Bènsin
Bènsin yaiku cairan campuran kang asalé saka minyak bumi lan luwih akèh kasusun saka hidrokabon, uga digunakakè minangka bahan bakar mesin.[1] Istilah Gasolin okeh digunakaké sajroné industri minyak.[1] Kadhang kalané istilah mogas (singkatan saka motor gasoline, digunakaké mobil) digunakaké kanggo mbédakaké karo avgas, gasolin kang digunakaké déning motor mabur. Wong Amerika gunakaké 1,36 miliyar liter bènsin saben dina.[1]
Bab lan Paragraf
Kandutan Bènsin[sunting | sunting sumber]
Kualitas bènsin ditentokaké karo wilangan oktan, yaiku wilangan kang nuduhaké cacahé isooktan sakjroné bènsin. Wilanga oktan dadi ukuran kemampuan bahan bakar ngatasi ketukan nalika kobong sajroné mesin.[2] Ing jeroné mesin, campuran bènsin lan angin (awujud gas) isa kobong langsung sak durungé kena cipratan geni saka busi.[2] Dadi, sansaya duwur wilangan oktané, sansaya suwi bènsin iku kobong sacara spontan. Menawa panggunaan kadar oktan ora jumbuh mangka isa dadékaké piston dadi bolong.[2] Contoné menawa mobil gawéyan tahun 2000 gunakaké oktan 88 (bensin premium), kang jelas piston mesti bolong.[2] Struktur bènsin kang apik yaiku kanti komposisi n-heptana 0% iso-oktana 100%, n-heptana yaiku ranté karbon kang ngepang.[2] Yèn setruktur BBM luwih akèh saka ranté pangé mangka, bènsin kasebut luwih angèl kanggo kobong lan digolongaké bensin kang duwèni mutu apik.[2] Lan sewaliké, yèn komposisiné luwih akèh ranté karbon lurusé mangka bènsin kasebut mutuné kurang apik.[2]
Kuwalitas Bènsin[sunting | sunting sumber]
Kualitas bènsin ditentoké déning presentase isooktana utawa wilangan oktané. Kualitas bènsin ditentoké déning efisiensi oksidasi kang dilakokakéé bènsin tumprap mesin. Selot akèh cabang mangka selot gedhé efisiensi ènèrginé, lan sewaliké. Dadi kanti anané komponèn bènsin kang berantai lurus bakal nyebapaké ènèrgi kaguwak minangka panas, lan mesin dadi cepet rusak.[3]
Bènsin kang digunakaké déning salah sijiné kendaraan kudu nduwèni angka oktana kang jumbuh karo kebutuhan angka oktana mesin kendaraan. Angka oktana kang luwih endèk saka kebutuhan angka oktana mesin kendaraan bakal nyebapaké ketukan utawa detonasi ing mesin. Ketukan kang kedadean ana ing mesin ngkibataké suwara kang ora énak lan mbuang ènèrgi bahan bakar sahingga ndadèkaké boros. Kedadéan ketukan sajroné wektu kang cukup suwi bakal nyebapaké piston, katup-katup lan busi terlalu panas (overhead) iki isa ngurangi umur mesin.[4]
Jeneng Produk Bènsin[sunting | sunting sumber]
Bènsin nduwèni pira-pira jeneng, tergantung marang produsèn lan Oktan. Pira-pira jenis bènsin kang dikenal ing Indonesia ing natarané:
- Premium, produksi Pertamina kang nduwèni Oktan 88. [5]
- Pertamax, produksi Pertamina kang nduwèni Oktan 92.
- Pertamax Plus, produksi Pertamina kang nduwèni Oktan 95.
- Pertamax Racing, produksi Pertamina kang nduwèni Oktan 100. Khusus kanggo kebutuhan balap mobil.
- Primax 92, produksi Petronas kang nduwèni Oktan 92.
- Primax 95, produksi Petronas kang nduwèni Oktan 95.
- Super 92, produksi Shell kang nduwèni Oktan 92.
- Super Extra 95, produksi Shell kang nduwèni Oktan 95. [6]
- Performance 92, produksi Total kang nduweni Oktan 92.
- Performance 95, produksi Total kang nduweni Oktan 95.
Catetan suku[sunting | sunting sumber]
- ^ a b c _URL_ (Kaunduh 27/9/2012)
- ^ a b c d e f g [1], (Kaunduh 1/10/2012).
- ^ Kualitas-Bensin, (Kaunduh 3/11/12).
- ^ cara-menentukan-kualitas-bensin, (Kaunduh 3/11/12).
- ^ "BBM Tak Sesuai dengan Spesifikasi?". KOMPAS.com. 23 Juli 2010. _URL_ 9/11/12)
- ^ "Our Products - Indonesia". Shell Indonesia. 1 Juli 2011. _URL_ 9/11/12)


text:
yang èstri, saged dipun tebus mawi arta sawatawis rupiyah. Nerak papacuhing kapercayan ageng-agengan ingkang dados rereksanipun tiyang jaler utawis tiyang èstri, panerak ingkang saged adamel risakipun gotrah, ingkang saged adamel cumaning katentremanipun balégriya, serta ingkang saged mahanani laré-laré ingkang boten kalepatan ing dosa kécalan biyungipun ingkang sakalangkung dipun tresnani boten dipun anggep prakawis ageng kados panganggepipun dhateng paneraking papacuhipun kapercayan ingkang tumrap babagan arta ingkang namung sawatawis rupiyah kathahipun. Mila tumrap tiyang Kilèn ingkang gumuluwéh, angger-anggeripun agami Islam punika sakaipun sakalangkung déning awrat.
3 Wong lanang bandrèk ora bakal angrabi (sapa-sapa) kajaba wong wadon bandrèk utawa wong wadon musyrik, serta wong wadon bandrèk ora liya kang angrabi dhèwèké kajaba wong lanang bandrèk utawa wong lanang musyrik; lan iki dilarangi ingatasé para wong mukmin.
4 Lan para kang padha anarka wong wadon mardika, sabanjuré ora anekakaké saksi papat, lah padha sira gitika wolung puluh rambahan, serta aja padha anganggep pasaksiné salawasé; lan yaiku wong kang padha murang yakti.
5 Kajaba wong kang padha mratobat ing sawisé iku serta laku becik; lah sayekti Allah iku Aparamarta, Mahaasih.
6 Lan para kang padha anarka rabiné serta ora duwé saksi-saksi kajaba awaké dhéwé, lah iku pasaksiné siji-sijiné kudu (dijaluk) patang rambahan, anglahiraké pasaksi kalawan (asmaning) Allah yèn sayekti temen dhèwèké iku golongané para wong temen.
---
1737. Tiyang ingkang dosa zina, ayat punika kapatrapan paukuman sawarni panyertu (interdict). Kempal kaliyan tiyang ingkang kados makaten wau ingawisan; èstri palanyahan tuwin jaler ingkang karem lampah bandrèk, ingawisan boten kenging sésémahan wonten ing kalanganing babrayanipun kaum Muslimin ingkang saé. Punika satunggaling sarana ingkang mesthi saged nyirmakaken dosa zina, ngungkuli sarana sanès-sanèsipun.
1738. Punika sarana ingkang peng-pengan kanggé anyegah wontenipun fitnah ngamandaka (ngawon-awon) lan omong kosong (raosan lalawora) ingkang asring kémawon adamel cilakanipun tiyang èstri ingkang leresipun boten lepat. Andalih satunggaling tiyang èstri atindak zina, manawi tanpa pasaksén ingkang kiyat – inggih punika pasaksènipun tiyang sakawan – tiyang ingkang andalih wau piyambak, ingkang kedah dipun patrapi pidana.
1739. Tatanan punika mranata prakawisipun tiyang jaler ingkang andakwa zina dhateng rabinipun piyambak, nanging boten gadhah bukti. Kula aturi mirsani lalampahan ingkang dipun riwayatakken wonten ing Bkh. Tumrap prakawis ingkang kados makaten punika, karampunganipun: pegat. Ingkang jaler boten kapidana margi anggenipun andalih wau, sanajan ta piyambakipun punika boten gadhah saksi; ingkang èstri inggih boten kapatrapan pidananipun lampah bandrèk, manawi piyambakipun boten
7 Sarta kang kaping limané muga bebenduning Allah tumibaa marang awaké, manawa awaké iku golongané para wong goroh.
8 Lan pidana bakal katulak saka si rabi, manawa si rabi anglahiraké pasaksi patang rambahan, anglahiraké pasaksi kalawan (asmaning) Allah, yén sayekti temen si laki iku golonganing para wong goroh;
9 Lan kang kaping limané muga bebenduning Allah tumibaa marang awaké, manawa si laki golongané para wong temen.
10 Lan lamun ta ora ana lubèring paparingé Allah marang sira, samono uga wilasa-Né – lan Allah iku kang tansah bola-bali (wilasa-Né), Wicaksana!
RUKU' 2
Tiyang ingkang sami angamandaka angawon-awon Siti 'Aisyah
11 Sayekti para kang padha angamandaka iku sagolongan saka antaranira.¹⁷⁴⁰ Iku aja sira kira ala tumrap marang sira; balik iku angakeni pandalih wau secara ingkang sampun kasebutaken ing dhawuh ngriki. Kula aturi nandhing kaliyan Wilangan 5: 11-31.
¹⁷⁴⁰ Lalampanan ingkang kasebutaken ing ruku' punika, kalampahan nalika Kanjeng Nabi sakaliyan ingkang garwa Sayidatina'Aisyah, kundur saking anggènipun nglurugi perang titiyang Bani Musthaliq, nalika taun Hijrah ingkang kaping gangsal. Siti 'Aisyah medal dhateng pakiwan, sareng wangsul saweg uninga manawi agemipun kalung ical; panjenenganipun lajeng wangsul angupadosi. Nalika punika peteng ndhedhet; nalika panjenenganipun wangsul angupadosi kalung wau, para pandhèrékipun nginten manawi panjenenganipun sumpun wonten ing howdah-ipun, milanipun lajeng sami bidhal. Sareng panjenenganipun wangsul saking anggènipun ngupadosi kalung pinanggih unta titihanipun lan titiyang kathah sumpun sami bidhal, panjenenganipun lajeng lenggah wonten ing ngriku, salajengipun kundur dhateng Madinah kadhèrékaken Sofwan, ingkang lumampah kantun. Para titiyang ingkang remen damel wisuna saking antawisipun para lamis lajeng sami nyebar pawartos doracara, ngawon-awon dhateng Siti 'Aisyah. Sawenèh tiyang Muslimin piyambak inggih wonten ingkang tumut-tumut ngraosi awon wau. Ing wasana kasucianipun Siti 'Aisyah katetepaken wahyu punika, déné para ingkang sami tumut andalih sami dipun pidana. Lah inggih punika siksa ingkang ageng ingkang kasebutaken ing wekasaning ayat punika.
becik tumrap marang sira. Dhèwèké siji-sijiné, bakal padha olèh dosa-dosané apa kang wis dilakoni; wondéné kang dadi benggolé, iku bakal olèh siksa kang gedhé.
12 Yagéné, nalikané sira ngrungu iku, para mukmin lanang lan para mukmin wadon ora (banjur baé) nyana becik marang gologangané dhéwé, lan padha calathu: iki tétélá pangamandaka.
13 Yagéné dhèwèké padha ora anekakaké saksi ingatasé prakara iki? Lah sarehning padha ora anekakaké s

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text:
irup sang dèwi | winawèng antariksa ||
39. wus amêsat [a...]
[...mêsat] prapta praja nuli | sang dyah sinung anèng tilamira | kancana langkung endahe | jro gêdhong langkung kukuh | wus amatah parêkan kalih | ingkang kinèn anjaga | risang rêtnaning rum | kalamun wungu anendra | yèn atanya pinojarana sêsangkrip | pinrih pundhuh ing karsa ||
40. nulya mentar wau sang yaksaji | kapirangu gandrung larasmara | mring taman angaringake | ngadi busananipun | mrih karênan lamun apanggih | lawan sang lir kusuma | ywa kuciwèng sêmu | ri wusnya aparipurna | sigra wangsul sang saksadiyaksadi. Parta panggih | kalawan sang lir rêtna ||
1. sapungkurira yaksendra | sang dyah nulya kagyat dènira guling | mulat ing tilamira wus | dede praja Mandraka | nyana lamun ngalih pura tilamipun | sigra wungu gumaregah | gagapi patrêm pinusthi ||
2. ing ngarsa katon parêkan | kalih sami tuhu awarna yaksi | sigra angandika arum | lah sirèku ta sapa | aranira miwah pojarana ingsun | satuhune unggyan ingwang | nèng kene praja ing ngêndi ||
3. sapa ta ingkang ambêkta | raganingsun praptanira ing ngriki | mau ingsun nêdhêng turu | asupta nèng Mandraka | têka ngalih dunung ingsun datan surup | sapa ingkang mawa karya | angêlih unggyan sun guling ||
4. rasêksi kalih tur sêmbah | dhuh pukulun aywa kagêngên runtik | sayakti tuwan wus mangguh | kamulyan tanpa sama | raka tuwan sang yaksadipa angruruh | dhatêng paduka sang rêtna | saking Mandraka nagari ||
5. pan arsa binadhe garwa | pramèswari priyôngga amêngkoni | sèsining pura sadarum | nagri Tirtakandhasan | raka tuwan narendragung amisuwur | makêtêr sèsining jagad | tan ana ingkang madhani ||
6. sang prabu jêjulukira | Kurandhagni sudibya sura sakti | kêkês sagung ditya diyu | ajrih samya suwita | wus kabela kayoman kuncara prabu | pilih bobot ing ayuda | para jawata samyering ||
7. marma ing panyuwun amba | sang rêtnayu mugi sampun rudatin | raka tuwan sih kalangkung | dhatêng paduka sang dyah | pan ingugung sakarsa paduka sèstu | tan ana ingkang kuciwa | sèsining pura ngèbêki ||
8. pan dadya kagungan tuwan | sadayanya kang sarwa adi-adi | sang rêtna dupi angrungu | aturing ban kalihnya | angrêrêpa mangimur amèt panglipur | byat ing tyas sang rêtnaning dyah | dadya karuna anjêrit ||
9. sêsambat angaru-ara | kang sinambat tan liya yayah wibi | lir garantang tangisipun | Sang Rêtna Erawatya | katuwone ragèngsun kalangkung-langkung | pan anggung dadya lêlakyan | baya wong Mandraka iki ||
10. tan ana wonge kang lanang | nora kaya kangjeng rama sang aji | dahat ing kawêlasayun | tan ana graitanya | darbe putra wali-wali kênèng pandung | ing dhustha luwih aguna | adhuh ibu pramèswari ||
11. paran ta solah kawula | anèng ngriki pribadi tanpa kanthi | dhuh
dewa dhuh jawatagung | muga paring pangrêksa | angsung warta marang kangjêng rama prabu | ing pundi dunung kawula | dimèn anduta ngulari ||
12. katungka ing praptanira | sang yaksendra duk saking tamansari | gandrung-gandrung kapirangu | ngrumpaka manuhara | turut marga swara goragêng gumuruh | kadya singa rodra kambuh |Guru lagu seharusnya: 8a, kadya singa rodra kambah. brangêngêng magiri-giri ||
13. gêtêr sang rêtna miyarsa | ingkang swara wus nyana yèn yaksaji | arsa amarêki gupuh | sang rêtna gya prayitna | patrêmira liniga arsa tumanduk | wus pinusthi anèng jaja | tan wang-wang tyasira dèwi ||
14. katungka sang yaksadipa | gung angrumrum amrih luntur ingkang sih | pinadhanana ing kayun | ingkang turidasmara | adhuh yayi musthikaning wanodyayu | sapa duwe bojo ingkang | kadya kancana pinatik ||
15. dhuh mirah pêpujaningwang | aywa duka pun kangkangkakang. anêkani | marang sira sang rêtnayu | muga paring usada | larasmara marang pun kakang sru wuyung | paran ta ingkang kinarsan | pun kakang yakti nêkani ||
16. sang dyah awêngis wuwusnya | lah ta dityaji aywa kudu baribin | paksa amêngku wak ingsun | tuhu sira narendra | nging tan wikan patraping ala lan ayu | gêlah-gêlahing bawana | ratuning dhustha sirèki ||
17. lamun ta tuhu sudibya | mamrih garwa tinêmbung lawan aris | marang ing sudarmaningsun | tuhu ratu utama | bèrbudiman bêk santa paramartayu | kalamun datan marêngna | ingantêp rinêbut jurit ||
18. mangkono laku utama | ora kaya
sirèku karêm nisthip | adhustha ing karyanipun | patut dhêdhapurira | ora gênah gatrane warna kumudu | angaku ratu sudibya | êndi ta tandhane mangkin ||
19. datan sotah raganingwang | dadya garwa titah kadya sirèku | dhêdhapure nora karuh | watake karêm dhustha | nora lama sira pinadhêm dewagung | datan pantês dumadia | mundhak anyukêri bumi ||
20. ingsun labuhi palastra | lamun kongsi kagêpok raga mami | lawan sira si bêkuthur | dhapurmu nora kaprah | pantês dadya sèn-isèn yomani tuhu | lah enggal nuli minggata | tan bêtah nyawang sirèki ||
21. mangkana sang yaksadipa | langkung gawok duk myarsa mawêngis |Kurang satu suku kata: langkung gawok duk miyarsa mawêngis. ujarira sang rêtnayu | nanging ta yèn rinasa | kaya ana bênêre lamun tinurut | dadya sarèh karsanira | aris mentar ngulir budi ||
22. bokmanawa têmbe wuntat | darbe wêlas asarju anglêgani | marang karsanira prabu | dadya amung inguja | sakarsane nanging ta sang yaksa prabu | tan arsa anakêtnyanaan

config: jv


text: Lansekap Nurwègen lumrahé kasar lan akèh gunung, katutup déning gletser, lan pinggir pasisir dawané punjul 83.000 km [1] diwatesi déning fyord, lan uga pulo-pulo. Pérangan lor nagara iki uga kaloka minangka "Tanah Srengéngé Tengah Wengi" amarga pernahé kang dumunung ing sisih paling lor, lan saben mangsa panas srengéngé ora tau angslup, lan ing usum adhem srengéngé ora metu ing sajeroning wektu kang suwé. Nurwègen wewatesan karo Segara Lor ing sisih kidul-kulon lan pulo-pulo Skagerrak ing sisih kidul, Segara Nurwègen ing kulon, lan Segara Barents ing lor-wétan. Ing sisih wétan Nurwègen wewatesan karo Swèdhen, lan uga karo Finlan, lan uga karo Ruslan. Titik paling dhuwur ing Nurwègen panggonan kang arané Galdhøpiggen ya iku dhuwuré watara 2.469 m. Iklim Nurwègen iklim temperat, mligi ing laladan pasisir amarga prabawa Gulf Stream. Iklim tanah pérangan jero luwih parah lan ing sisih lor luwih cedhak karo iklim subarktik.

dataset: uonlp/CulturaX


| sasangu pênêd binukti | miwah nyanyamikanipun | tumulya sami binukti | akêmbul nadhah aroyom ||
35. Wus antara kang samya bukti anutug | Ki Sêtralewo agupih | naoskên toya ing kêskul | luwaran kang samya bukti | lorodan pinangan wong ro ||
36. Wus anggape mangsêgan nyamikanipun | cinarik sinungkên santri | nulya samya mèt toyastu | mring jurang kang ngêmu warih | sami salat wêktu Lohor ||
37. Bakda salat (n)dan umangkat lampahipun | angayamalas wanadri | anêtêr minggah tumurun | kadhang mranggul wong lumaris | jaranan sapèn momot wos ||
38. Kèh kang winot ing pangupajiwanipun | kadhang kapêthukan santri | Rundaya wèh salam sagung | santri wênèh (ng)graitani | jêg dudu kaya ya tumon ||
39. Kur-ungkuran samya laju lampahipun | rarasan sakèhing santri | kae mau kang lumaku | kaya ya Kiyai Bayi | Panurta lawan kang wadon ||
40. Kang nauri lah mendahane satuhu | Ki Guru Wanamartèki | lumaku anèng wana gung | muktine sasat bupati | mangsa ta nandhanga repot ||
41. Tan wus kang sami rarasan nèng dêlanggung | yata kang sami lumaris | napis panggrênging wana gung | nampak babakan wanadri | pagrumbulan wana bendhot ||
42. Tarataban pakêtêban glagah rayung | têbakan tinalun gagi | katugar kang wis tinunu | miminta kang wana-kaki | winijèn tilas tinunon ||
--- 11 : 156 ---
43. Sangsaya gêng kang marga myang jalma laku | êlur lampah agagrami | têtêmpuran (n)jog marga gung | akathah puruging margi | kang ngulon ngetan angalor ||
44. Cariksutra ngling marang Arundayèku | punika mangke ing ngarsi | yèn wus (ng)lintangi garumbul | têlas rumbuting wanadri | paglagahan rayung glonggong ||
45. Manggih dhukuh-dhukuh kiwa têngênipun | inggih ing Ngardipalèki | kewala mangkya andulu | wiyar pasabinanèki | dhikil kaêbêkan dhukoh ||
46. Wontên parèrènan têpining marga gung | kalangkung dening miranti | jalwèstri samya mamarung | wrêksa gêng-agêng ngaubi | sêndhang gêng toyanya nyarong ||
47. Kathah kêdhik janma kang samya lêlaku | pan saking ing pundi-pundi | kêdah yun kèndêl ing ngriku | sawab wontên sarwi-sarwi | ayêm arèrèn karaos ||
48. Inggih Kae Malangkarsa karsanipun | marma kalok ing ngatêbih | Malangkarsa (m)bêg budyayu | mrih suka kang angrèrèni | manggih we mulat wong dodol ||
49. Kae Arundaya myarsa manthuk-manthuk | angling Alkamdulillahi | ing wanci wus rare ucul | tatas ing wana Paminggir | nulya mulat dhukoh-dhukoh ||
50. Talun têgal pagagan asri dinulu | tuwin pasabinanèki | tan na lêbar mangsanipun | gadhu pangolahing sabin | kiriyan toya sumorot ||
51. Pan katingal dhukuh Ngardipala munggul | kang kitri tiris awilis | ardya lit kèbêkan dhukuh | dadya papaèsing dhingkil | kubuk kinubêng wana grong ||
52. Langkung dening berawa lêlangitipun | gêmah harjaning desèki | tulus kang sarwa tinandur | saluwak Ardipalèki | Rundaya karênan tumon ||
53. Bobote desa têngahing wana gung |Kurang satu suku kata: Bobote desa satêngahing wana gung. pajiwaning wong pakolih | tan angèl pakaryanipun | wau kang lumampah prapti | ing sêndhang Bêlara ayom ||
--- 11 : 157 ---
54. Apêpanthan kang samya raryan ing ngriku | kang mangkat kang lagya prapti | kang jênêk tan arsa laju | kang lagi jajan abukti | Kae Rundaya duk anon ||
55. Ingkang sêndhang Balara kèh janma adus | tuwa nom myang rare alit | langên ciciblon gumuruh | wong dhukuh ing kanan-kering | samya dus sêndhang pangangson ||
56. Langkung suka karênan dènnya andulu | miyarsa prêkutut muni | loro sauran cumêngklung | hur-kung gêng langkung abêning | kang sawiji anêropong ||
57. Mencok ing pang karasula têmbing kidul | sawiji nèng wit katangi | (ng)guntang lir kênong lan kêmpul | batêkan dènnira muni | tan na kêndhak samya bocor ||
58. Arundaya myarsa prêkutut kang manggung | karaos ing putra kalih | Jèngrêsmi Jayèngragèku | sêngsêmannira ing pêksi | prêkutut gêng ingkang bocor ||
59. Gagasing tyas kadya ge-ageya pangguh | wus parêk sasananèki | apan anèng wismanipun | Kae Sèh Malangkarsèki | marma tumuliya panggoh ||
60. Wusnya rêrêm dènnya araryan ing ngriku | Cariksutra turira ris | inggih punika kang dhukuh | Ngardipala wismanèki | Malangkarsa pandhita nom ||
61. Pênêtipun kakang awêktu rumuhun | yèn sampun bakda Ngasar-i | minggah marang dhukuh Punthuk | Rundaya saurira ris | inggih prayogi riningong ||
62. Nulya samya mring sêndhang mèt toya wulu | asalat Ngasar pra sami | nèng sela kumlasa alus | soring rêjasa ngayomi | wong lilima kanêm wadon ||
63. Têkèng tahyat akir bakda salatipun | paragat kang puji dhikir | andonga Salaman wau | samya mucang sadayèki | Cariksutra turira lon ||
64. Lah suwawi kakang Rundaya lumaju | lamun wontên ing wismèki | Ki Malangkarsa puniku | yèn tan kêkesahan têbih | langkung bêgjane kemawon ||
--- 11 : 158 ---
65. Kae Bayi Panurta anrah ing kayun | (n)dan samya minggah ing wukir | wukir kinubêng ing dhukuh | satundha atêpung parik | pan undhakan sapêngisor ||
66. Beda-beda pakitrèn sabanjêngipun | rakiting wisma pinarik | Rundaya satundha mangu | mulat asrine desèki | tyasira lir pêksi kuwong ||
667. Dhandhanggula
1. Yata wau kang anèng wismèki | nênggih sira Kae Malangkarsa | lênggah anèng paningrate | lawan rubiyahipun | Malangrêsmi sarya sasaji | wedang lalabanira | maman


text: Mokal saupami tiyang botên sumêrêp dhatêng awonipun tiyang main. Lan mokal saupami wontên tiyang kados makatên sagêd manggih katêntrêman ing gêsangipun. Saya tumrap tiyang ingkang sampun koncatan ing budi padhang, tuwin tiyang asor, main wontên sapinggiring radinan punika rumaos sae kemawon, dipun anggêp sanès punapa-punapa.


anèmêr malih, lajêng anjalari sudaning bêbathèn wau, wondene saldho tutuping taun 1936 wujud arta kontan wontên.
f 363,195
Arta lumêbêt salêbêtipun taun 1937 f 906,895
Gunggung f 1270,09
Arta mêdal f 959,73
Saldho pungkasaning taun 1937 f 310,355
Rèkêning saking para lêngganan ingkang dèrèng lunas 49 = f 214,23
Barang-barang simpênan toko pangaos f 27,36
Inpêntaris (pangaosipun namung kapetang 50%) f 218,165
Kapital ingkang lumampah wontên f 551,945
Dados sadaya wujudipun kapital ing wêkdal punika wontên f 551,945+ f 218,165 = f 770,11
Mênggah punika mugi andadosakên ing kauningan.
Katur kaping 10 Juni 1938.
Pangarsa. Wg. Jayadiningrat.
Panitra, Wg. Wignyamargana
Bab Panggêsanganipun Santana Dalêm
Nuwun, sadèrèngipun kula nglairakên pamanggih, bokbilih mangke wontên têtêmbungan ingkang ragi laduk, mugi sami angêgungna pangaksama.
Rèhne sampun têtela mênggah kautamènipun pangrèh kita Narpawandawa, anggènipun tansah anggalih dhatêng para santana tuwin kaparêng tumut angrêmbag kawontênanipun praja dalêm, murih widada saha luhuring karaton dalêm, malah ngantos dumugi samangke saya katingal anggènipun ngayomi dhatêng sadhèrèk kita santana dalêm, katitik saking [sa...]
--- 85 ---
[...king] para grad V sampun sami kawênangakên ngangge sasêbutan radèn mas, radèn ajêng of radèn ayu, ingkang punika botên sanès namung saking dayanipun pangrèh kita Narpawandawa, awit saking punika kula gadhah panuwun mugi sampun katanggêlan anggènipun pangrèh kita mêmayu rahayuning santana dalêm, inggih punika sampun ngêmungakên sasêbutanipun grad V kemawon, nanging mugi kaparênga anggalih panggêsanganipun santana dalêm, ingkang botên sagêd angsal padamêlan Jawi, dados saupami wontên santana dalêm ingkang nyuwun padamêlan ingkang sakintên sagêd nocogi kalihan kawontênanipun, punika sasagêd-sagêd supados katampi, manawi botên makatên tamtu tansah kêsuk ing sanèsipun, wasana atur kula wau mugi wontêna panggalihanipun pangrèh kita, kadospundi kemawon rekadayanipun.
Wiradipraja.
Warni- warni
Benjing adêgipun karaton dalêm ing Surakarta jangkêp kalih atus taun, gêdêring pawartos ingkang kula mirêngi badhe mawi pasamuwan agêng-agêngan, manawi kabar wau kapara yêktos, nadyan ingkang wajib tamtu botên kêkilapan, malah sagêd ugi sampun rampung sadayanipun, ewadene gabug aos kula mêksa cumanthaka ngaturakên pamanggih.
Sarèhning kalih atus taun punika dede petangan ingkang namung sakêdhik, upami ingkang wajib kêparêng anggalih damêl tugu pangèngêt-èngêt, saking pamanggih kula bokmanawi langkung prayogi sangêt, cobi kula manggih cathêtan, sampun tamtu kemawon dipun pêtha punapa atur kula namung sumôngga (ingkang sajakipun ragi mathuk kalihan jêjêripun upami kapêndhêtakên candranipun nagari Surakarta ingkang ungêlipun, kutha Surakarta, prawira mukti wibawa.
Mênggah pêntingipun prawira mukti wibawa, kintên kula para nupiksa langkung malih ingkang wajib botên badhe rangu-rangu, ewadene inggih borong.
Putri Narpawandawa
Manawi kula ngemuti pakêmpalan Putri Narpawandawa, anggènipun sarwa cekat-cèkêt [ceka...]
--- 86 ---
[...t-cèkêt] rampung, nadyan inggih dèrèng satus prêsèn, ewadene kula botên rikah-rikuh anggèn kula badhe nglairakên gêmbiraning manah kanthi angucap, pakêmpalan Narpa putri kêdah kabantu para kakung sakiyat-kiyatipun, upami kula dados satunggaling tiyang radi kabandhan, botên sayang andarmani sabên wulan sadasa rupiyah, amargi kêjawi kêbukti sadaya ananipun, ugi ingkang sawêk rampung karêmbag, ngrancang damêl pamondhokan dalah pangupakaranipun lare lola putra wayahipun santana dalêm.
Sampun tamtu kemawon botên badhe sakêdhik mênggah badhe waragatipun, môngka bab punika langkung pêrlu sangêt, upami dipun yabèkakên kemawon, saiba saya kathahipun para sêntana ingkang dados kere, puluh dipun èdèk-èdèkna numpak motor jêmpol sarta sandhangan gumêbyar, manawi kulit daging ingkang pating klèwèr botên kamanah, gêbyaring sandhangan jêmpoling motor, tamtu badhe surêm dening daging bosok ingkang tansah mêrajalela, mila sadèrèngipun wontên wara-wara, kêparênga sami anggalih saprayoginipun.
Kasripahan
Nalika kula kasripahan ibu kula alit Radèn Ayu Surasewaya, utusanipun Putri Narpawandawa sêsêpuhipun bandara putri wayah dalêm, sasampuning maringakên arta pasumbang, sami kêparêng nucèni ingga lumêbêt trêbêla, angkating layon ugi kathah para Putri Narpawandawa ingkang mêrlokakên nglayat dumugi kubur, nadyan sampun lalumôngsa botên wontên awonipun ngambali kula sawaris ngaturakên panuwun.
Wêkdal kula nyumêrêpi sayuk iyêgipun Putri Narpawandawa anggènipun tumandang dhokoh punapadene anggènipun rajin nyumêrêpi wanci sarta rumakêting pasrawungan satunggal lan satunggalipun, sanalika raosing manah kula sakêlangkung trênyuh sangêt, sabab nyumêrêpi kadadosan ingkang babarpisan botên kanyana, dene ibu kula alit suwargi, ingkang kawontênanipun sarwa sèkèng samudayanipun, ewadene sarêng dumugi ing janji mantuk dhatêng jaman kalanggêngan, layonipun tampi nugraha kamulyan, awit saking barkah luhuring cita-citanipun pakêmpalan Putri Narpawandawa, sampun tamtu kemawon sikêp


text:
IRAN SÉTAN
PEPÉRIDAN SAKING DONGÈNC ANGGITAN PÖEN
LEO TOLSTOY
BALÉ POESTAKA
BATAVIA
PNRI bp Balai Pustaka
| No. | Nama Lengkap | Jenis Kelamin | Umur | Pendidikan Terakhir | Pekerjaan | Alamat |
|-----|--------------|---------------|------|---------------------|-----------|--------|
| 1 | A. Budi | Laki-laki | 25 | S1 | Pegawai | Jl. A |
| 2 | C. Dwi | Perempuan | 30 | D3 | Wirausaha | Jl. B |
| 3 | E. Tri | Laki-laki | 40 | S2 | Guru | Jl. C |
*Data diambil dari Surat Keterangan Domisili yang diperoleh dari Balai Pustaka PNRI*
DADI PANGAN SÉTAN
PEPÈRIDAN SAKING DONGÈNG ANGGITANIPOEN
LEO TOLSTOY
1941
BALÉ POESTAKA
BATAVIA
Wewenangipoen ingkang ngarang kaajoman mitoeroet Angger ingkang kapatjak ing Staatsblad 1912 No. 600
DADI PANGAN SÉTAN.
Ana dongèng, dongèngé wong désa ing negara lija, mengkéné. Wong maoe wong tani mlarat, ésoek-ésoek mangkat menjang sawah, arep mloekoe. Sangoené roti, moeng sairis diwaḍahi ing kasangé. Nijaté, mengko jèn wis krasa loewé, arep dipangan ana ing sawah. Mangkaté saka ngomah ija doeroeng sarapan, wong rotiné pantjèn moeng kari sairis koewi. Oepama dipangana ana ing omah, mengko jèn ana ngelihé ana ing sawah gèk képrije.
Satekané ing sawah, kasang waḍah roti disèlchaké ing galengan, ditoetoepi soeket, bandjoer tata-tata arep mloekoe. Djarané dipasangi, wloe-koené ditjemploengaké ing sawah, bandjoer wiwit. Wis tjarané wong ing negara maoe, nggarap sawah ora nganggo sapi, nanging nganggo djaran.
Nganti soewé olèhé mloekoe. Djarané nganti katon sajah, sarta awaké déwé ija nganti krasa ngelih. Bandjoer lèrèn. Djarané dioetjoeli ditjoelaké dikon mangan soeket, awaké déwé arep sarapan. Sanadjan sangoené moeng roti ṭotok, nanging wong ija wis ngelih, dadi nalika marani roti, rasané atiné kaja wong nèk dioendang mangan énak kaé.
Malah ngoengkoeli. Tekan nggon roti, rotiné ora bandjoer tjeg ditjandak, nanging loenggoeh disik, ngasokaké napasé lan nggaringaké kringeté. Bareng wis saoentara, lagi tangané roemanggèh, soeket disingkiraké, kasang didjoendjoeng.
Njengé kasang, atiné nggragap, sabab kasangé èntèng baé, kaja kasang ko'tong. Énggal-énggal digogohi........... temenan, kasangé wis ora isi apa-apa. Digolèki ing enggon soeket, ora ketemoe, ing enggon lijané ora ana, gèdèg-gèdèg getoen atiné. Getoené, sabab nalika kasang disèlèhaké, rotiné isih, mangka sasoewéné mloekoe ija ora ana wong mara, oetawa asoe teka.
Bandjoer grenengan: „Èh-èh, kok anèh temen. Ora ana oewong, kok roti klakon ditjolong. Sing njolong baé sapa?"
Satemené sétan, sing njolong rotiné, ja ikoe nalikané wong maoe lagi mloekoe. Sétané, boebar ndjoepoek roti, ora bandjoer loenga, isih oempetan ana ing kiwa tengené kono, kepéngin kroengoe nepsoené oetawa pisoehé wong tani maoe. Awit petèké si sétan, wong kélangan barang toer barang preloe, ikoe mestì moering-moeringé, sarta adakané ija bandjoer misoeh-misoeh, oetawa moedjèk-moedjèkaké ala marang sing ndjoepoek.
Nanging pangirané sétan maoe tibané kliroe.
Pantjèn ija bener wong tani maoe getoen, nanging ora nganti kawetoe temboengé sing ala. Malah bareng wis rada soewé bandjoer moeni mangkéné;
,,Ning mangsa akoe bakal matia kaliren. Déné wong sing ndjoepoek, anané nganti gelem nglakoni sing kaja mengkono, ikoe mestiné rak ija saka kepèpèté. Moega-moega baé rotikoe maoe kena dienggo njamboeng oemoer."
Boobar grenengan mangkono, wong maoe bandjoer menjang ing belik, ngombé nganti wareg. Sawisé ngombé, ngaso sadéla, bandjoer wiwit mloekoe manèh.
Kotjapa sétan sing ganggoe gawé, atiné gela banget, ora bisa gawé doerakané wong tani maoe. Anggoné ndjoepoek roti ikoe pantjèné nganggo pamrih soepaja wong maoe misoeh-misoeha, gelema ngetokaké temboeng kang ala-ala; nanging woesanané ora, moela bandjoer énggal-énggal bali menjang dangkané, lapoer marang panggedéné.
Panggedéné sétan nepsoe, temboengé:
,,Ikoe rak saka loepoetmoe. Koerang pinter olèhmoe ngarah-arah. Nèk wong désa wataké kebatjoet-batjoet kaja wong tani maoe, akoe karo kowé rak ora oeman papan. Tjekaké ora kena. Saiki kowé koedoe bali menjang ing enggoné wong maoe. Roti kang woes kokdjoepoek koedoe kokidjoli panggawé kang dadi panggawéné sétan.
Kowé dakwangeni teloeng taoen. Jèn sadjroning teloeng taoen kowé ora bisa nelookaké wong maoe, adja takon dosa, sida dakgroedjoeg banjoe pangoeripan kowé!"
Diabani arep digroedjoeg ing banjoe pangoe-ripa, sétan maoe wedi banget, sabab toemrapé sétan pađané banjoe panas moelak-moelak. Bandjoer bali menjang panggonané oewong, golèk réka arep ngempakaké panggodané. Soewé olèhé mikir-mikir. Nanging soewé-soewé ija olèh. Bandjoer malih dadi wong alim, mondok ana ing omahé wong tani maoe. Nalika ikoe ngarepaké mangsa katiga, serta ana titikané jèn katigané bakal dawa, lan bakal ora ana oedan kiriman. Wong alim malihan sétan bandjoer awèh pamrajoga marang wong tani soepaja pariné ditandoer ing rawa. Wong tani ija ngèstokaké. Woesanané tandoerané ija bisa metoe temenan, dipangan saoengsoem ora entèk, isih ana to


waning atur miwah kiranging suba sita, nyuwun sih lumunturing samodra pangaksami, Nuwun.
Wassalamu'alaikum Wr. Wb.
3. Tuladha sesorah Sripah
Assalamu'alaikum Wr. Wb.
Inna Lillahi wa inna illaihi rooji'un 3X
Panjenenganipun Baraya ageng Bapak. Budi Santosa ingkang katemben nandhang dhuhkita ingkang dhahat kinurmatan.
Panjenenganipun para ta'jizah kakung putri ingkang dhahat kinurmatan.
Langkung rumiyin sumangga sesarengan boten kendhat ngaturaken puji syukur konjuk wonten Ngarsa Dalem Allah SWT ingkang sampun kepareng paring karohmatan dhumateng kula lan panjenengan sedaya awujud gumelaring kabagaswaran satemah saged kempal manunggal ing dalem duhkita mriki saperlu caos pakurmatan ingkang pungkasan dhumateng almarhumah Ibu Sutini Budi Santosa. Ingkang salajengipun keparenga kula matur minangka sesulihipun warganing bebrayan ing dhusun Jati Srana mriki
Ingkang sepisan:
Warganing bebrayan ing dhusun Jati Srana ngaturaken ndherek bela sungkawa, awit sedanipun Almarhumah Ibu Sutini Budi Santosa.
Kita warganing bebrayan nglenggana punapa ingkang panjenengan raosaken, punapa ingkang panjenengan sandhang, kita rerencang ngindhit sungkawa panjenengan mugi andayanana saged ngenthengaken raosing panalangsa lan dhuhkita.
Kaping kalih:
m Warganing bebrayan ing dhusun Jati Srana sami anekseni, bilih nalika sugengipun Almarhumah Ibu Sutini Budi Santosa sae tumindakipun dhateng bebrayan, mungkul ing panembah lan ngibadah, boten nate damel sakserik dhateng sesami.
Mila paseksen punika mugi kapriksanana ing Pangeran, satemah kepareng paring kanugrahan dhateng alusipun Almarhumah Ibu Sutini Budi Santosa.
Kaping tiga:
Warganing bebrayan ndherek memuji lan ndedonga, mugi-mugi Gusti Allah SWT, paring pangapunten sadaya dosanipun, paring ganjaran sedaya ngamal kasaenanipun, dipun paringana panggenan ingkang prayogi lan mugi kalebet seda ingkang khusnul khotimah. Amin.
Dene kulawarga ingkang tinilar mugi kaparingana manah ekhlas, sabar lan pasrah, lila nampi panduming Gusti Ingkang Maha Agung.
Cekap semanten atur kula minangka sesulihipun warganing bebrayan ing dhusun Jati Srana, wonten kirang trapsilaning atur kula, kula nyuwun pangapunten.
Bilahit taufiq wal hidayah.Wassalamu'alaikum wr.wb.
Matur nuwun.
4. Atur panampi calon panganten kakung
Assalamu'alaikum Wr. Wb.
Panjenenganipun Bapak/Ibu Hadi Sugito dalah rombongan calon besan saking Toyan Wates Kulon Progo ingkang dhahat kinurmatan.
Kula ingkang tinanggenah pinangka talanging basa panjenenganipun Bapak Seno Nugroho kekalih:
Ingkang sepisan :
Ngaturaken pambagya rahayu wilujeng sarawuh panjenengan sedaya, ingkang sampun kanthi sugeng basuki ngiringaken calon penganten kakung saking Toyan Wates Kulon Progo dumugi ing wismanipun Bapak Seno Nugroho mriki.
Ingkang kaping kalih :
Menggah kasugengan saha salam taklimipun Bapak Hadi Sugito sarimbit sampun kula tampi kanthi atur: Wangalaikum salam Wr. Wb.
Ingkang kaping tiganipun:
Bilih pasrah panjenengan calon panganten kakung pun Bagus Permadi kula tampi kanthi suka pirenaning penggalih, lan samangke sasampunipun dumugi ing titi wancinipun miwah samudayanipun sampun satata ing gati badhe kula ijab qobulaken miwah kawiwaha kaliyan anak kula pun Rara Wara Subadra.
Ingkang kaping sekawanipun:
Kula sadaya nyuwun tambahing donga pangestu para tamu sadaya mugi-mugi ijab miwah pawiwahaning putra pinanganten sarimbit tansaha manggih rahayu wilujeng lulus kalis nir ing sambekala.
Wasana hambokbilih wonten kiranging trapsila, buja krama miwah cewet, kuciwa lan lacuting atur anggen kula nampi rawuh panjenengan sedaya, mugi diagung ing pangaksama.
Wassalamu'alaikum, Wr. Wb.
Tuladha isi (topik) sesorah:
1. Syukuran nalika dadi siswa berprestasi
2. Tanggap warsa (ulang tahun) sekolah minangka wakil siswa
3. Mangayubagya kanca kang kapilih dadi pengurus OSIS
4. Syukuran lulus sekolah
5. Ketua panitia ing pentas seni pengetan dina Kamardikan.
6. Syukuran bisa oleh pagaweyan.
7. Pengetan dina Kartini
8. Pengetan dina Pahlawan
9. Supitan/Khitanan
10. Ngresmekake gedung


text:
Kuwasen iku désa ing Kacamatan Jepara, Kabupatèn Jepara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Jepara, Jepara
 Kabupatèn Jepara
Pranala njaba
 Situs web resmi Kabupaten Jepara

dataset: wikimedia/wikipedia


Miley Cyrus
Miley Cyrus utawa Destiny Hope Cyrus (lair ing Nashville, Tennessee, Amerika Serikat, 23 November 1992; umur 21 taun) yauku, aktris lan penyanyi pop,aktris,pengarang lagu,uga pemain musik, Dheweké berperan dadi Miley Stewart, penyanyi pop kang kondhang, kang anduweni kauripan serba glamour lan susah njaga karahasiaané.[1] [2] Miley, wus nulis atusan tetembangan lan akeh-akehé lagu ciptaané.[2] Ning acara iki uga Miley, dheweké biasa diundhang, sering ditembangaké.[2]
Program TV liya kang dibintangi penyanyi lagu Pumpin Up the Party Now iki yaiku Doc taun 2003, The Emperor's New School taun 2006,The Replacements taun 2007 lan The Suite Life of Zack & Cody ning taun 2007.[2] Samantara film layar lebar kang tau dibintangi dening dheweké yaiku antarané[2]:
- Big Fish ning taun 2003,
- High School Musical 2 ning taun 2007,
- Further Adventures In Babysitting lan versi film Hannah Montana.[2]
Dheweké lair ning Nashville, Tennessee, Amerika Serikat.[2] Dheweké anak wadon saka pasangan penyanyi kondhang Billy Ray Cyrus lan Leticia 'Tish' Cyrus.[2] Dheweké anduweni saudara wadon kang dadi aktris, yaiku Noah Lindsey Cyrus lan anduweni saudara lanang, Braison Chance Cyrus.[2]
Miley mbuktikaké kamampuan aktingé, karo main film BOLT, produksi Disney.[2] Ning film iki, Miley uga nyumbangaké suarané dadi soundtrack film.[2]
Ning kauripané, Miley njalin hubungan karo Justin Gaston, model pakaian dalam.[2] Miley balli maneh mbintangi film produksi disney ning taun 2009.[2] Ning film kang judulé HANNAH MONTANA: THE MOVIE iki, uga tau berakting ning lan melu nyumbang suara kanggo sountrack film iki.[2] Ora namung kuwi, single The Climb bisa dadi peringkat 6 ning chart Billboard Hot 100.[2] Ning wulan Agustus taun 2009, Miley ngeluncuraké fashion line andewené.[2]


text: Kediri kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Timur, Indonesia.


text:
.
Analisis induktif dipun-ginakaken kangge mbiji saha nganalisis data ingkang sampun dipun-fokusaken dhateng panaliten Tradhisi Ziarah Ing Petilasan-Petilasan Wonten Ing Gunung Srandil Desa Glempang Pasir Kecamatan Adipala Kabupaten Cilacap. Sasampunipun unit kempal, salajengipun dipun pilah saha dipun-lebetaken ing tigang kategori data, inggih menika: (1) kategori asal-usul tradhisi ziarah, (2) kategorisasi lelampahan tradhisi ziarah saha (3) paedah tradhisi ziarah.
Data ingkang sampun kempal, salajengipun dipun-analisis data ingkang kanthi spesifik saking lapangan dados unit-unit dipun-lajengaken kanthi kategorisasi (Muhadjir, 2000 : 145). Analisis induksi dipun-ginakaken kangge mbiji saha nganalisis data ingkang sampun dipun-fokusaken bab makna kearifan lokal ing tradhisi ziarah. Lumampahing ingkang dilampahi ing panaliten menika inggih menika kados mekaten.
1. Inventarisasi/pangempalan data ingkang dipun-pikantuk lumantar observasi berpartisipasi saha wawancara mendalam. Diunder saking saperangan data ingkang dipun pundhut ingkang jumbuh kaliyan topik panaliten.
2. Klasifikasi inggih menika pangelompokan data saking data asiling wawancara ingkang dilampahi dipun pikantuk wangsulan umum inggih menika wonten ingkang manguwaosi saha wonten ingkang boten manguwaosi topik panaliten.
3. Inferensi utawi damel dudutan pungkasaning asilipun saking interpretasi ingkang sampun dilampahi.
G. Caranipun Ngesahaken Data
Caranipun ngesahaken data inggih menika ngginakaken cara *triangulasi*. *Triangulasi* arupi pangempalan data *ganda*, ingkang langkung saking satunggal *sumber* ingkang nedahaken *informasi* ingkang sami (Endraswara 2006 : 219). *Triangulasi* ingkang dipun-ginakaken ing panaliten menika inggih menika *triangulasi metode* saha *triangulasi sumber*.
Patton (1987 : 329), ngandharaken bilih ing *triangulasi metode* wonten kalih *strategi*, inggih menika: (1) *pangecekan derajat* kapitadosan pamanggihan asiling panaliten *beberapa* cara pangempalan *data*, saha (2) *pangecekan derajat* kapitadosan *beberapa* sumber *data* kaliyan cara ingkang sami. Caranipun pangempalan *data* ingkang *ganda* antawisipun arupi paningalan, pirembagan saha *analisis dokumen*. Kangge pikantuk data, kanthi paningalan saha pirembagan kaliyan para *informan* jumbuh kaliyan wosing panaliten.
Salajengipun, *triangulasi sumber* ateges tetandhingan saha *ngecek* malih *derajat* kapitadosan satunggaling *informasi* ingkang dipun-pikantuk lumantar wekdal saha *alat* ingkang beda. Perangan menika dipun pikantuk kanthi cara: (1) nandhingaken *data* asiling paningalan kaliyan *data* asiling pirembagan, (2) nandhingaken menapa ingkang dipun-aturi tiyang ing ngajeng kaliyan menapa ingkang dipunaturi kanthi *pribadi*, (3) nandhingaken menapa ingkang dipun-aturi kaliyan tiyang-tiyang babagan *situasi* panaliten kaliyan menapa ingkang dipunaturi saben wekdal, (4) nandhingaken kawontenan saha *perspektif* tiyang kanthi
paring pamanggih saha *pandangan* tiyang, (5) nandhingaken asiling pirembagan kaliyan wosing *dokumen* ingkang gegayutan.
Kanthi cara ngginakaken *triangulasi metode* saha *triangulasi sumber*, dipun-pitadosi saged ngindhakaken kakirangan pangujian *absahipun data* panaliten tradhisi ziarah ing petilasan-petilasan wonten ing Gunung Srandil Desa Glempang Pasir Kecamatan Adipala Kabupaten Cilacap.
BAB IV
ASILING PANALITEN SAHA PIREMBAGANIPUN
A. Deskripsi Setting Tradhisi Ziarah ing Petilasan-petilasan wonten ing Gunung Srandil Desa Glempang Pasir Kecamatan Adipala Kabupaten Cilacap
1. Andharaning Papan saha Wekdal Panaliten
Tradhisi ziarah katindakaken wonten ing Gunung Srandil ing desa Glempang Pasir, kecamatan Adipala, kabupaten Cilacap. Desa Glempang Pasir kalebet salah satunggaling desa ing kecamatan Adipala. Desa Glempang Pasir menika desa ingkang mapan wonten ing kabupaten Cilacap sisih wetan. Tebihipun kabupaten Cilacap dumugi kecamatan Adipala ± 25 km. Saking kecamatan Adipala dumugi desa Glempang Pasir kirang langkung gangsal kilometer. Kangge tumuju ing desa Glempang Pasir saking kecamatan Adipala saged ngginakaken ojek utawi angkutan pedesaan utawi kendharaanipun piyambak kados ta mobil utawi kendharaan sanesipun.
Miturut cathetan administratif Desa Glempang Pasir dipunwatesi dening tlatah sanesipun kados ing ngandhap menika.
Sebelah ler : Desa Pedasong kaliyan Desa Jati Kecamatan Binangun
Sebelah wetan : Desa Welahan wetan
Sebelah kidul : Samudra Hindia
Sebelah kilen : Desa Karang Benda
Wiyar wilayah Desa Glempang Pasir menika dumugi 706.055 hektar. Desa Glempang Pasir dipun perangdados 4(sekawan) Dusun, 8 RW, 41 RT. Ing ngandhap menika gambar peta kecamatan Adipala saha peta desa Glempang Pasir.
Gambar 01. Peta Kecamatan Adipala
Gambar 02. Peta Desa Glempang Pasir
Panggenan ritual tradhisi ziarah menika wonten sisih kidul margi utami Desa Glempang Pasir. Desa Glempang Pasir menika kalebet desa ingkang kangge jalur lintas selatan ingkang nggayutaken antawis Kabupaten Cilacap kaliyan Kabupaten Kebumen. Ing ngandhap menika gambar denah papan panaliten tradhisi ziarah ing desa Glempang Pasir kecamatan Adipala kabupaten Cilacap.
Gambar 03. Denah lokasi
Gambar 04. denah petilasan Gunung Srandil
Katrangan:
1. Vihara
2. Petilasanipun Mbah Gusti Agung
3. Petilasanipun Eyang Suksma Sejati
4. Petilasanipun Nini Dewi Tunjung Sekarsari
5. Petilasanipun kaki Sabdo Jati Daya Amongraga
6. Petilasanipun Juragan Dampu Awang
7. Sumur
8. Petilasanipun Eyang Langlang Buwana
9. Papan kangge nyimpen benda pusaka
10. Musolla
11. Gerbang tumuju petilasan Eyang Suksma Sejati
12. Undhak-undhakan tumuju petilasan Eyang Langlang Buwana
13. Margi kangge muter
14.


text: Clekatakan kuwe salah siji desa nang kecamatan Pulosari, Kabupaten Pemalang, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.


puh tembokipun tinimbang lawangipun, dene sadaya wau manawi kapiridakên kalihan jaman sugêngipun ingkang sumare, pinanggih wontên ing akiripun jaman Dêmak, mila inggih mèmpêr bilih ungêling sangkalan sêratan wau mawi anggêpok kaislaman.
Dados mênggahing kawontênan Jawi, punika botên sah tansah gêgayutan kalihan raos.
Jagading Wanita
Bab Dhukun Kampung
Kêrêp sangêt wontên rêmbag ing bab kawontênanipun dhukun bayi ing pakampungan, ingkang limrahipun lajêng dipun wastani dhukun kampung. Wontênipun tansah dados pamanahan, dening kêrêp pinanggih ing bab dhukun anggènipun mitulungi tiyang manak dados sabab, tuwin ing bab tindaking pangupakara dhatêng tiyang ingkang mêntas manak, punapadene dhatêng pun jabang bayi, kêtingal anggènipun tansah damêl kasamaran, awit katingaling tindak-tandukipun namung sarwa anggêga kajêngipun piyambak. Tumrapipun ing jaman sapunika, patrap ingkang kados makatên wau pantês dados pamanahanipun tiyang kathah, tuwin mangrêtosa [mangrê...]
--- 27 ---
[...tosa] dhatêng sawarnining tindak, ingkang pinanggih badhe botên prayogi, awit sadaya pancèn sampun kêtingal mênggahing patraping pitulungan ingkang nama prayogi tuwin botên prayogi.
Ing sadèrèngipun, ing ngriki sampun anyalangi rêmbag, murih botên dipun pabêni ing tiyang, ingkang taksih kandêl ing piandêlipun dhatêng dhukun kampung, dening rumaos bilih ingkang sampun-sampun tumrap ing pribumi manawi manak inggih namung dipun pitulungi ing dhukun kampung, cêtha inggih wilujêng.
Rêmbag ingkang kados makatên wau manawi namung dipun raos sakêclapan, pancèn inggih lêrês, tuwin kawon tôndha saksi, dening nyatanipun wontên. Nanging manawi dipun manah ing salêrêsipun, wangsulan wau nama dèrèng mantuk yêktos, awit tôndha sêksi ingkang makatên punika mênggahing nyatanipun nama namung mêndhêt saking kawontênan ingkang sampun pinanggih sae, tumrap awonipun botên dipun pratelakakên. Makatên malih, tiyang inggih kêdah angèngêti dhatêng watêk kodrating manungsa, inggih punika, bilih sayêktosipun tiyang wawrat punika inggih badhe nglairakên jabang bayi tanpa kanthi sabab punapa-punapa. Dados manawi makatên lajêng sagêd amastani, wontênipun tiyang manak ingkang tanpa sabab, punika saking sampun nêtêpi dhatêng kodratipun, lan tumrap ingkang têtulung nama namung salugu mitulungi, lan ugi sampun cêtha, bilih ingkang dipun rêmbag punika namung manawi wontên sababipun.
Ing sarèhning ingkang dipun rêmbag punika ing bab tiyang manak ingkang wontên sababipun, dados kêdah nyumêrêpi, punapa ta ingkang dados sabab wau, punika ingkang kêdah dipun sumêrêpi yêktos. Dene têrangipun mênggah sababipun wau wontên kalih prakawis, sapisan, pancèn sabab saking ingkang ngawaki, inggih punika saking ewahing kasarasanipun, kaping kalih, sabab saking pandamêl.
Mênggah sabab ingkang tuwuh saking ingkang ngawaki, punika botên prêlu kapratelakakên ing ngriki, awit punika ingkang wajib nyumêrêpi tuwin ingkang wajib mitulungi namung tiyang ahli, inggih punika dhoktêr, lan patrap-patraping pitulungan manawi kapratelakakên mindhak tinulad ing tiyang ingkang namung saking kêdugi anglampahi, tur tanpa pitêdah, wêkasan malah badhe damêl kapitunan.
Ingkang prêlu kapratelakakên ragi panjang, punika ing bab tuwuhing sabab ingkang saking pandamêl, awit mênggah tuwuhing sabab makatên punika, ingkang têtela dados jalaran botên prayogi, tur adhakan sangêt dipun tindakakên ing dhukun kampung. Dene ingkang kêrêp pinanggih:
Tiyang badhe manak, ing sadèrèngipun anglairakên jabang bayi, dhukun tansah nindakakên rekadaya warni-warni, wontên ingkang sarana mrênah-mrênahakên padharan, murih wêdaling bayi gampil. Wontên ingkang ngombèni jampi kangge sarana murih nyêngkakakên lairing jabang bayi. Dene jampi utawi sarana wau, wontên ingkang kapurih ngombe bêninganing toya pêcêrèn, wontên ingkang cangkêmipun dipun koloh ing rambutipun piyambak, sawênèh kapurih nyêbul gêndul, wosipun sadaya [sada...]
--- 28 ---
[...ya] wau manawi dipun manah, namung dados prayogi murih tiyang ingkang manak sagêd ngêtog karosaning pangêdênipun. Môngka ing sayêktosipun mênggahing pangêdên, gumantung wontên jabang bayi, inggih punika wontên têmbungipun nama nêdha uwat.
Ing bab rekadaya makatên punika kenging dipun wastani dèrèng damêl kasamaran, dene ingkang prêlu sangêt dipun sumêrêpi, punika ing bab sasampunipun bayi lair, awit ing ngriku dununging wigatosipun prakawis têtulung. Adhakanipun dhukun lajêng ngudi murih enggaling ari-ari tumuntên mêdal, lajêng ngurut-urut, malah kenging dipun wastani ngulèni wêtêng, mèh limrah tiyang manak lajêng sumaput.
Ingkang sampun kêlampahan, manawi wontên tiyang manak, môngka ari-ari botên tumuntên mêdal lajêng kenging dipun wastani manggih bêbaya agêng. Tumrap ing bayinipun lajêng kapiran, botên niyat dipun upakara, malah wontên ingkang ngantos garing. Pun biyung badanipun saya lungkrah, dening kasok saking mêntas anglairakên anak, badan tansah dipun oyog-oyog tanpa kèndêl. Saya manawi ari-ari angèl ing wêdalipun pancèn saking wontên sabab, punika kêrêp pinanggihipun wontên lêlampahan mati konduran.
Sanadyan pun biyung sampun lulus wilujêng sagêd anglairakên jabang bayi dalah ari-arinipun, punika sok taksih manggih sabab malih,


text:
Révisi kala 25 Novèmber 2019 08.55
Révisi kala 25 Novèmber 2019 08.53 (besut)
Révisi kala 25 Novèmber 2019 08.55 (besut) (wurungaké)
Kakuwatan para pambrontak kang dipimpin déning Radèn Mas Said (Pakubuwana II lan keponakan Mangkubumi) kasil ngrebut tlatah Sukawati. Pakubuwana II medharaké sayembara kanthi bebungah awujud tanah 3.000 pathok kanggo sapa waé kang bisa mbalèkaké tlatah Sukawati. Mangkubumi kasil diusir déning Mas Said ing taun 1746, nanging diblok déning Patih Pringgalaya kang ngasoraké raja kanggo ngilangi saingan.
UgaNulirgubernur teka ana gubernur jendral VOC Baron van ImhoffImhoffmèlu sing sayateka tambahlang nggedhekakesayanaambahgedhénée atmosfer. Panjenenganipun nyuwun Pakubuwana II kanggé nyéwa wilayah pesisir dhateng 20.000 VOC asli kanggé mbayar utang istana dhateng Belanda . Iki ditentang dening Mangkubumi. Akibaté, perselisihan pecah nalika Baron van Imhoff moyoki Mangkubumi ing publik.
Dijupuk saka "_URL_


text: Paus Eugenius IV punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma antawis taun (_PHONE_).


text: Warunggunung kuwe salah siji kecamatan nang , Banten, Indonesia.


text:
saking masyarakat ing jamanipun. Asiling budâyâ ingkang dipuntilarakên déning masarakat Jawi ing jaman rumiyin awujud non fisik punâpâ déné fisik, sinêrat punâpâ déné botên sinêrat (Baroroh-Baried, 1985: 9-10). Salah satunggal warisan khasanah budâyâ ingkang awujud sêratan inggih mênikâ naskah (Mulyani, 2014:144).
Naskah-naskah ingkang awujud karyâ sastrâ jaman rumiyin mujudakên têtilaran budâyâ ingkang nyimpên manekâ warni babagan pagêsangan ing wêkdal
sémantén (Soebadiyo, 1973: 6). Naskah minangkå objek wisåtå tumraping pårå winasis. Naskah dipunwaos dening pårå panaliti minangkå objek kajian sâhå dipundhudhah isinipun (Marsono, 2008: 8). Darusuprapta (1984:1) ngandharakên bilih naskah inggih mênikå anggitan ingkang sinêrat astå (carik) ingkang taksih asli punâpâ déné salinanipun. Wondéné miturut Mulyani (2012: 1) naskah Jawi inggih mênikå anggitan sinêrat tangan (carik), ingkang taksih asli punâpâ déné sampun awujud salinanipun, ngêmot mawarni-warni bab ingkang mujudakên wohing kabudayanipun masarakat ing jaman rumiyin, dipunandharakên mawi aksârâ Jâwâ, aksârâ Arab Pégon, sâhå aksârâ latin.
Minangkå pêrêkam budâyå bângså kâlâ rumiyin, naskah ngêmot mawarni-warni bab aspék pagésangan (Mulyani, 2014: 114). Bab mênikå ugi dipunandharakên Baroroh-Baried, dkk (1984:54), bilih isi naskah mênikå ngêmot mawarni-warni bab ingkang mujudakên wohing kabudayanipun masarakat jaman rumiyin kadostå; (1) politik, (2) ékonomi, (3) ukum, (4) budâyå, (5) pêndidikan, lan sanés sanésipun ingkang nêdahakên sêsambêtan kaliyan jaman sakmênikå. Pramilâ kanggé mangêrtosi nilai budâyå ingkang kamot wontên ing salêbêting naskah kunå botên gampil. Pêrlu ngginakakên kajian ingkang mirunggan sâhå têliti. Andharan mênikå kasêngkuyung dening pratelan ing ngandhap mênika:
Nilai budâyå salêbêtipun naskah kunå mujudakên pêrkawis ingkang narik kawigatosan minangkå bahan kajian, awit kulâ panjênêngan sagêd ngrêmbag sadhéngah pêrkawis babagan piwucal ingkang sagêd dipunpanggihakên, kadostå: bâså, sastra, filsafat, piwulang sâhå sanés-sanésipun. Sinaoså mêkatên, botên gampil sêdâyå wau dipunpanggihakên. Kadhangkâlâ naskah-naskah kunå ingkang
ngémot nilai budâyâ mênikâ anggénipun mbabar botên sécârâ mlâhâ utawi gamblang. Kangge mangértosi isi saking naskah dipunbêtahakên satunggaling panaliten ingkang têliti sêhâ cêrmat (Pudjiastuti, 2006). Naskah kunâ mujudakên asiling budâyâ pârâ leluhur ingkang isinipun ngêwrat maneka warni kawruh (Susilantini, 2013: 747). Saking andharan mênikâ cêthâ bilih ing salêbêtipun naskah kunâ ngêmot mapintên – pintên nilai budâyâ ingkang pêrlu dipunkaji kanthi mligi sâhâ têliti, supados mênâpâ ingkang kasêrat wontên ing salêbêtipun naskah – naskah kunâ sagêd dipunwaos dêning masyarakat. Kanthi mêkatên, nilai – nilai budâyâ ing salêbêting naskah botên musprâ képârâ malah musnâ.
Nilai - nilai budâyâ ingkang kamot wontên ing salêbêtipun naskah kunâ wontên kathah sangêt. Behrend (1990) ngandharakên bilih adhêdhasar jinisipun naskah, naskah kunâ sagêd dipunpérang dados sêkawanwêlas; (1) sêjarah, (2) silsilah, (3) hukum sâhâ aturan, (4) wayang, (5) sastrâ wayang, (6) sastrâ, (7) piwulang sâhâ suluk, (8) agamâ Islam, (9) primbon sâhâ pawukon, (10) bâsâ, (11) lâlagon, (12) bêksan utawi jêjogédan, (13) adat istiadat, (14) lan sanésipun. Naskah Jawa jinis piwulang kathah sangêt kadostâ; sêrat Wêdhâtâma, sêrat Tripâmâ, sêrat Cândrarini, sêrat Wulang Sunu, serat Wulang Putri, sêrat Sasânâ Sunu, sêrat Sasmitâ Wirnitiyâ, layang Sasmitâ titikâ, lan sanésipun.
Layang Sasmitâ Titikâ koleksi Pêrpustakaan Museum Dewantara Kirti Griya Tamansiswa Yogyakarta nomêr kodeks Bb.1.133 satunggaling naskah Jâwâ ingkang wosipun ngêmot babagan pagêsangan mliginipun piwulang budi pakarti. Andharan mênika sagêd dipun panggihakên wontên pérangan panutup saking naskah layang Sasmitâ Titikâ;
"Ing wusânâ sakéhing piwulang lan sésulang kang kamot ing layang iki kabéh mugå andadékna kapénaking laku mung kariyâ nêmu suka lan rahayu".
Piwulang-piwulang ingkang kamot wontên ing layang Sasmitâ Titikâ mênikå kapérang dados gangsal pêrkawis, inggih mênika (1). sasmitanipun tiyang badhé manggih sênêng punâpâdéné sêdhih, (2). kadumugén punâpâ botên kadumugén sêdyanipun, (3). manggih bungah utawi susah, (4). manggih bêgjâ utawi cilâkâ, (5). dâwâutawi cêndhak umuripun. Wos saking layang Sasmitâ Titikâ mênikå dipunanggêp taksih cundhuk kaliyan kawontênan ing jaman sakmênikå mliginipun kanggépéndidikan karaktër wontên ing pawiyatan.
Panaliten dhumatêng layang Sasmitâ Titikâ koleksi Pêrpusatakaan Museum Dewantara Kirti Griya Tamansiswa Yogyakarta nomêr kodeks Bb.1.133 nate dipuntindakakên dening Siti Sawilah (2016) kanthi irah-irahan" Kajian Filologi Sâhâ Kawruh Sasmitâ Wontên ing Layang Sasmitâ Titikâ". Panaliten mênikå win


ombaking pulitik, nalika kula dados pangarsa ingkang rumiyin, watawis taun 1918 inggih sampun kadayan, tur sangêt, inggih punika nalika jamanipun pakêmpalan Insulindhê ambarèh-barèhi, kala samnatên panduwanipun Narpawandawa dhatêng trajangipun Insulindhê, ingkang suraos badhe ngrèmèhakên kraton dalêm, sangêt, ngantos ngaturakên telegram dhatêng polêkrad, twèdhê kamêr lan sasaminipun, bêgja panduwanipun Narpawandawa wau kabiyantu dening B.O.S.I. darah M.N. lan sanès-sanèsipun, mila inggih agêng dayanipun, ingkang ngantos mupangati dhatêng sadayanipun.
Sadhèrèk, pangrèh matah kula angambali cariyos kula nalika pakêmpalan ingkang kapêngkêr punika, inggih punika mratelakakên bilih Narpawandawa punika dede pakêmpalan pulitik, pakêmpalanipun para santana, dados pakêmpalan phak, nanging purun campur pulitik, manawi pulitik wau gandhèng kalihan praja utawi kraton dalêm, punika Narpawandawa botên namung trimah purun kemawon, nanging malah kuwajiban, dening sajatosipun wontêning santana punika inggih namung jalaran saking wontênipun kraton, dados sampun anglênggahi lêrêsipun para santana ingkang sampun sami katangsulan dados satunggal wontên ing Narpawandawa, angrêksa wilujêngipun karaton dalêm, malah manawi paribasanipun tiyang kina: sanadyan akuthah ludira atakêr marus inggih kêdah linampahan sarta ingandhêman, kauningana, gumêlaripun donya punika kinanthèn kodrat kalih warni ingkang botên nate pisah sarta botên kenging dipun selaki, inggih punika: wajib lan wênang recht en plicht wêwênanging santana kenging nyuwun dipun luhurakên, nyuwun dipun mulyakakên dhatêng
--- 92 ---
ingkang mêngku kraton, nanging wajibipun rumêksa lan anjagi rahayu sarta widadaning kratonipun sarta ingkang jumênêng. Taksih wontên sambêtipun.
Tanggêlanipun Bapa Dhatêng Anak (Turun)
Kula katarik dhatêng andharan Ônggapradatan bab asor luhur sarta bêgja cilakaning anak.
Katariking manah kula lajêng nuwuhakên kajêng kula urun pamanggih bab awrating têtanggêlanipun para tiyang sêpuh dhatêng anak ingkang botên kenging dipun selaki. Awit inggih kados andharan Ônggapradatan punika weyaning tiyang sêpuh adamêl kasangsaranipun anak turun ingkang botên makarti dosa, punapa makatên punika botên mêmêlas.
Daya ingkang badhe tumanduk dhatêng gêsangipun turun punika ing ngriki kula aturakên sasêrêpan kula, wontên kalih prakawis.
Ingkang sapisan daya warisanipun tiyang sêpuh, ingkang badhe kasandhang dhatêng turunipun, pasaksènipun sampun kacêtha, wêwatakan saha sêsipataning wujudipun anak turun, punika kathah utawi mêsthi kathah sakêdhik katabêtan watak utawi (saha) sêsipataning tiyang sêpuhipun. Kula nate mrangguli sêtatistik ingkang kasiyarakên ing karangan ingkang mratelakakên, ing Inggris kala taun 1703 wontên kalairan, ingkang ing têmbe diwasanipun dados ahli pangadilan sarta watakipun adil lan utami, pinanggihing panaliti turun-turunipun kasawaban sipat watakipun, turunipun ingkang 100 dados ahli musik sarta ahli kabatinan, ingkang 100 dados apokat, ingkang 300 dados ahli pangadilan. Cacah 230 punika perangan saking cacah turun 881 dados kirang langkung 25% tampi warisan watak sipating dhasaripun ingkang nurunakên. Ingkang 75% racak-racakipun kawarisan kawêgiganipun. Têtandhinganipun, satunggiling kalairan ing taun 1720 ingkang ing diwasanipun dados durjana, turunipun 400 cacad anggotaning badanipun krepo, 50 turunipun èstri dados tiyang awon (palanyahan?), 7 nindakakên pakarti mêjahi tiyang, 60 dados pandung, 510 punika perangan saking cacah 2257 dados kirang langkung
--- 93 ---
45% dados kurban nampèni warisan watak sipating dhasaripun ingkang nurunakên. Wontên ugi ingkang brojol saking sipat ingkang sae saha awon saking cathêtan ing nginggil punika, bokmanawi kadayan kakiyatanipun pun biyung, utawi sagêd kanugrahan nêbusi sarana pakartinipun piyambak. Utawi malih sagêd sangking nampèni panggulawênthah ingkang sagêd anduwa sawatawis sangking sipat wataking turunanipun. Makatên pasaksènipun yèn tiyang sêpuh punika inggih anggantungi daya sae utawi awon dhatêng anak turunipun. Lajêng ingkang ôngka kalih gandhèng kalihan panggulawênthah, punika inggih taksih gandhèng kalihan pandamêling tiyang sêpuh ingkang nurunakên, katranganipun: para tiyang sêpuh bapa biyung, punika dados juru panggulawênthahipun anak-anakipun, manawi panggulawênthahing bapa biyung, utawi lêlampahan watakipun tiyang sêpuh ingkang badhe tinulad ing anak-anakipun botên sae, wohipun watak sipatipun anak adhakan sangêt dados botên sae.
Nitik punika punapa botên gawat dados tiyang sêpuh ingkang pinasthi gadhah turun punika, wohing sipat watak saha pakartinipun punika badhe andayani dhatêng pêpasthèning anak turunipun saha badhe andayani ugi dhatêng bêbrayan.
Gêgandhengan kalihan punika, pangangkah saening turun, para lêluhur kita ingkang kina-kina, inggih wigatos sangêt pamanahipun dhatêng prakawis turun, punika sagêd dipun titik sangking ihtiyar-ihtiyar lair batin ingkang dumugi dintên punika sanadyan sampun botên pêpak jangkêp, sabab katarik kajêng anyar (mode) nanging tilas-tilasipun taksih cêtha, kados ta: bab anjodhokakên jalêr èstri ingkang badhe nuwuhakên turun, punika sarat masrutipun botên sagampilipun, nanging manawi dipun manah yêktosan lair batin, inggih punika wêwatoning anjodhokakên jalêr èstri punika 1 b


ring laki | kang ala boya cinatur | sinigêg uran-uran | dhuh lae lowung puniki | karya rêngêng-rêngêng anglêlipur brônta ||
7. Asmaradana
1. wontên candraning pawèstri | kang susela ing akrama | ingkang jatmika lungguhe | yèn wong irêng ulêsira | alêmês ingkang rema | kang agêng sariranipun | prayoga kinarya garwa ||
2. utawi kinarya sêlir | winastan èstri kancana | wontên malih winiraos | èstri cêmêng kulitira | dêdêge agêng panjang | rada cêndhak sukunipun | pantês yèn kinarya garwa ||
3. utawi kinarya sêlir | miwah kinarya parêkan | kunci kancana wastane | jêlih watêke wong ika | yèn wontên èstri jênar | lêmês remane wong iku | lan agêng prêmbayunira ||
4. tan kêna kinarya rabi | kinarya sêlir tan kêna | rasêksi iku wastane | pantês mêjahi wong
--- 30 ---
lanang | yèn wontên èstri jênar | kang alêmês remanipun | warata ing pucuk pisan ||
5. agêng payudaranèki | dhêng-andhêngên talingannya | tan kenging kinarya bojo | panas boros wong punika | kangge sêlir tan kêna | yèn wong pêthak ulêsipun | akathah wicaranira ||
6. akas remanipun nênggih | punika èstri utama | andhatêngakên dunyakèh | angsal rahmating Pangeran | lan karêm ing agama | èstri malih kang winuwus | kang luncup wadananira ||
7. panjang sukunipun nênggih | sarirane kuru dawa | tan prayoga lêksanane | lamun kinaryaa garwa | sanadyan sinêlira | boros ing lêksananipun | tur anyilibakên tingal ||
8. wontên pawèstri utami | cêmêng alêmês kang kiswa | panjang pasang wadanane | sarira panjang sêmbada | aking ing sukunira | kang mêngkono èstri luhung | prayoga kinarya garwa ||
9. utawi kinarya sêlir | kinarya gêdhong utama | dhatêngakên dunya akèh | nanging wadine wong ika | yèn purik tinggal wisma | yèn kuning pawakanipun | akas rema tur apanjang ||
10. ing pucuk lêmês tur dadi | dhasar aking sukunira | puniku èstri kinaot | abênêr pangucapira | iku wong èstri srêpan | ing candranipun pinunjul |
--- 31 ---
ingaran rêtna kancana ||
11. èstri panjang jangganèki | sêmu abrit kang wadana | punika pêpêg ing awon | awon-awoning wanita | tan kenging ginarwaa | durgasari wastanipun | iku yogya singgahana ||
12. punika winarna malih | pirasat satunggal-tunggal | èstri ingkang anèh dhewe | yèn jamus pawakanira | êma aksaranira | yèn arsa apulang lulut | lathine dipun arasa ||
--- [0] ---
...


text:
Pamotan iku kacamatan ing Kabupatèn Rembang.
Réferènsi
Kacamatan ing Kabupatèn Rembang
Kacamatan ing Jawa Tengah


text:
Kalisara (cara Indonésia: Kalisoro), iku salah siji désa / kalurahan ing Kacamatan Tawangmangu, Kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Tawangmangu, Karanganyar
 Kabupatèn Karanganyar
Pranala njaba
 Situs web resmi Kabupaten Karanganyar


text:
[[Gambar: NGC_4414_(NASA-med).jpg|right|thumb|250px|Galaksi NGC 4414]]Galaksi''' iku kumpulan utawa gugusan saka yutan lintang, uga kalebu awu kosmis, gas-gas lan unsur peteng kang nyawiji amarga anané gaya gravitasi antara benda-benda akasa iku.
Wujud lan Jinis
Saben galaksi duwé ukuran kang béda wiwit galaksi kang cilik (kerdil) kang ketata saka sepuluh yuta lintang nganti galaksi-galaksi raseksa kang duwé èwon malah milyaran lintang. Wujud-wujud galaksi-galaksi uga béda-béda, ana kang wiujudé spiral, elip uga ana kang wujudé ora karuwan.
Astronomi
Galaksi


text: Kacamatan Cibiru, Kutha Bandhung, Jawa Kulon


text:
Madrid yaiku kutha krajan lan kutha gedhé dhéwé ing Spanyol. Kutha iki dumunung ing ilèn Kali Manzanares ing pérangan tengah nagara Spanyol. Padunung ing kutha sing jembaré 607 km² iki kurang luwih ana 3,228 yuta jiwa (Juli 2005), nanging yèn tlatah metropolitané mèlu di itung bisa nganti 5,843 yuta jiwa. Panggonan lan sajarah ndadèkaké Madrid minangka punjer kagiyatan finansial lan pulitik ing Ujung Iberia, luwih-luwih sawisé pulih iklim dhémokrasi ing taun 1975 lan integrasi sajeroning Uni Éropah.
Walikota Madrid yaiku Manuela Carmena. Padunung Madrid asring uga diarani madrileños.
Sajarah

Sanadyan Madrid wis dipanggoni wiwit jaman prasajarah, ing jaman Romawi tlatah iki didarbèni déning diosis Complutum (saiki Alcalá de Henares), nanging data pisanan kutha iki ana ing abad angka 9, nalika Muhammad I mrintahaké yasa pura cilik ing panggonan kang saiki madeg Palacio Real. Sakubengé pura ciliki iki uga diyasa bètèng cilik citadel, al-Mudaina.
Cedhak pura ugu diyasa Manzanares, déning wong muslim diarani (Arabic: المجريط, "sumber banyu"). Saka tembung iki asalé jeneng panggonan iki Majerit, kang sabanjuré owah é dadi Madrid. Bèntèng iki ing taun 1085 direbut déning Alfonso VI saka Castile sajeroning serangané menyang Toledo. Dhèwèké nahbisaké masjid kang ana dadi gréja Virgin Almudena (almudin, ing garnisun granary). Ing taun 1329, Cortes Generales wiwit digawé ing kutha iki kanggo mènèhi pamrayoga marang Alfonso XI saka Castile. Kaum Yahudi Sephardi lan Moors isih tetep urip ing kutha iki nganti diusir ana ing pungkasan abad angka 15.
Sawisé karusuhan lan kobongan, Henry III saka Castile (1379–1406) yasa manèh kutha iki lan bètèng sajabané témbok kanggo ngamanaké awaké dhéwé ing El Pardo.
Pamérangan administratif
Madrid kanthi administratif kapérang dadi 21 dhistrik, kang kapérang manèh sajeroning 128 dhistrik utawa wards (barrios):
 Centro: Palacio, Embajadores, Cortes, Justicia, Universidad, Sol.
 Arganzuela: Paseo Imperial, Acacias, Chopera, Legazpi, Delicias, Palos de la Frontera, Atocha.
 Retiro: Pacífico, Adelfas, Estrella, Ibiza, Jerónimos, Niño Jesús.
 Salamanca: Recoletos, Goya, Fuente del Berro, Guindalera, Lista, Castellana.
 Chamartín: El Viso, Prosperidad, Ciudad Jardín, Hispanoamérica, Nueva España, Pza. Castilla.
 Tetuán: Bellas Vistas, Cuatro Caminos, Castillejos, Almenara, Valdeacederas, Berruguete.
 Chamberi: Gaztambide, Arapiles, Trafalgar, Almagro, Vallehermoso, Ríos Rosas.
 Fuencarral-El Pardo: El Pardo, Fuentelarreina, Peñagrande, Barrio del Pilar, La Paz, Valverde, Mirasierra, El Goloso.
 Moncloa-Aravaca: Casa de Campo, Argüelles, Ciudad Universitaria, Valdezarza, Valdemarín, El Plantío, Aravaca.
 Latina: Los Cármenes, Puerta del Ángel, Lucero, Aluche, Las Águilas, Campamento, Cuatro Vientos.
 Carabanchel: Comillas, Opañel, San Isidro, Vista Alegre, Puerta Bonita, Buenavista, Abrantes.
 Usera: Orcasitas, Orcasur, San Fermín, Almendrales, Moscardó, Zofio, Pradolongo.
 Puente de Vallecas: Entrevías, San Diego, Palomeras Bajas, Palomeras Sureste, Portazgo, Numancia.
 Moratalaz: Pavones, Horcajo, Marroquina, Media Legua, Fontarrón, Vinateros.
 Ciudad Lineal: Ventas, Pueblo Nuevo, Quintana, La Concepción, San Pascual, San Juan Bautista, Colina, Atalaya, Costillares.
 Hortaleza: Palomas, Valdefuentes, Canillas, Pinar del Rey, Apóstol Santiago, Piovera.
 Villaverde: San Andrés, San Cristóbal, Butarque, Los Rosales, Los Ángeles (Villaverde).
 Villa de Vallecas: Casco Histórico de Vallecas, Santa Eugenia.
 Vicálvaro: Casco Histórico de Vicálvaro, Ambroz.
 San Blas: Simancas, Hellín, Amposta, Arcos, Rosas, Rejas, Canillejas, Salvador.
 Barajas: Alameda de Osuna, Aeropuerto, Casco Histórico de Barajas, Timón, Corralejos.
Wisata
Gladri lan Museum
 Paseo del Prado (El Prado Museum)
 Prado Museum,
 Thyssen Bornemisza Museum
 Reina Sofia Museum
 National Archaeological Museum of Spain
 Naval Museum
 Casa-Museo José Padilla *
 Casa-Museo Manuel Benedito *
 Museo de Antropologia Médica *
 Museo De La Farmacia Hispana *
 Museo Del Reloj Grassy *
Seni lan Pusat Studi Literatur
 Casa Encendida
 Escuela de Escritores.
 Escuela de Letras.
 Escuela Contemporánea de Humanidades.
 Hotèl Kafka.
 I|Art.
 TAI, Escuela de Artes y Espectáculos.
 Talleres de escritura creativa y Ediciones Fuentetaja.
Musik Klasik lan Opera
 Spanish National Orchestra. Saben dina Jumat, Sabtu lan Minggu main ing Auditorio acional de Musica.
 RTVE Symphony Orchestra. Saben dina Kemis lan Jumat main ing Teatro Monumental.
 Teatro Real minangka punjer Opera House.
 Teatro de la Zarzuela mligi kanggo nggelar Zarzuela lan Operetta.
Wisata Kutha
 Plaza Mayor
 Gran Via
 Descalzas Reales
 Casón del Buen Retiro
 Palacio Real
 Templo de Debod
 El Rastro
 Puerta del Sol
 Parque del Buen Retiro
 Las Ventas
 Torre España
 Faro de Moncloa
 Puerta de Europa
 Puerta de Alcalá
 Glorieta de Bilbao
 Estadio Santiago Bernabéu
 Estadio Vicente Calderón
 Parque de Atracciones de Madrid
 Plaza de Cibeles
 Palacio De Liria
 Teatro Real
 Auditorio Nacional de Musica
 Teatro Monumental
 Teatro de la Zarzuela
 Centro Cultural de la Villa
 Teatro de la Abadía
 Círculo de Bellas Artes
 Teatro Español
 Teatro de la Comedia
 Café Central
Atraksi Matador
 Plaza de Toros ing Las Ventas
Transportasi
Papan Anggegana Internasional Barajas yaiku papan anggegana kang ana ing Madrid, minangka punjeré Iberia Airlines. Papan Anggegana mau dadi pintu gerbang utama menyang Ujung Iberoa saka Éropah, Amérika, lan belahan donya liyané kanthi arus penumpang cacahé 40 yuta setaun. Amarga tuwuhé kagiyatan kang rikat, terminal kang dadi terminal papan anggegana gedhé dhéwé ing Éropah iku wis ditambahi rong landas pacu manèh.
Stasiun kereta api utama ing Madrid yaiku Atocha lan Chamartin. Fokus utama pangyasa infrastruktur ing Spanyol yaiku sawijining jaringan rel kecepatan tinggi, Alta Velocidad Española (AVE) kanthi tujuan supaya kutha-kuth


text:
Pagelak iku désa ing Kacamatan Madukara, Kabupatèn Banjarnegara, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Uga delengen
 Madukara, Banjarnegara
 Kabupatèn Banjarnegara
Pranala njaba
 Situs resmi Kabupatèn Banjarnegara


. Dados sinten tiyangngipun ingkang sumedya mamrih sosotya ingkang wonten ing telengnging samudra, masthi inggih kedah akanthi baita, lan nuju telengnging samudra ddoning sosotya. Sanépanipun malih makaten :
Saréngat kadi déné sepet tarékat : bathok déné khakékat : kalapanipun, dados tiyang ingkang nedya mamrih kalapa, masthi kedah purun ngrekaos angoncékki ponang sepet tuwin bathokkipun, lah ing ngrikumanawi sampun makaten masthi lajeng saweg kalapanipun : katrangngan ingkang ugi cetha malih makaten :
Saréngat punika katembungaken cara Jawinipun : tindak, wujuddipun inggih punika : tindak tanduk solah bawa muna muni ingkang miturut khukum-khukumipun agami Islam, wondéné khukum-khukumipun agami Islam punika wonten pitu, inggih punika : wajib kharam sunat mekruh, wenang, sah tuwin batal, dados ingkang kawastanan saréngat punika : tindak tanduk solah bawa muna muni ingkang mawi wajib [26] mawi kharam mawi sunat mawi mekruh, mawi wenang, mawi sah, tuwin mawi batal, wijangngipun :
Saréngat sanes tatacara, sanés kalimrahan sanés pangadatan tuwin sanés : Asbabing ngalam, wijangngipun piyambak-piyambak makaten :
Tatacara, punika tindak tanduk solah bawa muna muni ingkang dipun tata déning praja, wujudipun kadosta : basa, pakurmatan lampah dhodhok nyembah sapiturutipun, dados tatacara terang sanés saréngat.
Kalimprahan punika samukawis ingkang katindakkaken tiyang kathah, wujuddipun kadosta : wilujengngan tahlilan nayuban main kertos wonten ing pajagongngan sumbang –sinumbang, sanjan-sinanjan sapiturutipun, dados kalimrahan inggih terang manawi sanés saréngat.([2])
[27]Pangadatan punika sadaya prakawis ingkang kerêp dipun alami ing manusa, wujudipun kadosta : watuk wahing, angob tuwin sapanunggalanipun , dados pangadatan ugi terang sanés saréngat.
Asbabing Ngalam punika wujudipun kadosta : uwos dipun liwer dados sekul barang teles pé dados garing. Nyambut dhamel mempeng kanthi gemi setiti ngati-ati lajeng dados sugih. Tuwin sasaminipun, dados Asbabing Ngalam ugi terang sanés sangat malih.
Dados ing mangké mirid andharan ing nginggil punika, manawi wonten tiyang ingkang ngucap : saréngaté wong mlaku ana ing ngarêpé wong tuwa iku kudu laku dhodhok menyang ratu kudu nyembah, menyang wong tuwa kudu basa, punika klintu, awit punika sanés saréngat nanging tatacara. Makaten ugi tiyang ingkang ngucap wong teka ora nglakoni saréngat tanggané padha slametan utawa tahlilan dhéwékké teka ora nindakkaké. Wonten malih wong anjagong teka [28] ora nglakoni saréngaté wong akéh, kancané padha botohan teka meneng baé. Yén kancané padha tayuban pra méli. Makaten punika inggih klintu, awit kalimrahan makaten pancén sanés saréngat, makaten salajengngipun.
Tarékat punika cara jawinipun : dadalan inggih punika margi ingkang muruggaken wusul ing Pangéran, wujudipun ngilmu kempaling donya lan Akérat upaminipun kadosta : tiyang ngupados sugih sarana mempeng nyambut damel kaliyan gemi satiti ngati-atoi. Sasampunipun sugih lajeng purun angedalaken bandhanipun miturut margining Gusthi Allah. kqanggé zakat kanggé sadakah, kanggé ambantu dhateng adegging agaminipun Gusthi Allah tuwin sasaminipun, lah makaten wau wujudipun sugih ana ingkang saking ngilmu kempaling donya Akérat saged manpangati awakkipun wonten ing donya, sarta badhé saged manpangati wonten ing akérat, kosok wangsulipun tiyang ingkang ngupados kasugihan medal margi sanés donya Akérat upaminipun gangsaripun anggénipun nyambut damel dipun saranani nyunyuwun dhateng kayuwatu, pasaréyan ngapusi, mitnah, nindhes sapiturutipun, manawi panuju angsal angsal lajeng kumet éman angedalaken bandhanipun dhateng kaperluwan ngumum, inggih kawedalaken tur kathah-kathahan nanging mung [29] kanggé anguja kasenengnganing hawa napsunipun, lah makaten punika dédé tarékat ingkang wusul dhateng Gusthi Allah, nanging dhateng shaetoniyah.
Dados ing mangké ringkesipun saréngat kaliyan tarékat punika kados déné tindak (ngamal) lan kaweruh (ngilmu). Manawi makaten punapa saréngat lan tarékat punika kénging kapisah. Masthi boten awit pipindhanipun saréngat ingkang tanpa tarékat punika kados déné angganing tiyang ingkang wuta maripatipun sanajan sukunipun kénging kanggé lumampah, nanging boten sumerêp ing margi, lah makaten punika punapa boten slura-sluru. Cocoggipun kaliyan upami ing nginggil tiyang saréngat tanpa khakékat punika kadi déné baita ingkang mamrih mutiyara wonten ing telengnging samudra, nanging angemohi ngambah samudra, sayekti inggih tangéh kasiling mutiyara wau. Utawi kadi déné tiyang ingkang badhé sumerêp raosing klapa, namung purun angoncékki sepetipun nanging boten purun mecah bathokkipun sayekti inggih boten saéstu saged angraosaken gurihing kalapa. Kosok wangsulipun tiyang ingkang tarékat tanpa saréngat punika inggih boten saged tumindak awit pipindhanipun kadi déné tiyang ingkang boten wuta, nanging ponang suku lumampah boten saged lumaksana. Yén ta kasanépakna tiyang ingkang badhé mendhet mutiya[30]ra ingkang wonten telengnging samudra, tiyang wau boten purun numpak baita. Kados pundu paran marginipun saged amanggih. Yén ta kasanépakaken tiyang ingkang badhé ngraosaken gurihinh kalapa, tiyang wau kajengngipun lajeng amecah kathokkipun ing mongka bathok wau binuntel ing sepet, manawi sepetipun boten sinalumbat rumiyin lah punapa saged lajeng mecah bathokkipun saréngat tanpa tarékat punika boten badhé kalampahan kosok wangsulipun : tarékat tanpa saréngat punika inggih boten badhé saged kadumugé awit saréngat kaliyan tarékat makaten kadi


text: Ganteng banget ga ngerti lagi


text: Pendiri Demetrius Brown ngomong Small Business Trends, "Semalt nawakake bisnis cilik lan perusahaan wiwitan biaya marketing murah karo sawetara pilihan tambahan ing pilihan."


text:
Kutha Purwanagara iku kutha cilik ing Kabupatèn Banjarnegara.
Kutha iki ana ing Kacamatan Purwanagara lan dadi pusat kerameyan ing kecamatan Purwanagara.
Pranala njaba
 Situs Web Resmi Kabupaten Banjarnegara
Kacamatan ing Kabupatèn Banjarnegara


text: Surian kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Barat, Indonesia.


rasulillaah ... Rahmating Allah lan salaming Allah mugi kaparingna marang Kangjêng Nabi Rasulullah.
--- 344 ---
Shollaahu 'alaihi wassalam ... Gusti Allah muga paring rahmat lan salam marang kangjêng Rasulullah.
Ushikum 'ibadallahi wanafsi bitaqwa allahu ... Hai para kawulaning Allah, hai awak ingsun dhewe, ingsun pitutur ing sira kabèh padha wêdia ing Allah.
Alama amarallaahu bihi min insaakin bilma'rufin au tashrihin bi ihsan ... Anêtêpi sabarang kang wus diparentahake dening Allah, kaya ta: amêngku bojo kalawan bênêr bêcik, utawa pamêgat kalawan apik alus.
(Sasampuning kutbah pangulu lajêng anandukakên ijabing panikah makatên:
b: Pangulu: Ingsun anikahakên Radèn Lara Suwarni anak wadone Radèn Ngabèi Tangkilan, ing sira Radèn Bagus Sarjana, lawan mas kawin salaka putih bobot satail.
(pangantèn jalêr lajêng nungka amangsuli (= kabul) makatên): (miturut wicantêning pangulu)
c. Pangantèn: Kula tarima ing paningkahe ... Kula tarima ing paningkahe [paningka...]
--- 345 ---
[...he]
Radèn Lara Suwarni ... Radèn Lara Suwarni
Anak wadone ... Anak wadone
Radèn Ngabèi Tangkilan ... Radèn Ngabèi Tangkilan
Ing kula ... Ing kula
Kalawan mas kawin ... Kalawan mas kawin
Sêlaka putih ... Sêlaka putih
Bobot satail ... Bobot satail
(kèndêl, pangulu lajêng wicantên)
b: Pangulu: Kakêncèng punapa kasambut (pangantèn mangsuli):
(pangantèn mangsuli):
c: Kasambut (sampun kawêling sadèrèngipun).
(Pangulu lajêng nawèkakên dhatêng bapakipun pangantèn èstri, têmbungipun)
b: Sampeyan punapa narimah mas kawine putra sampeyan dipun sambut (wangsulaning bapakipun pangantèn putri)
(wangsulaning bapakipun pangantèn putri):
a: Narimah.
Pangulu lajêng andonga.
Lafal ... Makna
1. Barokallahu lakuma ... Gusti Allah mugaa paringa barkah marang sira pangantèn sakaloron
--- 346 ---
2. Allahumma alif bainahuma ... Gusti Allah, tuwan mugi mangumpulna pangantèn sajodho punika.
3. Kama alafta bainal ma'ingkang wattiin ... Kadosa anggèn tuwan angumpulakên toya kalihan êndhut.
4. Allahuma thowil umurohuma ... Dhuh Allah, tuwan mugi amanjangna umuripun pangantèn sajodho punika.
5. Wasohih ajsadahuma ... Lan mugia nyarasna badan wadagipun pangantèn sajodho punika.
6. Wanwwir qulubahuma ... Lan mugia madhangna manahipun pangantèn sajodho punika.
7. Watsabbit imanahuna ... Lan mugi anêtêpna kapêrcayanipun pangantèn sajodho punika.
8. waahsin 'amalahuma ... Lan mugi anyaekna kalakuwanipun pangantèn sajodho punika.
9. Wawassi' arjaqohuma ... Lan mugi angathahna rijêkinipun [ri...]
--- 347 ---
[...jêkinipun] pangantèn sajodho punika.
10. Wailal khoiri aqribhuma ... Lan pangantèn sajodho punika mugi tuwan cêlakakên dhatêng kasaenan.
11. Wa'anisyari abidhuma ... Lan pangantèn sajodho punika mugi tuwan têbihakên saking piawon
12. Waqdhi hawaijahuma ... Lan mugi tuwan amaringana kabêtahanipun pangantèn sajodho punika.
13. Fiddini waddunya wal akhiroh ... Kabêtahan ing bab agama lan kabêtahan tumrap ing akherat
14. Birohmatika ya arhamarr rahimin ... Kêlampahanipun ingkang makatên wau sadaya, asarana rahmat tuwan, dhuh asih, asih, ing parama asih.
(Ngulama kêkalih ingkang satunggil wicantên andhawuhakên janji dalêm, têmbungipun):
d. Ngulama: Ki pangantèn Radèn Bagus Sarjana, pakênira tampa janji dalêm, sampeyan dalêm [da...]
--- 348 ---
[...lêm] Ingkang Sinuhun Kangjêng Susuhunan, samangsane pakênira nambang marang rabi pakênira (ora ngingoni, ora nyandhangi, ora ngomahi, lan ora ngêsihi) utawa pakênira tinggal lunga pitung sasi dharatan, rong taun layaran, liyane anglakoni ayahan dalêm, tan trimane rabi pakênira Radèn Lara Suwarni, nganti rapak marang Ki Pangulu, runtuh talak pakênira sawiji, sarta tinagih mas kawin pakênira sêlaka putih bobot satail.
(wangsulaning pangantèn).
c: Inggih sandika.
Saking Bagus Ngarpah
(pangantèn lajêng salaman kalihan Ki Pangulu sarta Ngulama kêkalih, saha lajêng ngabêkti dathêng marasêpuhipun tuwin dhatêng para sêpuh ingkang pantês kinabêktenan, lajêng mundur dhatêng pamondhokan malih dandos badhe panggih).
(Sarampunging panikah lajêng amêdalakên wilujêngan kirim donga dhatêng lêluhur, sêkul asah (ambêngan) ulam-ulamanipun maesa satunggal kagorong, pindhang abrit, pindhang pêthak).
(Pangantèn jalêr dandos kêrik, lênggah gêlaran bôngka, mawi plemek sungsun pitu ing, ngandhap [ngandha...]
--- 349 ---
[...p] kalambaran godhong kluwih, godhong apa-apa, dhadhap srêp, alang-alang, sarta godhong kara, ingkang andandosi miji tiyang ingkang wasis dhatêng ulahing busana. Sajèn jajan pasar, jênang abang, jênang baro-baro, panggang tumpêng (ayam gêsang).
(Mangangge kampuh gadhung mlathi (pinggir ijêm têngah pêthak) utawi bangun tulak (pinggir biru sêpuh têngah pêthak) (kampuh kêkalih wau ing pinggir pisan mawi sêsêratan kupu, kinjêng sarta pêksi), ukup renda, clana cindhe gubêg, kuluk mathak biru, gêlung kêling mawi sêrat intên, panêtêp tiga lajêng semyok, mawi gobyok dhuwung sarta ngangge buntal. Kacu kêmbangan tanpa rasukan, boreh kuning garutan, ngumbar kunca kaampil, mawi patah lare alit kêkalih, ngampil lopak-lopak sarta paidon salaka).
Pangantèn èstri paes, kirang sadalu sampun dipun alub-alubi (dipun kêrik cêngkoronganipun panggenan cênthung) enjingipun kadugekakên malih, paes punika bathuk dipun dèkè


Karl Friedrich Gauss
Johann Carl Friedrich Gauss (Gauß) (30 April 1777 - 23 Februari 1855) punika matématikawan, astronom, lan fisikawan Jèrman legendaris ingkang maringaken manéka kontribusi; piyambakipun dipunpirsani minangka salah satunggiling matématikawan paling ageng sasanèsipun Archimedes lan Isaac Newton.
Dipunwiyosaken ing Braunschweig, Jèrman, nalika yuswanipun dèrèng jangkep 3 taun, piyambakpipun sampun saged ngorèksi kalepatan daftar gaji tukang watu ramanipun. Miturut satunggiling cariyos, ing yuswa 10 taun, piyambakipun ndamel gurunipun rumaos éram kanthi maringaken rumus kanggé ngétang cacahing satunggiling deret aritmatika arupi pangétangan deret 1+2+3+...+100. Senadyan cariyos puniki mèh sedayanipun leres, soal ingkang dipunparingaken gurunipun langkung awrat. [1]
Gauss punika èlmuwan ing manéka bidang: matématika, fisika, lan astronomi. Bidang analisis lan geometri nyumbang kathah sanget sumbangan-sumbangan pikiran Gauss ing matématika. Kalkulus (kalebet limit) punika salah satunggiling bidang analisis ingkang ugi narik kawigatosanipun.
Gauss tilar donya Göttingen.
Wacan terasan[sunting | sunting sumber]
- Simmons, J, The giant book of scientists -- The 100 greatest minds of all time, Sydney: The Book Company, (1996)
- Dunnington, G. Waldo, Carl Friedrich Gauss: Titan of Science, The Mathematical Association of America; (June 2003)
Pranala njawi[sunting | sunting sumber]
- (en) Carl Friedrich Gauss, situs komprehensif, kalebet biografi lan daftar prestasinipun
- (en) Biografi Gauss saking MacTutor
- (en) Carl Frederick Gauss, situs ingkang dipundamel déning katurunan langsung Gauss, kalebet pindaian layang ingkang dipunserat Gauss dhumateng putranipun, Eugene, lan pranala dhateng silsilah kulawarganipun.
- (en) Gauss and His Children, situs kanggé perisèt lan keturunan Gauss.
- (en) Gauss, informasi umum, Panjenengan saged ndaftaraken situs Panjenengangan ngenani Gauss ing mriki.
- (en) MNRAS 16 (1856) 80


text: Cibadak kuwe salah siji kecamatan nang , Banten, Indonesia.


yayi, critakna sakawruhira bae. Iku apa impèn apa [a...]
--- 25 ---
[...pa] pancèn nyata. Atur wangsulanipun sang dèwi: paran, punika sampun lingsir dalu, pêtêngipun limêngan, dintên benjing-enjing kemawon anggèn kula badhe ngaturakên sadaya ingkang kula sumêrêpi. Samangke prayogi kondur, lumampah sak sakecanipun, supados lajêng marak rama ibu, dhuh pêpundhènipun Sawitri, surya sampun dangu silêmipun, buron wana ingkang sami saba dalu, sampun sami kapirêng swaranipun, pambaunging sagawon ajag, punapadene panggêroning singa, punika damêl mirising manah. Wangsulanipun Sang Satyawan: barêng kasaput ing wêngi, alas iki katon anggirisake ati, apa kowe bisa wêruh dalan, ta, yayi, yèn ora gèk kêpriye olèhe lumaku. Aturipun Dèwi Sawitri: paran kala wau siyang, wana ngajêng punika wontên kajêngipun agêng-agêng kabêsmi, dados sabên kêtêmpuh ing angin, lajêng sami mlêtik, utawi mêngangah malah wontên ingkang murub, punika ingkang badhe majari anggèn kula lumampah. Punapadene, kajêng ingkang sampun panjênêngan kalêmpêkakên wau, badhe kula sumêt kangge obor, kula ingkang badhe mirantosi sadaya wau, awit kakang mas sawêg botên sakeca. Saèstunipun botên sagêd milih margi ingkang kêdah dipun langkungi, ewadene bilih saliranipun paran taksih karaos lêsu, dalu punika prayogi lêrêm ing ngriki kemawon rumiyin, benjing-enjing manawi sampun pajar, lajêng mangkat mantuk, wangsulanipun Sang Satyawan, yayi, murmêtingmumêting. sirahku wus ilang, lêsuning badan samêngko wus sêgêr, mula yèn kowe panuju, mara yayi padha mulih bae saiki, awit salawas-lawase, aku durung tau lunga samene suwene, mundhak diarêp-arêp kangjêng rama lan kangjêng ibu, malah adate sabên sore, nadyan srêngenge durung surup, aku wus ora kaparêng mêtu saka padhepokan, aku wus tau lunga kongsi sawatara lungse, wong sapratapan, apadene kangjêng rama lan kangjêng ibu, padha ngupaya, barêng kêtêmu, kangjêng rama ngandika: kulup, têka suwe têmên anggonira lunga. Sawitri kagawa kongsi wêngi aku durung mulih, sumêlanging atiku, yèn kangjêng rama tindak ngupaya dhewe, gèk kaya apa sungkawane kangjêng rama lan kangjêng ibu, yèn aku ora banjur mulih. Sumurupa yayi, nalika rada kasuwèn ulihku saka ngalas, kangjêng rama lan kangjêng ibu muwun, karo ngandika: kulup yèn ingsun pisah lan sira, ingsun ora kuwat suwe ana marcapada, nanging yèn sira urip, ingsun iya [i...]
--- 26 ---
[...ya] bisa lêstari urip, dadi sira iku kêna diarani têkên uripe wong tuwa wuta iki, lan widada sarta orane darah ingsun, iku gumantung anèng sira. Kulup amung sira kang wênang gawe sêsaji, kanggo mulyaningsun, lan darah para lêluhurira, kang padha anèng jamaning pati, awit darah ingsun uga mung sira, o, Sawitri bojoku, kangjêng rama apadene kangjêng ibu, iku wus kaladuk ing yuswa, têkên kang kanggo nyantosakake sugênge, iku mung aku, mula gèk kaya apa bingunge, yèn bêngi iki aku ora mulih. Yèn aku ngèlingi sungkawane rama ibu, rasane atiku kaya mati- matia, dene gonku turu kongsi samono suwene, dadi banjur gawe kasangsaran gêdhe, sumurupa Sawitri, yèn rama ibu wus ora ana marcapada, aku ora bisa kari. Sungkawane kangjêng rama apa kêna kalipur, sabên uwong saisining pratapan, mêsthi padha didangu kaananku, rikala punika Satyawan katêtangi wêlasipun dhatêng rama ibu, mila kanggêg anggènipun ngandika, awit lajêng marawayan wêdaling waspanipun, nanging mêksa ngandika malih kalihan pêgat-pêgat: o, Sawitri wong ayu, kang bêkti ing laki, ora pisan aku ngrasakake badanku dhewe, mung gèk kapriye polahing wong tuwaku, kang wus tuwa lan paningale wuta iku, sarta kayangapa bingunge kangjêng ibu kang mangkono bêktine, yèn priksa kangjêng rama udrasa, marga kelangan putrane, sajrone rama ibu isih sugêng, aku kudu ngati -ati, aja kongsi lunga suwe-suwe, mundhak gawe rusaking panggalihe. Aku ing nguni prasêtya, Sawitri, yèn bakal ngèstokake sadhawuhe rama ibu, sarta sêdya tansah nuju kang dadi kêparênge panggalihe. Taksih wontên sambêtipun.
Isining Organ Punika
1. Utusan dalêm dhatêng Nèdêrlan ... kaca 17 | 2. Para guru sakolahan kagungan dalêm sami kapangkat abdi dalêm ... kaca 19 | 3. Turunan kêkancingan ôngka 98 A/2/I ... kaca 21 | 4. Panglipur manah ... kaca 22 | 5. Dèwi Sawitri ... kaca 23 | 6. Pananggalan | 7. Nitik Sultan Agungan
--- [27] ---
Pèbruari 1937
[Grafik]


text: Sarat lan Ketentuan


text:
ing Madura | Sang Aprabu Kunthibuja | tandha sri bêtah nastapa | Sri Basudewa Madura ||
21. Tandha sri lwih wicaranya | Prabu Bismaka Kumbina | tandha ratu kang nganggya | gêm-agêmaning pandhita ||
22. Sri narendra Nglesanpura | Prabu Satyajit parabnya | pratandha sri naranata | sêtya tuhu ciptanira ||
23. Maha prabu[46] Ugrasena | ratu amêngku wêrdinya | de nata Cêmpalarêja | jujuluk Prabu Sucitra ||
24. Ratu lwih sêsêratannya[47] | paparap Ratu Drupada | pratandha sri naradipa | tan prayoga watêsira ||
25. Sri narendra Mandaraka | Sang Aprabu Narasoma | pratandha ratu kang sonya | jujuluk Narpati Salwa ||
--- 4 : 249 ---
26. Apratandha ratu ingkang | gèsèh punika wêrdinya | nuwun sampun mung punika | lêpat lêrêse sumangga ||
27. Cêbolang alon lingira | saking ing pangraoskula | pan sampun lêrês sadaya | Sèh Matyasta angandika ||
28. Pangawe lah wêdharêna | ada-adane sri nata | ngadhaton kandhêg gapura | manêmbah matur sandika ||
29. Lumiyating kawiryawan | kadhaton pindha kaswargan | gapura lir merutula | pattyaka manik dumilah ||
30. Sênênning kumala muncar | kasorotan ing raditya | inêping gapura gêdhah | rineka jalma pasihan ||
31. Lumiyat wêrdi ningali | de ing kawiryan têgêsnya | kawiryaning kraton ika | lir ingga tumrun kang swarga ||
32. Wêrdi kadhatone kaya | swarga ngalih ngarcapada | gapura lir merutula | têgêse rikang gapura ||
33. Yèn sinawang kadi arga | mahamèru gêng inggilnya | patyaka manik dumilah | kasorotan ing raditya ||
34. Wêrdi pucaking gapura | manik agêng kang kinarya | dumilah mancorong ika | amadhangi kasorotan ||
35. Dening Hyang Pratanggapatya | pama lir surya tumiba | kasangga pucak gapura | inêping gapura endah ||
36. Wêrdi inêpe gapura | kaca kang digawe ika | rineka jalma pasihan | wêrdi inêping gapura ||
37. Kaca dèntulis sujalma | jalu kalawan wanudya | lamun minêp kadi lagya | papasihan de yèn mênga ||
38. Kadi jalma sasêmayan | nahan ta kaya mangkana | upa-rêngganing gapura | tliti pan namung punika ||
39. Cêbolang mèsêm lingira | sampun kacêkap punika | angling malih Sèh Matyasta | Pangawe kalamun sira ||
40. Kaelingan janturane | ratu ing wayang gêdhoge | nuwun kathah ingkang supe | awit botên nate kangge ||
41. Cêbolang matur manawi | punika kakang Nurwitri | apil ing sadayanèki | wit rêmênira nglangkungi ||
--- 4 : 250 ---
42. Kita durung tau krungu | apa kèh bedane iku | karo kang kawêdhar mau | kathah kaote saèstu ||
43. Ringgit gêdhog langkung panjang | bubukanya Ilahèngan | Nurwitri pamintaningwang | wêdharêna aja wangwang |[48]|
44. Lagon pelog tandya buka | Hong ilahèng awigêna | mastu namas-siddhi ana | aratu langkung sudibya ||
45. Pranatèng rat pramuditya | lila sêkaring buwana | amastutiyèng jawata | ing Sang Hyang Wisesa linang ||
46. Cana-cana mastutiyèng | jawata Sang Hyang Wisesa | ya hong swasana pratistha | makutha kathung kasiya ||
47. Ya hong swasana pratistha | makutha kathung kalapi | iya wong witning musthika | sari durung mantra-mantra ||
48. Wetan angêndhanu kulon | tatkala Ki Dhalang-jati | nyritakake Sukma-jati | anangsir rupa nir rupa ||
49. Anggronjal sinung mayoga | kawikannana dènnira | ing satuhu-tuhunira | kang amurbèng rat kapuja ||
50. Bubukane dènnya nêdhak | nukil Srat Kalimasada | pan katêdhak ing dalancang | dados ringgit bèbèr nama ||
51. Kalampahan jaman purwa | kang dados kalangênannya | ingkang amêngku nagara | ila-ilane punika ||
52. Anggêmahakên ing desa | barêkat mupakat barkat | ing ratu tumrah sapraja | babon maninjak[49] katêdhak ||
53. Rontal dados ringgit purwa | taksih lalampahannira | jaman purwa inggih dadya | kalangênannira ingkang ||
54. Amêngku nagara Jawa | ila-ilane punika | angarjakakên nagara | babonne maninjan[50] nulya ||
55. Pan katêdhak ing wacucal | dumadya kang ringgit purwa | lampahan ing jaman purwa | inggih dadya kalangênan ||
--- 4 : 251 ---
56. Ingkang mêngku nagri Jawi | ila-ilane mêwahi | kartaning jaman sayêkti | babonne maninjan[51] -jati ||
57. Katêdhak wacucal malih | santun wangunaning ringgit | ringgit gêdhog wastanèki | lêlampahanning narpati ||
58. Akêkadang sami aji | atut rukun dènnya sami | akêkadang sri bupati | (ng)gih dados klangênannèki ||
59. Kang amêngku nagri Jawi | ila-ilane mêwahi | rarasing nagari Jawi | babonne maninjan[52] -jati ||
60. Katêdhak ing kajêng miring | dados ringgit krucil nami | utawi klithik namèki | lampahannya ratu èstri ||
61. Ing Majalangu kang nagri | (ng)gih dados klangênannèki | kang mêngku nagri Jawi |[53] ila-ilane mêwahi ||
62. Sangkêpe lalangên tumrah | sawadyabala sadaya | têlas têpa palupinya | anênggih kang dhalang Jawa ||
63. Ing sangkane ana jalma | ngêdhog dongèng nopèng ika | ingkang kinarya lampahan | Panji kalawan Kirana ||
64. Na wong tuwa nini-nini | andongèngke putunèki | ingkang anêmbe dumadi | pangantèn anyar supadi ||
65. Gêlis atut kang kinarya | lalampahan datan liya | Panji kalawan Kirana | sigêg gya mocung Sèbêt byar ||
314. Pucung
1. Katalika mangke wontên kapanuju | kinarya bubuka | anênggih nagri ing pundi | kang kaeka ingkang adi dasa purwa ||
2. Eka maring sawiji adi mring luhung | dasa ya sadasa | purwa wiwitan sayêkti | pan wênange ngucapêna titahing Hyang ||
3. Girinata sanadyan kathaha iku | kang sami kasangga | pratiwi kungkulan langit | miwah


text: JHF iki anggotane Marzuki Mohammad, Anto Gantas, Lukman, Balands. Iki video sing lagi populer, Jogja Istimewa.


text:
beting *media* pamulangan sampun *valid*.
e) **Urutanipun Wulangan ingkang Dipunandharaken**
Wonten ing tataran *validasi* 1 pratandha urutanipun wulangan ingkang dipunandharaken pikantuk biji 4, ingkang mlebet pamiji sae sanget. Pamiji sae sanget menika nedahaken bilih wulangan wonten ing salebeting *media* pamulangan sampun leres urutanipun. Pambiji wonten ing pratandha menika katiti saking andharan wulangan wonten ing salebeting *media* ingkang jangkep, urut-urutanipun wulangan wonten ing salebeting *media* sampun leres, saha wulangan karantam kanthi ringkes.
Salajengipun wonten ing *validasi* tataran 2, *media* pamulangan menika pikantuk biji 3 ingkang kalebet pamiji sae. Pamiji menika nedahaken bilih wulangan wonten ing salebeting *media* menika sampun leres urutanipun. Menawi dipunetang asil pambijining *media* wonten ing pratandha menika, reratanipun pikantuk *persentase* 80,00% satemah *media* menika kalebet layak sanget. Pamiji layak sanget menika nedahaken bilih wulangan wonten ing salebeting *media* menika, saestu layak dipunginakaken kangge salah satunggaling *media* kangge panglimbangan wonten ing salebeting pamulangan basa Jawi, mliginipun tumrap wulangan maos wacana aksara Jawa wonten ing pamulangan kelas X SMA/SMK/MA sadrajat.
f) Tuladhanipun Saged Mbiyantu Siswa Paham kaliyan Wulanganipun
Wonten ing tataran validasi 1 pratandha urutanipun wulangan ingkang dipunandharaken pikantuk biji 3, ingkang mlebet pamiji sae. Pamiji sae menika nedahaken bilih tuladha wonten ing salebeting media pamulangan sampun saged mbiyantu siswa langkung paham kaliyan wulangan maos aksara Jawa. Pambiji wonten ing pratandha menika katiti saking panganggenipun tuladha wacana mawi aksara Jawa ingkang cetha dipunpirsani saha dipunwaos, tuladha wacana mawi aksara Jawa ugi sampun leres, saha nggampilaken pangangge media kangge sarana sinau aksara Jawa.
Salajengipun wonten ing validasi tataran 2, media pamulangan menika pikantuk biji 4 ingkang kalebet pamiji sae sanget. Pamiji menika nedahaken bilih tuladha wonten ing salebeting media pamulangan sampun saged mbiyantu siswa langkung paham kaliyan wulangan maos aksara Jawa. Menawi dipunetang asil pambijining media wonten ing pratandha menika, reratanipun pikantuk persentase 87,50% satemah media menika kalebet layak sanget. Pamiji layak sanget menika nedahaken bilih wulangan wonten ing salebeting media menika, saestu layak dipunginakaken kangge salah satunggaling media kangge panglimbangan wonten ing salebeting pamulangan basa Jawi, mliginipun tumrap wulangan maos wacana aksara Jawa wonten ing pamulangan kelas X SMA/SMK/MA sadrajat.
g) Basanipun Gampil Dipunmangertosi
Wonten ing tataran validasi 1 pratandha basanipun gampil dipunmangertosi pikantuk biji 3, ingkang mlebet pamiji sae. Pamiji sae menika
nedahaken basa ingkang dipunginakaken gampil dipunmangertosi siswa. Pambiji wonten ing pratandha menika katiti saking basa kaliyan *ejaan* ingkang dipunginakaken jumbuh kaliyan paugeran *EYD*, panyerating tembung sampun leres, tata basanipun jangkep ngginakaken basa krama. Sanajan mekaten, miturut *dosen* ahli wulangan saperangan basa, wonten ing pandom kirang *komunikatif* satemah kedah dipundandosi.
Sasampunipun dipundandosi basanipun supados langkung *komunikatif*, wonten ing *validasi* tataran 2 *media* pamulangan menika pikantuk biji 4 ingkang kalebet pamiji sae sanget. Pamiji menika nedahaken bilih basa wonten ing salebeting *media* pamulangan sampun leres panganggenipun. Menawi dipunetang asil pambijining *media* wonten ing pratandha menika, reratanipun pikantuk *persentase* 87,50% satemah *media* menika kalebet layak sanget. Pamiji layak sanget menika nedahaken bilih wulangan wonten ing salebeting *media* menika, saestu layak dipunginakaken kangge salah satunggaling *media* kangge panglimbangan wonten ing salebeting pamulangan basa Jawi, mliginipun tumrap wulangan maos wacana aksara Jawa wonten ing pamulangan kelas X SMA/SMK/MA sadrajat. Basa ingkang dipunginakaken ugi sampun leres, jumbuh kaliyan kabetahan siswa kelas X SMA/SMK/MA sadrajat. Basa wonten ing *media* menika ugi sampun kaliyan EYD basa Jawi.
**h) Gladhenipun Laras kaliyan Pratandha**
Wonten ing tataran *validasi* 1 pratandha gladhenipun laras kaliyan pratandha pikantuk biji 4, ingkang mlebet pamiji sae sanget. Pamiji sae sanget
menika nedahaken basa ingkang dipunginakaken gampil dipunmangertosi siswa. Pambiji wonten ing pratandha menika katiti saking gladhenipun jumbuh kaliyan pratandha pamulangan saha kawontenan siswa SMA, prosedur pambiji ugi kasameptakaken kanthi cetha, saha pitakenan wonten ing salebeting gladhen ugi saged dados sarana pangangge media nggayuh ancasing pamulangan. Ananing wonten pamrayogi saking dosen ahli wulangan, bilih wonten setunggal pratandha pamulangan ingkang dereng wonten gladhenipun, pramila menika kedah dipundandosi
Sasampunipun dipundandosi kanthi nambah setunggal gladhen ingkang jumbuh kaliyan pratandha pamulangan, wonten ing validasi tataran 2 media pamulangan menika pikantuk biji 4 ingkang kalebet pamiji sae sanget. Pamiji menika nedahaken bilih gladhenipun sampun laras kaliyan pratandha. Menawi dipunetang asil pambijining media wonten ing pratandha menika, reratanipun pikantuk persentase 100,00% satemah media menika kalebet layak sanget. Pamiji layak sanget menika nedahaken bilih gladhen wonten ing salebeting media menika, saestu layak dipunginakaken kangge salah satunggaling media kangge panglimbangan wonten ing salebeting pamulangan basa Jawi, mliginipun tumrap wulangan maos wacana aksara Jawa wonten ing pamulangan kelas X SMA/SMK/MA sadrajat. Gladhen wonten ing media menika ugi sampun jumbuh kaliyan pratandha pamulangan inggih menika, mengamati dan membaca wacana berakasara Jawa, mengidentifikasi kata-kata sukar dalam wacana berakasara
Jawa, saha mengidentifikasikan ajaran moral dari wacana beraksara Jawa. Pr


text:
Sarèhning biyungipun lare wau mêksa nyuwun supados anakipun dipun jampèni utawi dipun suntik sarta kenging dipun cobi, Dr. Pfeiffer matur: Inggih sakrêsa panjênêngan tuwan, upami lare punika dados ing tiwasipun, inggih sampun bêgjanipun piyambak.
Lêt rong taun dhèwèke ditêtêpake dadi klerk. Uripe Sucipta prasaja, mulane sajrone limang taun dhèwèke wis duwe celengan cukup kanggo tuku omah.
Andadosakên kauningan dalêm gusti. Pantun ingkang wosipun samantên, punika jamanipun kawula taksih tumindak ing damêl, nama limrah. Sarta ingkang sami kawula têdha, inggih wos ingkang samantên-samantên punika. Ingkang nanêm kawula piyambak, ingkang ngênèni inggih kawula piyambak.