text:
anna. Bab dina Sabat
16:1-36
16 1 Sawuse padha budhalan saka ing Elim, sagolongane wong Israel kabeh padha tekan ing pasamunan Sin, kang kaprenah ana ing saantarane Elim lan gunung Sinai, mbeneri tanggal limalas sasi kang kapindho, saangkate saka ing tanah Mesir.
2 Ana ing pasamunan kono iku, sagolongane wong Israel banjur padha ngedumeli marang Nabi Musa lan Rama Harun, 3 ature: "Adhuh, punapaa kula boten sami pejah kemawon dening astaning Pangeran Yehuwhah wonten ing tanah Mesir, nalika sami ngadhep kuwali isi daging serta roti ngantos tuwuk? Awit anggen panjenengan ngirid kula dhateng pasamunan
punika, murih kula sapasamuwan punika sami pejah sadaya, margi saking kaliren."
4 Ing kono pangandikane Pangeran Yehuwah marang Nabi Musa: Ingsun bakal ngudanake roti saka langit kanggo sira, nuli wong-wong iku bakal padha metu ngukupi tadhahe ing saben dina, serta padha Suncoba, apa bakal nglakoni angger-anggeringSun apa ora. 5 Dene ing dina kaping nem, samangsa ngolah apa kang di kukup, iku bakal tikel lorone tinimbang kang dikukup saben dinane."
6 Nabi Musa lan Rama Harun banjur padha ngandika marang wong Israel kabeh: "Mengko sore kowe bakal padha sumurup yen kang ngentasake kowe saka ing tanah Mesir iku Pangeran Yehuwah. 7 Lan sesuk kowe bakal padha weruh kaluhuraning Pangeran Yehuwah, marga panggrundelmu wus dipirsani. Sabab aku iki apa, dene kowe padha nggrundeli marang aku?" 8 Pangandikane Nabi Musa maneh: "Yen mengko sore kowe padha diparingi daging dening Pangeran Yehuwah lan sesuke diparingi roti nganti wareg, iku awit Pangeran Yehuwah wus miyarsa panggrundelmu kang padha koktujokake ing Panjenengane. Aku iki apa ta? Dudu aku kang kokkedumeli iku, nanging Pangeran Yehuwah."
9 Nabi Musa banjur ngandika marang Rama Harun: "Tutura marang sapasamuwane Israel kabeh: Padha sowana kabeh marang ing ngarsaning Sang Yehuwah, awit Sang Yehuwah wus miyarsa ing panggrundelmu."
10 Kacarita nalika sapasamuwane Israel lagi
dipangandikani dening Rama Harun, tumuli padha madhep marang ing pasamunan, lah cahya kamulyaning Sang Yehuwah ngatingal ana ing megane.
11 Pangeran Yehuwah banjur ngandika marang Nabi Musa: 12 "Ingsun wus miyarsa panggrundele wong Israel; padha tuturana mangkene: Ing wayah sore sira bakal padha mangan daging lan ing wayah esuk bakal padha wareg mangan roti, temah sira bakal padha sumurup yen Ingsun iki Yehuwah Allahira."
13 Kacarita bareng wayah sore nuli ana manuk gemak gegrombolan teka nglimputi ing tarub-tarube, lan bareng esuk ing saubenge tarub kebunan. 14 Bareng ebune wus nguwab, lah ing lumahe pasamunan ana wewujudan lembut las-lasan kaya sisik, lembute kaya ebun njendhel ing bumi. 15 Bareng wong Israel weruh banjur padha takon-takonan: "Apa iku?" Marga padha ora sumurup iku apa? Nabi Musa tumuli ngandika: "Iya iku roti peparinge Pangeran Yehuwah minangka panganmu. 16 Kowe padha kadhawuhan dening Pangeran Yehuwah mangkene: Sira ngukupana iku, siji-sijine wong miturut tadhahe dhewe-dhewe; saben wong njupuka kanggo brayate, wong siji sagomer, saben brayat njupuka miturut jiwane."
17 Wong Israel iya banjur padha nglakoni mangkono, anggone ngukupi ana kang akeh, ana kang sathithik. 18 Samono iku bareng ditaker nganggo gomer, kang ngukup akeh ora
turah lan kang ngukup sathithik ora kurang. Saben wong pangukupe manut tadhahe.
19 Nabi Musa ngandika marang wonw-wong mau: "Aja ana kang ngengehake kanggo sesuke." 20 Ewadene ana kang ora nggugu marang dhawuhe Nabi Musa, padha ngengehake nganti sesuke, nuli dadi set lan mambu bacin, mulane padha didukani dening Nabi Musa.
21 Sabanjure anggone padha ngukupi saben esuk. Saben wong manut tadhahe dhewe, awit samangsa kapanasan, banjur ledeng.
22 Ing dina kaping nem anggone ngukup roti tikel loro, wong siji rong gomer, nuli sakehe panggedhene pasamuwan padha seba ngaturi pirsa marang Nabi Musa. 23 Pangandikane Nabi Musa marang wong mau: "Iya iku kang wus didhawuhake dening Pangeran Yehuwah: Sesuk iku dina libur babar pisan, iya sabat sesengkeraning Pangeran Yehuwah, roti kang arep kokbakar, bakaren, kang arep kokolah, olahen, turahane kabeh simpenen kanggo tandhon sesuke." 24 Turahane kelakon disimpen tekan sesuke netepi dhawuhe Nabi Musa, iya ora mambu lan ora metu sete.
25 Sabanjure Nabi Musa ngandika: "Iku padha panganen ing dina iki, awit ing dina iki sabate Pangeran Yehuwah, kowe ora bakal nemu roti ana ing teba. 26 Nem dina kowe padha ngukupana, nanging ing dina kapitu iku dina Sabat, ing kono ora ana roti." 27 Ewadene kelakon ing dina kapitu ana wong sawatara kang metu arep ngukup roti, nanging padha
ora nemu. 28 Ing kono pangandikane Pangeran Yehuwa marang Nabi Musa: "Nganti besuk apa anggonira padha ora gelem netepi prentah lan angger-anggeringSun? 29 Padha nitenana! Pangeran Yehuwa wus maringake sabat iku marang sira, mulane ing dina kang kaping nem sira padha diparingi roti kanggo rong dina. Kang iku wong kabeh padha lerena ana ing omahe dhewe-dhewe, aja ana wong siji bae kang metu saka ing panggonane ing dina kapitu iku." 30 Mangkono dadine wong akeh padha ngaso ing dina kapitu. 31 Anadene mungguh wewujudan iku umat Israel anggone ngarani: manna; rupane putih kaya ketumbar, rasane kaya kuwih madu.
32 Nabi Musa tumuli ngandika: "Dhawuhe Pangeran Yehuwa mangkene: Padha njupuka sagomer kebak kasimpena kanggo turun-turunira, supaya iku padha weruha rupane roti kang Sunparingake dadi panganira ana ing pasamunan, nalika Ingsun ngentasake sira saka ing tanah Mesir." 33 Mulane pangandikane Nabi Musa marang Rama Harun: "Njupuka guci siji, isenana manna sagomer ke


text:
Kerak bumi iku lapisan paling njaba planit bumi sing kasusun saka pirang-pirang lèmpèng téktonik. Lapisan iki ana 2 wujudé yaiku kerak/lèmpèng samodra lan lèmpèng bawana. Lèmpèng samodra iku lumrahé luwih tipis tinimbang lèmpèng bawana. Lèmpèng-lèmpèng téktonik iku obah terus, siji lan sijiné padha tetubrukan. Kerak bumi iku lapisan pérangan bumi sing paling dhuwur dhéwé. Pérangan kerak bumi iku subur amarga ngandhut lemah lemèn kang akèh sing gawé tuwuhan thukul subur. Kerak bumi iku adhem lan padhet ngambang ing dhuwur lapisan mantel sing awujud cuwèr awuled.
Tumpukan kerak bumi kandelé udakara 5-7 kilomèter saka ngisor samodra lan 30-80 kilomèter ing ngisor dharatan bawana. Ing ngisor kerak bumi ana slubung kang sipaté lembèk. Wates tumpukan kerak bumi karo lapisan slubung tinemu marang èlmuwan saka Nagara Krowasia jenenge Andrija Mohorovicic taun 1909.
Kerak Bumi saged disebut crust. Tumpukan kerak bumi iki kang ana ing pérangan paling jaba kandelé 6-50 kilomèter. Kandelé tumpukan iki ora padha ing panggonan liyané, ing bawana kandel tumpukan 20-50 kilomèter, ing samodra 0-5 kilomèter utawa bebarengan karo banyu kang saka dhuwur udakara 6-12 kilomèter.
Kerak bumi kang kasusun saka matèri-matèri padhet sing akèh silium lan aluminium. Kerak bumi dibagi dadi 2 pérangan, yaiku:
 Lapisan Granitis yaiku lapisan sing kaya watu granit, lapisan iki uga boten ditemuake ing dhasar samodra.
 Lapisan Basaltis yaiku lapisan sing duwé material basalt•
Kerak bumi saged owah saka asalé lan uga bisa dadi bencana alam kanggo makluk hidup. Miturut, kasimpulan para panliti saka tim Géologi Bandung yaiku geseranipun kerak bumi ing Fatuleu uga terus dadi kanyatan. Kanthi mungkinake kadadéan putusan kang gedhé sing bisa dadi wewengkon Kabupatèn Kupang kabelah dadi loro pérangan.
Mupangat kerak bumi
mupangat kerak bumi yaiku saka watu kang diasilake saka jero kerak bumi iki. Watu-watu sing ana ing kerak bumi, miturut kahanane kadhapur saged dikelompokake dadi telu, yaiku:
 Watu endapan (sedimen), yaiku watu asil pangendapan material-material alus sing digawa karo banyu kali, sateruse diendapke ing ngisor samodra. Tambah suwé watu mau madet lan dadi watu.
 Watu beku (igneous), yaiku watu kang kadhapur saka magma sing dadi adem lan dadi atos. Watu iki kadhapur sakjalur pinggir lempeng lan ing laladan panas kang asilake magma.
 Watu malihan (metamorf), yaiku watu kang kadhapur saka desekan lan kaanan suhu sing dhuwur. Desekan lan suhu kang dhuwur iku saged mampetake lan ngremukake watu kang wis ana sadurungé, wujudé watu beku utawa watu endapan.
Rujukan
Bumi
Géologi

dataset: wikimedia/wikipedia


text: 98. § Prayoginipun / pambêbêngane /. (kembali)

config: jv


Sega Kapau
Sega Kapau yaiku sega rames khas Nagari Kapau, Tilatang Kamang, Bukittinggi, Sumatra Kulon kang isine sega, sambel, lan lawuh khas gulé cubadak (nangka), gulé cangcang (balung lan daging kebo), gulé babek (jeroan kebo), lan gulé tunjang (kulit utawa kikil, urat daging kebo lan sapi).[1] Panganan kang dadi andalan saka Kapau yaiku gulé Kapau kang rasane gurih lan pedhes sarta duduh kanthi warna kunir kang khas. [2] Jangan gulé Kapau isine irisan kluwih, bung, kul, pakis, kacang lanjaran, lan jengkol.[2] Duduh gule iki ora patiya kenthel jalaran ora nganggo santen akeh lan wernane kuning semu abang.[2] Lawuh khas liyane yaiku dèndèng balado, dèndèng lado hijau, randang, gulé iwak, welut goreng, ayam goreng, gulé tambunsu,pangek iwak paweh batalua (gule iwak tawes ngendhog kang dimasak nganti garing),lan sapanunggale.[1][2] Gulé tambusu yaiku panganan kang digawe saka endhog kang dilebokake ing usus sapi utawa kebo. [1] Beras kanggo sega kapau kudu nduwe mutu kang apik, padatan nganggo beras saka Bukittinggi lan Kabupatèn Agam.[1] Tandha khas sakabehing lawuh kanggo sega kapau yaiku rasané rada kecut jalaran masakke akeh nganggo miri. Rasa khas masakan Kapau iku saka cara masakke kang nganggo keren utawa anglo utawa tungku lan disangai (dimasak nganggo tudhung kukus) sajroning kuwali wesi nganggo geni cilik.[1] Cara masak kang kaya mangkene mbutuhake wektu kang dawa.[1]


Surat As Saff
|as-Saff الصّفّ|
|Informasi|
|Makna||Barisan|
|Klasifikasi||Madaniyah|
|Surat ka||61|
|Juz||Juz 28|
|Statistik|
|Gunggung ruku'||2 ruku'|
|Gunggung ayat||14 ayat|
Surat As-Saff (basa Arab:الصّفّ, "Barisan") iku surat angka 61 sajeroning al-Qur'an. Surat iki kagolong surat Madaniyah lan dumadi saka 14 ayat. Dijenengaké As Saff, amarga ing ayat 4 surat iki ana tembung Shaffan kang tegesé siji barisan. Ayat iki nerangaké apa kang diridhai Allah sawisé nerangaké apa kang dimurkai Allah. Ing ayat 3 diterangaké yèn Allah murka marang wong kang mung pinter omong waé nanging ora nglaksamakaké apa kang diomoingaké. Lan ing ayat 4 diterangaké yèn Allah seneng marang wong kang mraktèkaké apa kang diucapaké ya iku wong-wong kang perang ing dalan Allah sajeroning sawiji barisan.
Pokok-Pokok Isi[besut | besut sumber]
- Kabèh kang ana ing langit lan ing bumi tasbih marang Allah
- Anjuran jihad ing dalan Allah.
- Pengikut-pengikut nabi Musa lan Isa a.s. tau ngingkari ajaran-ajaran nabiné. Semono uga kaum musyrik Mekah péngin arep matèni cahyaning Allah (agama Islam).
- Ampunan Allah lan swarga bisa digayuh kanthi iman lan berjuang negakaké kalimat Allah nganggo bandha lan jiwa.
Pranala njaba[besut | besut sumber]
|Wikisource gadhah naskah sumber ingkang magepokan kaliyan Surah As-Saff|
|Surat Sadurungė:
Surat Al Mumtahanah
|Al-Qur'an||Surat Sabanjurė:|
Surat Al Jumu'ah
|Surat 61|
|Artikel iki minangka artikel rintisan. Kowé bisa ngéwangi Wikipédia ngembangaké.|


text: Nalika tahun 1615 Kangjeng Sultan nelukaké Lumajang, Malang lan panggonan sawatara manèh.


Dadi babadane uga bisa rusak (mati), mangkono ing sabanjure. Mungguh woh-woh mau ana uga kang banjur kumambang ing banyu jaladri lan katut lakuning ombak, banjur tumiba ing pratala pinggiring jaladri (pentasan, dharatan), tibane ing kono ana kang banjur bisa tuwuh, lawas-lawas uga banjur bisa uwoh lan bisa thukul kayadene kang wus ingsun caritakake mau. Dene wohe ana ing dharatan kang wus uwal saka wite, iku banjur tiba ana ing kanan-kiringe wit mau. Ana kang katutnlakuning maruta kongsi adoh parane, iku uga ana kang banjur bisa thukul; thukulane banjur matuh utawa kulina urip ana ing pentasan, mulane suwe-suwe rupane banjur beda karo bibite kang isih ana ing sajerone jaladri.
Saiki ambaleni bab isen-isening jaladri. Sawuse jaladri isi uwit-uwitan (kakayon) ing jaladri kono banjur katekan lunturaning pratala (pasir) kang katut ilining banyu. Pasir mau ana jaladri kono, iya banjur mundhak gedhene, ora beda karo pasir kang ana ing pratala (dharatan). Lawas-lawas uga banjur dadi watu, mung bae rupane beda karo watu-watu kang ana ing pratala pentasan mau, marga daya sajeroning jaladri iku beda karo dayaning banyu dharatan utawa dayaning banyu udan, awit banyu jaladri iku duwe daya asin lan landhep, anjalari watu-watu ing jaladri iku bolong-bolong pating complong kayadene barang kang wus gerang. Mulane watu ing jaladri mau wong Jawa lumrahe padha ngarani watu karang. Watu-watu ing jaladri iku uga ana kang kanggonan jiwa, ora beda karo watu kang ana ing pratala dharatan. Ing samengko sawise sajeroning jaladri ana kekayon lan watu-watu, banjur saya kuwat anggone nadhahi cipratane Guruning Ngadadi kang tumurune awor lan banyun udan; tekane ing banyu jaladri banjur dadi umpluk pating paruntus cilik-cilik. Bareng kataman soroting surya lintang lan rembulan, sarta maneh kawuwuhan saka dayaning hawa, sumawana kaaanan pirangt-pirang mau, banjur bisa duwe daya nyerot lan kedher sarta mubeng, ananging panyerote ora pati lepas; dadi kang kena sinerot iku mung hawa lan sorote Guruning Ngadadi kang wus cedhak karo panggonane.
Dene sorot-sorot mau, tekane kayadene wus sinaring ing langit, sarta kawuwuhan dayaning pirang-pirang kang ana ing sajeroning langit kono; mulane bebadane soroting Gurunuing Ngadadi mau kawawa urip ana ing kono, lan wuwuh kuwat sarta bisa wuwuh gedhe, mundhak atos sarta bisa alalapisan. Lapisane telung rupa, kang jero dhewe kuning semu abang, njabane putih semu abang; kang njaba dhewe putih utawa abang enom, utawa maneh biru enom. Bareng wus dadi mangkono, panyerote banjur ora bisa tekan ing njaba, dadi mung nyerot bebadane dhewe bae, lan banjur polah kedher amubeng. Badane iku tansah kaya digosok, mulane suwe-suwe iya banjur anget saya anjendhel (akas). Dene bunteling badan lapisan kang njaba dhewe tansah kataman dening sunaring surya, dadi bebadane banjur kaya digarang saka njaba lan njero; lapisan
kang njaba dhewe iku diarani cangkang.
Kaanan kang mangkono mau lumrahe diarani 'antiga', tegese: urip kang nganggo bebadan lapis telu. Cangkange mau suwe-suwe kataman daya panasing surya, satemah anget ing jerone, banjur bisa pecah utawa mlethek. Bareng cangkang mau pecah, uripe jiwa mau anggone kedher lan nyerot wuwuh rosane, sarta wuwuh lepase, kongsi kawawa bebadane katutn katut obah, lan tansah gampang kagepok dening dayaning banyu jaladri lan dayaning surya lintang sarta rembulan. Saka daya kang mangkono iku, anjalari arupa bebadan sambungan telu. Panggonane bebadaning jiwa (cipratan) kang kaprenah ana ing jero, nuli dadi rupa ambendhol, diarani endhas; iku manawa bae kadadeyan saka tembung 'endhon' lan 'tandhas'; sambungane maneh diarani awak utawa gembung. Mulane diarani mangkono, jalaran iku kang minangka dadi wadhahing hawa kang sinerot. Dene tembung 'gembung' iku, karepe yen hawa mau wus rinegem sajeroning wadhah iku, banjur katon mlembung. Awak lan gembung iku kadadeyan saka lapisaning bebadan kang arupa kuning. Dene putihe ambuntel sarta sambungane kang pungkasan, diarani buntut. Mulane diarani mangkono, jalaran iku bebuntelingt bebadan kang menawa obah tansah katut.
Sawuse arupa mangkono panyerote wuwuh
rosa, ananging iya ora lepas banget. dadi kang kena sinerot iya mung saliring daya lan kaanan kang ana ing sacedhake bae. Saka kalumpukane kang sinerot iku, ana ana ing sajeroning gembunge, sawise nyarambahi ing bebadane, banjur ngesuk golek dalan bisane metu. Saking rosane daya kang arep metu, suwe-suwe awake banjur banjur bisa mobah sarta molah. daya kang mangkono mau diarani 'karep', tegese tekaning daya iku mau, yen panuju arep metu. Sarehning 'karep' iku pinanghkane saka daya pirang-pirang, iya iku saka saka dayaning kaanan kang ana ing langit, lan saka dayaning pramana miwah pratala, sumawana jaladri saisine kabeh, 'karep' iku enggone angobahake bebadaning jiwa lan awake kongsi bisa katut kagawa obah saka ing pernahe, marani menyangsalah sawijining kaananing sajeroning jaladri kono, kang gathuk (cocog) lan dayaning 'karep' iku. Saking kulinane anyerot, sarta kang wus sinerot saking serenge enggone arep metu, suwe-suwe ing perangane endhas kang kapara ngarep banjur ana bolongane telu cilik-cilik, kang siji kaprenah ana ing ngarep kapara ngisor, diarani cangkem, kang loro kepara ndhuwur, diarani cungur.
Sangkan Paran #12
Mulane diarani cangkem, awit iku piranti kang minangka panancang sarta aningkem sakabehe kang sinerot. Dene cungur iku piranti kang minangka panuduh utawa mancung marang pernah saliring rurupan kang arep sinerot. Ing pernah gelitaning endhas lan gembung kang kakapara ngisor, uga banjur ana bolongane loro, diarani angsang. Mulane diarani mangkono, jalaran iku piranti kang kanggo anangsangake wetuning daya kang saka njero, kang supaya enggone ngetokake


text:
cacad, ndadekake keparenge.
21 Sanyata, wong ala mesthi tampa ukuman, nanging turune wong bener bakal kapitulungan.
22 Kayadene anting-anting emas ana ing congoring babi, iya kaya mangkono iku wong wadon ayu kang ora susila.
23 Pangarep-arepe wong bener nekakake kabegjan, nanging pangarep-arepe wong duraka nekakake bebendu.
24 Ana kang ngawut-awut bandhane, nanging saya sugih, lan ana kang kumet banget, ewasamono tansah kekurangan.
25 Sing sapa kerep andum berkah, bakal nampani kaluberan, sing sapa aweh ngombe, bakal diwenehi ngombe.
26 Sing sapa ndhelikake gandum, mesthi diunek-unekake ing wong nanging wong kang nempurake gandum, sirahe bakal katekan berkah.
27 Sing sapa ngupaya kabecikan, iku ngudi supaya disenengi ing wong,
nanging kang ngarah marang piala, bakal ketaman ing piala.
28 Sing sapa ngandelake marang kasugihane bakal ambruk,
nanging wong bener bakal semi kaya godhong enom.
29 Sing sapa ngisruhake brayate, bakal oleh angin,
wong bodho bakal dadi bature wong wicaksana.
30 Pituwase wong bener iku wit panguripan,
sarta sapa kang wicaksana iku bisa narik atine wong.
31 Manawa wong bener oleh piwales ana ing donya,
mendahane manehe wong duraka lan wong dosa!
12 1 Sing sapa dhemen diperdi iku seneng marang kawruh,
nanging sing sapa nampik pameleh iku bodho.
2 Wong becik ndadekake keparenge Pangeran Yehuwhah,
nanging tukang ngapusi iku mesthi diukum.
3 Manungsa ora bisa dadi santosa srana durakane,
nanging oyode wong bener ora owah gingsir.
4 Wong wadon kang pinter iku minangka makuthane kang lanang,
nanging kang gawe wirang iku prasasat
lelara kang ngroposake balunge.
5 Rancangane wong bener iku adil,
nanging pangrantame wong duraka iku
cidra.
6 Tembunge wong duraka iku ngajap getih,
nanging tembunge wong temen iku
mitulungi.
7 Para wong duraka padha ditibakake nganti
sirna,
nanging omahe wong bener iku lestari
ngadeg.
8 Saben wong iku enggone kaalembara
manut bebudene,
nanging wong cidra iku karemehake.
9 Luwih becik dadi wong cilik, nanging
nyambut gawe kanggo awake dhewe,
katimbang karo wong kang kumaluhur-
luhur, nanging kekurangan pangan.
10 Wong bener mikir marang kabutuhane
kowane,
nanging piwelase wong duraka iku daksiya.
11 Wong kang nggarap lemahe bakal wareg
rejeki,
nanging kang mburu barang muspra iku
tanpa budi.
12 Wong duraka kepengin nduweni jalane
wong ala,
nanging oyode wong mursid nekakake
pangasilan.
13 Wong ala kejiret dening paneraking
lambene,
nanging wong bener bisa oncat saka ing karubedan.
14 Saben wong kawaregan kabecikan marga saka wohing tembunge, lan wong tampa wewales saka panggawene tangane.
15 Wong bodho ngarani lakune dhewe wus becik, nanging sapa kang nampani pituduh iku wicaksana.
16 Wong kang mratelakake laraning atine sanalika iku uga, iku bodho, nanging wong kang ora mreduli marang pamoyok iku wicaksana.
17 Wong kang nglairake kabeneran iku mratelakake apa kang adil, nanging seksi goroh nglairake kaculikan.
18 Ana wong kang dlodok-dlodok iku pangucape wus prasasat panyuduking pedhang, nanging ilate wong wicaksana nekakake kawarasan.
19 Lambe kang nglairake katemenan iku tetep ing salawase, nanging ilat cidra mung kanggo sakedhap netra.
20 Wong kang ngrancang piala iku atine ngandhut kaculikan, nanging wong kang mituturi bab karaharjan iku nemu kabungahan.
21 Wong bener ora bakal ketaman bilai apa bae, nanging wong duraka iku tansah sangsara.
22 Lambe kang cidra iku kanisthan tumrape Sang Yehuwah,
nanging wong kang setya-tuhu iku ndadekake keparenge.
23 Wong kang wicaksana iku ndhelikake kawruhe,
nanging atine wong bodho mamerake kabodhoane.
24 Tangane wong sregep iku nyekel pangwasa,
nanging kang kesed kena ing pagawean peksan.
25 Sumelanging ati ndadekake wungkuking wong,
nanging pitembungan kang becik iku ndadekake senenge atine.
26 Wong bener iku nemu papan panggonane,
nanging dalane wong duraka nasarake awake dhewe.
27 Wong kesed ora bakal nyekel kang kaburu,
nanging wong sregep bakal oleh barang kang pangaji.
28 Urip iku tinemu ana ing dalaning kabeneran,
nanging dalane pamurtad anjog marang ing pati.
13 1 Anak kang wicaksana ngrungokake marang pamerdine bapakne
nanging wong ambek memoyok ora ngrewes marang pameleh.
2 Wong iku mesthi mangan kang becik saka tembunge,
nanging karepe wong cidra iku awujud
tindak panganiaya.
3 Wong kang njaga cangkeme, iku ngreksa
nyawane,
sapa kang crawak, iku bakal katempuh ing
karusakan.
4 Atine wong kesed iku kebak pepenginan,
nanging tanpa guna,
balik atine wong sregep iku kaparingan
kaluberan.
5 Wong kang bener iku sengit marang goroh,
nanging wong duraka iku gawe wirang lan
gawe alane awake dhewe.
6 Wong kang lakune saleh iku kareksa dening
kabenerane,
nanging kang gawe dosa digawe sangsara
dening durakane.
7 Ana wong kang sumugih-sugih, nanging ora
duwe apa-apa,
ana uga kang ethok-ethok miskin, mangka
bandhane akeh.
8 Kasugihan iku kanggo nebus nyawane
wong,
nanging wong miskin ora bakal krungu
pangancam.
9 Pepadhange wong bener iku sumorot
gumebyar,
nanging damare wong duraka bakal mati.
10 Ambek kumingsun iku mung marakake
grejegan,
nanging wong kang ngrungokake pitutur
kadunungan kawicaksanan.
11 Bandha kang gampang olehe, mesthi bakal suda,
 nanging wong kang tlaten nglumpukake saka sathithik, bakal dadi sugih.
12 Pangarep-arep kang kasumenekake, gawe sedhihing ati,
 nanging pepenginan kang katutugan iku wit panguripan.
13 Sing sapa ngremehake pangandika, iku bakal nanggung akibate,
 nanging sapa kang manut marang prentah, iku bakal tampa piwales.
14 Piwulange wong wicaksana iku sumbering urip,
 ndadekake wong ora kena ing kalaning pati.
15 Budi kang utama ngoleh

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text:
9 Oktober punika dinten ingkang kaping 282 utawi 283 ing taun wuntu miturut Kalèndher Grégorius.
Kadadosan Wigati
 1000-Leif Ericsson nemokaken Vinland ing Amérika Lèr.
 1944-Churchill lan Stalin miwiti konferènsi ing Moskwa kanggé mbahas mangsa ngajeng Éropa.
 1962-Uganda dados satunggiling republik.
 1967 – Sedinten sasampunipun dipuncipeng, Che Guevara dipunèksekusi ing Bolivia.
 1740-Pambantéyan tiyang Cinten ing Batavia. Cacaipun kurban jiwa > 10.000.
 1970-Républik Khmer dipunproklamiraken ing Kamboja.
 2009-Présidèn Amérika Sarékat Barack Obama menangaken Bebungah Nobel Damai taun 2009.
Wiyosan
 1975-Rossa (penyanyi)
Séda
Riyaya
 Hari Surat Menyurat Internasional
Uga delengen
 Kalèndher kadadéan
 8 Oktober-9 Oktober-10 Oktober
Kalendher kadadéan


Ingkang suraosipun nyuwun supados piyambakipun dipun pegat kemawon."
"O, pikajengipun, talak?"
"Kasinggihan. Kanthi mekaten wonten alesanipun Kangmas Panembahan Ratu megat piyambakipun. Lan Serat talak dipun lintoni mawi pasiten setunggal desa ing Majalengka."
"Inggih kula sarujuk.Lajeng mbenjang menapa manggihi Putri Harisbaya?"
"Langkung cepet langkung sae. Lan peperangan menika enggal dipun kendeli, supados mboten tambah bebanten malih.Sesambetan Sumedhanglarang kaliyan Cirebon badhe wangsul sae malih."
"Manawi dinten samenika ugi sumangga bidhal dhateng Kuthamaya , manggihi Putri Harisbaya. Amargi Putri Harisbaya samenika cumondhok ing Kuthamaya."
"Inggih, sumangga kula namung dherek."
Dina kuwi uga Prabu Geusan Ulun sapengombyong lan Pangeran Wirasuta budhal menyang Kuthamaya. Dheweke njujug ing Sasana kaputren Kuthamaya.
Putri Harisbaya nemoni tamuni loro ing pendhapa Kaputren. Sanajan dandane mung prasaja, nanging ayune katon sumunar.
"Kula nuwun, Putri Harisbaya."Ngendikane Pangeran Wirasuta.
"Mangga, Kanjeng Sinuwun saha Pangeran Wirasuta."
"Nyuwun pangapunten,Putri. Kula tebih-tebih saking Cirebon saperlu ngupadi bedhamen ing antawisipun Sumedhanglarang kaliyan Cirebon."Kandhane Wirasuta.
"Inggih menika, ingkang kula suwun."Wangsulane Harisbaya.
"Kados sampun dipun wuningani bilih peperangann menika kathah ruginipun katimbang bebathenipun.Kajawi pangurbanan jiwa raga bandha donya ugi thukuling dendham salajengipun."
"Inggih ketingalipun mekaten, Pangeran."
"Lajeng ingkang dados underaning perkawis menika, Putri Harisbaya piyambak, Sinuwun Prabu Geusan Ulun lan Kangmas Panembahan Ratu."
"Lajeng kados pundi kersa panjenengan, Pangeran?"
"Saumpami wekdal menika Kangmas Panembahan Ratu maringi Serat pegat dhumateng Gusti Putri Harisbaya. Kula kinten perkawis menika sampun rampung. Rak inggih ngaten ta?"
"Leres sanget, Pangeran."
"Kula namung badhe nyuwun pirsa, menapa Gusti Putri Harisbaya sampun mboten kersa dados garwanipun Kanjeng Panembahan Ratu ing Cirebon?"
"Saleresipun mekaten,Pangeran."
"Menapa mboten gerah penggalih manawi dipun pegat?"
"Mboten ,Pangeran. Malah langkung remen."
"Lha , menawi mekaten kula caos eguh pertikel.Samenika Gusti Putri damel nawala ingkang suraosipun nyuwun dipun pegat."
"Menawi kedah mekaten marginipun kula badhe damel."
"Inggih, samenika kula tengga. Sumangga kula aturi enggal nyerat nawala katur Sinuwun Panembahan Ratu.Ingkang suraosipun nyuwun kaparingan talak"
"Inggih ,kula suwun nengga sawetawis."
Sawetara wektu Sang Putri Harisbaya nulis layang tumuju marang Prabu Panembahan Ratu ing Cirebon.
Gambar 7.2
Putri Harisbaya nulis layang ana ing pendhapa Kaputren Kuthamaya
Prabu Geusan Ulun lan Pangeran Wirasuta( mangagem jubah) nunggoni.
Kanthi ati sing kumesar sang Putri Harisbaya nulis layang. Manawa Sang Prabu Panembahan Ratu nyarujuki mesthi jejodhohane karo Prabu Geusan Ulun enggal kaleksanan.
Pranyata dalan sing luwih prayoga kuwi isih ana. Awake Putri Harisbaya rumangsa dadi adhem panas. Atine antuk kabagyan.
Prabu Geusan Ulun tuhu sawijining ratu kang ambek utama, sing ora wani gepok senggol karo Putri Harisbaya. Dheweke banget anggone jaga dhiri supaya ora asring ketemu, kapara malah mapan ana papan sing seje. Kabeh mau ditindakake supaya ora nerak kutaman.
Sawise layang kuwi rampung, age-age dipasrahake marang Pangeran Wirasuta.
"Maturnuwun, Gusti Putri. Mugi-mugi Sinuwun Prabu Panembahan Ratu kersa ngudaneni panyuwun panjenengan."
"Inggih. Mugi-mugi Sang Prabu tinarbuka manahipun satemah kersa maringi serat talak kange kula."
"Inggih mugi-mugi mekaten."
"Sabara dhisik Dhiajeng, Muga –muga gegayuhane awake dhewe bisa enggal kaleksanan." Ngendikane Sang Prabu Geusan Ulun.
Katon kembeng-kembeng waspane Putri Harisbaya. Kaya-kaya pengin njerit atine ngenteni wektu kang kebak kabagyan kuwi.
Rombongan Ratu Sumedhanglarang mlaku alon-alon ninggalake Kuthamaya. Bareng lakune tekan ing prapatan dalan Pangeran Wirasuta nyuwun idi palilah bakal mulih menyang Cirebon. Dene Prabu Geusan Ulun mulih menyang Dayeuhluhur.
Lakune Pangeran Wirasuta nimnggalake Sumedhanglarang tumuju menyang Cirebon gangsar ora ana alangan sawiji apa.Ora let suwe dheweke wis tekan Kedhaton Cirebon.
Tanpa leren, Pngeran Wirasuta mbudidaya ngadhep Kangmase, Prabu Panembahan Ratu ing sasana sumewa. Dheweke weruh mlebu metune para Wiratamtama. Mesthine kabeh mau gegayutan karo anane peperangan kuwi.
Saperangan prajurit sing gugur ana payudan lan sing padha tatu oleh pangupakara sing becik.Sajake cacahe prajurit bakal ditambahi,, supaya peperangan kuwi cepet rampung.
Iki ora kena dibacutake, kudu ana karampungan sing gumathok. Lan besuke ora kadadean perang maneh.
Wirasuta age-age mlebu ing sasana sumewa. Kepeneran Sang Prabu lagi lenggah rembugan karo para Wiratamtama Cirebon.
"Kepiye Kahanane ing payudan, Wiratamtama?" Pitakone Sang Prabu panembahan Ratu marang Wiratamtama sing lagi ngadhep.
"Nyuwun pangapunten, Sinuwun. Swasana tasih kados kala wingi. Mboten wonten ingkang saged ngasoraken mengsahipun. Prajurit Sumedhanglarang pancenn kiyat. Nanging prajurit Cirebon ugi awrat dipun trobos. Kekalihipun sami-sami kiyatipun."
"Ya yen mangkono prayoga ditambahi cacahe prajurit , supaya enggal bisa ngalahake mungsuh."
"Sendika dhawuh, Sinuwun. Kula enggal badhe nglempakake para prajurit pilihan supados enggal saged ngasoraken mengsah."
"Ya, tindakna ayahanmu kanthi becik."
"Sendika dhawuh ,Sinuwun."
Wiratamtama kuwi age-age mundur metu saka sasana sumewa.
Bareng Sang Prabu Panembahan Ratu pirsa tekane Wirasuta.Sang Prabu terus ndangu.
"Ayo Dhimas Wirasuta . kap


Pepatah Jawa ini secara harfiah berati mempercantik kecantikan dunia. Pepatah ini menyarankan agar setiap insan manusia dapat menjadi agen bagi tujuan itu. Bukan hanya mempercantik atau membuat indah kondisi dunia dalam pengertian lahir batin, namun juga bisa membuat hayu dalam pengertian rahayu 'selamat' dan sejahtera.
Dengan demikian pepatah ini sebenarnya ingin menyatakan bahwa alangkah indah, selamat, cantik, dan eloknya kehidupan di dunia ini jika manusia yang menghuninya bisa menjadi agen bagi hamemayu hayuning buwana itu. Untuk itu setiap manusia disarankan untuk tidak merusakkan dunia dengan perilaku-perilaku buruk dan busuk. Perilaku yang demikian ini akan berbalik pada si pelaku sendiri dan juga lingkungannya. Hal inilah yang merusakkan dunia. Untuk itu pengekangan diri untuk tidak berlaku jahat, licik, culas, curang, serakah, menang sendiri, benar sendiri, dan seterusnya perlu diwujudkan untuk mencapai hayuning buwana.
Tentu saja makna yang dimaksudkan oleh pepatah ini adalah makna dalam pengertian lahir batin. Keduanya harus seimbang. Tanpa itu apa yang dimaksud dari hamemayu hayuning buwana itu akan gagal. Sebab tindakan yang tidak didasari ketulusan dan kesucian hati hanya akan menumbuhkan pamrih di luar kewajaran atau tendensi yang barangkali justru menjadi bumerang bagi tujuan pepatah itu. Sebab hamemayu hayuning buwana mendasarkan diri pada niat yang suci atau tulus dalam mendarmabaktikan karya (kerjanya) bagi dunia.
Keslametan, karahayon, iku wigati banget mungguhing manungsa. Sesanti "memayu hayuning bawana" iku mujudake pangudi lan pangajab marang karahayon. Karahayon mau kudu tansah diudi murih luwih sumebar lan saya murakabi. Sakabehing tindak lan tandang gawe kang becik, kang murakabi tumraping bebrayan, iku klebu memayu hayuning bawana.
Sifat lan tindak tanduke manungsa iku ana kang tansah gawe kapitunaning bebrayan; ana sing ora gawe pitunaning masyarakat ning ya ora nguntungake bebrayan; ana sing ora ngrugekake masyarakat malah gawe rahayu lan sejahteraning bebrayan. Ya sifat lan pakarti sing keri dhewe iki kang klebu memayu hayuning bawana.
Memayu hayuning bawana iku tumrap wong siji lan sijine ora padha. Kabeh mau gumantung marang kekuatan, kemampuan, keikhlasan, sarta kalungguhane dhewe-dhewe. Sing padha nglungguhi kursi pimpinan duwe kalodhangan lan jejibahan kang akeh kanggo amemayu hayuning bawana. Sing kalungguhane endhek bisa nindakake sesanti mau samurwat karo kalungguhan lan kekuwatanne. Manawa sesanti mau diugemi lan ditindakake wiwit para narapraja, wakil rakyat, PNS lan liya-liyane nganti pimpinan tingkat desa, mbokmenawa cita-cita supaya masyarakat Indonesia maju sarta adil makmur, bisa enggal kaleksanan.


text:
Kembang iku kacamatan ing Kabupatèn Jepara.
Réferènsi
Kacamatan ing Kabupatèn Jepara
Kacamatan ing Jawa Tengah


aking Bantên. Sadhèrèk Amat bin Husin sasampuning griyanipun kasade lajêng pindhah dhatêng kampung C, mondhok ing griyaning mitranipun.
Ing sarèhning sadhèrèk Amat bin Husin punika tiyang lêgan, manawi gadhah pikajêng punapa-punapa sampun tamtu botên wontên ingkang anggondhèli, beda kalihan ingkang anggadhahi bojo, manawi badhe nindakakên punapa-punapa kêdah têtimbangan.
Kajawi punika, sadhèrèk Amat bin Husin punika anggènipun tadhahgadhah. sêdya badhe kesah saking tanah pambucalan rumiyin piyambak. Amila sarêng wontên salah satunggaling tiyang bucalan ambêkta gambar tanah Papuah (Nieuw Guinea) lajêng nyambut saha katamatakên margi ingkang nuju dhatêng tanah Papuah ingkang dados wêwêngkoning karajan Inggris. Sarêng sadhèrèk Amat bin Husin sampun mangrêtos marginipun lajêng damêl golongan nêdya ngesahi tanah pambucalan. Pados kônca kaajak ngesahi tanah pambucalan punika gampil sangêt, jalaran ing wêkdal wau kathah tiyang bucalan ingkang putêk ing manah. Sababipun têtiyang bucalan anggadhahi manah judhêg punika warni-warni, kados ta:
1. Têtiyang bucalan punika radin-radin anggadhahi pamanggih, bilih botên badhe sagêd wangsul dhatêng tanah wutah rahipun.
2. Ing salami-laminipun botên badhe sagêd sêsrawungan kalihan kulawarga ingkang kantun wontên ing nagarinipun.
Jalaran sanès-sanèsipun rêkaos anggèn kula badhe angandharakên, namung kula nyumanggakakên dhatêng para maos, kadospundi putêking manahipun têtiyang bucalan, ingkang sami manggèn ing têngahing wana, ingkang suwaunipun sami manggèn ing nagari ingkang rame. Langkung-langkung têtiyang bucalan ingkang botên gadhah anak bojo, inggih têtiyang bucalan ingkang botên gadhah tanggêlan punika, ingkang kathah anggadhahi manah judhêg. Saking judhêging manah lajêng anuwuhakên tekad ingkang agêng anasak wanawasa, ingkang sêdyanipun badhe angoncati tanah pambucalan.
Sasampunipun sadhèrèk Amat bin Husin angsal mitra ingkang kaajak angesahi tanah pambucalan, paminggatipun lajêng dipun adani malih. Ing golongan punika anggadhahi prajanjian makatên: têtiyang bucalan ingkang sêsarêngan punika kêdah anggadhahi têgêl, liripun bilih wontên salah satunggiling tiyang bucalan ing golongan punika nandhang sakit, ing môngka sakitipun sampun botên sagêd dipun ajêng-ajêng sarasipun,
--- 926 ---
punika kêdah têgêl anilar. Jalaran bilih botên makatên badhe dados sabab andhêging lampah.
Sadhèrèk Amat bin Husin nalika badhe bidhal punika mêntas dipun tuwèni mas ajêng malariah tropika (sakit malariah tropika), saha sakitipun dèrèng saras babarpisan, dados wiji sakit malariah taksih wontên. Wontên ing satêngahing margi sakitipun sadhèrèk Amat bin Husin kambuh, ananging wilujêng jalaran tandhonipun pil taksih wontên, saha taksih sagêd anêrusakên lampah. Sanadyana taksih sagêd anêrusakên lampah sampun tamtu kanthi rêkaos, sampuna bangsanipun tiyang agêng tekadipun sampun tamtu mopo wangsul ing margi.
Sanadyana sadhèrèk Amat bin Husin punika kados makatên, ing sarèhning sêsakit malariah punika bilih dèrèng ical babarpisan, kambuhipun enggal sangêt, saha kambuhan punika langkung rêkaos katimbang kalihan nalika sawêg kataman, sampun tamtu kemawon nalika kataman badanipun taksih kiyat, ananging sarêng kambuhan punika badanipun sampun ringkih. Badhe kasambêtan.
Aris Munandar.
Kawartosakên Kalayan Opisil, Pambikakipun Lotre
Central Comite voor steun aan werkloozen.
[Grafik]
--- 927 ---
Rêmbagipun Petruk lan Garèng
Bab Adêgipun H.B.S. tuwin A.M.S. Nasional
I
Garèng : Ora Truk, nèk tak gagas-gagas sing nganti mulêd bangêt, anane malèsèd kiyi sathithik-sathithik têka iya ana bêcike, dhing, wong sajake kabèh-kabèh padha banjur owah, padha salin salaga. Sing biyèn padha dhêmên ropyan-ropyan dhêmên main royal, saikine arêp migunakake dhuwit sakêthip bae, anggone ambolak-balikake kêthipe iya saêjam dhewe. Kang mangkono kuwi pancèn iya mèmpêr, jalaran saiki kiyi golèke dhuwit pancèn iya rada ngrêkeos, wah, sabanjure kiraku kêna diarêp-arêp têmênan, yèn bôngsa inyong kiyi bakal wêruh bangêt nyang ajine dhuwit. Apamanèh bangsane bêndara-bêndara priyayi, wah, kiyi anggone salin salaga iya rada diêmat têmênan. Dhèk biyèn nèk ana wong sêsumbar: hêk-hêm, aku priyayi, hèh, wêruh kowe. Sabên uwong iya banjur ngawêt buntute sanalika. Dadi dhèk biyèn ngaku: aku priyayi, kuwi pancèn iya: anjêjak, nanging nèk jaman saiki ditakoni nyambutgawene bae, ana sing mangsuli mangkene: kula makatên narimah ngabdi dhatêng kangjêng gupêrnêmèn. Hara, sajake wangsulane rak kaya wong sing isin kae, sêmune ing batin ana banjure mangkene: saupami kasagêdan kula punika anyêkapana, wah, mêsthi... bablas. Apamanèh yèn ana sing mituturi: dipotonga blanjane 10%, ora dadi apa sèh, asal kêndhile ora tau mêngkurêp bae, sanadyan lêlawuhane têrus-têrusan kudu narima: ... iwak asin.
[Grafik]
Petruk : Kok iya lumrah, wong kuwi nèk dêdêge cupêt kaya Kang Garèng kiyi, iya anak turune Si Suta lumrah bae, utawa sing turunan sahohah, sing nganti sok kudu diaturi: kangjêng pisan, lo kuwi lumrahe atine iya sok cupêt, watake: jail mêthakil, dahwèn lan opèn. Dhêmên nèk andêlêng wong susah, panas manawa wêruh


text: lan cipta [sisah, tresna,


text: Wong wadon ing Zanzibar nganggo jilbab


text: "Sik ta, Kang, apa sing lanang ya meneng wae?" pitakonku cumlemong.


lajêng mapagakên pêrang kalihan gajah, gajah kasoran badar dados manungsa, nama Radèn Oya. Dèwi Endradi kalampahan dipun garwa dening Radèn Bramaneka, saha lajêng wangsul kondur dhatêng Wiratha.
Sadumuginipun nagari Wiratha lajêng sowan ingkang rama, nanging Prabu Basurata ngintên manawi ingkang dipun garwa wau tiyang èstri sawiyah kemawon, Radèn Bramaneka matur manawi sayêktosipun widadari. Sang prabu lajêng mundhut tôndha saksi, andhatêngakên Rêtna Dumilah, awit manawi nyata widadari tamtu sagêd andhatêngakên, kalampahan Dèwi Endradi sagêd andhatêngakên Rêtna Dumilah. Sang prabu lêga ing galih, lajêng andhatêngakên suka.
Sarêng Prabu Basurata sampun diwasa lajêng mandhita, sèlèh kaprabon dhatêng Radèn Bramaneka jêjuluk Prabu Basupati. Dados Radèn Bramaneka kasêmbadan sagêd jumênêng nata, krama widadari. Prabu Basupati pêputra kakung miyos saking Dèwi Endradi, pinaringan nama Radèn Basumurti, nanging Dèwi Endradi lajêng muksa. Sasedaning garwa, sang prabu sakalangkung sungkawa ing galih.
Nagari Wiratha lajêng kadhatêngan pagêblug agêng, tiyang sakit enjing, sontên pêjah, sakit sontên enjing pêjah, andadosakên sungkawanipun sang prabu, lajêng rêmbagan kalihan kiyai patih, punapa mênggahing kang dados têtumbalipun. Kyai patih matur, botên wontên malih ingkang dados sarananipun, kajawi ingkang sinuhun kaparênga krama, awit nata ingkang tanpa sisihan punika bêntèr. Sang prabu mirêng atur makatên wau sakalangkung duka, kyai patih lajêng katundhung saking praja Wiratha saanak rabinipun.
Prabu Basupati saya sungkawa ing galih, ngantos botên dhahar botên sare, namung nênuwun ing dewa. [de...]
--- 1617 ---
[...wa.] Sang prabu angsal wangsiting dewa, ingkang dados sarana sirêping pagêblug, amêndhêta putra, putranipun Dèwi Bramaneki nama Radèn Kano, putra nata ing Gilingwêsi, dados putra penakan piyambak. Kalampahan Radèn Kano kapundhut putra, pagêblug sirêp. Radèn Kano dipun kanthèni pamong nama Dèwi Pakiswara, lajêng kagarwa Prabu Basupati. Dèwi Pakiswara pêputra Radèn Basukèsthi.
Praja Wiratha lajêng pêpêrangan kalihan praja Purwacarita, praja Purwacarita bêdhah. Sabêdhahing praja, Prabu Basupati karênan ing galih mariksani pasang rakitipun praja Purwacarita, lajêng kaparêng pindhah praja dhatêng Purwacarita. Jumênêng nata binathara, nanging lajêng pindhah praja malih sarana badhe praja enggal, awit ila-ilanipun praja ingkang sampun bêdhah punika botên prayogi kaagêm malih. Praja enggal wau nama praja Wiratha kaping kalih.
Sajumênêngipun nata Prabu Basupati, kathah ewah-ewahaning praja, anggalih dhatêng para santana, para putra sami pinrênahakên piyambak-piyambak, têtêp anggènipun jumênêng nata binathara.
Sarêng sampun dumugi ing titimôngsa, sang prabu dalah para garwa sami gêrah wêkasan seda, jalaran mêntas sami dhahar jamur, ingkang dipun wastani jamur wayurakana.
Propesor Rabindranat Tagore
[Grafik]
Ing nginggil punika gambaripun Sang Minulya Propesor Rabindranat Tagore nalika gêrah wontên ing griya sakit ing Amerikah.
--- 1618 ---
Bab Tanêman
Jambêt Dêrsana
Têmbung jambêt, limrahing kathah dados kramanipun: jambu. Nanging tumrap ing Porstênlandhên (Surakarta, Ngayogyakarta) ing padhusunan têmbung jambêt kajawi atêgês jambu, ugi dados kramanipun: jala, jaro, jarak, jalu ayam. Dene têmbung dêrsana saking Kawi jarwa = wungu, latu, utusan, tuladan, lupiya. Dados jambêt dêrsana atêgês jambêt ingkang warninipun wungu.
[Grafik]
Jambêt dêrsana.
Para maos têmtu sampun kathah ingkang pirsa woh jambêt dêrsana, bilih taksih nèm dumugi wanci nyadham, warninipun pêthak, nanging bilih sampun sêpuh matêng ing uwit, lajêng santun awarni wungu sêpuh. Namung sami wowohan jinising jambêt, wit jambêt dêrsana punika awis sangêt wontênipun, botên sabên pakampungan tuwin padhusunan têmtu wontên witipun jambêt dêrsana, ingkang adhakan wontên amung pakarangan utawi cêpuri padalêmanipun bôngsa luhur tuwin padalêmanipun para priyantun agêng, makatên punika dening angèling pananêm, botên gampil sagêdipun gêsang kadosdene jambêt sanès-sanèsipun. Jambêt dêrsana punika sanadyan wohipun langkung pèni, raosipun lêgi, ewadene botên kêlimrah ing pêkên-pêkên umum wontên sêsadeanipun jambêt dêrsana, makatên malih, ugi botên kêlimrah kangge pasamuwan katata ing meja dhahar.
Gugon-tuhon tumrap bôngsa kita kaum kina, kathah ingkang nyariyosakên, têtiyang asli alit botên kenging nanêm wit jambêt dêrsana ing pakarangan utawi pasitènipun, kathah sangêt warilipun, kajawi têrahing bôngsa luhur punapadene para priyantun agêng ingkang pakarangan utawi padalêmanipun kuwawi katanêman wit jambêt dêrsana. Ananging gugon-tuhon makatên punika tumrapipun jaman samangke sampun botên dipun paèlu, langkung-langkung kaum mudha, saya sampun botên pitados babarpisan. Wontênipun wit jambêt dêrsana botên sagêd kathah cacahipun ing pundi-pundi wontên, punika amung saking jalaran angèling pananêm, cangkokan punapa dhêdhêran botên tamtu [ta...]
--- 1619 ---
[...mtu] yèn sagêd gêsang kalihan gampil kadosdene jambêt sanès-sanèsipun, awit pananêmipun jambêt dêrsana mila pancèn beda kalihan pananêmipun wit jambêt ingkang dede dêrsana. Ing ngandhap punika kawruh


text:
(c). Fitur wujud sajrone tembung gelas mawa tandha (+) dene cingkir mawa tandha (-). Tegese yaiku gelas iku wujude luwih apik lan luwih variatif tinimbang cingkir, tuladhane gelas iku ana gagange lan cakrike luwih apik. Dene cingkir iku cakrike mung iku wae (monoton) lan ora ana gagange. Saliyane iku ing fitur bakal, gelas mawa tandha (+) dene cingkir mawa tandha (-). Tegese yaiku, gelas iku ginawe saka bakal beling kang awet penganggone nanging aja nganti diceblokake, beda karo gelas kang ginawe saka seng, masio diceblokake isih kuwat. Dene cingkir iku isih ginawe saka pring, saengga awete barang kasebut ndeleng kahanane pring kang digawe, kayata gapuk orane pring iku mau. Kaya mengkono iku pambeda antarane cingkir lan gelas. Saengga gelas kang kalebu arane prabot iku luwih luhur drajate lan luwih apik tegese tinimbang cingkir utamane ing wektu saiki. Saliyane iku mau kabeh kang njalari tembung gelas luwih luhur lan apik.Ana uga bab kang njalari tembung gelas dadi luhur drajat lan tegese, yaiku bab arus globalisasi, pangrembakane jaman lan teknologi.
Cingkir lan gelas yaiku arane prabot kanggo wadhah banyu kang ancase dienggo ngombe. Senajan cingkir lan gelas nduweni guna kang padha nanging kekarone iku nduweni pambeda ing bakale. Cingkir iku ginawe saka pring, dene gelas ginawe saka beling utawa seng. Dingerteni saka bakale iku luwih modern lan luwih apik tinimbang cingkir, dene cingkir luwih prasaja. Mula saka iku arane prabot cingkir kalebu barang kang kuna, saengga ndadekake cingkir iku arane prabot kang asor yen nuju jaman saiki. Bisa kaya mengkono jalaran ing jaman saiki penganggone tembung gelas luwih dienggo tinimbang penganggone tembung cingkir dening penganggo basa. Anane modernisasi lan globalisasi nuwuhake owah-owahane tatacara urip, saengga tuwuh panganggep yen wong kang isih nggunakake utawa nyebutake arane prabot utawa barang kang tradhisional iku diarani wong kang kolot, kuna, utawa ndesa.
2). Arane Panandhange Manungsa
(1) picek lan tunanetra
Picek yaiku araning panandhange manungsa kang ora bisa ndelengkaro-karone. Penganggone picek ing jaman saiki luwih dirasa kasar lan asor drajate jalaran penganggone tembung picek iku kanthi blaka saengga bisa nyinggung pangrasane wong kang nandhang picek. Saka penganggone tembung picek kang dirasa kasar, kurang trapsila lan kepara bisa ngasorake wong liya mula diowahi kanthi tembung tunanetra. Penganggone
tunanetra dirasa luwih apik sarta luwih luhur drajat lan tegese kanggo nyebutake arane panandhange wong kang ora bisa ndeleng karo-karone. Dene penganggone picek dirasa kasar, ala, lan kurang trapsila marang liyan. Picek iku kalebu cacade mripat, mula becike luwih nganggo tunanetra kanggo nyebutake arane panandhange manungsa kang kurang (cacad) ing mripat. Dadi tunanetra iku ora mung digunakake kanggo ngarani wong kang picek wae, nanging sakabehe cacad kang ditandhang dening mripate manungsa iku bisa diarani tunanetra. Cacad mripat kang kalebu tunanetra yaiku picek, kera, picek, kiyer, sipit, lan mendolo. Sakabehe iku mau kalebu tunanetra utawa kurang ing mripat kang ditandhang dening manungsa. Saka jlentrehan iku bisa dingerteni yen picek iku kalebu cacade mripat kang ditandhang dening manungsa.
Adhedhasar tabel ing ndhuwur bisa dingerteni yen tembung tunanetra iku luwih apik tegese lan luhur drajate tinimbang tembung picek, jalaran tembung picek dirasa ngasorake wong kang nandhang cacad ing mripat. Bisa dingerteni kaya mengkono jalaran ndeleng tandha kang ana ing fitur-fiture tembung tunanetra lan tembung picek. Tembung tunanetra dirasa luwih aweh pakurmatan marang wong kang nandhang cacad ing mripat, saengga ing fitur pakurmripat (a) mawa tandha (+). Saliyane iku panyebute penganggone tembung tunanetra dirasa ngluhurake status sosial utawa pangkat marang wong kang nandhang cacad utawa tuna ing mripat, saengga ing fitur status sosial (pangkat) mawa tandha (+). Dene penganggone tembung picek dirasa ora ngurmati wong kang nandhang cacad ing mripat, saengga ing fitur pakurmatan (a) mawa tandha (-). Banjur ing fitur status sosial (pangkat) tembung picek mawa tandha (-) jalaran penganggone tembung picek dianggep ora ngajeni lan dirasa ngasorake wong kang nandhang cacad utawa tuna ing mripat. Mula saka iku penganggone tembung picek kanggo nyebutake arane panandhange manungsa kang ora bisa ndeleng karo-karone iku dirasa kasar, ala, sarta luwih asor drajat lan tegese utamane ing jaman saiki.
b. Owah-owahane Tegese Tembung Saya Asor Awujud Kahanan
Owah-owahane tegese tembung saya asor awujud kahanan yaiku owah-owahane tegese tembung saya asor kang mratelake kahanane samubarang, kayadene mratelake kahanane barang lan kahanane manungsa. Jalaran ing sumber dhata mung tinemu kahanane manungsa saengga mung mratelake kahanane manungsa wae. Owah-owahane tegese tembung saya asor awujud kahanan iku dumadi saka anane tetembungan kang mratelake kahanane manungsa kang dianggep lan dirasa nduweni teges ala utawa asor, saengga diowahi kanthi tetembungan kang luwih apik utawa luwih luhur saka tetembungan kang dianggep ala utawa asor iku mau. Bisa kaya mengkono jalaran tetembungan kang dianggep lan dirasa nduweni teges sarta drajat ala utawa asor mau bisa nyinggung pangrasane wong liya lan ora aweh kurmat marang kahanane wong liya sing pangkate luwih luhur saka wong liyane kayadene pejabat lan sapanunggale. Kahanane manungsa iku ana kang bisa dideleng dening mripat lan ana kahanane manungsa kang ora bisa dideleng dening mripat. Mula saka iku owahowahane tegese tembung saya asor awujud kahanan iku diperang dadi loro yaiku kahanan kang kasat mripat lan kahanan kang ora kasat mripat.
(1) wuda blejet lan tanpa bus


text:
Kutha Tegal iku kutha ing Jawa Tengah. Kutha iki naté dadi cikal-bakal ngadeke Korps Marinir kaya déné kang kacathet ing Pangkalan ALRI Tegal kanthi aran Corps Mariniers, tanggal 15 November 1945. Kutha Tegal winatesan karo Kabupatèn Brebes ing sisih kulon, Laut Jawa ing sisih lor, lan Kabupatèn Tegal ing sisih wétan. Wetone Kutha Tegal ya iku 12 April 1580.
Kutha Tegal mangembang tumuju arah kidul ana ing tlatah Kabupatèn Tegal, yakui ing Kacamatan Dukuhturi, Talang, Adiwerna lan Slawi.

dataset: uonlp/CulturaX


Discussion in 'Regional' started by Dinan gultom, Apr 23, 2015.
Ayo gath...ajar mining....., gen cepet oleh profit okeh......
Iyoo mbok kulo diajari carane mining..mas bondokumpeni sampun mulae mining? Kulo namung tesih maen paucet2 niki...
Bukan Asli Jogja,, tapi tinggal di kota jogja.. Boleh gabung??? Heheehe
Jelas boleh atuh gan...., mangga sok dilanjutken....
aku gur murid e mbah @bondhokumpeni og...
lha sakmeniko mawon sampun atusan jhe um wkwkwkwk
Ok gan,, thanks.. Asli, bagi ane rata-rata orang jogja itu ramah.. tapi entah kenapa beberapa lama ini kok rasanya anak mudanya agak kendor gitu sama orang lain yang belum mereka kenal,, kelihatannya kok nunduk ke smartphone semua yah?? hihihi Tapi ane pernah ke malioboro itu,, jalan sendirian pagi-pagi waktu belum ada toko yang buka.. saya coba istirahat bareng bapak-bapak tukang becak di sana,, alhamdulillaah.. dikerumuni warga ujumgmya,, ane dikeroyokin pake cerita,, ceritanya tentang kearifan lokal jogja istimewa,, sayangnya masih pke bahasa jawa, tingkat tinggi malah Tapi ane masih sedikit mengerti lah,, karena mereka juga sering menanyakan kembali seberapa besar yang dapat saya tangkap.. Itu benar-benar pengalaman terbaik sejauh ini.. Malah klo saya naik Trans Jogja, hadeuh.. itu wajah penuh pengasingan klo menurut saya..
golek panggonan mas, tak ewangi sitik2 mengko. biar guyup rukun seduluran bitcoiner jogja
haio..., monggo di koordinir....., niku mas anamz/nopo dulur ingkang lenggah tengah kota saged koordinir.... awak ku pinggir kota je, menopo diabsen disik...
hu uh abses sekalian ninggal nomor hp, syukur2 ono WA ne iso lanjut gawe group WA
0852-9279-1234 [posisi depan kampus UMY] iso di lihat di map avanpay.net
monggo sedulur2 sedoyo, kulo daftar nggih.
monggo dipun inbox dateng kulo menopo um avan kalian um alif moekti supados gampil lehe ndata. yen sampun mangke saged dipun add dateng WA kagem nambah seduluran.
sementara sik sampun bergabung di grup WA wonten kulo, um avan, um mahend (tama), um alif moekti, um irawan, kalian meniko kulo kesupen asmanipun sinten nanging nomor hapenipun 4 digit terakhir yaitu 3411 <== meniko nomoripun sinten nggih?
matur nuwun sakderengipun.
wahahaha, rame ikih.
sakderengipun, sumonggo pinarak lenggah.
lan monggo ndang digawe kopine, wkwkkwkwkw
#kaboer
iiissshhh nakal yo, tak kandakke um avan lho
mas avan tasih neng ngajeng UMY?
edit wes dijawab og pye...
kulo gabung nggih om, nomer kulo niko om irawan gadhah...
siap um @irawan, monggo um, sedulur liane podo dateng pundhi nggih?
irawan was last seen: Nov 17, 2015
ra tau login forum, kae login e neng chatroom
wkwkwkw konangan yo um wkwkwkw
mengko bengi nek neng chatroom nongol, omongke wae akun e forum request deleted, ra tau dibukak soale, wkwkwk
ojo um, eman2, nggo nduwen2 wkwkwkw
hadir dari daerah jln monjali dan denggung


text:
, kang tinemu ana ing dalaning kabeneran.
32 Wong kang sabar iku ngluwihhi pahlawan, wong kang bisa ngereh awake, iku ngluwihhi wong kang bisa ngrayud nagara.
33 Undhi kabuwang ing pangkon, nanging sakehing putusane iku saka Sang Yehuwa.
17 1 Pilih roti garing sairis kanthi tentrem, tinimbang mangan daging saomah kanthi crah.
2 Rewang kang mawa budi iku bisa ngereh marang anak kang mirangake, malah melu oleh warisan bebarengan karo para sadulure bocah iku.
3 Kowi iku kanggo ngejer salaka lan prapen kanggo ngejer emas, nanging Pangeran Yehuwah kang ndadar ati.
4 Wong kang nindakake piala nggatekake lambe duraka, lan wong cidra nilingake kupinge marang ilat kang gawe cilaka.
5 Sing sapa nyampahi marang wong miskin iku ngala-ala marang Kang Nitahake, serta kang bungah marga ana kacilakan iku mesthi bakal nampani paukuman.
6 Makuthaning para wong tuwa iku anak-putune, lan kang minangka kaurmatane anak-anak iku para leluhure.
7 Wong gemblung iku ora pantes nglairake tembung-tembung kang apik, mendahane maneh wong luhur ngucapake tembung cidra.
8 Atur-atur iku tumrape kang ngaturi kaya sesotya adi, menyanga ngendi bae parane, tansah oleh kauntungan.
9 Wong kang nasabi kaluputan iku ngupaya sih, nanging sing sapa ngudhal-udhal prakara iku misahake pamitran.
10 Srengen sapisan tumrap wong kang mawa budi, rumasuke luwih jero tinimbang karo wong goblog digitik rambah ping satus.
11 Wong duraka iku mung tansah golek piala, nanging kongkonan kang tanpa welas bakal nekani wong mau.
12 Milaur kepranggul bruwang wadon kang kelangan anake, tinimbang karo kepethuk wong gemblung klawan bodhone.
13 Sing sapa males piala marang kabecikan, piala ora bakal sumingkir saka ing omahe.
14 Miwiti grejegan iku kaya mbedhah bendungan, mulane mundura sadurunge wiwit grejegan.
15 Mbenerake wong duraka lan ngluputake wong bener, iku karo-pisan nistha tumrap Pangeran Yehuwhah.
16 Apa gunane wong gemblung nggegem dhuwit kanggo tuku kawicaksanan, sabab wong iku tanpa budi?
17 Mitra iku ing samangsa-mangsa ajeg bae katresnane, lan dadi sadulur ing sajroning kasusahan.
18 Wong kang tanpa budi yaiku wong kang nganakake pasarujukan, kang saguh nanggung pepadhane.
19 Wong kang dhemen grejegan iya seneng marang panerak,
lan sing sapa mbecikake lawange iku ngupaya karusakan.
20 Wong kang atine cidra ora bakal nemu kabegjan,
 kang dursila ilate bakal tumiba ing bilai.
21 Sing sapa duwe anak gemblung, iku prihatin,
 lan bapakne wong bodho sepi ing kabungahan.
22 Ati kang bingar iku minangka obat kang manjur,
 nanging ilanging semangat iku ngroposake balung.
23 Wong duraka nampani besel saka ing kanthong,
 kanggo ndhoyongake kaadilan.
24 Wawasane wong kang duwe pangreten iku tumuju marang kawicaksanan,
 nanging mripate wong gemblung klambrangan tekan ing pungkasane bumi.
25 Anak kang gemblung iku gawe laraning atine bapakne,
 lan prihatine biyunge.
26 Ndhendha wong bener iku tindak kang luput,
 lan nggitiki wong luhur iku uga ora patut.
27 Wong wasis iku bisa ngampet tembunge,
 serta wong kang duwe kapinteran iku sareh ing budi.
28 Uga wong bodho manawa anteng iya bakal dikira wicaksana,
lan manawa ngingkemake lambene iya
dikira duwe kapinteran.
1 Wong kang ndhewe, iku ngupaya
pepenginane,
saben panimbang njalari nepsune.
2 Wong gemblung iku ora seneng marang
pangreten,
mung dhemen njereng isining atine.
3 Samangsa duraka iku teka, tindak
ngremehake uga teka ngetutake,
sarta cacad iku dibarengi pamoyok.
4 Tembunging cangkeme wong iku kaya
banyu kang jero,
nanging sumber kawicaksanan, iku kaya
kali kang mili.
5 Ora becik ngeloni wong duraka,
kalawan nampik wong bener ana ing
pangadilan.
6 Lambene wong gemblung njalari pasulayan,
sarta cangkeme bengak-bengok njaluk
digitiki.
7 Wong gemblung nemahi karusakan marga
saka cangkeme,
sarta lambene dadi kala tumrap nyawane.
8 Tembunge wong mitenah iku kaya panganan
kang enak-enak,
kang lumebu ing sajroning ati.
9 Wong kang kesed sajroning nindakake
pagaweane,
iku wus dadi sadulure juru pangrusak.
10 Asmane Pangeran Yehuwah iku menara
kang santosa,
wong bener padha ngungsi mrono temah slamet.
11 Tumrape wong sugih kutha kang santosa iku raja-darbeke, dirasa kaya balowarti kang dhuwur.
12 Lumuhur-luhur pepucuking karusakan, nanging andhap-asor iku margane kajen.
13 Manawa wong mangsuli sadurunge ngrungokake, iku bodho sarta cacad.
14 Kencenging ati marakake tahan nandhang sangsara, nanging sapa kang bisa mulihake semplahing ati?
15 Atine wong pinter ngolehake kawasiswaan, lan kupinge wong wicaksana ngupaya kapinteran.
16 Ganjaran ngomberake dalane wong, lan nglantarake marang ing ngarsane para wong luhur.
17 Kang guneman dhisik ing sajrone para padu, kaya-kaya iku kang bener, nanging bareng ana wong liya kang teka, prakarane banjur dititipriksa.
18 Tibane undhi mungkasi pepadon, serta ngrampungake prakara ing antarane wong-wong kang nduweni pangwasa.
19 Sadulur kang diserikake atine, luwih angel dicedhaki katimbang karo nyedhaki kutha kang santosa, lan crah iku kayadene slaraking gapurane beteng.
20 Wetenge wong iku diwaregi klawan asile cangkeme,
 lan diwaregi dening pametune lambene.
21 Pati lan urip padha kawengku ing ilat,
 sapa kang seneng mratak-mratakake, iku mesthi mangan wohe.
22 Sapa kang oleh jodho iku nemu bab kang becik,
 serta oleh sihe Sang Yehuwhah.
23 Wong miskin memelas celathune,
 nanging wong sugih songol wangsulane.
24 Ana kanca kang marakake sangsara,
 nanging uga ana mitra kang rumakete ngungkuli sadulur.
19 1 Luwih becik wong miskin kang kelakuane resik,
 tinimbang karo wong cidra lambene lan gemblung.
2 Tanpa kawruh kasregepan uga ora maedahi,
 serta kang kesusu iku bakal


text:
Gedhangan iku désa ing Kacamatan Cepaga, Kabupatèn Boyalali, Jawa Tengah.
Réferènsi
Désa ing Kabupatèn Boyalali
Désa ing Jawa Tengah
Cepaga, Boyalali


text: Ing acara kasebut, fusi kasebut ora kedadeyan ing wektu sing suwe, tulang rusuk mbenerake bus plastik. Kanggo iki, piring polietilen khusus dipanaskan ing banyu panas lan dianggo menyang dhadha ing wilayah fraktur, ngowahi bentuke ing pinggir awak. Banjur, kanthi nuthuk kulit nganggo jarum bedhil semi-oval, lapisan kasebut disegel. Ban dibusak sawise 3 minggu.


awontênaning bêndungan sêgantên ing nagari Walandi. Inginggil punika gambar bêndungan ing Zuiderzee, nalika nuju dipun rawuhi ing Paduka Pangeran Hendrik.
Bêbaya kêluwèn ing Jêpan sampun jumanggut. Wontên pawartos ing Jêpan katingal sulak-sulakipun badhe awis têdha. Parentah angangkat commissie mêndhêt saking para ambtenaar ingkang sagêd-sagêd saking golongan departement warni-warni, anindakna rekadaya pitulungan. Kajawi punika supados tumuntên damêla palapuran ing bab kawontênanipun golongan têtanèn.
--- 756 ---
Wêwaosan
Kêlêm ing Katrêsnan
15
Radèn Sumarta botên mangsuli, lajêng ambopong anakipun saking kretan, dipun èngklèk-èngklèk saha lajêng kabêkta dhatêng panggenaning mitra-mitranipun. Nanging sarèhning anggènipun Radèn Sumarta ambopong anakipun wau botên srêg têrus ing manah, pun lare inggih kraos, mila malah saya sêru panangisipun. Nonah kantor pos sarêng sumêrêp Radèn Sumarta ambopong anakipun lajêng kêplok-kêplok saha lajêng anggarap makatên: Galo, galo, babu anyar. Apa nyonyahe lagi kasêngsêm maca, dene nganti lali anake.
Nyonyah guru nyambêti: Ora, nyonyahe lagi dandan saiki rak nuju wayahe wong dolan-dolan.
Ing ngriku Radèn Sumarta mangsuli kalincutan kalihan ambopong anakipun wira-wiri lumampah: Iya kaya mangkene iki kaanane uripku sabên dina. Ing kene ana wong wedok loro, wong lanang siji, kabèh padha nyambutgawe, bocah siji bae nganti kapiran. Nanging wong liya ngira yèn ing kene iki kaswargan.
Pancèn sampun dados padatan, lare dipun jak ing tiyang sêpuh, ingkang manahipun botên rêna, raosipun ugi nêrusi dhatêng larenipun. Mila tumrapipun Suwita, lare ingkang pancèn botên kulina dhatêng bapa, panangisipun saya jêmpling-jêmpling, badanipun mobat-mabit kalihan jêrit-jêrit sarosanipun.
Nalika Suwita nuju nangis kados makatên punika, Radèn Ngantèn Sumarta nglêrêsi malêbêt dhatêng griya, mirêng cêtha panangising anakipun. Sarêng Radèn Ngantèn Sumarta mirêng tangising anak kados makatên punika, ical ajrih tuwin isinipun, sandhanganipun katingal sarwa rêgêd, lajêng mêdal nêdya nulung, tanganipun kalih kaacungakên. Saking rêgêding wujudipun, mèmpêr manawi Radèn Ngantèn Sumarta dipun wastanana rencang.
Radèn Ngantèn Sumarta pancèn sampun ical samar tuwin isinipun, botên pakèwêd ngatingalakên badanipun ingkang sakalangkung rêgêd wontên sangajênging tamu Walandi. Nanging saupami botên kêtarik saking nangising anak, sanadyan dipun epahana pisan, môngsa puruna ngatingal wontên sangajênging tamu, malah sanadyan padintênan pisan, manawi nuju wontên pawon mangangge kados makatên, botên nate purun mêdal.
Nêpsunipun Radèn Sumarta dhatêng anak tuwin dhatêng rencang, saya wêwah malih sarêng sumêrêp ingkang èstri mêdal amangangge kados makatên, malah lajêng dipun ujar-ujari sapurun-purunipun. Radèn Sumarta botên pakèwêd ngujar-ujari bojo wontên sangajênging tamu. Para tamu wau sarêng mirêng ucap ingkang botên sae, malah lajêng rumaos sami lingsêm piyambak.
Radèn Ngantèn Sumarta kèndêl tuwin tumungkul kemawon, namung luhipun carocosan. Suwita sarêng dipun bopong ibunipun lajêng kèndêl panangisipun, kados mangrêtos gadhah wêlas dhatêng biyung. Wusana Radèn Ngantèn Sumarta lajêng wangsul dhatêng pawon kalihan ambopong anak.
Wangsulipun Radèn Ngantèn Sumarta kanthi karaos-raos ing manah, ngantos kawêdal tangisipun wontên ing salêbêtipun lumampah, kanthi nyawang anakipun ingkang katingal taksih kêsêsêgên. Radèn Sumarta taksih ngêtut wingking kalihan angungêl-ungêli sapurun-purunipun. Punika nama kranjingan.
Ing kala punika Radèn Ayu Prawira wontên salêbêting griya, punapa kawontênanipun ing jawi sumêrêp sadaya. Sadumugining pawon lajêng ngrangkul putranipun mantu tuwin wayahipun kalihan muwun, wusana ing pawon rame kèbêkan tangis. Mêmêlas.
Botên dangu Siman katingal angladosakên wedang dhatêng ngajêngan. Radèn Sumarta kèndêl kemawon. Dene sababing kèndêl wau, jalaran saking taksih nêpsu, punapa jalaran saking kêduwung, botên kasumêrêpan.
Lêlampahan ingkang kados makatên punika tumrap para tamunipun sami ngraosakên botên sakeca, sadaya sami tumut kèndêl tanpa ngucap, satêmah ngicalakên raos badhe bingah-bingah. Radèn Sumarta sasampunipun ngacarani para tamunipun sami ngunjuk wedang, inggih lajêng sami ngunjuk sêsarêngan.
Ngantos dangu botên wontên ingkang ngandikan. Wusana tuwan guru ningali jam saha lajêng wicantên dhatêng ingkang èstri: Mêngko bêngi aku kudu ngrampungake rêpote bocah-bocah, ulihe aja kasèp.
Nyonyahipun botên mangsuli, namung lajêng ngadêg kalihan ngacungakên tangan dhatêng Radèn Sumarta ngajak tabikan, dipun kanthèni wicactên:wicantên. Punika sampun dalu, sanès dintên pêpanggihan malih.
Tuwan guru inggih lajêng nungka tabikan. Nonah kantor pos katingal taksih linggih, nanging lajêng dipun ajak tabikan Radèn Sumarta kalihan wicantên: Seje dina têtêmonan manèh.
Nonah kantor pos nyandhak tanganipun Radèn Sumarta, ngêtrapakên tabik namung sêndhal pancing, sinarêngan ngawêtakên lambe ngandhap, kados padatan saradanipun tiyang èstri sugih wiraga. (Badhe kasambêtan)
--- [0] ---
[Iklan]
--- [0] ---
[Iklan]
--- [0] ---
Ôngka 51, 19 Sapar Dal 1863, 25 Juni 1932, Taun VII
Kajawèn


text:
ra Wong Agung, ugi dipun aturi.
Putri Cina saking adrênging manahipun tumuntên sagêda kapanggih kalihan Wong Agung, Wong Agung dipun dhustha kabêkta dhatêng ing guwa têngah wana. Balanipun Wong Agung gègèr. Umar Maya lajêng kesah madosi.
Putri Cina nglairakên saraosing manahipun dhatêng Wong Agung, nanging Wong Agung botên karsa mituruti karsanipun putri Cina awit sampun misuwur bilih sang putri badhe dados garwanipun ingkang rama Prabu Nusirwan, mila Wong Agung lajêng nyêbut ibu dhatêng sang putri.
Prabu Kewusnendar, ratu ing Yujana, mirêng bilih Wong Agung ical, lajêng mêpak bala badhe numpês mêngsahipun. Pêrang rame. Radèn Rustam kapupu ing prang.
Umar Maya sagêd kapanggih kalihan Wong Agung, lajêng sami mangsah prang. Prabu Kewusnendar kasoran lajêng têluk. Prabu Nusirwan mlajêng ngungsi dhatêng nagari Kaelani.
Dèwi Adaninggar (putri Cina)
Putri Cina botên kêndhak kasmaranipun dhatêng Wong Agung, lajêng pados margi sanès, sarana ngaturi rêruba dhatêng para garwanipun Wong Agung, ngantos dados kulina kados sadhèrèk.
Wong Agung lajêng nglurug dhatêng Kaelani, wontên ing margi badhe dipun cidra ing danawa plajêngan saking Jabalkap. Para danawa lajêng dipun sirnakakên dening putri Cina.
Ing Kaelani mirêng badhe kadhatêngan mêngsah, lajêng pacak baris, ingkang dados senapatinipun putrinipun Prabu Kelan Jajali, nama Dèwi Kelaswara. Dèwi Kelaswara ngêdalakên prajurit èstri. Campuh kalihan prajuritipun Wong Agung sakalangkung rame. Wong Agung ugi ngêdali, campuh kalihan Dèwi Kelaswara. Wong Agung dipun boyong dhatêng kaputrèn, wusana lajêng dados garwanipun. Umar Maya ingkang ningkahakên.
Prabu Kelan Jajali mirêng bilih ingkang putra dipun garwa Wong Agung, duka, nanging kasor yudanipun, lajêng têluk.
Para garwanipun Wong Agung mirêng bilih ingkang raka sampun dhaup kalihan Dèwi Kelaswara, kirang rêna manahipun. Ing wanci dalu putri Cina mlêbêt dhatêng kaputrèn Kaelani. Dèwi Kelaswara sawêg sare dipun larak mêdal. Dados prang. Putri Cina nêmahi tiwas. Putri Parangakik lan putri Karsinah badhe mbelani. Nanging lajêng dipun arih-arih dhatêng Dèwi Kelaswara. Layonipun putri Cina dipun sarèkakên ing nagari Parangakik.
Prabu Nusirwan mindha-mindha sudagar, tindak dhatêng nagari Cina badhe wêwadul. Dumugi ing nagari Mukub dipun begal ing rajanipun, nama Binti Bahran, Prabu Nusirwan botên dipun pêjahi, namung dipun pêndhêt rajabrananipun kemawon. Sang prabu kenging nglajêngakên lampah.
Pramèswari Mêdayin, mirêng sang prabu dipun begal wontên ing Mukub, lajêng mundhut tulung Wong Agung kapurih
nusul ingkang rama. Wong Agung sagah lajêng bidhal. Dumugi ing Mukub, Raja Binti Bahran dipun têlukakên, lajêng dipun jak nusul Prabu Nusirwan.
Prabu Nusirwan nglajêngakên tindakipun dhatêng nagari Cina. Ing samargi-margi tansah kawirangan, sampun ical sipating ratu. Dumugi ing nagari Cina dipun pupu randha sade roti.
Wong Agung tuwin Raja Mukub ugi sampun dumugi ing nagari Cina, ngèngèr dhatêng randha sade roti. Ing ngriku kapanggih kalihan Prabu Nusirwan. Nanging Prabu Nusirwan kasupèn babarpisan dhatêng ingkang putra. Wong Agung ugi botên walèh, awit pancèn nylamur.
Kacariyos Prabu Hong Tete, mirêng pawartos bilih ingkang putra Dèwi Adaninggar kapupu ing prang wontên ing nagari Kaelani, sangêt sungkawinipun. Ing sadintên-dintên tansah mêmuja ing dewanipun, inggih punika latu.
Wong Agung ngêdalakên mujijat, latu sêsêmbahanipun Raja Cina dipun pêjahi. Prabu Hong Tete lajêng têluk dhatêng Wong Agung.
Kacariyos Patih Cina ingkang ndhèrèkakên Dèwi Adaninggar, sampun wangsul dhatêng nagarinipun. Ngaturakên sadaya lêlampahanipun dhatêng Prabu Hong tete. Ing ngriku sang prabu sawêg pirsa, bilih ingkang ngêdalakên mujijat punika sajatosipun Sang Amir Ambyah. Sang prabu saya sangêt sungkêmipun dhatêng Wong Agung.
Ing nagari Kusnia Malebari, sang prabu sampun tampi sêrat panglamar saking Wong Agung, mundhut putrinipun ingkang nama Dèwi Kun Maryati badhe kadhaupakên kalihan Radèn Jayusman, putranipun Wong Agung patutan kalihan putri Parangakik. Panglamaripun katampèn. Mila garwa putranipun Wong Agung dalah para wadyabalanipun lajêng bidhal saking Kaelani dhatêng Malebari.
Wong Agung ugi lajêng bidhal saking nagari Cina badhe nêggani[3] dhaupipun ingkang putra. Prabu Hong Tete kintun rajabrana kathah dhatêng Malebari.
Kacariyos wontên raja turunan danawa saking Jabalkap, nama Prabu Kiswa Pangindrus, ing nagari Sindhang Dhayang, dipun tampik panglamaripun dhatêng Dèwi Kun Maryati, lajêng minta sraya dhatêng prabu Jablul Lawal ing nagari Dhayak Sêngari. Prabu Kiswa Pangindrus kapurih martapa.
Wong Agung sampun dumugi ing Malebari. Prabu Nusirwan têrus kondur dhatêng Mêdayin.
Prabu Sayid Ibnu Umar bidhal saking Kaos badhe dhatêng Malebari, lampahipun kasasar dhatêng nagari Sindhang Dhayang. Ing ngriku lajêng dipun cêpêng dhatêng Patih Bardas, kabêkta dhatêng puncak rêdi, dipun rut ing kajêng agêng. Wong Agung mirêng ingkang wayah kacêpêng ing mêngsah lajêng tindak madosi.
Kacariyos Dèwi Kelaswara ambabar miyos kakung, sang dèwi seda konduran. Jabangbayi dipun labuh dhatêng sagantên, dipun panggih dhatêng Dèwi Ismaya,


text: Ora ana banyu mili mandhuwur = watak iku tumurun marang anak


Category Archives: BABAD CIREBON
BABAD CIREBON (BAGIAN III)
A S M A R A DA N A Warnanen wong Pakungwati Panembahan Girilaya naban tahun sesebane hing ngarsa Sunan Mataram naban mangkati ngetan wulan sapar layen rawuh tanggal ping nem Rabiulawal. Nuju unining Sakati sabab hing Praja Mataram hing tanggal ping nemunene Sekati dugi hing Iplal kempeling para Raja kang seba ana hing riku …
BABAD CIREBON (BAGIAN II)
DANDANGGULA Warnanen inkang winuri-wuri Jeng Suhunan Jati ingkang tadak ingkang mrena aneng Cerbon sinerat saking luhur martabate agung kang Wali ya Syeh Wali Akbar sinebet Sinuhun duk gagarwa jajaka lara Nyi Mas Babadan gabug boka mutrani takdir Allah tanggala. Dupi garwa ingkang amutrani Nyai Rarapi putranira Syeh Datuk kapi namane kakalih putranipun kang satunggal den …
BABAD CIREBON (BAGIAN I)
DANDANGGULA Pan Sinegeg wau hingkang banting diri ingkang kocap ingkang para Oliya woes prapta hing Goenoeng Cerme sampun musti hing pangestu tanpaliyan dinungnung kapti anging Allah tangala tarkinning pandulor Sultan Demak dadya ika peteng ribet hing wengi kaliwat dening tingkah anjandung mratuwa. Sunan Jati tan samar lamonning ingkang mantu anjangdung mastaka adan mijos kadikane luwih …


text:
ahaken pajegipun dados selangkung reyal. Pajeg menika mingga nalika Rara Mendut saged nyagahi pajegipun Tumenggung Wiraguna.
Nalika wonten ngaben jago, Rara Mendut boten nginten bakal kepanggih priya ingkang dados idaman. Priya menika Pranacitra, minangka putra ontang-antingipun randha Singabarong wonten ing dhusun Batakenceng ingkang sampun kondhang sugihipun. Pranacitra tumut ngaben jago wonten ing Kawiramantren
dipunrencangi baturipun Blendhung saha Jagung. Saderengipun ngaben, Pranacitra kaliyan Rara Mendut kepanggih lajeng sami kesengsem.
Sasampunipun ngaben, Pranacitra mundhut tegesan malih. Rara Mendut ngaturaken tegesan ingkang kasempilaken seratan ngengingi kawontenanipun. Seratan menika wosipun nyuwun Pranacitra supados sandiwara dados abdinipun Tumenggung Wiraguna, lajeng piyambakipun goroh nyagahi dados selir, ancasipun boten ewed anggenipun pepanggihan. Wonten seratan menika, Rara Mendut nedahakan kasetyan rila pejah sesarengan. Salajengipun Pranacitra nyagahi panyuwunan kanthi suwita ing katumenggungan.
Pranacitra dados tiyang kapitadosanipun Tumenggung Wiraguna, satemah gadhah kalodangan kangge mbeta Rara Mendut. Lampahanipun dereng mujur, nalika wonten ing griyanipun Pak Bekel, utusanipun Tumenggung saged manggihaken. Pranacitra dipunuwalaken dening para punggawa, menawi Rara Mendut kabela wonten ing ngarsaning Tumenggung lajeng dipunpilara dumugi tatu. Pranacitra paring ubaya badhe mbeta Rara Mendut ing wanci dalu.
Ing wanci dalu, Pranacitra saged mbeta Rara Mendut dipunbiyantu para Punggawa ingkang sampun pikantuk arta. Tumenggung mangertos kekalihipun uwal saking Kawiragunan, lajeng dhawuh dhateng para abdi madosi Rara Mendut saha Pranacitra. Rara Mendut saha Pranacitra kecepeng nalika nitih baita wonten ing lepen Oya. Rara Mendut dipunbeta wonten ing kamar sisih wetan, dene Pranacitra wonten ngarsanipun Tumenggung.
Tumenggung bikak curiganipun, lajeng nyudukaken wonten ing jajanipun Pranacitra. Pranacitra njerit mawi nyebat namanipun Rara Mendut. Rara Mendut
mireng saha sumerep kawontenanipun Pranacitra ingkang sampun pejah, enggal nrajangaken badanipun wonten ing curiga ingkang taksih pasang. Rara Mendut ambruk ing sandhingipun Pranacitra. Pungkasanipun cariyos, Tumenggung kemutan dhateng katresnan kekalihipun. Tumenggung nyagahi kekajengan kekalihipun inggih menika dipunsarekaken wonten ing setunggal luwang.
b. Ringkesaning Isi Novel Katresnan Donja Akerat.
Eng Tai menika putri ontang-antingipun sodagar sugih wonten ing kampung Ciukketeng kitha Wacu. Wonten ing jamanipun, ngangsu kawruh boten limrah dhateng tiyang putri. Ananging Eng Tai gadhah kekajengan ngangsu kawruh kanthi cara memba dados kakung. Nalika taksih mlampah tumuju papan paguron Hang Cu, piyambakipun kepanggih mitranipun inggih menika Sam Pek saha Su Kyu wonten ing prapatan kitha Buciu. Eng Tai rumaket sanget kaliyan Sam Pek amargi piyambakipun kesengsem.
Sasampunipun dumugi ing papan paguron Hang Cu, kekalihipun nunggal kamar. Supados boten kewiyak wadinipun, Eng Tai damel pranatan saha jarag pranatanipun piyambak. Supados boten pakewuh memba, Eng Tai damel dora sembada wonten ing papan pakiwan. Nalika pinuju sedekah pasarean, para murid pikantuk libur tigang dinten. Eng Tai kaliyan Sam Pek sesarengan tindhak ing taman kitha. Eng Tai tansah damel pasemon saha pralambang, ingkang suraosipun supados Sam pek mangertos menawi piyambakipun wanodya. Sam Pek boten mangertos kekajenganipun Eng Tai. Nalika wonten mliwis sajodho ingkang nuju pepasihan, Eng Tai keprana sanget manahipun. Eng Tai miyos tembung supados piyambakipun kaliyan Sam Pek saged kados mliwis menika, nanging malah
dipunsendu dening Sam Pek rehne sami dene kakung boten saged kadadosan. Wonten ing klentheng ingkang wonten reca Bu Ciu, Eng Tai miyos tembungipun malih, ingkang suraosipun supados ing wingking Sam Pek dados jodhonipun. Sam Pek dereng mangertos menawi Eng Tai wanodya. Nalika Eng Tai bikak benikipun, ketingal tandha wanita. Sam Pek kaget sanget saha bingung mangertos sejatosipun Eng Tai.
Wusananipun, Sam Pek kaliyan Eng Tai wangsul ing papan paguron. Ananging dereng dangu ketungka kalih baturipun inggih menika An Tong kaliyan Jin Sim, ngaturi Eng Tai wangsul saking dhawuhipun tiyang sepuh. Nalika badhe wangsul, Eng Tai paring piweling sajroning sedasa dinten supados Sam Pek rawuh ing griyanipun kepanggih tiyang sepuh saperlu nglamar. Anggenipun paring ancer-ancer ngangge sekar ingkang damel panduduting manah, satemah ndadosaken Sam Pek luput anggenipun narima ancer-ancer. Wiwit pisah kaliyan Eng Tai, Sam Pek nandhang kasusahan lair batos.
Sam Pek rawuh tigang dasa dinten, satemah rawuhipun tanpa gawe. Eng Tai sampun kamar Ma Cun inggih menika senapatinipun Sang Prabu wonten ing Tiongkok. Boten kiyat nandhang kuciwa lajeng gerah, Sam Pek nyerat layang dhateng Eng Tai ingkang ndadosaken manahipun Eng Tai tumut sisah. Eng Tai mangsuli layangipun ingkang wosipun mugi-mugi enggal waluya saha paring piweling menawi sampun takdiripun Sam Pek, supados dipunsarekaken wonten pinggir margi prapatan madhep mangetan kapasang maesan biru, sineratan ingkang cetha supados gampil madosi.
Sampun takdiripun Sam Pek, piyambakipun dipunsarekaken kados dene welingipun Eng Tai. Nalika Eng Tai badhe ijab kaliyan Ma Cun, suksmanipun Sam Pek nagih ubaya. Eng Tai enggal sembahyang supados suksmanipun Sam Pek saged ical. Awit saking menika, Eng Tai ngraos sisah. Eng Tai ngudarasa nyuwun dhateng biyungipun supados sasampunipun ijab, dipunarak saha mandheg wonten ing pasareanipun Sam Pek saperlu badhe sembahyang.
Ubarampe sembahyang sampun samekta. Eng Tai wiwit sembahyang, nanging sitinipun pasarean menika bikak. Eng Tai manjing wonten ing sajroning pasarean. Sanadyan


text:
Gondangmanis kuwe salah siji desa nang Karangpandan, kabupaten Karanganyar, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


Troll
Troll iku makluk buas sajenis raseksa jroning crita-crita rakyat Skandinavia. Troll urip ing guwa-guwa sing jero lan peteng, utawa ing njero lemah. Troll ukuranné luwih gedhé tinimbang manungsa lan duwé tenaga sing gedhé. Karakter Troll mèmper karo Ogre (lafal: O-gêr) jroning crita rakyat Inggris.
Jroning crita-crita fiksi fantasi utawa permainanan, karakter Troll asring disilih minangka karakter pandhukung. Jroning crita The Lord of The Rings, Troll digunakaké minangka tenaga pangangkut beban sing abot utawa minangka wadyabala pangrusak saka karajan pepeteng Mordor. Bebarengan para Orc, Troll nyerang karajan Gondor. Jroning crita Harry Potter, Troll minangka makluk raseksa sing dikurung ing ngisor lemah.
Artikel punika taksih tulisan rintisan (stub). Sinten kémawon ingkang kersa mbenakaken, sumangga kémawon.


text: Ono sing apik, sayange jarang. Luwih akeh sing koyok sampeyan tulis iku. Iki diwoco pak Lurah & pak Camat lho, mengko dikandakno bu camat nang bu walikota. hehehe


text: Bakalan iku désa ing kacamatan Dhukuhseti, Kabupatèn Pathi, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.


text: ?O nggih, yen ngoten welinge, ning kula tak criyos kalih sampeyan nggih mas Marjo, mangkeh diaturke mas Sigit. Nek esuk niki, mangke jam sedasa, kula ajeng ndherekake pimpinan kula blanja, sing ajeng ngge setaun swargi garwane njing emben niku. Sak derange ajeng teng hotel Arumdalu mapak sedhereke sing saking Jakarta ajeng rawuh teng ndaleme, ning njujuk hotel kalih istirahat.?


text:
Prastawa
Lair
Séda
879


text: Wuar Labobar kuwe salah siji kecamatan nang , Maluku, Indonesia.


text:
|----------------|-----------------|-----------------------------|---------------------|
| {tak-/-(a)ké} | [taʔbʰalekʔake] | [taʔbʰalekʔakən] | [takbʰalekake] | Panjenengan kunduraken |
| {kok-/ana} | [kɔʔdʰɛlehnɔ] | [dʰidʰɛlehkənmariŋkowe] | [kɔkdʰɛlehnɔ] | Panjenengan sukakaken |
Miturut Sasangka (2001: 75) wuwuhan bebarengan utawi konfiks kaperang dados kalih, inggih menika wuwuhan bebarengan rumaket lan wuwuhan bebarengan tan rumaket. Wuwuhan bebarengan rumaket inggih menika wuwuhan ingkang mapan wonten ing tembung lingga kanthi rumaket utawi serentak. Ingkang dipunmaksud rumaket inggih menika ater-ater lan panambang kedah kaimbuhaken ing tembung lingga kanthi sesarengan, boten saged kapethil-pethil utawi boten saged kapisah-pisah. Wuwuhan rumaket menika ugi kasebut konfiks. Wuwuhan sesarengan ing basa Jawi inggih menika {ka-/-an}, {ke-/-en}, {pa-/-an}, {paA-/-an}, lan {pra-/-an}.
Gegayutan bab basa Jawi minangka basa baku, Kartomihardjo (1981: 61) ngandharaken bilih basa baku sejatosipun boten sanes inggih salah setunggalipun variasi utawi dialek ingkang dipunakeni dening sedaya masarakat ingkang ngginakaken variasi menika. Basa baku limrah kaginakaken ing kawontenan resmi ingkang padatanipun ing sesambetan formal, inggih menika sesambetan ingkang boten akrab. Miturut Adisumarto (1993: 37) basa baku inggih menika basa utawi dialek ingkang sampun dipuntampi dipunangge ing kawontenan resmi.
Jumbuh kaliyan pamanggihipun Chaer (2006: 4) ingkang dipunmaksud basa baku inggih menika salah setunggalipun *ragam* basa ingkang dipundadosaken pokok, dhasar ukuran utawi *standar*. *Ragam* basa menika asring dipunangge ing.
a) *Komunikasi resmi*, inggih menika ing serat *resmi*, serat *dinas*, *pengumuman-pengumuman* ingkang dipunwedalaken *instansi resmi*, *perundang-undangan*, *penanaman*, lan *peristilahan resmi*, lsp.
b) *Wacana teknis*, kados ta ing lapuran *resmi*, *karangan ilmiah*, buku pasinaon, lsp.
c) Pangandikan ing ngajengipun priyantun kathah, kados ta ing ceramah, kuliah, *khotbah*, lsp.
d) Pangandikan kaliyan priyantun ingkang dipunurmati, dipunajeni, lsp.
Saking andharan ing ngingggil saged dipunpundhut dudutan. Dudutanipun inggih menika basa baku priyantun Jawi inggih menika Basa Jawi *Standar*, amargi basa menika ingkang langkung alus menawi katandhingaken kaliyan *dialek* basa Jawi sanesipun, lan jumbuh kaliyan pandom basa Jawi ingkang wonten. Ing panaliten menika basa Jawi *Standar* dipunginakaken srana tetandhingan kaliyan basa Jawi *dialek* Surabaya ingkang kaginakaken ing kempalan *video youtube* anggitanipun *beauty vlogger* Ini Vindy.
5. Basa Jawi *Dialek* Surabaya
*Dialek* Surabaya utawi asring kawastanan basa *Suroboyoan* inggih menika salah setunggalipun *dialek* basa Jawi ingkang dipunlesanaken ing Surabaya lan sakiwa tengenipun. *Dialek* menika ngrembaka lan dipunginakaken dening masarakat
Surabaya lan sakiwa tengenipun. Menawi kawawas saking struktural basa, basa Suroboyoan saged winastan basa ingkang paling kasar. Sinaosa mekaten, basa alus taksih dipunginakaken dening saperangan priyantun Surabaya minangka wujud urmat dhateng priyantun sanes. Ananging panganggening basa Jawi alus (madya ngantos krama) ingkang kaginakaken ing Surabaya boten sealus basanipun priyantun Jawa Tengah menapa mailh menawi katandhingaken kaliyan basanipun priyantun Ngayogyakarta lan Surakarta.
Watesing tlatah panganggenipun dialek Suroboyoan kinten-kinten ngantos tlatah kidul Perak (Kab. Jombang ngantos Tanjung Perak ing Surabaya). Tlatah Perak ler taksih ngginakaken dialek Surabaya, dene Perak kidul sampun ngginakaken dialek kilenan. Malang (saperangan daerah ing tlatah Kabupaten lan kitha Malang ugi ngginakaken dialek Surabaya). Tlatah saleripun Madura, saperanganipun priyantun Madura saged ngginakaken dialek menika kanthi sae. Tlatah kilen inggih menika talatah Gresik, talatah Lamongan. Perangan wetan dereng dipunmangretos kanthi pesthi, ananging ing sadawanipun pesisir tengah Jawa Timur, (Pasuruan, Probolinggo ngantos Banyuwangi) dialek menika ugi kathah dipunginakaken. (_URL_
Priyantun Surabaya asring ngginakaken partikel rek minangka ciri mirunggan piyambakipun. Partikel menika saking tembung arek, ing dialek Surabaya minangka gantosipun tembung bocah 'anak' ing basa Jawi Standar. Partikel sanes inggih
menika sih [sih] ing basa Indonesia sami kaliyan partikel sih [sih] ing dialek Surabaya.
Priyantun Surabaya ugi asring ngucapaken tembung titip dipunucapaken [tItp], /i/ dipunucapaken [I] lan tembung tutup dipunucapaken [totUp], /u/ dipunucapaken kados [o] ing tembung soto. Kejawi saking menika, vokal asring dipundamel hambat, kados ta tembung kaya asring dipunucapaken [koy?] tinimbang [koy] lan tembung bisa asring dipunucapaken [iso?] tinimbang [is].
Padatan sanes ing madyaning penutur dialek Surabaya inggih menika menawi mahyakaken konsep nyangetaken. Penutur dialek Surabaya ngginakaken penekanan ing tembung lingganipun tanpa dipunwuwuhi tembung sanget 'temen' ananging kanthi ewah-ewahan vokal tunggal dados vokal rangkep. Tuladhanipun kados ta, panas sanget asring kaucapaken puanas, pedhes sanget kaucapaken puedhes, enak sanget kaucapaken uenak utawi suedhep. Kejawi saking menika, ciri sanes saking dialek Surabaya inggih menika nalika ndhawuhi ngginakaken tembung kriya kanthi pungkasan panambang –na ingkang memper kaliyan panambang –ke ing basa Jawi Standar. Tuladhanipun: "Uripna (J


abu Suyudana ndhawuhake supaya Pandhita Durna kang madeg dadi senapati Kurawa.[1]
Lakon iki kondhang kanthi irah-irahan Karna Tandhing amarga Arjuna uga macak kaya Karna.
Dasanama[besut | besut sumber]
Dasanamané: Basukarna, Basusena, Bismanthaka, iya Suryatmaja utawa Suryaputra kang mengku teges putrané Bathara Surya.
Uga delengen[besut | besut sumber]
Pranala njaba[besut | besut sumber]
- Karna ing Bausastra Javanese Dictionary (bausastra.com)
Rujukan[besut | besut sumber]
- Pustaka, Balai. Serat Padhalangan Ringgit Purwa - 1930, 1932.


AL FAATIHAH ( BEBUKA )
Surat kaping 1 : 7 ayat
( Tumuruning wahyu ana ing Mekkah, tumurun sawuse surat Al-Muddatstsir )
1. Bismillaahir rohmaanir rohiim
2. Alhamdu lillaahi robbil 'aalamiin
3. Arrohmaanir rohiim
4. Maaliki yaumid diin
5. Iyyaaka na'budu wa iyyaaka nasta'iin
6. Ihdinash shiroothol mustaqiim
7. Shiroothol ladziina an'amta 'alayhim, ghoiril maghdhuubi ' alayhim waladh dhool-liin
Bahasa Jawa :
1. Kalawan asma Alloh kang Maha Murah ugi Maha Asih.
2. Kabeh pangalembana kagunganing Alloh Pangeran,
Sesembahaning ' alam jagad-rat pramudita.
3. Kang Maha Murah Maha Asih.
4. Kang Ngratoni ing dina Piwelas.
5. Namung dhumateng Paduka piyambak kita sami menembah ' ibadah,
saha namung dhumateng Paduka piyambak kita sami anyenyadhong pitulungan.
6. Dhuh Gusti Alloh, mugi Paduka paring pitedah ing kita sadaya lumampah wonten
ing margi ingkang leres.
7. Inggih punika margi, Agaminipun para tetiyang ingkang sampun Paduka paringi kani'matan,
sanes ingkang sami kabendon, tuwin sanes ingkang sami sasar.
Isi maksud ingkang wigatos ing Surat Al-Faatihah :
Intisari saking isinipun Al-Quraan punika sampun kaweca pokok-pokok ingkang
fundamentil wonten salebeting Surat Al Faatihah, kados kasebut ing ngandhap punika :
1. Bab 'aqoid utawi kaimanan ; punika kuwajiban ingkang wiwitan kaampil,
ingkang dipun da'wahaken dening junjungan kita Nabi Muhammad SAW,
makaten ugi dening para andika Rosul saderengipun. Ingkang baku inggih punika
'aqidah-tauhid ( memundhi saha mangeran namung dhumateng Panjenanganipun Alloh
piyambak )
'Aqidah-tauhid wau dados jejering piwucal Agami, sadaya para andika Nabi
Utusaning Alloh kautus ngampil tugas-pokok mbangun Tauhid ing Alloh,
sarta ngrebahaken sadaya kamusyrikan, ugi ngajak Ummatipun supados samia
'ibadah ( manembah ) ing Alloh piyambak, lan nilar sadaya brahalanipun.
2. 'Ibadah ; utawi ngumawula lan manembah ing Alloh, ingkang kuwajiban sadaya titah,
langkung-langkung manungsa ( sabab manungsa punika makhluk ingkang saged
damel kabudayan wonten ing ' alam donya ).
Ingkang baku wonten sekawan, inggih punika : Sholat, Zakat, Shiyam lan kesah Haji.
Saking ingkang baku kasebut, lajeng tuwuh 'ibadah memuji, ndedonga,
dzikir lan tafakkur utawi I'tikaf ing masjid.
Saking zakat lajeng tuwuh ' ibadah qurban sidqoh, wewehe lan tetulung ing sasaminipun,
lan saking Shiyam tuwuh watak Wira'i (mboten ndremis lan mboten kathah sesambat )
sumingkir saking ingkang nama lelangkungan ( gesang prasaja ).
Lajeng saking Haji tuwuh semangat ambelani sarta labuh ing agami.
3. Angger- angger Hukum lan Pernatan- pernatan : maksudipun Syari'at Islam damel
angger-angger hukum lan pranatan punika kangge karaharjaning ummat manungsa
ing Donya dumugi ing Akheratipun.
Pramila ing salebeting Qur'an ngemot pinten-pinten norma lan katamtuwan,
upami hukum, politik, tatanagari, sosial, ekonomi, perang, dahme,
sesambetan internasional, kabudayan sarta kesenian, agami,
sesambetaning manungsa kaliyan Alloh, lan lingkungan sapiturutipun.
4. Janji sarta ancaman : artosipun supados ngadeg keadilan lan keleresan ingkang saestu,
sanajan wonten Donya saged lolos saking hukuman, nanging wonten ngarsaning Alloh
ing dinten Qiyamat tantu mboten saged lolos malih.
5. Sejarah : maksudipun ingkang saged dados tepa-palupi ing salebeting sesrawungan
ummat manungsa, sampun ngantos damel sejarah awon,
gesang sapisan wonten ing ' alam Donya.


text:
Bener Kulon kuwe salah siji desa nang Ambal, kabupaten Kebumen, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
thethukulan eri iku saya gedhe, wijine kendhih banjur mati, temahan ora metu wohe. ⁸ Ana kang tumiba ing lemah becik, iku thukul kanthi subur lan banjur metu wohe ana kang tikel telung puluh, ana kang tikel sawidak, ana kang tikel satus." ⁹ Apamaneh pangandikane: "Sapa kang duwe kuping kanggo ngrungokake, ngrungokna!"
¹⁰ Nalika Panjenengane piyambakan, para pandhereke lan para sakabate rolas padha nyuwun katrangan bab pasemon mau.
¹¹ Paring wangsulane, "Kowe kabeh wis padha kaparingan kekerane Kratoning Allah, nanging marang wong-wong jaba samubarang kabeh kaparingake kanthi pasemon, ¹² supaya:
Sanadyan ndeleng, ora weruh,
sanadyan krungu, ora ngreti,
supaya aja padha mratobat lan oleh pangapura."
¹³ Tumuli ngandika marang wong-won mau: "Apa kowe ora padha ngreti isining pasemon iki? Manawa mangkono kapriye bisamu ngreti pasemon-pasemon liyane
kabeh? 14 Juru nyebar iku nyebar pangandika. 15 Wong-wong ing pinggir dalan, kang disebari pangandika, yaiku wong-wong kang ngrungokake pangandika, nanging Iblis banjur teka ngilangi pangandika kang disebar ing sajroning atine. 16 Mangkono uga kang disebar ing tanah kang akeh watune, yaiku wong-wong kang ngrungokake pangandika mau lan enggal-enggal nampani kanthi seneng. 17 Nanging ku ora ana oyode, dadi mung bisa tahan sadhela. Bareng ana mangsane katindhes lan kinaniaya, marga saka pangandika mau, banjur padha murtad. 18 Dene sejene yaiku kang kasebar ing eren, iku wong-wong kang padha ngrungokake pangandika, 19 nanging banjur kasusahaning donya iki lan panasaraning kasugihan apadene kamelikan-kamelikan marang bab liya-liyane iku padha sumusup ing ati lan ngendhih pangandika mau, temahan ora metu wohe. 20 Wekasan sing disebar ing lemah kang becik, yaiku wong kang ngrungokake serta nampani pangandika, banjur metu wohe, ana kang tikel telung puluh, ana kang tikel sawidak, lan ana kang tikel satus."
Pasemon bab damar lan ukuran
4:21-25
Lk 8:16-18
21 Gusti Yesus banjur ngandika marang wong-wong mau: "Wong nggawa damar iku ora banjur dikurebi tompo utawa didokok
ing longan, nanging banjur ditumpangake ing jodhog. 22 Sabab ora ana barang kang kasidhem, kang ora bakal kalairake, lan ora ana barang kang winadi kang ora bakal kawiyak. 23 Sing sapa duwe kuping kanggo ngrungokake iku ngrungokna!"
24 Banjur ngandika manehe, "Ematna apa kang padha kokrungokake. Ukuran kang kokanggo ngukur, iku uga bakal kanggo ngukur kowe, serta kajaba iku tumrap kowe bakal diwuwuhi. 25 Amarga sapa kang duwe, bakal diparingi, dene sing ora duwe, kabehe kang kaduwe bakal kapunduhut."
Pasemon bab wiji kang thukul
4:26-29
26 Gusti Yesus banjur ngandika: "Kratoning Allah iku mangkene: upamane kaya wong kang nyebar wiji ing lemah, 27 nuli yen bengituru, yen awan tangi, lan wiji mau thukul sarta saya dhuwur, kapriye tumindake, wong mau ora ngreti. 28 Bumi iku metokake woh dhewe, kang dhisik gagange, banjur wewulene, nuli gandume kang mentes-mentes. 29 Manawa wohe wis cukup tuwa, wong mau wiwit ngeriti, amarga wis mangsa panen."
Pasemon bab wiji sawi
4:30-34
Mt 13:31-35 Lk 13:18-19
30 Gusti Yesus ngandika maneh: "Kratoning Allah iku kita upamakake apa? Utawa kena kita gambar nganggo pasemon apa? 31 Kraton iku upamane kaya wiji sawi kang disebar ing lemah. Pancen wiji iki, padha-padha wiji kang ana ing bumi, cilik dhewe. 32 Nanging bareng wis disebar, banjur thukul lan dadi gedhe ngluwihhi sakabehing jejanganan liyane, serta metu pange kang gedhe-gedhe, nganti manuk-manuk ing awang-awang padha bisa nusuh ana ing ayomane."
33 Gusti Yesus anggone mulangake pangandika marang wong-wong mau ngagem pasemon akeh kang kaya mangkono iku, laras karo tataraning pangretene, 34 lan ora padha dipangandikani apa-apa kang tanpa pasemon, nanging yen marang para sakabate apa bae diterangake piyambakan.
Gusti nyirep prahara
4:35-41
Mt 8:23-27 Lk 8:22-25
35 Ing dina iku bareng wis sore, Gusti Yesus ngandika marang para sakabate: "Ayo padha menyang sabrang." 36 Banjur padha ninggal wong akeh mau lan mangkat ndherekake Gusti Yesus kang wis nitih prau, bebarengan
karo prau-prau liyane. 37 Tumuli ana prahara gedhe, lan ombake nyempyok-nyempyok tumiba ing sajroning prau, nganti praune meh kebak banyu. 38 Dene Gusti Yesus ana ing buritan, lagi sare ngagem kajang sirah. Banjur diwungu dening para sakabat, unjuke: "Guru, punapa Paduka boten nggalih, bilih kawula sami badhe tiwas?" 39 Panjenengane banjur wungu, angine didukani, lan ngandika marang sagara: "Menenga lan dadia anteng!" Angine nuli mendha lan sagarane dadi anteng maneh. 40 Banjur ngandika marang para sakabate: "Yagene kowe padha wedi mangkono? Yagene kowe ora padha pracaya?" 41 Wong-wong mau padha dadi wedi banget lan padha guneman: "Sapa ta Panjenengane iku, dene dalasan angin lan sagara kok iya padha ngestokake dhawuhe?"
Gusti Yesus nundhung dhemit ana ing Gerasa
5:1-20
Mt 8:28-34 Lk 8:26-39
5 1 Sawuse mangkono banjur wis padha tekan ing sabranging sagara, ing tanahe wong Gerasa. 2 Lagi bae mandhap saka ing prau, Gusti Yesus disowani ing wong kapanjingan dhemit saka ing pakuburan. 3 Wong mau manggon ana ing kono lan wis ora ana wong siji-sijia maneh kang saguh mbanda dheweke, sanadyan nganggo rante, 4 amarga wis kerep dibanda lan dirante, nanging
rantene dipedhot lan blengguning sikil dirucat, temahan ora ana wong siji-sijia kang bisa gawe tutute. 5 Rina wengi wong mau klambarangan ana ing pakuburan lan ing gunung-gunung karo bengak-bengok serta ngantemi awake dhewe, nganggo watu. 6 Bareng wong mau ndeleng Gusti Yesus saka ing kadohan, banjur mlayu menyang ing ngarsane sarta nyembah, 7 lan mbengok seru:


text: Wah nggak tau ya...


text:
Prastawa
Lair
Séda
241


Sulalatus Salatin
Sulalatul Salatin (sacara harafiah ateges "Istana Para Raja") utawa Sajarah Melayu[rujukan?] arupa sawijining karya sajarah ngenani kabangkitan, kagemilangan lan tibané jaman pamaréntahan Melayu sing ditulis déning sapérangan wong pengarang Melayu. Nalika Peringgi Portugis nelukaké Melaka, salinan Sajarah Melayu wis digawa menyang Goa/Gowa.[1]
Ana sakurang-kurangé 29 vèrsi nanging vèrsi sing paling misuwur yaiku vèrsi Shellabear.[rujukan?] Miturut naskah Shellabear, Sing Dipertuan Raja ing Hilir Sultan Abdullah Mu'ayat Syah ibni'l Sultan Abdul Jalil Syah wis ngutus Seri Nara Wangsa Tun Bambang kanggo mréntahaké Bendhahara Paduka Raja Tun Muhammad Mahmud (Tun Seri Lanang) nalika dina Kemis, 12 Rabiul Awal 1021 bebarengan 13 Mei 1612 supaya nyunting salinan Sajarah Melayu sing digawa déning Wong Sugih Sogoh saka Goa/Gowa.[rujukan?]
Nalika iku Sultan Johor Lama, Sultan Alauddin Riayat Syah ibni Sultan Abdul Jalil Syah wis dikunjara ing Istana Raja Aceh, Sultan Iskandar Muda.
Sajarah Melayu (Sulalatul Salatin) duwé gaya panulisan kaya babad, ing kana-kéné ana panggambaran hiperbolik kanggo nggedhèkaké raja lan keluwargané. Senajan mangkono, naskah iki dianggep wigati amarga nggambaraké adhat-istiadhat karajan, silsilah raja lan sajarah karajan Melayu lan olèh ditélakaké mèmper konsèp Sajarah Sahih (Veritable History) Cina, sing nyathet sajarah Wangsa sadurungé lan disimpen ing arsip negara mau.


text: 9. 'lan samubarang kang gumêlar ana ing bumi lan langit' tidak perlu dibaca. (kembali)


text:
Kulon iku arah mata angin. Ing peta, arah iki biyasa anané ing sisih kiwa.
Lawan arah kulon ya iku Wétan.
Kompas nuduhaké arah kulon
Wates pérangan :
Lor Deso Prasutan
Wétan Deso Sidomulyo
Kidul Deso Ambarwinangun
Kulon Deso Surobayan
Désa, miturut dèfinisi universal, ya iku aglomerasi panggonan ing karang padésan (rural). Ing Indonésia, istilah désa iku kanggo wewengkon administratif ing Indonésia sing ana ing ngisoré kacamatan lan dipandégani déning Kepala Désa. Kepala Désa iku racaké diarani Lurah.
Wiwit lumakuné otonomi laladan istilah désa bisa karan mawa jeneng liya, upamané ing Sumatra Kulon karan nagari, lan ing Papua lan Kutai Kulon, Kalimantan Wétan karan kampung. Semana uga kabèh istilah lan institusi ing désa bisa karan kanthi jeneng liya miturut karakteristik adat désa mau. Bab iki dadi pangaku lan pangajining pamaréntah marang mula buka lan adat enggonan.
Jawa Kulon utawa (basa Indonésia:Jawa Barat), iku provinsi Indonésia kang dunungé ana kuloné Provinsi Jawa Tengah. Provinsi iki minangka papan kang kang ndunungi wong Sundha né manggon paling akèh kanthi rélatif.
Kabupatèn Kotawaringin Kulon iku kabupatèn ing Provinsi Kalimantan Tengah, Indonésia. Kutha krajan kabupatèn iki dumunung ing Pangkalan Bun, kurang luwih 450 km saka Kutha Palangka Raya kutha krajan Provinsi Kalimantan Tengah. Kabupatèn iki nduwè sesanti "Marunting Batu Aji"
Kabupatèn Lamandau iku kabupatèn ing Provinsi Kalimantan Tengah, Indonésia, pamekaran saka Kabupatèn Kotawaringin Kulon miturut UU Nomor 5 taun 2002. Kutha krajan kabupatèn iki dumunung ing Nanga Bulik, kabupatèn iki nduwè sesanti Bahaum Bakuba, sing artiné: Musyawarah Mufakat. Jeneng Lamandau duwé arti Panggonan kanggo pinuju kejayaan.


Siklon tropis
Jroning meteorologi, siklon tropis (utawa hurikan, angin puyuh, badai tropis, taifun, utawa angin ribut gumantung ing dhaérah lan kekuwatané) yaiku salah siji jenis sistem tekanan udhara asor sing kawangun sacara umum ing dhaérah tropis. Sauntara angin sajenisé bisa asifat dhèstruktif dhuwur, siklon tropis iku bagéyan wigati saka sistem sirkulasi atmosfer, sing mindhahaké panas saka dhaérah khatulistiwa nuju garis lintang sing luwih dhuwur.
Dhaérah tuwuhing siklon tropis paling subur ing donya yaiku Samodra Hindia lan perairan kulon Australia. Kayadéné diwedharaké Biro Meteorologi Australia, tuwuhing siklon ing kawasan mau tekan rerata kaping 10 per taun. Siklon tropis saliyané ngrusak dhaérah sing diliwati, uga nyebabaké banjir. Australia wis ngembangaké pepènget awal kanggo ngurangi tingkat risiko ancaman siklon tropis wiwit éra 1960-an.
Bab lan Paragraf
Pranala njaba[sunting | sunting sumber]
Panjlasan[sunting | sunting sumber]
Wacan terusan[sunting | sunting sumber]
- (id) Yayasan Peduli Bencana
- (id) Badan Meteorologi dan Geofisika Indonesia
- (id) Penelitian Yayasan Peduli Bencana - jroning format PDF
- (id) Penelitian BERITA INDERAJA VOL. III, No. 5, Juli 2004 - jroning format PDF
Pawarta bencana[sunting | sunting sumber]
Informasi badai tropis lan pèngetan awal[sunting | sunting sumber]
- (id) Info Badai Tropis saka BMG Indonésia
- (en) Pusat Peringatan Taifun - Pasifik Bagéyan Kulon
- (en) MetService, Selandia Baru - Laut Tasman, Pasifik Kidul sisih kidul 25° LS
- (en) Biro Meteorologi Australia - wilahan bumi Kidul saka 90° BT tekan 160° BT
- (en) Pusat Hurikan Kanada - lor-kulon Atlantik


text: Ambarawa kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Tengah, Indonesia.


Stardust (wahana antariksa)
Stardust nyedhaki Wild 2 kaping 21 Januari 2004. Ing pamaburan mau waana iki ngumpulaké conto awu komèt saka koma komèt mau lan njupuk gambar foto saka nukleusé sing katutup ès. Stardust bali menyang bumi kaping 15 Januari 2006 kanggo ngeteraké conto saka komèt mau ing sajeroning kapsul. Nalika bali menyang bumi, wahana iki maju kanthi karikatan 12,9 km/dhetik (28.860 mil per jam) sing ndadèkaké minangka bandha gawéan manungsa paling rikat wektu mlebu atmosfir bumi. Kapsul Stardust sing isi sampel pisanan saka komèt sing kasil bali menyang bumi saiki disimpen ing hanggar Michael Army Air Field. Sajeroning misi mau, Stardust wis nempuh punjul 4 milyar mil lan ngorbit srengéngé kaping telu.
Donald Brownlee, saka Universitas Washington, minangka panyelidhik utama tumrap misi Stardust.


9 Agustus
9 Agustus punika, dinten ingkang kaping 221 utawi 222 ing warsa kabisat miturut Kalèndher Gregorian.
Bab lan Paragraf
Kadadosan Wigati[sunting | sunting sumber]
- 1945 - Perang Donya II: Satunggiling bom atom mawi nami "Fat Man", ingkang gadhah énérgi 92 terajoule (22.000 ton TNT), dipuntibakaken déning B-29 Bockscar ing kitha Nagasaki, Jepang. Korbanipun inggih 60.000-80.000 tiwas kaliyan langkung saking 60.000 tatu-tatu.
Wiyosan[sunting | sunting sumber]
Séda[sunting | sunting sumber]
Dinten Riyadi saha Dinten Ageng[sunting | sunting sumber]
Kapurih Mangga Ugi Dipunpriksani[sunting | sunting sumber]
- 8 Agustus – 9 Agustus – 10 Agustus


text: "hak anak maring bapak ono telu. Siji, sayugjane bapak milih calon ibu kang apik kanggo calon anake, kapindo, bapak kudune maringi asmo kang apik kanggo anake, telu, bapak kewajiban ngajari Alquran (lan isine) kanggo anakke".