kadarmanik. Prabu Nurséwan banjur lumayu marang Nuswantara njaluk tulung marang prabu Kendhit Birayung.
Komentar
Padha-padha carita Mènak, Serat Rengganis iku dielem apik banget déning para nimpuna Sastra Jawa Walanda. Miturut Poerbatjaraka, serat iki uga pancèn apik tenan, nanging ya namung panggonan sampyengé Pangéran Kepanggena karo Dèwi Rengganis. Panggonan liyané nanging ora apik, ceritané namung tĕrus pĕrang-pĕrangan thok.
Solah-wicarané Dèwi Rengganis apik banget. Sang bujangga olèhé nggambar kaya tenan-tenana waé. Tangkebé sang Dèwi marang Pangéran Kélan, rumesep, nanging kesit, nggregetaké ati. Pangéran Kélan semana uga ya kaya


Petrus Josephus Zoetmulder
Prof. Dr. Petrus Josephus Zoetmulder, S.J. (Utrecht, Walanda, 29 Januari 1906 - Ngayogyakarta, 8 Juli 1995) iku sawijining pakar Sastra Jawa lan budayawan Indonesia. Panjenengané uga misuwur déning dhisertasiné bab penelitian sawijining aspèk agama Kejawèn. Dhisertasiné tau dicithak ing basa Indonesia lan judulé Manunggaling Kawula Gusti. Saliyané iku Zoetmulder ora bisa dipisahaké saka buku panlitèn Sastra Jawa Kuna Kalangwan lan bausastra basa Jawa Kunané sing tau dicithak nganggo basa Inggris (1982) lan basa Indonesia (1995).
Bab lan Paragraf
Nalika timur[sunting | sunting sumber]
Zoetmulder miyos ing Utrecht, Walanda. Sang Piet nalika durung mlebu sekolah uwis bisa sinau maca lan nulis. Ibuné Catharina Noelege, iku sawijining pamaén piano profésional lan uga sawijining guru sing sabar. Dadi nalika mlebu sekolah uwis bisa maca lan nulis. Piet pancèn bocah sing sregep, bregas lan pinter.
Nalika lungguh ing sekolah Gymnasium (mèmper SMA) College Kanisius, putra sawijining insinyur iki banjur wiwit katarik dadi pastur lan utamané dadi Imam Yesuit. Prakara iki ora nggumuni, amarga kulawargané iku umat Katolik sing taat. Ana pakdhéné loro iku dadi pastur. Banjur budéné lan buliké dadi suster ing Afrika lan Suriname. Nalika bapané sing gawéyané iku inspèktur kaséhatan umum pindhah menyang Heerlen, Piet sempet rada gela amarga ing kono ora ana sekolah gymnasium. Piet begja amarga wong tuwané maringi idin putrané sing ragil iki yèn dhèwèké olèh sekolah ing gymnasium ing kutha Rolduc, sing kebeneran tilas sekolah bapané. Piet banjur mélu ujian jurusan A lan B. Piet bisa lulus loro-loroné. Ing taun 1925, Piet mlebu Novisiat Sarékat Yesus, pendhidhikan awal calon Imam Yesuit.
Lunga menyang Tanah Jawa[sunting | sunting sumber]
Pastur J. Willekens S.J., sing ngopèniné ing novisat ndhawuhi Piet supaya nyambut gawé karya misi ing tanah Jawa, sawisé pendhidhikané rampung. Piet nurut lan yuswané isih 19 taun nalika mangkat menyang Jawa. Piet banjur didokok ing Séminari Menengah ing Ngayogyakarta. Ora diduga, telung taun engkas tibakné Pastur Willekens dhéwé nusul ing Jawa dadi Visitor Apostolis.
Sawisé ketemu, Willekens banjur ngandika, "Saliyané filsafat, kowé ya kudu sinau basa Jawa Kuna."
Panjenengané banjur ditepungaké karo Prof. Dr. C.C. Berg, sing nalika iku ngajar ing Surakarta, lan bisa ngrewangi nyinaoni studi Jawa Kuna. Ing taun 1931, Zoet lulus karo prédikat cum laude, lan bareng karo iku ditahbisaké dadi calon pastor ing Girisonta, Ungaran, Kabupaten Semarang.
Pendhidhikan lanjutan[sunting | sunting sumber]
Banjur pendalaman sing luwih jero dilakoni ing Universitas Leiden, Walanda. Panjenengané ing kéné olèh gelar sarjana muda ing wayah sataun, lumrahé butuh wayah telung taun, lan sarjana penuh, ing widhang Sajarah Jawa lan Purwakala, uga namung mbutuhaké wayah sataun. Ing sasi Oktober 1935, karo dibimbing déning Prof. Dr. C.C. Berg, Zoetmulder bisa promosi karo dhisertasi dhoktoratnya, sing judulé Pantheïsme en Monisme in de Javaansche Soeloek Literatuur. Zoetmulder bisa lulus karo prédhikat cum laude. Romo Zoet, yaiku asma akrabé, rumangsa kudu ngrampungaké studhi téologiné dhisik sadurungé bali menyang tanah Jawa. Panjenengané sinau patang taun ing Maastricht. Nalika arep bali menyang Hindhia-Walanda, panjenengané isih kudu nglakoni masa tertiat (masa pendhidhikan lan pendalaman rohani, suwéné kurang luwih sataun), ing Belgia. Nanging invasi tantara Nazi Jerman menyang Belgia meksa Romo kudu ngungsi menyang Prancis, Juni 1940.
Ing Prancis Romo Zoet bisa olèh kapal sing manuju Hindhia-Walanda, nanging kudu ndharat ing Inggris dhisik amarga nyélaki ranjo-ranjo sing dipasang Jèrman ing lintasan palayaran. Sasi ngarepé Romo Zoet lagi bisa rawuh ing Tanah Jawa, liwat Hong Kong. Kamangka, ana kancané sing téwas amarga numpak kapal sing silem amarga ditorpedho déning Angkatan Segara Jerman. "Gusti Allah kersa yèn aku bakal mulya ing Tanah Jawa", ceritané.
Jaman pendhudhukan Jepun lan pasca-Perang Donya II[sunting | sunting sumber]
Sarawuhé ing Jakarta, Romo Zoetmulder ditawani ngajar ngèlmu pambandhingan basa ing Fakultas Sastra UI. Nanging, Zoetmulder luwih katarik kanggo nyinaoni basa Jawa lan milih manggon ing Ngayogyakarta. Panjenenganipun banjur ngajar ing AMS lan salah siji siswané antara liya Prof. Dr. Koentjaraningrat, Dr. Sukmono lan Dr. S. Supomo.
Nalika Jepun mlebu Hindhia-Walanda ing taun 1942, Zoetmulder kalebu warga Walanda sing ditahan. Zoetmulder begja amarga nalika diinternir isih bisa nggawa buku lan bolpèn. Banjur nalika dipindhah ing penjara Cimahi Zoetmulder bisa nylundupaké buku Adiparwa suntingan Dr. H.H. Juynboll lan sawijining bausastra Jawa anggitan Gericke lan Roorda. Zoetmulder amrih ngusahakaké nliti tata basa Jawa Kuna saka buku iki. Mbésuk buku tata basa Jawa Kuna ini bakal diterbitaké ing basa Walanda (De Taal van het Adiparwa) ing taun 1950 lan vèrsi basa Indonesiané (Bahasa Parwa) diterbitaké ing taun 1954 mawa diréwangi déning I.R. Poedjawijatna. Buku iki bakal dadi pakem dhasar para mahasiswa studhi Jawa Kuna.
Ing jaman Revolusi Fisik (Perang utawa Revolusi Kamardikan Indonesia antara taun _PHONE_), Rama Zoet mèh waé disédani déning sawijining laskar ing Kota Baru, Ngayogyakarta. Nanging begjané ana sawijining wong Jawa sing mbélani lan celathu yèn panjenengané iku "wong suci".
Karir akadhemis[sunting | sunting sumber]
Sawisé lolos saka tahanan interniran Baros ing taun 1945, Zoetmulder banjur miwiti ngajar ing paguron dhuwur Universitas Gadjah Mada (UGM). Banjur limang taun sawisé iku, adhedhasar Surat Keputusan Mendikbud, Zoetmulder diangkat dadi Guru Besar Luar Biasa ing Fak


text: Tim nasional bal-balan Koréa Lor iku sawijining tim nasional bal-balan sing makili Koréa Lor lan dikontrol déning Asosiasi Bal-balan Koréa Lor. Tim iki tau tampil ing Piala Donya FIFA 1966. Nanging mung nganti babak perempat final.


text:
Babakan iku kacamatan ing Kabupatèn Cirebon, Provinsi Jawa Kulon.
Désa
 Cangkuang
 Sérang Wétan
 Sérang Kulon
 Gembongan Mekar
 Gembongan
 Babakan Gebang
 Babakan
 Bojonggebang
 Sumber Kidul
 Sumber Lor
 Kudumulya
 Kudukeras
 Pakusambèn
 Karangwangun
Réferènsi
Kacamatan ing Kabupatèn Cirebon
Kacamatan ing Jawa Kulon


text: Ing ngriki nembe musim adem..... kok sepi inngih...


text:
un piyambak. Pabiwara katingal gadhah sipat
ingkang tuhu andhap asor. Dene wosipun panyandra ing nggigil menika nyariosaken bilih pambiwara nyuwun pangapunten dhumateng para tamu, mbok menawi solah bawanipun lepat dene sampun kumawantun nyigeg tindaking para tamu ingkang saprelu ajejawat asta paring pangestu dhumateng penganten. Putusan pambiwara nyigeg sawetawis tindaking para tamu estunipun sampun leres, gadhah ancas supados caos kalodhangan wekdal dhumateng para sesepuh kangge potret sareng kaliyan penganten. Kanthi nyigeg sawetawis ndadosaken papan jumenengipun penganten boten jejel riyel, papan dados longgar, anggenipun potret boten kesesa saengga asiling gambar langkung sae. Lajeng pethikan panyandra wonten ing ngandhap menika ugi ngemot litotes.
33) Kula Suwarna Dwija Nagara kalamun wonten tuna dungkap anggen kula mratitisaken adi cara ing wanci menika, mugi kersa hambedhah tirtaning kawicaksanan. (LBPg.15)
Sejatosipun tuturan menika namung lelamisan utawi samudana, negesaken bilih pambiwara inggih menika Suwarna Dwija Nagara gadhah sipat ingkang andhap asor. Tuturan panyandra menika kosok wangsulan saking kawontenan ingkang sayektosipun, amargi pambiwara ingkang sampun professional tamtu kemawon saged mimpin saha ndherekaken urut-urutaning acara kanthi rancag. Mila saking tuturan ingkang ngemot suraos kosok wangsulan menika lajeng dipunwastani litotes.
Dudutan saking pethikan panyandra ing nginggil, inggih menika sedayanipun data mengku jinis lelewaning litotes. Litotes tuwuuh amargi pambiwara menika andhap asor, inggih menika kanthi ngasoraken badanipun piyambak. Sedaya data ing nginggil gadhah tetenger kados ingkang sampun
kaandharaken, inggih menika antawisipun ngecakaken pamanggih utawi gagasan ingkang andhap asor, andharanipun mandhap saking kawontenan ingkang sayektos.
3) *Klimaks*
*Klimaks* menika lelewaning basa ingkang ngemot urut-urutan pikiran ingkang sansaya nambah kalenggahanipun saking gagasan sakderengipun, saha dipunpungkasi mawi gagasan ingkang langkung wigatos (Keraf, 1981:108). Lelewaning *klimaks* kadhang kala nyebataken sipat utawi samukawis ingkang saya dangu sansaya nyangetaken. *Klimaks* menika lelewanig basa ingkang negesaken kanthi andharan utawi gagasan ingkang urut mawi urutan tetembungan ingkang saya dangu sansaya sanget tegesipun. Mekaten menggah lelewaning *klimaks* salebetipun pethikan panyandra penganten panggih.
34) *Upacara panggih pangudi gambuhing penggalih, hamestuti ila-ilaning para kina, hangleluri laksita harja, nulad edt endah luhuring budaya Jawi, kanthi hasesanti, tis tis marsudi mardawaning budya luhur.* (LBPg,19)
Pethikan panyandra 34) ing nginggil nyariosaken menapa upacara panggih menika serta pawadan prelunipun nglestantunaken upacara penganten adat Jawi, mliginipun upacara panggih. Upacara panggih menika upacara kangge dhaupaken penganten, gadhah ancas manunggalaken galihing penganten kakung saha putri. Lelewaning *klimaks* ing panyandra menika dipuntedahaken saking urutaning gagasan ingkang saya mindhak kapentinganipun sarta mawi teges ingkang nyangetaken, inggih menika kawiwitan saking tuturan '*Upacara panggih pangudi gambuhing penggalih'* nedahaken bilih upacara panggih dipunlaksanakaken
kangge nggambuhaken galihing penganten kekalih. Upacara panggih minangka budaya warisaning para leluhur Jawi ingkang kedah kita lestantunaken. 'Hamestuti ila-ilaning para kina' nedahaken bukti bilih upacara panggih taksih dipunreksa kaliyan masarakat panyengkuyungipun, taksih kathah tiyang ingkang pitados serta nindakaken. 'Hangleluri laksita harja' masarakat pitados kanthi nindakaken upacara panggih, samangke penganten kekalih saged manggihaken kaslametan anggenipun mangun kulawarga, amargi pikantuk tambah berkahing donga saha pangestu saking para tamu miwah para alim ulama. 'Nulad edi endah luhuring budaya Jawi' upacara panggih menika ngemot pitutur luhur ingkang sae kangge patuladhan tumraping manungsa wonten ing madyaning kulawarga. 'Kanthi hasesanti, tis tis marsudi mardawaning budya luhur' pambiwara ajak-ajak dhumateng sedaya tamu miwah masarakat sedaya supados sesarengan sami nglestantunaken endahing budaya luhur Jawi, inggih menika upacara panggih kala wau. Tuturan panyandra ing nginggil ngemot gagasan-gagasan kanthi teges ingkang saya dangu sansaya mindhak kapentinganipun serta nyangetaken, mila winastan klimaks. Lelewaning klimaks ugi saged kapanggihaken wonten ing pethikan panyandra ing ngandhap menika.
35) Nalika samana wus kepareng anggona raras, lenggah wonten sasana piniji, hingembanan mring sesepuh kekalih. (LBPg.17)
Tuturan panyandra ing nginggil ugi ngemot lelewaning klimaks, amargi nyariosaken kanthi susunan gagasan ingkang sansaya nambah kapentinganipun, menika gadhah ancas supados andharanipun langkung saged narik kawigatosan, terang serta muyeg. Panyandra menika ngemot gagasan ingkang dipunwiwiti saking (a) nalika samana wus kepareng anggona raras, tuturan menika
nedahaken penganten putri sampun medal saking panti busana miyos tumuju dhateng sasana rinengga; (b) lenggah wonten sasana piniji, nedahaken sasampunipun dumugi wonten ing papan panggih, tumuli penganten lenggah wonten ing kursi pinajang piyambakan saprelu nengga rawuhing penganten kakung; (c) hingembanan mring sesepuh kekalih, tumuli tiyang sepuhipun ndherek lenggah ngamping-ngampingi penganten putri. Saking tuturan panyandra menika nedahaken urut-urutan gagasan ingkang saya mindhak kapentinganipun, mila lajeng kawastanan klimaks. Lelewaning klimaks ugi saged dipuntingali saking pethikan panyandra ing ngandhap menika.
36) Sri hatmaja penganten putri, nimas ayu Catia Angli Curie, ST.,M.Sc. rinengga ing busana warni langking, tinaretes ing prada kemasan,


text: Download lagu suwe ora jamu versi asli


Sore gemiyen panggonan Balai Desa Panggon Banyu agi akeh warga. Jebule agi ana cara penyuluhan bab musibah sekang Pemrentah Kabupaten Pager Laut Kidul.
Kang Wage: Pak, dadi seliane Pemerintah, dhewek warga ya perlu siap siaga nek
sewektu-wektu ana musibah
Pemrentah: Bener Sampeyan, Kang Wage. Dhewek sekabeane ya perlu jaga-jaga mbok-
mbok ana musibah.
Nanging ana sijine warga sing ora melu meng Kelurahan. Jenenge Mbekayu Rika sing umaeh nang pinggir kali iring wetan. Dheweken ora melu mergane nunggoni umaeh, bojone sing teka meng Kelurahan. Nanging senajen ora melu penyuluhan, Mbekayu Rika ora kalah pinter karo warga liyane.
Pas ana adzan sekang mesjid tengah nDesa, bojone Mbekayu Rika, ora nana liyane ya mung Kang Wage, tembe gutul ngumah sekang melu penyuluhan.
Kang Wage: Assalamu 'alaikum…Mboke. Agi ngapa koh ora keton?
Mbekayu Rika: Ana apa Ramane? Koh kaya-kayane gugup temen. Ana apa jane ya?
Kang Wage: Kiye nyong ulih penyluhan bab kesiapsiagaan musibah sekang Pemrentah.
Jan sing diomongna padha bae kaya sing diomongna Kowe gemiyen.
Mbekayu Rika: Lah, gemiyen kepriwe, Ramane?
Kang Wage: Mbokan kowe tau melu penyuluhan bab musibah nang Kecamatan Pinggir
Kali Sewu. Kelingan ora jajal?
Mbekayu Rika: O…sing taun gemiyen kae. Iya mulane kaya dhewek aja nganti kelalen,
kudu siap siaga terus, dadine nek sewektu-wektu ana musibah dhewek
wis ora kangelan nggawa barang-barang. Duit, surat berharga, anggon-
anggon sing nempel nang awak, bangsa batere (senter, red), karo obat aja
nganti kelalen dilebokna tas sing maen tur aman, Ramane…
Kang Wage: Kewatir temen sih Rikane, Mboke. Pokoke Mboke percaya bae karo nyong,
nek nyong guwe bojo sing bisa diandelna…hahahaha…!
Mbekayu: Ya ya…ngandel. Padune njaluk dialem be… ora papa koh, Ma…ngalem awake
dhewek…hehehe…!
Isuke Kang Wage lan Mbekayu Rika sibuk ndandani umah.
Kang Wage: Lemari-lemari ya perlu dipasang nempel tembok sing aman, Mboke.
Mbekayu Rika: Barang-barang maen lan penting ya uwis tek amanna!
Terus banjur Awane wong loro guwe mlaku-mlaku nang sekitare umah sing isih akeh alase lan perbukitan. Keton maen alas lan perbukitan sing bentuke undak-undakan (terasering, red) kesorot srengenge. Nang wong kono alas lan perbukitan dijenengi alas Gung Liwang Liwung lan Perbukitan Sejumput Mawar, mergane nang kono ya akeh wit-witan kembang Mawar.
Kang Wage: Maksude digawe talud, terasering ya nggo jaga-jaga nek mbok-mbok lemah
sing nang dhuwur ambrol.
Mbekayu Rika: Ana alat pemantau kedadeyan darurat, bisa muni kaya sirine ya, Ma?
Mbengine Kang Wage lan Mbekayu Rika diundang meng kantor pengawas Alat Pemantau Kedadeyan Darurat (APKD). Kantor kiye alamet nang Kecamatan Pinggir Kali Sewu. Nang kantor wong loror guwe ketemu karo Mas Pakto, penjaga kantor tur ngrangkep pemandu (guide) kanto mbarang.
Komputer: Mangga mlebu bae aja isin-isin Kang Wage lan Mbekayu Rika. Nyong lan
komputer liyane tugase ya ngawasi musibah.
Kang Wage: Lah…ana suara tapi koh ora nana wonge. Kiye suara apa, Mboke?
Mbekayu Rika: Aja wedi Ramane! Wong mung suara komputer koh…
Mas Pakto: Bener Sampeyan, Mbekayu.
Kang Wage: Wah…deneng pinter temen ya…
Mbekayu Rika: Tapi ngomong-ngomong kapan anane kedadeyan musibah, Mas?
Mas Pakto: Hahaha….dhewek ya ora ngerti. Sing ngerti temenan ya mung Gusti
MahaKuasa, ora nana liyane, Mbekayu. Seliyane alat kiye, Pemrentah ya
uwis nggawe panggonan dienggo ngungsi: Bangsal Pengungsian nang
Desane Sampeyan kae, Kang.
Terus isuke Kang Wage lan Mbekayu Rika dibatiri Kang Oerip lan Mbah Sumo tilik meng Bangsal Pengungsian.
Mbekayu Rika: Maen temen ya, Ma…karo umaeh dhewek be isih maen gedung kiye.
Kang Wage: Wong sing nggawe Pemrentah ya maen. Nek ana musibah dhewek
ngungsine meng ngeneh, aman koh! Nang njerone ya ana sarana logistik.
Pokoke maen tur lengkap.
Kang oerip lan Mbah Sumo: Iya..ya…
Diadaptasi sekang Majalah Titen: Menuju Masyarakat Sadar Bencana Edisi No. 13/2008. _URL_


text:
mlebu ngomah, sakawit dheweke lungguh karo njinggleng maca majalah.
Weruh tekaku dheweke malah menyat nglungani, wusana mlebu kamar nuli nangis, njalari bingungku. Gek mergane ki ya apa? Majalah takjupuk, pranyata Djaka Lodang kang lagi mentas teka, nalika mbukak rubrik lembar istimewa, dheg! Atiku pindha dijojoh alu. Ing kono kapacak papan wisata tlaga Sarangan, lha kok ndilalah potoku dimuat kanthi cetha wela-wela nganti cacah telu. Siji, lagi rangkulan ana ngarep Hotel Metro cedhak mobil Peugeot duwekku AB 1234, loro, praon karo Dhik Candrasasi ing tlaga, dene sing telune maneh nalika lagi dhansa kekep-kekepan ing dhiskotik hotel.
Durung nganti ilang kagetku, saka saselane majalah ana amplop tiba. Bareng takjupuk lan takwaca mawa kop klinik laboratorium. Gegancangan takbukak, lha dalah! Jroning surat keterangan mau disebutake yen Dhik Sutinah positif mbobot anakku sing pisanan.
Sanalika aku njranthal, nedya ngejak Dhik Sutinah sujud syukur marang Gusti Allah dene wis kaparingan momongan kang dakdama-dama. Lagi wae arep nothok lawang kamar, tanganku kandheg dadakan, njur kepriye carane nerangke bab foro-foto, sing kemot ing DL, genah Dhik Sutinah lagi muring.
Entek-entekane aku mung njegreg, tanpa ngerti kudu tumindak kepriye kejaba mung nggresah. "Dhe-el, oh Dhe-el…. Dhuh, Djaka Lodang….
Djaka Lodang, No. 01/02, Th. XXXI, 2/9 Juni 2001
KABEGJANE
Sugeng Pujo D.H.R.
Mas Nganten saiki wis dadi wong singke kecukupan uripe. Malah kepara turah-turah bandhane. Beda banget karo dhek biyen. Bebasan kahanan malik grembyang 180 drajat. Biyen nalika isih dadi 'Panji Klanthung' klonthang-klanthung awake kuru tansah ingah-ingih. Pakeyane prasasat ora tau ganti. Istilahe 'thok ji, mbi ji'. Gonteng sing yen guyon sok rada kebacut, menehi sebutan nylekit, yakuwi si bokek, alias wong sing ora tau duwe dhuwit. Malah jeneng 'Mas Nganten' kuwi ya saka akal-akale Gonteng. Dumeh lulusan SMP ngerti basa Inggris sithiksithik banjur 'Mas Ngaten' sing jeneng asline Mariadi, diplesetke nganggo basa Inggris dadi 'Meried' sing maknane 'nganten'. Saben Gonteng ketemu menawa alok 'Mas Nganten' banjur ngguyu kekel saking senenge, olehe bisa ngece. Nanging jalma tan kena kinira. Saiki Mariadi dadi wong sugih ing desane. Kepriye larah-larahe olehe bisa sugih ora ana sing ngerti. Mung watara 15 taunan, usahane saya mundhak gedhe. Duwe toko klon-tong, toko ondhredhil mobil, dadi agen minyak bumi, usaha ing bidhang transportasi. Angkot ana 5, truk 3, kabeh padha oprasi. Mula penghasilane prasasat ngetuk mbanyu mili kaya-kaya ora tau asat. Ora maido, jeneng yen lagi kesinungan iki pancen kaupamakake suket gadhong dadi rewang. Kosok baline si Gonteng sing biyen seneng ngiwi-iwi, saiki ora nampil sithik-sithika. Apa maneh bareng tansah lelaranen saiki banjur katon tuwa. Pancen wong kuwi yen arep ngunduri umur, yen ora dijaga kesarasane, adhakane banjur lunga teka lelarane. Apa maneh yen nganti kesengkan anggone mikir kadonyan, kuwi sing banjur nyengkakake kanggo lantaran nyuda umur.
Ora ngerti apa sebabe, tumeka saiki Gonteng ora nuduhaake tangkep sing becik. Ora mung kuwi wae, malah Gonteng iya tegel nyebar isu sing ora samesthine. Bab kuwi Mariadi wis ngerti nanging ora digagas. Yen Gonteng rumangsa dhewe merga perlakuane karo Mariadi dhek biyen iku kliru. Jalaran tumrape Mariadi wis ora kepikir. Sing biyen kuwi mung dianggep kaya kembange wong turu. Dene sing saiki kuwi kasunyatan
sejati. Mariadi wis ngubur kabeh lelakone sing biyen. Senajan Mariadi tansah nuduhake ulat becik, ewasemana Gonteng tetep ora gelem nyanak.
Nuju wayah sore Gonteng sanja menyang omahe Lik Pawiro. Wong loro kuwi pancen akeh kacocogane. Mula yen ketemu gayeng banget. Kaya dene tumbu oleh tutup. Bareng wis ngobrol ngalor-ngidul sawatara, entek-entekane Gonteng nyandhak usahane Mariadi.
"Saestu Lik …, suksese Mariadi mboten sebaene. Yen Lik Pawiro ajeng ngertos, angsale pados teng Gunung Mbalak. Pokok kula ngertos …."
Lik Pawiro sing dikandhani mung manthuk-manthuk. Lagi wae arep kumecap, Gonteng wis nyambung.
"Mula sugih mblegedhu niku nggih saking mrika. Ning nggih niku … mangke onten kurban …"
"O …, ngono ta? Nanging yen nggawa kurban yen aku trima ora."
"Yen mrika sarate mbeta jago ules jene."
"Kowe ngerti pernahe Gunung Mbalak?"
Rumangsane Gonteng, Lik Pawiro arep melu njupuk mrana.
"Yen pernahe, terus terang kula mboten ngertos. Ning, nek Lik Pawiro serius, mangke kula padoske keterangan."
"Semprul kowe Teng …, geneya kowe ora ngerti! Olehmu crita kaya iya-iya-a."
Bareng wis tutug nggone padha obrol-obrolan, Gonteng banjur pamanit mulih. Jroning ati Lik Pawiro gremengan. Jane mono kuwi temenan apa ora ta? Wong golek pesugihan teka bisa banjur sugih? Kok olehe mayir …. Kabeh kuwa rak saka perjuangane. Aku ora mudheng. Nanging jare sing menyang Gunung Kemukus kae pancen ngono. Mung carane sing beda. Ing kana jalu lan estri padha 'kumpul' banjur prajanji, lamun mbesuk salah siji mulya dhisik, iku kang bakal nyembadani uripe.
Pancen yen dinalar kepriye nalare, ora bakal ketemu nalar. Pancen ora sah dinalar. Pokoke percaya. Jalaran saka kapercayan mau bakal nuwuhake kaelokan. Nanging sing takgumuni kuwi Gonteng kok bisa-bisane kandha yen Gunung Mbalak iku papan kanggo golek pesugihan. Sanger-tiku kana kuwi nggone wong ahli kanoragan. Jaman biyen saben brandhal, maling, kecu lan sapunggalane padha meguru mrana. Tembung Mbalak kuwi saka rong tembung, yakuwi gombal lan galak. Sanajan nggombal, kere, nanging galak! Jalaran duwe piyandel. Dadi dudu papan kanggo golek pesugihan. Gonteng kuwi ngawur tenan.
Kabeg


text: Ing sakuwasanira,


text: Jambi yakuwe propinsi nang Pulo Sumatra, Indonesia.


text:
Sitiadi kuwe salah siji desa nang Puring, kabupaten Kebumen, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
ba, le kancana, soma: brama hning, pawa: l natar ikang, rok mutya: araras, we dur: ywa marani, labra: pan ing pager, tunjung ma: hanten lumeng, munta: p hanten ikang, gopu: ra macawi, tang surya: katon jwala.
Erawati: "Kartawiyoga, Kartawiyoga, mbok ya asareh aja sadaya-daya, mungguh karepmu arep marepeki aku, apa kowe sumelang, awakku sapa kang duwe. Nanging aku arep duwe panjaluk, manawa temen karepmu, pasthi yen kalakon panjalukku."
Raden Kartawiyoga anggeblag gumujeng sarwi ngucap: "Hi hi, hi, eng, hah hah hah, adhiku manis, mara tutura, apa ingkang dadi panjalukmu, leganing atiku, saka kowe ababanaa, kang ana pitambuhana, ingkang ora ana pitakokena, aku kang minangkani."
Erawati: "Kartawiyoga, yen kowe temen asih ing aku, rehning ana ing nagaramu tanpa kanthi, pisah ing ibu rama, manawa kowe bisa nekakake sadulurku arane si Surikanthi, loro si Banowati, padha nunggal panggonane ana ing kaputren Mandraka, nadyan ana kadangingsun priya, ora daktresnani, mung sadulurku loro wadon iku kang dadi ati, sukur bisa teka loro pisan, sanajan salah siji bae aku trima, tekaa semangsa-mangsa, aku banjur nurut sakarepmu."
Kartawiyoga: "I, jagad dewa bathara, lah mbok biyen-biyen duwea panjaluk mangkono, wis taklakoni, mangsa ngantia sabanyu sinaring. Wis karia, Nimas, daktekakne sadulurmu."
Kartawiyoga mangkat, Erawati kabedhol, gangsa mungel plajengan nem. Raden Kartawiyoga lajeng andeded ing jumantara mijil saking Tirtakandhasan. Gangsa dipun suwuk, nunten dipun caritakaken:
Lah ta ing kana wau lampahe satriya ing Kadipaten Tirtakandhasan, akakasih Raden Kartawiyoga, dhasar satriya gagah prakoswa katemu jajarotane, ageng inggil kumbala anguler geni, godheg wok palawangan, sembada busanane, dhasar atmajaning nata yaksa. Teguh prawira bisa manjing ajur-ajer. Sareng mireng pamintane Dewi Erawati, sukaning tyas pindha manggih retna sawukir, gupuh umangkat, supe ing kaprayitnan, serta ciptaning tyas amesthekaken sagede ngambil putri Mandraka: Retna Surtikanthi lan retna Banowati, den angkah sageda dumugi Mandraka ing wanci dalu.
Nunten mangkat malih, gangsa mungel plajengan nem, saantawis dipun suwuk, kajengan dipun tancebaken tengah serta dipun suluki pathet sanga, sekar Sasadarakawekas, lampah: 20.
= Meh ra: ina semu bang, hyang Aru: na kadi ne, traning:
angga rapuh, sabdaning kukila ring, kaniga: ra sakater, kini:
dungning akung, lir wuwu: sing wini pan: ca pape: teking ayam,
waneh: ring pagagan, mrak mangu: wuh bramara, ngrabasa:
kusuma ring, wara: baswana rum.
Lajeng dipun caritakaken: Sinigeg lampahe Raden Kartawiyoga
sedya lumampah adhustha putri ing'Mandraka kaya den uncal-
uncalna tindake, teka lagune kang kinumpulaken.
IX. ADEGAN PREMADI WONTEN ING WANA, TERUS PERANG SEKAR
Mungel gendhing Lakudhempel, madeg Pamade, Semar, Gareng, Petruk, wonten samdyaning wana. Saantawis gongan, gangsa dipun jantur, nunten kacaritakaken:
Anenggih genti kang kocapa, lampahe satriya ing Madukara Raden Arjuna, lawan repatira titiga Lurah Semar, Nalagareng, Petruk, kendel ing samadyaning wana. Mangkana satriya ing Madukara kewran ing driya, denira arsa ngupaya sirnane Retna Erawati, dene dereng antuk pawarta, dadya nglangut datanpa sedya, pindha kinjeng tanpa soca, satibane umandheg, wimbuh enget brangtaning driya marang Retna Banowati, mila tansah wirandhungan lampahe, Punakawan tansah ambobolehi ngajak wang sul mantuk, tuwin sageda lejar ing driya donya sungkawa Raden Arjuna.
Gangsa lajeng dipun inggahaken, saantawis gongan dipun suwuk, nunten dipun patheti Jengking, sekar Rini, lampah: 17.
- Mulat: mara ang Ar, juna: smu kamanung: san kasre: pan ti, ngkahing: mungsuhniran, padha: kadang ta ya: wwang wa: neha, ana: wwang anaking, yayah: myang ibu len, umanggeh: paman, mangka: di narpa Sa, Iya Bi: sma narpa sang, dwijanggeh: guru.
Lajeng dipun selani babanyolan sawatawis. Raden Pamade ngandika:
"Kakang Nayataka, dene kowe saanakmu rina wengi padha gumeder ngajak mulih, iku priye? Yen lumuh padha ngetutake saparanku, wis ta padha muliha dhewe."
Semar: "Pripun, Den, olehe boten kudu ngajak mulih, lunga boten karuwan sing dijujug, rina wengi kekenthang onten ngalas. Yen niki ontena babaya, lha rak diarani wong maha. Manawi ngupadosi mbakyu jengadika Dewi Erawati, punapa boten sae dipun upadosi dhateng ing padhusunan?"
Gareng, Petruk: "Iya ki Rama, iki ngambah alas, sapa weruh yen ana buron kang galak, dina wengi tansah kakadhar. Bendara kebunan, kepanasen: manjing tapane, basa aku, lha rak mundhak priyang-priyang bae. Karo tatane ngendi, ngupaya manusa diluru ing tengah alas, kajaba ngupaya wong wadon iku diupayaa ing ringin panganten utawa menyang balong, menek magang dadi tukang mancing welut, marga balong iku wartane akeh cop welut."
Raden Pamade: "Bener padha pamikirmu iku, nanging pamilkirku, yen kakangbok sirnane manggona ing padesan, pasthi wis ana wartane, lan sapa kang wani kanggonan. Mulane takrewangi kaka dhar, manawa ana sihing jawata aparing wangsit marang kakangbok mau."
Sinigeg, lajeng dipun suluki pathet sanga. Sekar Bremara, lam-pah: 11.
= Jahning yahning: talaga: kadi langit, kembang tapas: wulan u: pamaneka, wintang tulya: kusuma: ya sumawur, lumrang ing-kang: sari ka: di jaladdha.
Sasampuning pathetan lajeng mungel ayak-ayakan sanga, Ar-juna sapunakawan sami mlampah, saantawis gamelan dipun suwuk, kajengan dipun tancebaken