text:
,
nyempal nyengkeng saking darah keluruhan.
8. Kathah ngumpul sagung para raja sunu,
 kathah tresna welas,
 marang Raden Atasaji,
 bagus alus tyas nuksmeng kasturi ngambar.
9. Wus angumpul sanga para raja sunu,
 angedheng angadhang,
 langkunge marang wanadri,
 pinasangan binegal aneng ing marga.
10. Laminipun Rahaden Kaolaranu,
 ingkang ibu gerah,
 kendel denira cangkrami,
 ingkang ibu ing mangke sampun waluya.
11. Marunipun wus kinebon neng wana gung,
 warase sang Retna,
 Marikangen mantun sakit,
 nora nganggo tatamba mangke jumranthal.
12. Karsa wau cangkrama sang raja sunu,
 pan sampun miarsa,
 yen Umarjaman Pirngadi,
 nekad nampik tan arsa mring raja putra.
13. Mring kang sepuh dununge sami sihipun,
 ingkang palamarta,
 para putraning narpati,
 welas dening kirang adile kang rama.
14. Ya ta sampun parentah ing balanipun,
 lan sutaning emban,
 sang raja putra ing Bangid,
 Warindiya anak raja Darundiya.
15. Kala timur kinadang arancang-runcung,
wantu suteng emban,
embanira Rustamaji,
raja Darundiya ing Bangid prawira.
16. Budhal esuk sira Raden Kaolaranu,
mawi bala kathah,
Dyan Warindiya umiring,
mbekta bala rongewu rare sadaya.
17. Sarta duduk neng nginggil turanggenipun,
wau para putra,
kang sampun eneng wanadri,
amiranti tan pati kyeh mawi bala.
18. Dupi langkung Rahaden Kaolaranu,
prapteng dhukuhiira,
Raden Putra Atasaji,
paparentah aja mudhun saking kuda.
19. Celak dhukuh Maripit tan ana mudhun,
sigra cinangaran,
pira-pira den candhaki,
mring balane putra kang baris pendheman.
20. Sampun katür mring Raden Kaolaranu,
yen wadya rinampas,
mring balane Atasaji,
langkung duka anander mring ngarsanira.
21. Gya pinethuk dening Kodrat Samadikun,
payo dajalanat,
cinandhak kudanireki,
suku ngarsa rinangkus sigra binuwang.
22. Wangsul-wangsul nyanane baris tinimbul,
mangsa ta puruna,
marang ing gustinireki,
nora weruh wong cilik yen wis pendheman.
23. Kobrak-kabruk tibane Kaolaranu,
nanging tan rinasa,
wantu betah rare alit,
kambon trahing raseksa tan mundur ing prang.
XIV. RADEN PUTRA WADUL DHATENG INGKANG IBU
Durma:
1. Sira Raden Warindiya tan miarsa,
 yen para putra kait,
 marang kasepuhan,
 akarsa murweng aprang,
 Raden putra Atasaji,
 kinalulutan,
 mring·para raja siwi.
2. Marang ngarsa Warindiya sru ngandika,
 heh heh putra Ngabesi,
 pakartining apa.
 kang kaya tingkahira,
 nora luput den tingali,
 panggawenira,
 pan luwih saking nisthip.
3. Ya sapisan-pisan sira durung karya,
 panggawe kang kadyeki,
 iki kang atuwa,
 iya si Warindiya,
 yen sidaa ing ngajurit,
 angajak sira,
 toh titih jayeng jurit.
4. Raden Kodrat Samadikun asru mojar,
 heh putra rajeng Bangid,
 ngubungi ta sira,
 ing reh kang siya-siya.
 apa darah Puserbumi,
 lamun titaha,
 kaya tingkahing eblis.
5. Iya sapa iki ingkang duwe wayah,
 Rahaden Atasaji,
 yeku lurahira,
 si Kalaranu arsa,
 agawe sureming bumi,
 kaya tan sida,
 yen ingsun durung mati.
6. Ya si Kodrat Samadikun petenana,
 lawan putra Kohkarib,
 miwah putra Selan,
 ginawe cacah cucah,
 akarya buwana balik,
 anggege lara,
 anggenjah ngemping pati.
7. Duk miyarsa kumenyut tyas Warindiya,
 pan durung amiyarsi,
 kancane pra putra,
 baris pendheman kathah,
 angling raja putra Bangid,
 iya sanadyan,
 mangkonoa jer mami.
8. Payo aprang dhingin yen uwis agampang,
 milu ing sira iki,
 tingkah kang waluya,
 patut ingilonana,
 iya nanging ing saiki,
 sun sasabana,
 tabeting trah prajurit.
9. Mengko ingsun yen wus picondhong ing aprang,
 ya ta wau kang prapti,
 raja putra Selan,
 Pirngadi munggeng kuda,
 saka praboning ngajurit,
 matur tur sembah,
 raja putra ing Bangid.
10. Mila kakang paduka adarbe karsa,
 mboten utusan njawil,
 dhateng ing kawula,
 tingkah puniki gawat,
 nauri Raden Pirngadi,
 sira apranga,
 leres bae saiki.
11. Lan si Kodrat Samadikun ingsun iya,
 aprang lawan si belis,
 sira sengadiya,
 lumayu kasor ing prang,
 Pirngadi sigra mrepeki,
 mring Raden Putra,
 Samadikun marani.
12. Warindiya sigra sami aprang watang,
 rame denira nguthik,
 Pirngadi umangsah,
 Kalaranu cinandhak,
 sinendhal sampun tinarik,
 den ikal-ikal,
 lah sandhangen tyas mami,
13. Apa nora nagrungu pitutur sira,
 lamun rajeng Serandil,
 jangji bareng pejah,
 iya lan eyangira,
 Wong Agung Surayengbumi,
 wus kalampahan,
 buwang putranireki.
14. Pinilaur jeng rama kadange angkat,
 ngluwih kadangneki,
 nunggal ing reh kadya,
 saibu lawan yayah,
 nguni Raden Maryunani,
bebas pinatyan,
meh den jur lawan siti.
15. Pan wurunge tinangisan mring jeng rama,
wurunge angemasi,
Maryunani kuna,
umure gegantungan,
luwih karsane bapa ji,
tur putra tuwa,
Raden Ngumaryunani.
16. Dyan binanting gumreget suruh rahadyan,
sumyur binanting siti,
pan dadya raseksa,
eram kang samya mulat,
Pirngadi prayitneng westhi,
mingkis rasukan,
tedhak saking turanggi.
17. Menthang langkap tajem wus angarah-arah,
nubruk punang raseksi,
bedhol gora rupa,
ingundha munggeng asta,
mangsah galak angajrihi,
Dyan putra Selan,
lumepas kang jemparing.
18. Pan cumundhuk neng bathuk reksasa niba,
njungkir aneng ing siti,
akon mindhonana,
Pirngadi muwus sugal,
nora kudu amindhoni,
sapisan pejah,
panahingsun yen manjing.
19. Duk miarsa niba-niba punang ditya,
lajeng sirna anuli,
mulih paripurna,
arupa Raden Putra,
lumayu lan putra Bangid,
sapraptanira,
pasanggrahan sru nangis.
20. Adhuh Ibu pan kula aprang kaplajar,
pun kakang Atasaji,
kang wonten ing wana,
wus kathah kumpul bala,
umadeg apacak baris,
arsa anglawan,
amrangi jeng rama ji.
21. Kathah para


text: ing tuberculosis.

config: jv


text: Sindangkasih kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Barat, Indonesia.

dataset: wikimedia/wikipedia


text:
Prastawa
Lair
Séda
1751


text:
\[ -_PHONE_ \] - 65 - 5612 - 612 1/2
\[
\begin{align*}
A & \quad \begin{bmatrix}
-32 & -126 & 22 & +232 \\
-32 & -126 & 232 & +653 \\
-56 & 1121 & 3212 & -165 \\
-65 & 5612 & -612 & 112
\end{bmatrix} \rightarrow \text{minggah hadrangan.}
\end{align*}
\]
Luk:
\[
\begin{align*}
& -621 -3212 -165 \\
& i656 5312 165+5612 \\
& 66-1 6532 -612 112 \text{ Kembali A}
\end{align*}
\]
Hadrangan
Irama: I dan II
B. \[ \begin{bmatrix}
6261 & 6267 \\
5676 & 5312 \\
6765 & 6312 \\
1612 & 532
\end{bmatrix} \]
C. Irama III
\[
\begin{align*}
& \begin{bmatrix}
6762 & 6261 & 6762 & 6267 \\
5576 & 1216 & 2153 & 6532 \\
66 & 2165 & 2356 & 5312 \\
11 & 5612 & 6765 & 232
\end{bmatrix}
\end{align*}
\]
Gabyogan:
\[
\begin{align*}
& \begin{bmatrix}
67678782 & 22236222 & 67878722 & 22826227
\end{bmatrix}
\end{align*}
\]
Yekawang Gending "Purnomo siddi" mg. Sadrang Sl. pt: 9
Buka [-_PHONE_] - 65. 5612 - 612 112
2) 1-3 2 - 1 2 6
 1 2 232 16-
 Tir-to wiyat
2 2 - - 2 3 2 7
 5 6 5 i 5 2 161
 Jan-mo ti-lik Dura-t mo-ko
- 3 2 - 1 2 6
 1 2 321 6
 Kadyo E-dan
2 3 2 1 6 5 3
 2 2 1 1 6 2 162
 Kaleng-lengan lo-ro bron-lo-
- 5 6 1 1 2 1
 3 5 25, 3.21
 Pus-po rek-to
3 2 1 2 - 1 6 5
 2 2 1 1 6 2 3.21 6.5
 Na.yo no tan kawai ko-go
- 6 5 . 5 6 1 2
 5 56i5 7 7L - 7 7777,
 Ro.mo Wi-ra wi-ri
- 6 1 2 1 1 2
 5 65 16 52 16 2 2.5 3.21
 Wi-ra.wi-ri sun ulati no-va o-no
Purnomasiddi Sl.9
| 1 | 2 | 3 | 2 | 1 | 2 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | |
Tambang ku do
| 2 | 2 | - | - | 2 | 3 | 2 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | |
Puspitaning janmo le no
| 1 | 2 | 3 | 2 | 1 | 2 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | |
Ngapus kromo
| 2 | 3 | 2 | 1 | 6 | 5 | 3 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | |
Apam wus telas sich i ro
| - | - | 5 | 6 | 1 | 1 | 2 | 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | | |
Ujung kampuh
| 3 | 2 | 1 | 2 | - | 1 | 6 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | | |
Baju kang tanpo tengen nan
| - | 6 | 5 | - | 5 | 6 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | | |
Tanpo konco
| - | 6 | 1 | 2 | 1 | 1 | 2 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | |
Kontrang kantring lo ro Bron to
Lik:
| | | | | | | | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | | | | | | | |
Puspo kres no
Purnomo Siddi
3 2 1 2 - 1 6 5
6 6 - i à à i 233 - i 6 i .5 3 2.5 5
yo go - o - nès Sapu za - le wi - nan - to - ro
- 6 2 1 -
- i à 3à i
Ro. mo - m - o
Kaling - lengan
3 2 1 2 - 1 6
i à - i 6 i - 5 3 2.5 5
Kaluting lo - ro wi - ge - no
i 6 5 6 5 3 1 2
3 56i 5.65 3.2
To - yo. ré - ko
1 6 5 - 5 6 1 2
5 5 - i 6 i .5 5 - 5 32-
Semut bang hang Cinon tho - ngan
6 6 - 1 6 5 3 2
3 56i 5.65 3.2
Bendu ni - ro
- 6 1 2
- 12 6 1 1 2 2
5 6 - 5 i - 5 2 161 1
E ra ma ne' Arang arang kawis - to - ro
Kembali ke A
Repeat to A
Ladrang "Purnomo-siddi" Slendro 9
Irama I.
B. [6 2 6 1 6 2 6]
 5 6 i 6 5 3 /
 - - - 6 6 i 6 2 6 i 5 3 5 1 3 2
 Ru-jak mo-jo ru-ja-ke' poro Sar-jo-no
 6 i 6 5 6 3 /
 - - 6 6 . 6 i 5 6 i 5 3 2 1 3 2
 O-jo ngo-yo di-men les-tari Wi-do-do
 / 6 / 2 5 3 2 /
 - 1 2 6 1 1 2 2 5 6 5 i 5 2 16, 1
 O-jo ngo-yo di-men les-tari Wi-do-do
Irama II.
C. [6 2 6 1 6 2 6]
 - i 2 2 i 6 - i 65 2 - 23 2 /
 Para-be' Man-du-ro pra-bu
 5 6 - 5 i6i - 5 2 161 /
 Para-be' Mandu-ro pra-bu
 5 6 i 6 5 3 /
 - 5 6 i2 2 32i 6 - i 5 3 2 56 53, 2
 Da-di-ne sang-hyang Ts-mo-yo
 i 232 - i, 6 i 5 5 565 3 2
 Da-di-ne sanghyang Ts-mo-yo
 6 i 6 5 /
 - 6 6 i6i 5 - 6 i - 5 3 2 56 53, 2
 Ca-ke-ping tyas sung Wa-si-to
 5 6 - 5 i6i - 5 5 535 65 3 2
 Ca-ke-ping tyas sung Wa-si-to
Ldy

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


text:
IETT Daur-ulang 40% saka Banyu Dijupuk | RayHaber | raillynews
HomeTÜRKİYEWilayah Marmara34 IstanbulIETT Daur ulang 40% saka Banyu Muga
24 / 01 / 2020 34 Istanbul, IETT, GENERAL, Highway, institusi, Tire Wheel Systems, Headline, Wilayah Marmara, TÜRKİYE
IETT daur ulang 40 persen banyu sing dikonsumsi. Ngirit rata-rata 84 ewu meter kubik saben taun.
Dina iki, nalika efek konkrit pemanasan global katon, pentinge panggunaan banyu sing efektif lan efisien uga saya tambah. IETT, sing nyedhaki 4 yuta wong Istanbul kanggo wong sing ditresnani, menehi perhatian menyang daur ulang banyu sing digunakake kanggo ngresiki kendaraan.
Kanthi fasilitas perawatan fisik lan kimia sing diadegake ing 13 saka 6 garasi sing diduweni dening IETT, bisa uga bisa ndaur-ulang maneh limbah banyu .. IETT ndaurake 40 persen banyu sing digunakake.
JAMINAN, EQUIVALENTE KANGGO 4 TUTUP KONSEN AIR KELUARGA WANI 543 Wong
Penjimatan banyu taunan ing garasi IETT yaiku 84 ewu 729 meter kubik. Konsumsi banyu saben dina saka kulawarga yaiku 13 meter kubik. Kajaba iku, tabungan sing diduweni saka garasi IETT cocog karo konsumsi banyu 4 taun saka kulawarga sing ana 543.
Daur-ulang banyu uga nduweni keuntungan finansial kanggo IETT. Ing taun 2019, Garasi Anatolia nyimpen 57 ewu thanks kanggo daur ulang banyu, 29 ewu ing Edirnekapı Garage, 24 ewu ing Hasanpaşa Garage, 109 ewu ing İkitelli Garage lan 34 ewu ing Kağıthane Garage.
KELUARAN 337 THOUSAND TL PER YEAR
Ngirit paling penting diwujudake ing Ayazağa Garage. Ayazağa Garage, ing endi banyu udan ngempalaken ing musim, daur ulang luwih akeh tinimbang banyu sing digunakake. Paling taun, 21 ewu 154 meter kubik banyu sampah diowahi dadi Ayazağa Garage, sing nyumbang akeh banget kanggo ngirit banyu, lan 84 ewu liras digayuh.
Usaha IETT kanggo nyuda limbah banyu uga narik kawigatosan saluran Nasional Geographic ing Amerika Serikat. Garasi IETT nemokake liputan akeh ing dokumenter "25 liter" digawe ing taun kepungkur. _URL_
Banyu sing digunakake kanggo ngresiki kendharaan iett daur ulang
Verusa Holding ndarbeni 40 saka Aldem Celik
40 Persèntase Bandara Katelu rampung
Menteri Arslan: UM 40 saka pedunung negara kita ketemu YHT Bakan
40 saka Akçaray's Energy
Pengumuman tender: MERSİN-TAŞKENT KLM: 12 + 435 ING TUTUP SEGARA '
Jepang TAISEI perusahaan 150 dadi impen dadi kenyataan
Paris ngowahi stasiun-stasiun Misteri Hantu menyang Ruang Sosial
Erzincan Municipal Konverts Every Moment To Service
50 minangka sarana transportasi kanggo IETT ing Idul Adha
IETT 22 Persen Dikurangi 50 ing September
Menteri Yildirim: Persen 95 Persen Infrastruktur, 35 Persen Suprastruktur OK
Garasi İETT İkitelli
Garasi EdETT Edirnekapı
Garasi IETT Hasanpaşa
Garasi KaETT Kağıthane
Lokasi Stasiun Sepur Sepur Kacepetan Samsun Ditemtokake


text: Cikedal kuwe salah siji kecamatan nang , Banten, Indonesia.


Crito cecongkrahan Apple vs Samsung koyoke ora bakal mung podo tuntut paten nang mejo ijo sebape kahanan hubungan sing tambah panas keloro vendor raksasa kuwi, malah mungken bakal serius berpisah.
Kahananl kuwi iso ketok soko sikap Apple sing wes awale golek pabrikan liyo kanggo nggawe prosesor AX SoC, dinggo nang produk smartphone lan tablet gaweane.
Ngikuti kabar sing kasebar ano rong pabrikan gede sing bakal ngganteni Samsung suk mbene yoiku Intel utowo TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) Masalah kuwi sebabke, keloro pabrikan gede dikonangi pernah mengutarake minate kanggo potensi kemitraan karo Apple moso kepungkur.
Ananging peluang Intel ketone luwih cilik nek dibandingno TSMC, sebabe Intel ora terlalu fokus nang pengembangan arsitekstur ARM neng ngendi swalike platform iOS sing dikembangne Apple malah ditujokne ben optimal gunakne arsitekstur kui.
Malahan TSMC nyanggupi nggawe chip kanggo Apple awale kaping pisan 2014 sakwise proses transisi nuju pabrikasi 20 nm sing dilakoni bubaran.
Ngono wae, neng liyane soko keloro produsen gede kuwi Apple iso wae nyiptakne chip gaweane dewe nek rumor merger sing bakal dilakoni karo Global Foundries bener-bener kelaksanan lan masalah kuwi bakal norehake sejarah, kaping pisan Apple gawe chip sing deweke desain nang pabrike dewe.
Miturut salah siji analisis industri Amit Daryanani pisahan Apple Samsung iso mangan wektu luwih soko setahun. Masalahe yoiku mergo kompleksitas lan kerumitan sing arep dilakoni mongso proses pisahan kelaksanan


text:
Panjenenganipun minangka tiyang ingkang remen kaliyan sedhèrèkipun lan ndhukung piyambakipun manawi panjenenganipun damel keputusan ingkang sae. Guido saiki manggon ing Rosario ngendi dheweke ngurus tuwanane.
lan - salah sawijining fitur paling apik - pelari cepet banget. Nalika iku mung ing ambang dadi 23 taun, kang kadhaptar ing lan metu saka lapangan saestu punika nyengsemaken.

dataset: uonlp/CulturaX


text: - Dimèn pada becik nganti ing wekasané.


text:
Jacque Cousteau ya iku pelopor film dokumenter panorama ngisor segara.[1] Jacque lair ing St. Andre de Cubzac, Prancis, tanggal 11 Juni taun 1910.[1] Kawit cilik, dhèwèké wis seneng segara.[1] Nalika umure patang taun, dhèwèké sinau nyelem.[1] Cousteau uga seneng karo kanga aran mesin.[1] Nalika umure 13 taun, dhèwèké tuku suting nganggo duwit celengane.[1] Sawise ngothak-athik potone, dhèwèké moto pemandangan kang ana ing omahe.[1] Dhèwèké banjur nganakake panaliten ngenani endahe pemandangan dasar segara.[1] Pirang-pirang piranti, kayata selang kanggo ambekan, sandhanagn nglangi, lan piranti ambekan wis digawé kanggo ndukung panalitene mau.[1] Cousteau uga gawé lapisan tahan banyu kanggo nutupi sutinge.[1]
Taun 1943, dhèwèké karo sawijining teknisi Prancis kanthi aran Emile Gagnan, nyiptakake aqua lung.[2]Aqua lung ya iku piranti kang dugunaake nalika ambekan ana ing dhasar segara.[2] Taun 1955, dhèwèké ngananake pelayaran ana ing Laut Merah lan Samudra Hindia nganggo ongkos saka pamaréntah Prancis lan Natioanl Geographic.[2] Ing kono, dhèwèké ngrekam pemandangan dhasar segara nganggo sutinge.[2] Asile ya iku sawijining film dokumenter kanthi irah-irahan The Silent World.[2] Film iki bisa nggambarake iwak hiu kang nglangi kanthi iring-iringan.[2] Film iki uga gawé Cousteau dadi pemenang ing Academy Award.[2] Taun 1966, dhèwèké uga kasil menangake Academy Award kanthi irah-irahan film ya iku World Without Sun.[2] film iki minangka asil paneliten lanjutan kang dianakake déning Cousteau.[2] Cousteau tinggal dunya tanggal 25 Juni 1997.[2]
^ a b c d e f g h i j (id) [Muchlisin Asti, Badiatul, dkk. 2009.105 Tokoh dan Perintis Dunia.Yogyakarta:Narasi Hal. 147]
^ a b c d e f g h i j (id) [Muchlisin Asti, Badiatul, dkk. 2009.105 Tokoh dan Perintis Dunia.Yogyakarta:Narasi Hal. 148]
Sumber artikel punika saking kaca situs web: "_URL_ Kategori: PenemuLair 1910Pati 1997 Menu navigasi
AragonésÆngliscالعربيةمصرىAzərbaycancaБеларускаяБеларуская (тарашкевіца)БългарскиBosanskiCatalàČeštinaDanskDeutschΕλληνικάEnglishEsperantoEspañolEestiEuskaraفارسیSuomiFrançaisGaeilgeGalegoעבריתHrvatskiMagyarՀայերենBahasa IndonesiaItaliano日本語ქართულიҚазақша한국어KurdîКыргызчаLëtzebuergeschLietuviųLatviešuMalagasyОлык марийМакедонскиമലയാളംBahasa MelayuNederlandsNorsk nynorskNorsk bokmålOccitanPolskiPiemontèisپښتوPortuguêsRomânăРусскийScotsSrpskohrvatski / српскохрватскиSimple EnglishSlovenčinaSlovenščinaСрпски / srpskiSvenskaTagalogTürkçeУкраїнськаOʻzbekcha/ўзбекчаTiếng ViệtWinaray中文 Besut pranala Kaca iki pungkasan diowah nalika 09.20, 18 Oktober 2016.


Kababar | October 19, 2011 | Durung ana sing nyelathu
KI TIMBUL HADI PRAYITNO SÉDA
(Jogja TV, 10 Mei 2011 06:57 WIB)
Donyaning pedhalangan nandhang duhkita. Satunggaling dhalang kawentar Ngayogyakarta, Ki Timbul Hadi Prayitno, séda dinten Selasa énjing(10/5), wanci jam 01.30 WIB. Layonipun Ki Timbul salajengipun dipun leremaken ing griya duhkita ing Jalan Parangtritis, Patalan, Jetis Bantul lan dipun sarèkaken dinten Selasa siyang(10/5).
Narasi:
Ki Timbul séda awit nandhang sakit sarta jalaran sampun yuswa sepuh. Putra pambajengipun swargi Ki Timbul, Prof. Kasidi mratèlakaken, sadèrèngipun séda Ki Timbul naté mondhok ing rumah sakit. Ananging swargi Ki Timbul boten purun mondhok ing rumah sakit lan nyuwun dipun upakawis ing griya. Ki Timbul séda ing yuswa 79 taun lan nilar putra 14. Wiwit énjing, atusan warga sampun katingal layat ing griyanipun swargi Ki Timbul.
Kejawi punika, putra angkatipun swargi Ki Timbul, Mugiyono nelakaken kaget mireng sédanipun Ki Timbul. Sinaosa swargi naté dipun upakawis ing ICU salah satunggaling rumah sakit, ananging boten ngetingalaken tandha bilih Ki Timbul badhé séda.
Nalika taksih sugeng, swargi Ki Timbul Hadiprayitno kawentar minangka dhalang ingkang tansah nggegegi ringgit gagrag Ngayogyakarta. Kepara, swargi Ki Timbul ugi naté ndhalang ing Istana Negara, sarta ing London, Inggris. Kejawi punika, swargi Ki Timbul ugi asring dipun timbali ndhalang ing dalemipun swargi Gusdur, ing Ciganjur, Jakarta Selatan. Layonipun Ki Timbul Hadiprayitno salajengipun dipun sarèkaken ing Pasarèyan Désa Patalan, Jetis, Bantul. (Anang Zainudin)


text:
datan nyanyengit yen karya paguyon parak ati maweh kayungyune kang gumebyar mancorong salirning warnaning narpati ratu kang saestu //
5. Prabu Satmata nis manungs-waning mulyeng hyang kinaot wisesa tumyeng nungswa padane dera jarwanira nyakrawati myang bahu kendharsi 'tegese ambahu //
6. Ngreksa titipaning Hyang Kang Luwih kuwajibing katong praja myang wadya bala sagunge tur ratu sugih santana yekti dhendha nguwasani nrapken lara lampus //
7. Ganjar niksa mring saguning dasih de nyakrawatyartos nyakra mider penuh ngrat yitnane tan kalibyan salirning pakrati wati kamuktening daleming pura rum //
8. Purna dasanamaning narpati jenenging sang katong mung sirike kapir agamane datan manut sarengating nabi agami Ibrahim de embaning ratu //
9. Akekasih ki patih Bujantir
 kedhep mring pra katong
 cinatur pura madyan wangune
 kutha Kojor latare ngubengi
 pan tembaga saring
 waja dhasaripun //
10. Jagang trejung tirah wancak suji
 prugwa sri yen tinon
 ingukir pingul kudhup isthane
11. Maryem gurmada tembak menuhi
 kang jaga pra katong
 satus satus ri minggu gilire
 mawa urmat yen kang jaga gilir
 mangkya sri bupati
 sabdane lir madu //
PUPUH III
Dhandhanggula = 18 pada
1. Angandika mring patih Bujantir
 patih ingsun kapengin telada
 jeng Suleman karatone
 Bujantir nembah matur
 dhuh dewaji tan kenging ngirib
 pininginan tinelad
 nabi ratu agung
 kang mangreh samesiningrat
 kang dumelah angraratu dhateng
 nabi
 Suleman mulkuningrat //
2. Ngandika malih sri narapati
 ya tan kapengin yen nora kena
 ngratoni sajagad kabeh
 amung ingsun arep wruh
 ing basane sawiji-wiji
 kapriye saratira
 aja tuwa ingsun
 ki patih Bujantir nembah
 sarat tapa margining wong guna
 sekti
 yen mangkono apatya //
3. Asaosa kang gedhah kang becik
 pirantinen rante ingkang dawa
 ki patih sandika ture
4. Prenahing rante kang den tunggoni
 aja lena poma wkasingwang
 ki patih atur sembahe
 lan maneh wekasingsun
 lamun rante iku dhedheti
 enggal nuli entasna
 sun antuk pitulung
 yen wus antuk telung warsa
 rante iku panengran yen tan
 dhedheti
 mesthi ingsun palastra //
5. Putraningsun adegna narpati
 ki Kobatsah nadyan durung
 mangsaa
 sun wus pitaya ring kowe
 sigra sang nata sampun
 tumameng kong gedhana nuli
 dinalit tutupira
ing sariwusipun
ginembyurken jaladiyan
tan adangu wus dhasar kandhas ing siti
laminya cinarita //
6. Den tuguri ingkang para aji sawadyanya gilir saben wulan sampun sawarsa lamine langkungnya pitung tengsu parmaning hyang maring sang aji nadyan sang nata kopar jer brangteng hyang Agung kapir Islam Indu Buda angsal kenceng tumemen mamin-teng Widi niscaya tinurutan //
7. Jleg tanpa sangkan basonta suci warna kaki-kaki kang tumedhak nabi Kilir sayektine pan wus bageyanipun anedhakken wahyuning Widi kang tapeng sagra jwala sang prapta lingnya rum heh ya ki prabu Saerah ge luwaren pemintanta ring hyang Widi wus kena sedyanira //
8. Lah ya iki sira sun paringi babakaning kastuba ing swarga masaken wor neng roti yen uwis mateng ki prabu ge dhaharen rotiku kaki entekna sanalika iku wekasingsun babakan ngulungken tandya sangking jawi tan tumutur ponang warih tandapitulunging zad //
9. Babakan kastuba den tampeni dhedhet rante garjita pra raja saksana tinarik age prapteng dharatan laju angedhaton sri narapati nim bali juru mangsak nama ki Nindahu estu trahing mintaradya wijil nabi pawong sanak lan sang aji kinarya juru mangsak //
10. Ki Nindahu darbyatmaja sawiji jalu wayahe kumala-kala Jaka Lukmanakim rane ki Nindahu prapta wus ing byantaranireng narpati ngandika sri narendra heh bapa Nindahu ki age sira mangsaka worna roti antuk sun tapeng jaladri iki rupa babakkan //
11. Matur sandika Nindahu mulih prapteng wisma mring dhapur lah-olah babakan winor rotine mateng gya ki Nindahu mring patirtan nedya susuci roti dinokken paga panyiptaning kalbu yen wus suci masweng nata mring kadhaton ngaturken dhar dalem roti mangkana Jaka Lukman //
12. Nuju mring pawon dupi ningali roti wus mateng aneng paga pan lajeng pinangan entek telasing rotinipun mulya kesah dadolan malih ki Nindahu duk prapta ing pawon andulu
roti dhar dalem tan ana
gya ngulatan Nindahu tatanyeng
swami
nyaine tan uninga //
13. Nulya rowange Nindahu warti
namung putranta ki Jaka Lukman.
wau kang malebet pawon
malah duk wedalipun
sangking pawon maksih katawis
yen mentas anenedha
anging kula tan wruh
yen pancen roti ladosan
kang tinedha ki Nindahu cipteng ati
ya illahi robbana //
14. Maha agung Molana Sayiddi
jalla wa ngajwu nuwun apura
pun dasih kalepatane
datan anedya ulun
sedhe miwah dursila batin
dahat pangungunira
ki Nindahu jentung
antya panlangsaning suksma
age-age ngambil gandum karya
sulih
nanging gandum kewala //
15. Pan kasusu selak dhar sang aji
wancining jam wus tabuh sawelas
ginelak ing pangrotine
tan dangu mateng sampun
ki Nindahu gya manjing puri
ngaturken dharing nata
prapta ing kadhatun
kapareng sang nata dhahar
16. Ri sampunira kadhahar roti
ciptaning tyas gaib wus kaasta
karan tapeng samodrane
nedya indhaking kawruh
antarane babakan nguni
kang sinedya duk tampa
yun myarsa sang prabu
kang kumelip basanira
nata nulya mring madya yaseng
ngudyani
prenah kiduling pura //
17. Rawuh pacangkraman sri bupati
amarpeki kidang lan menjangan
ananging tan wruh basane
sigra sang nata kondur
cangkrama mring ngudyaneng puri
anjujug ing talaga
keh mina kadulu
bayak-bayak apapanthan
pinakanan tan ana bawa kapyarsi
tinilingken ing karna //
18. Dangu denya anedya miyarsi
nata maring sabawaning mina
meksa tan ana undhake
lir ngadat ting kacebuk
sri narendra kaku kang galih
cipta pa b


Antareja
Antareja iku putra pembarepé Raden Werkudara Bima patutan seka Dewi Nagagini, putriné Sang Hyang Anantaboga, déwaning taksaka (ula) kang mapan ing Kahyangan Saptapratala.
Umumé crita-crita pedhalangan ngandhakaké yèn putrané Raden Werkudara kuwi ana telu, yakuwi Antareja, Gathutkaca, lan Antaséna. Raden Antareja kasatriyané (papan dunungé) ana ing Jangkarbumi. Garwané asma Dewi Ganggi, atmajané Prabu Gangga Pranawa, ratu taksaka ing Tawingnarmada. Miturut padhalangan gagrag Surakarta, putrane Antareja iku arané Danurwendha, nanging yen miturut padhalangan Yogyakarta arané Raden Puspadentha. Ing pagelaran wayang kulit, kerep muncul bebarengan karo Raden Irawan (putra Arjuna).
Bab lan Paragraf
Kasektèn[sunting | sunting sumber]
Raden Antareja kondhang digdaya, bisa ambles bhumi, ngambah njero lemah mula yèn perang menangan. Mauné ana ngarepé mungsuh, merga ambles bumi bisa mak bedunuk metu ing samburiné mungsuh, terus ngantem utawa nyembur saka mburi. Kasektèn liyané, ing rananggana kalis ing pati. Matiya sedina ping pitu, yèn isih kambon lemah, bali urip manéh. Gandheng eyangé iku déwaning ula, mula Antareja uga ndarbéni upas (basa Indonesia: bisa) cacah telu, yakui upas Anta, upas Warayang lan upas Pengantèn. Kasiyaté upas bisa kanggo nambani wong lara, kanggo matèni mungsuh lan nguripaké wong mati sing durung tekan mangsané. Kasekten liyané, Antareja ora tedhas ing saliré gegaman merga ing sajroning kulit sajabaning dagingé nganggo sangsangan Nagakawaca, saka tilas plungsungané Sang Hyang Antaboga. Mula yèn Antareja nuju nesu, sarirané katon ana sisiké emas. Ing wayang gagrag Jawa Timuran, yèn nesu malah rainé malih dadi ula, lan awaké metu sisiké.
Kaya Gathutkaca, nalika isih bayi, Antareja uga wis tau dadi jagoné para déwa, mungsuh ratu ula Prabu Nagabagindha lan patihé aran Rupatala saka negara jangkarbumi. Iku gara-gara ratu ula kuwi kepingin mengku widadari Bathari Superti sing wis kagarwa Hyang Antaboga lan peputra loro Dewi Nagagini lan Bambang Nagatatmala. Kekarepané Prabu Nagabagindha mua mesthi waé ditolak marang para déwa, saéngga nuwuhaké peperangan ing Repatkepanasan. Para dewa padha kasoran, banjur mintasraya marang Sang Hyang Antaboga. Prabu Nagabagindha nuli campuh bandadyuda lumawan Hyang Antaboga. Anggoné perang nganthi suwé banget, ora ana sing kalah-ora ana sing menang. Saka pamrayogané Bathara Naradha, déwa ngajokaké jago anyar, yakui bayi putrané Dewi Nagagini sing nembé dilairaké. Sadurungé diajokaké ana paprangan, bayi dilumuri iduné Hyang Anantaboga supaya ora tedhas gegaman. Tekan paprangan, bayi Antareja kuwi banjur dicandhak, dibanting, diidak-idak lan dicokot déning ratu ula mau, nanging tetep teguh timbul, dalasan tambah gedhé-tambah gedhé. Nagabagindha lan patih Rupatala akhiré malah tiwas ing tangané satriya putrané Werkudara iku. Sukmané Prabu Nagabagindha lan Rupatala manjalma ana anggané Antareja, ndadekaké saya sektiné satriya iki. Déning Bathara Guru banjur kaparingan asma Anantaraja iya Anantareja utawa Antareja. Lan negara Jangkarbumi banjur kaparingaké marang Raden Antareja minangka kasatriyané, uga kalilan asmané nunggak semi marang Prabu Nagabagindha lan Rupatala. Mula Antareja uga banjur kerep karan Radèn Nagabagindha utawa Raden Rupatala.
Patiné Antareja[sunting | sunting sumber]
Antareja pancèn kondhang satriya sing sekti, jalaran mung kanthi ndilat tilas tepaké sikil waé, mungsuhé bisa mati. Kasektèn iki kang gawé Prabu Kresna mikir supaya Antareja ora susah mèlu Bharatayuddha jalaran yèn nganti mèlu perang ora wurung para Kurawa bisa mati mung mungsuh Antareja. Mula sadurungé perang gedhé kuwi diwiwiti, Antareja kudu disingkiraké luwih dhisik kanthi dikon ndilat tilas tapakané dhéwé. Ya mesthi waé Antareja uga banjur mati. Kuwi pungkasané Antareja urip ing jagad marcapada.
Ing pedhalangan gagrag Surakarta, Antareja uga sinebut Antasena. Ing gagrag Jogjakarta, Antareja béda karo Antasena.


text:
1 June 2016 by Putu Yudiantara Leave a Comment
Nomor Lontar : IIIB / 6938
[1.a] ONG AWIGHNAM ASTU YA NAMA SWAHA
Nihan dhatang tatwa wit kaweruhanta, pradhata kamulaning sarira, kalawan lungganing bayu sabda idep ring sarira mwang adnana wisesa, pinaka pitegesnya, pasuk wetuning bayu sabda idhep, ganalnya, alitnya, lawas langgengnya, Iti mulaning sarira saring kapangan kenum, rumesep ring kulit, ring otot, ring rah, ring balung, ring sumsum,ring sarwa sandhi, ring hulu puhun, ring rambut, amreta sariraning kapangan kenumning sad rasa ring sarira.
Sad rasa nga., pinaka rasaning kapangan kenum, ring lidah, masem, pedes, manis, sepet, pahit, asin, yeka rasanya, ampasning kapangan kenum, dadi kamajaya saking lanang kamaratih wadon, -/- ika Bhatara Wisesa, mangayuh raga
[1.b] arsa, raga, nga., ambekahyun, lanang wadon, arsa, nga., anagyuhaken sih, kalawan lulut, ta nikang arsa metu ikang rasa, metu ikang kama ratih, gasalaning ng dadi padmisanaring patelasan, paket pejahing ikang adnana lawan Bhatara Wisesa, ring hadisana, kaget yan hana tandingaken ikang madue adi suksma, nga., lalima, adi nga., luih suksma tan katon, iti pradhanaya, bayu, sabda, idep, tutur panon utaprokta sira, uta nga., tan anumbanan, tungwanya, prokta, nga., awor, hana ring kama ratih, maputih warnanya, sang hyang tunggal nga., samana, nga., pakumpulan kabeh, sira bhatara wisesa humeneng tan molah, makaryya, -/-
[2.a] Sarira ring gutyasana ingso, pawrettinya pakekeh sarira, litning bayu, sabda, idep,prabata ikang tutur, ideping tutur, bhatara mangeka sarira, hana ring netra, metu tang windhu, nadha, ardhacandra, naseka mahamala ONGkara,samana ingaranan sang hyang meweh, apan ikang adnana, pinaka para bwat, ikang tutur pinaka sipat, pinaka pamenar sarwaning dadhi, sangkatan tan salah rupa, tan salah metu, ika jadma sarat, humus ika samangkana, lukanya duk winuwus uni, duk bhatara wisesa, makarya sarira, ridang name garbbha masana ring netra, huwus mareka sarira ngadeg kang windhu, nada, ardhacandra ngranasika, maha mala ONG kara, nga., gulu, wakranata, panca brahma, eka nadi.
Ardhacandra nga., netra. Windhu, nga., sirah. Naddha, nga., embun-embunan. -/- kesa, nga., rambut. Crota,
[2.b] nga., koping. Nasika, nga., cunguh. Mahakala, nga., cangkem. Ongkara, nga., gulu, pani, nga., cakrabhawa, nga., Dadha, nga., panca brahma, nga., hati, eka nadi, nga., pungsed, bhuh loka, nga., weteng, pasta, nga.,purus, naga, nga., teli, payu, nga., sanit, pada, nga., batis, nga., suku
Huwus genep ika mareka sarira, yata hetuning molah mambekan, apalang hyang jnana hasana ring guhya, ngagebang wit tanpa surat, gebang tanpa surat, nga gagading, gagadhing ng., bolongin hati, pametuning bolongan papusuhan, lawan paparu, nga., huwus mangkana rika mareka sarira, kangan dadi ika kama, otot, balung, sumsum, kang ngandika ring getih,rah daging kulit, -/- ri capandhitah ikang jagra pada,
[3.a] pakwan watek hyang brahma, ibekan pwa catur muka sira, maputih padan dening nga., payasnia, muang jatadhara, padha brahmacari sira nitya samujjaring sanghyang sira, swa penanca watek mahyun tan, dibhya rupa catur bhujah, sangka cakra gahastah, kagendra waraha anom,
Ikang swa na pada, watek hyang wisnu padha sira catur buja, kapwa sira manggega sangka, cakra, gadha,pada manunggangi garudha, susu penanca, watek tyuktam, rudra rupaka kaladharat tri canah tri sulascah, sarwa wresa bhawa anak.
Ya pakwan sisya bhatara rudra, sira manggega kala, kapwa sira trilocana, padha mawa tri sula, padha manunggangi lembu turya nikang sani proktah, nitya trapyam nira manah nara asca nirajah, bayu bhutanca ratancha, -/- ikang turya
[3.b] pada, ya pakuwwan, sisya bhatara swara (iswara?), kapwa sira trtti, pada kalemah, tanpa lwir sira, tatan hana kahrumra, bayu pinaka swabawa nira, anuhung sarwa bhuta, turyanta siwa mityuktam, rsi yadnya ne wit tokah, yadna twet temana konyacawa, tatan wacara tes mrtah.
Ikang turyanta wadha, ya maka pakuwan kahanan bhatara siwa sira ta kaweruha nade sang kumara, sira mangena-ngena adnana de bhatara, lawan sang hyang atma, warana nyam sat rikanang pralaya, tatan hana janma ling bhatara, tan dadya kapurnna bhawan. Tik gamewa mahadewa manjinge maheswarah, yaddha nanjaya wewe waca, upadesa ni gadyate. Sang hyang mahadewa sira tikta ngarannya, sang hyang maheswara jiwa, kadi angganing mayasa toning crami mang -/- kana bhatara, an pinaka
[4.a] jiwaning rat kabeh, hana katon ing sarira, ika ta kabeh, ya upadesa ngaranya, ling bhatra ring sang kumara, "Takta kamiswara jene wah, singenasamu krtam, sawena darssanam". Sang hyang inajaraken bhatara, iiengahing tikta, kadyangga mawa katoning crami, mangkana ta sira katoning citta, sanghyang iswara, sira tikta, ngaranya, kamalasca, pranalasca, tiktam, ni swara mewaccha, sarira tine dibhyam trstapya maheswarah,
Ikang paru-paru, yamakala, yeka ngaran pranala, ikang tikta yakta ngaran lingga, ikang sarira yata ngaranya kahyangan, putusing singgah dhibya bhatara maheswara, sira pratistengkana, lekang sarira praddha, mangka lawang sanga.
Anggusta masrama swaya, sphatikanam maswenam, sarira yane dhibyam, -/- tatwa citta mahaswaram, kunang ikang tikta,
[4.b] sagusta prammananya, prabhawa bhatra swara, kadi sphatika, ikang sarira tulya kahyangan, mangkana bhatara swara, angen-angen ta kunang kumara.
Tadahan tuwa: ndan manadah tigtomewa mawa cahag, sapta


text:
aken asajiya jambe
mangko satekanisun
Agungrimang mangkya alinggih
sarwi mangku tarebang
kersane amubyung
santri Monthel anerebang
den sairi walatada anjalurit
trebange anggaruntal.
25. Agunrimang solahe raspati
wong pawestri padha keh kegiwang
tumingal ing lelewane
alul wasil ing tembung
sing gamelan tan den singgahi
pan utameng gamelan
ing walakanipun
dennya linggih amadhapah
kulambine den wingkis selbab sultoni
bonyoh dening kalembak.
26. Anerebang swara rum amanis
wong pawestri padha keh kagiwang
tumingal ing lelewane
asuluk campur bawur
swara manis nyenyep alindrih
yen anginuma toya
wong istri angrungu
anguyuh uyuh tanana
Bi Candhini atigapar ing jro ati
angrasa yen kagiwang.
27. Trebange munya angalik alik
Agunrimang denira narebang
apatut lawan gendhinge
Monthel nambungi kidung
sulukipun usul den gurit
tingkahing arta halal
lawan toya wuluh
Mangunarsa anerebang
den sairi tutur jati swaranya ris
Silabrangta kacaryan.
28. Bi Candhini ika den wangsiti
lah amedalena patekadan
cobanen ing pangawruhe
Bi Candhini wus emut
suwalipun den ati ati
kai santri punika
karsane dinunung
angucap sajroning nala
santri Monthel sun gudher padha sawiji
mangko masalah iman.
29. Kai santri sun atanya kai
kaya apa karsa pakanira
ana wong ngucap mengkene
iman iselam iku
kaya apa bedane iki
miwah ta lamon tunggal
kaya apa iku
kang iman iselam ika
baya apa beda lawan tunggalneki
lah rekeh ucapena.
30. Yen tunggil iku rukun sawiji
kang iman lawan iselam ika
apan tunggal lan rukune
punapa karsanipun
yen bedaa rekeh puniki
iku antara mangsa
iman islam iku
puniku bedaning tunggal
yen tan wruha idhepe sarikul kari
dadya abangkah ika.
31. Santri Monthel aris amangsuli
bok Rubiyah rekeh ucapena
manira mundur ataken
manira mindha tuhu
dipun tulus amamarahi
ing jalma mindha ina
tingkah ing wong dhusun
katungkul angamet kasab
asambawa wikana jatining wangsit
nistha ambek walaka.
32. Santri Monthel winarni ing wangsit
kai santri ucapena
imaning selam bedane
myang kadi rukun iku
ucapena sawiji wiji
aja ta kumalamar
ing kawruh puniku
punika lamon tan wruha
nora selam dening dhastar lan kulambi
manira amiyarsa.
33. Santri Monthel aris amangsuli
bok Rubiyah manira miyarsa
iman iselam bedane
lahir lan batin iku
kang iselam puniku lahir
iman batin punika
ingkang islam iku
satuhu anut andika
ing cegahe puniku dipun singgahi
anrangaken sarira.
34. Bedane puniku batin lahir
kang iman lawan iselamena
lir bawang bang pralabine
kalih lan carminipun
yen dinulu ora kakalih
wiyose nora beda
ing jro jabanipun
ngamal mijil saking iman
amrih singgih Rubiyah atanya malih
mangke manira takyan.
35. Rukunipun tan kadosa pundi
kang iman lawan iselam ika
pira kathahe rukune
apa tegesing rukun
santri Monthel mangkyà nauri
manira amiyarsa
ing tegesing rukun
punika neggeh wak awak
iman iku pipitu rukune iki
islam limang prakara.
36. Angandel ing Allah kang karihin
yen anane purba tan sasama
ping kalih ing malekate
kang tiga kitabipun
lan sakawan utusan neki
lawan dina kiyamat
ing lilimanipun
ping neme ing untung ika
pipitune ala kalawan abecik
puniku saking Allah.
37. Yen wonten sak ing salah sawiji
kang wis kocap kang pitung prakara
kupur ilang agamane
mangka wong islam iku
tanpa pedah yen kupur iki
anglampahana amal
lir toya mili ku
iku nora tinarima
dosa ageng ing kupur nora madhani
manira amiyarsa.
38. Anadene rukuning islam iki
limang prakara kathahe ika
sadat roro karihine
mujemal aranipun
ping kalih sambayang waktu li-
lima ping tri sung jakat
ping sakawanipun
punika rekeh puwasa
lilimane punika munggaha haji
yen serta sangunira.
39. Den tinggal ing salah sawiji
apan iku dadya dhengdhaning Yang
papah ageng tinemune
yen linampahana iku
pan sinungan ganjaran lewih
pan wus ubaya ning Yang
asung swarga luhung
ing dasi kang nyandhang iman
bi Candhini mangke sira amrih singgih
mangko manira tanya.
40. Kaya paran karsane puniki
kang sadat kalih kalimah ika
ki santri ika dan linge
sadat ingkang karuhun
auging Allah kang den sakseni
pindho Nabi Muhammad
yen iku ingutus
sing sapa ngawruhi Allah
ing Muhammad iku nora den kawruhi
wong iku durung selam.
41. Mujemale ta kadosa pundi
sadat roro ingaran mujemal
ingkang pundi mupasale
santri Monthel amuwus
mupasale nenggih puniki
makripat tokid iman
islame akumpul
ing sadat kalih kalimah
Bi Candhini amicara jroning ati
manda ki Mangunarsa.
42. Bi Candhini winardi ing wangsit
Bok Rubiyah manira atanya
ngungsi wong wadon kawruhe
kang pinarlokken iku
pira kehe ngungsi pawestri
ing karsa pakanira
punika den ketung
akeh kang wong paksa bisa
tinja junub tinakenan angulati
tinog akulintingan.
43. Ucapena iku den abecik
manira iku yun miyarsa
ngungsi wong wadon kawruhe
yen nora wruh wong iku
sing karyane nora lastari
lir sato asambawa
polahe wong iku
kaya martabating kewan
lir mahisa arupa wong yen liningling
kalintang saking kewan.
44. Bi Candhini rengu ulatneki
kai santri manira miyarsa
dusing wong wadon kathahe
kang pinarloken iku
pan lilima manira manggih
kakalih ing wong lanang
punika kang parlu
kayapa ing pakanira
santri Monthel wuwusira amrih singgih
lah rekeh ucapena.
45. Karihin eb arane puniki
ping kalih ika pake janabat
wilada ing ping tigane
nipas sakawanipun
lilimane yen ika mati
mayid ika dinusan
punika kang parlu
kakalih wong lanang ika
iya iku


atur Pangeran Dipati, yen kang rama sampun miturut badhe ngangkah kang paman. Utawi Pangran Mangkudiningrat sampun katuran priksa ical sandining Gupremen.
Para putra lega kang galih. Kangjeng Ratu Ayu, wonten salebeting kadhaton. Putra kalih sanget anggenipun budi. Kang ibu ingajak kondur, tansah sesambat kang rama. Kang Sinuhun, angres kang galih. Lajeng ndikakaken kondur. Semanten Pangran Natakusuma nuju saos wonten sitinggil witana, kang abdi miranti. Tuwan minister utusan, ngaturi pangeran. Enget saos, wakil kang putra nem. Sampun panggih minister, raden rinangkul ingarih-arih. "Durung masa ngemot prakara wadi, wis kondura. Rakamu Raden Tumenggung bae, panggiha sakedhap. Wonten, preluning Gupremen".
Raden Mas wangsul, katur sadaya dhateng kang rama. Kesaru utusan dalem nimbali pangeran malebet kadhaton kalayan tetindhih bupati kang jaga sami ngandikan, "Pangeran Natakusuma, sampun sowan ngarsanipun kang raka. Kang Sinuhun ningali kang rayi, dumadakan dukane larut. Ing galih kelangkung dening welas. Ingarih-arih, rinaket sinandhing lenggah dhahar, boten kadhahar.
Kang rayi pinanci, sinambi ringgitan. Langkung kathah pangandika dalem, "Wingi si Danureja atur yen isih mandheg ing Jambu. Nganti patih ing Sala, Sunan pesthi ngumel-umel. Minister prentah, ora semayan. Pisungsung akeh, den rukti. Iki minister wis teka. Si Danureja ngatas, teka ora pinreduli. Karo dene maneh, ing loji gegaman sukup iku ana apa?".
Aturipun kang rayi, "Apunten dalem Sinuhun, tuwan minister kala dhatengipun, boten pisah kalayan Cina Jam Sing." Kanggeg kang Sinuhun, ngandika, "Lagi kanggep si setan gundhul".
Sasampuning gupita, lajeng bibaran. Kang rayi, tinundhung medal. Dumugi njawi, kang putra sepuh methuk. Lajeng ndikakaken dhateng loji, dados wakilipun kang rama. Semanten Raden Sumadiningrat, Pangeran Dipati telikipun pating selulup, pating talusup. Kang manah glana, dene kang Sinuhun wande baceri kang rayi.
Raden Sumadiningrat nedya mutungi pasangan. Yen kang rayi Pangeran Natakusuma boten kariwus seja mbelayang dhateng Gunung Kidul. Sampun ngait putra santana, angrebahaken Ingkang Sinuhun Kangjeng Sultan. Ngangkah-angkah pinrih kang rayi ketungkul.
Raden Tumenggung Natadiningrat sampun kepanggih minister. Tinuturan prakawis punika, tamtu jendral sampun wonten Salahtiga. Kula katimbalan, karodene malih sapungkur kula den rumeksa kang rama yen watir, leheng nalebu loji barukut." Wangsulanipun Raden Tumenggung, "Tuwan Besar dereng rawuh ing loji, boten sakeca. Leheng taksih wonten ing njawi. Kalayan malih, atur kula ing tuwan, luhung Kangjeng Sultan, pinarsudi kapokipun".
Minister wangsulanipun, "Leres, Raden Tumenggung, mrina gadhah mara sepuh. Nanging sampun kasep, sampun putusbesar. Wontena kang nggenteni, mangsa ndika kaprentaha kang rama. Atas bawa pyambak, benjing yen jendral rawuh Nagari Ngayogya, kang rama samektaa saprajuritipun. Methuka ngloji kemawon".
Raden Tumenggung mangestu wehng, wangsul dhateng sitinggil. Sampun katur sadaya dhateng kang rama. Sareng byar rahina Pangeran Natakusuma kondur. Katungka wonten gandhek utusan dalem. -Mangke sonten ngendikan kalayan sedaya putra sentana. Badhe dhahar eca wonten srimenganti. Gandhek kawangsulan yen pambeng gerah puyeng. Mila kang galih sampun sumelang. Pangeran Natakusuma, lajeng ngendika dhateng kang putra Raden Mas Salya, "Wis, kulup. Ing saiki, lelakon wus ora enak. Kangmasmu tuturana, aku mengko wis ora kemit, luhung binrubuh ngomahku. Wong siji loro ana kang mbela. Ana kepranten, nuli disumur."
Kang putra, Raden Mas Salya, enggal matur, Kang raka sareng mireng, ing galih sampun nekad. Tan karsa sowan, sanetya sinamun ngunggar-unggar abdi.
Semanten kang Sinuhun, temtu bujana kanggeg. Dening kang rayi boten sowan. Kesaru wonten juru langlang atur priksa yen jendral sampun mariki dumugi ing Bayawangsul. Pangeran Prangwadana methuk wonten ing Ngasem saha samektaning prajurit. Galih dalem kang Sinuhun langkung kagegeran. Bubar sadaya ingkang sowan. Sareng enjing sami pinepak. Pangeran Natakusuma dhawuh sowana wanci bedhug. Parentah poma-poma gerah ndikakake nitih tandhu. Raden Sumadiningrat sedhiya mepak prajurit wonten ing griyanipun. Tandang ingkang para kadang, Raden Janingrat, Wiryawinata, mobat-mabit ambeg krura, mung Raden Janingrat sesumbar padha mangku putri adi. "Si Adhi Natadiningrat, sabudimu aja salah tandhing lan aku sedheng wirota.
Dene rama Natakusuma, donya akir sesembahanku, "Sedheng lawane kangmas Sumadiningrat angling kras." Rama Natakusuma, masa malatana. Trah Mataram wus mangsuk Enggris. Sedya bawur, wangun-wangun tinilarane'kang swarga".
Sareng enjing Pangeran Natakusuma marengi geladhi prajuritipun, wonten utusan dalem animbali Kangjeng Pangeran. Prajurit kang geladhi, dhikakaken singidan. Gandhek ndhawuhaken timbalanipun raka dalem kang Sinuhun, mangke wanci bedhug ngandikan menggah pambengan, kapesakna.
Pangeran mangsuli, "Sandika" Utusan sampun mesat. Nunten wonten utusan saking loji, Encik Amat. Sampun pinanggih kalayan Pangeran, aturipun Encik Amat, "Gusti, sadinten punika timbalanipun Tuwan Besar Kangjeng Pangeran mugi malebet ing loji. Tuwan Jendral sampun rawuh ing Prambanan. Tuwan minister kala wau sampun mangkat methuk. Kalayan malih atur, tandha Enggris kaanggea abdi sadaya tumrap wonten bau kang kiwa. Pun Jim Sing wau inggih sampun kaparingan". Encik Amat sampun pulang. Pangeran Natakusuma enggal nimbali kang putra Raden Tumenggung Natadiningrat. Boten dangu nunten dhateng, amung kalayan kang garwa.
Pangeran Natakusuma sampun mangkat dhateng loji. Prajurit Enggris kaget dening wonten dedamel saking wetan. Sareng priksa tandha, ken lajeng. Nunten wonten utusan dalem pelajengan


Godhong iku salah siji organ tetuwuhan kang tuwuh ing batang kang fungsi mligi nyerep énergi cahya srengéngé kanggo fotosintesis. Lumrahé wernané ijo amarga ing kana ana jaringan kang paling akèh ngandhut klorofil. Godhong wujud organ tetuwuhan kang paling amba saéngga bisa nyerep ènergi cahya srengéngé saokèh-okèhé.
Godhong duwé peran kang wigati ing prosès mrodhuksi bahan pangan tetuwuhan supaya bisa tetep urip lan tuwuh amarga tetuwuhan iku organisme autotrof obligat kang kudu masok kabutuhan energiné dhéwé liwat konvèrsi ènergi cahya dadi ènergi kimia.
Werna ijo godhong asalé saka kandhungan klorofil ing godhong. Klorofil iku senyawa pigmen kang duwé peran nyeléksi panjang gelombang cahya kang energiné dijupuk kanggo fotosintesis. Sabeneré godhong uga duwé pigmèn liya, umpamané karoten (wernané jingga/kuning tuwa), xantofil (wernané kuning), lan antosianin (wernané abang, biru, utawa ungu, gumantung drajat keaseman). Godhong tuwa kélangan klorofil saéngga wernané malih dadi kuning utawa abang (bisa dipirsani kanthi cetha ing godhong kang rogol).
Fungsi godhong[besut | besut sumber]
- Papan dumadiné fotosintesis.
- Minangka organ ambegan.
- Ing godhong ana stomata kang fungsiné minangka organ respirasi (pirsani katerangan ing sangisoré Anatomi Godhong).
- Umpamané ing tetuwuhan soyor bèbèk (tunas godhong).
Morfologi godhong[besut | besut sumber]
Wangun godhong akèh banget macemé, nanging lumrahé wujud lembaran, bisa tipis utawa kandel. Gambaran rong dhimènsi godhong digunaaké kanggo mbédaaké wangun-wangun godhong. Wangun dhasar godhong mbunder, kanthi variasi cuping ndriji utawa dadi elips lan ndawa. Wangun ekstremé bisa lancip dawa.
Godhong bisa uga malèh dadi eri (umpamané ing tetuwuhan kaktus), lan njalari godhong kélangan fungsiné minangka organ fotosintetik. Godhong tetuwuhan sukulen utawa xérofit uga bisa ngalami paralihan fungsi dadi organ panyimpen banyu.
Anatomi Godhong[besut | besut sumber]
- Epidermis, lapisan paling njaba godhong kang nutup pérangan ndhuwur lan ngisor godhong. Epidermis kapérang dadi epidermis ndhuwur lan epidermis ngisor. Fungsi epidermis ya iku ngreksa jaringan sangisoré. Kanggo nyegah dumadiné panguapan banyu kang kegedhén, epidermis godhong katutup déning lapisan kutikula.
- Jaringan palisade utawa jaringan cagak iku jaringan kang duwé fungsi minangka papan dumadiné fotosintesis
- Jaringan spons utawa jaringan kembang karang kang ana ronggané. Jaringan iki fungsiné minangka papan nyimpen cadhangan pangan.
- Berkas pembuluh angkut kang kapérang saka xilem utawa pembuluh kayu lan floem utawa pembuluh tapis. Xilem duwé fungsi ngangkud banyu lan garam-garaman kang diserot oyot saka njeron lemah pinuju godhong (kang dipigunaaké minangka bahan fotosintesis). Éwadéné floem duwé fungsi ngangkud asil fotosintesis nuju sakabèhing awak tetuwuhan.
- Stoma (jamak: stomata) utawa tutuk godhong duwé fungsi minangka organ respirasi. Stoma njupuk CO2 saka udara kanggo didadèkaké bahan fotosintesis. Banjur stoma bakal ngetokaké O2 minangka asil fotosintesis. Stoma kaya irungé awake dhéwé, kaya ta stoma njupuk CO2 saka hawa lan ngetokaké O2, éwadéné irung njupukO2 lan ngetokaké CO2. Ing tetuwuhan dharat kang posisi godhongé ndatar, stomata iku papané ing epidermis ngisor. Ing godhong kang posisiné jejeg, lumrahé stomatané ana ing sisih sakloroné godhong. Ing tetuwuhan kang godhongé ana ing ndhuwur banyu, stomatané ing sisih nduwur godhong. Saliyané liwat stoma, tetuwuhan tingkat dhuwur uga ambegan liwat lentisel kang ana ing batang.
|Wikimedia Commons duwé médhia ngenani Godhong.
|Artikel iki minangka artikel rintisan. Kowé bisa ngéwangi Wikipédia ngembangaké.


text:
Pakem Tarugana, Prawirasudira, 1913, #1831 (Hlm. 095-190) - Sastra Jawa
Pakêm Tarugana, Prawirasudira, 1913, #1831 (Hlm. 095-190)
1. Pakêm Tarugana, Prawirasudira, 1913, #1831 (Hlm. 001-095). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kagunan
2. Pakêm Tarugana, Prawirasudira, 1913, #1831 (Hlm. 095-190). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kagunan
3. Pakêm Tarugana, Prawirasudira, 1913, #1831 (Hlm. 191-288). Kategori: Bahasa dan Budaya > Kagunan
41. Tanêman sadhengah jêram.
Sanèsipun saking jêram kuwik lan jêram pêcêl, bilih katanêm thukulanipun isi, kathah ingkang lajêng malih warni dados jêram sanès băngsa. Mila ingatasipun bibit jêram punika kêdah kacangkok, murih [mu ...]
[... rih] sagêd dados nunggil raos kalihan babonipun. Patraping panyangkok kados ing ngandhap punika.
Cangkokan jêram punika warni kalih:
1. Pang ingkang urup agêngipun dipun kêrêt kulitipun kalih panggenan, antaranipun kêrêtan ingkang pêrnah pucuk kalihan ingkang pêrnah bongkot sampun ngantos kirang saking tigang nyantun, kulitipun dipun klokop mubêng lan ing sawatawis dipun gêthêt ing panggenan ingkang dipun klokop wau. Sangandhaping klokopan kasukanan brongsong ingkang warni: unus sêpêt, têpês, oman (mêrang dawa) utawi duk, salah satunggalipun kemawon kablêbêdakên ujuripun brongsong kêdah mujur pang, ing papakaning brongsong kêdah rèntès kalihan kêrêtan ingkang ngandhap katangsulan ingkang kêncêng, gêthêtan ing panggenan klokopan dipun temploki mubêng lêluwan [lêluwa ...]
[... n] siti ingkang loh ingga sagêd nyilêpakên tigang nyantun ngungkuli kêrêtan ingkang nginggil, kathahipun siti ingkang têmèmplok katimbanga ingkang urup kalihan agêng alitipun pang ingkang nêdya kacangkok. Bilih pang salêngên, agênging siti kêdah saklapa lan tabonipun. Bilih pang ingkang satêkên, agênging siti kêdah samaja ingkang agêng. Makatên panimbangipun. Brongsong ingkang sampun katangsulan wau kabalik, ing ngandhap dipun panginggilakên kangge ambrongsong siti wau, ing wêkasaning brongsong katangsulan kalihan pang sanginggiling klokopan lêt kawan nyantun, satirahipun ingkang katangsulan sungsun kalih utawi sungsun tiga brongsong wau kêdah dipun kêthok ingkang papak. Dados warnining brongsongan sagêd gêmpi. Sangandhaping brongsongan, pangipun kêdah dipun kowak ngantos katingal atinipun pang, nama dipun gêthêt.
2. Pang ingkang kenging kacangkok mawi bumbung punika ingkang agêngipun dèrèng langkung saking satêkên, awit susah sangêt pangupayanipun bumbung ingkang agêngipun wontên karangan kalih kilan. Pang ingkang nêdya kacangkok dipun kowak ngantos sêpalih lêrês utawi langkung saking sêpalih, tumuntên kablêdhag watawis sacêngkang kirang sakêdhik. Punika kablêdhagan kalêbêtakên ing bumbung wungwang dipun slêmpèdakên ing blêdhagan. Ing papakaning bumbung ingkang ngandhap dipun sumpêli mawi kawul utawi unus sêpêt, Salêbêting bumbung kajêjêl ing siti ingkang loh ngantos rapêt, bumbung katangsulan sungsun kalih utawi tiga katangsulan kalihan pang ingkang kablêdhag.
Pang ngandhaping blêdhagan kêdah kakowak ugi ngantos katingal atinipun, nama dipun gêthêt. Pang ingkang dipun cangkok punika ing pucuk utawi ing têngah-têngah kêdah dipun tangsuli kalihan sanèsipun pang
ingkang pancèn botên kacangkok, utawi dipun tangsuli kalihan pêpalang ingkang kacawisakên, awit punika pang ingkang kacangkok bilih botên katangsulan kalihan pang sanèsipun utawi pêpalang ingkang kacawisakên, masthi sagêd putung dening jawah utawi sagêd putung dening angin sadèrènging mêdal oyodipun, jalaran ing ngandhap sampun dipun kowak-kowak, wasana ing nginggiling kowakan dipun bandhuli siti ingkang agêngipun samantên wau. Ing sadangunipun cangkokan wau kêdah dipun siram sabên dintên botên kenging garing, punika cangkokan ugêr sampun langkung saking wolung dasa dintên masthi oyodipun katingal manthingis mêdal saking brongsongan utawi mêdal saking sumpêling bumbung. Bilih sampun kalih wulan saking wêktunipun kacangkok, ing panggenan gêthêtan kêdah dipun gêthêti malih murih sagêd alit ing panggenan ingkang badhe kakêthok. Watakipun [Wa ...]
[... takipun] botên patos kalêmpêr bilih katanêm ing krênêng, mila sampun kenging dipun kêthok katurunakên, kadèkèk ing krênêng ingkang sampun wontên sitinipun, agêngipun krênêng katimbanga ingkang urup sagêdipun tikêl tiga utawi tikêl sakawan saking agêngipun siti cangkokan wau, patrapipun kadosdene katanêm. Wontên ing krênêng mawi dipun sukani jragang wilah têtiga, ingkang ngandhap tumancêb ing siti, krênêng ingkang nginggil dipun tangsuli kalihan witipun cangkokan, murih sampun ngantos dhoyong utawi sampun ngantos ogèk dening angin. Krênêng dipun junjung kadunungakên ing panggenan ingkang lindhuk, awit cangkokan punika bilih dèrèng kathah utawi dèrèng agêng oyodipun masthi dèrèng tahan dhatêng bêntèr. Sadangunipun cangkokan wontên ing krênêng, ugi botên kenging garing sitinipun, kêdah kasiram sabên dintên. Bilih sampun langkung saking
gangsal wêlas dintên, oyod sampun mrampang kathah ingkang sami mêdal saking krênêng, punika pratăndha gêsang lan kenging katanêm, pananêmipun anggèning ngurugi sampun ngantos nyilêpakên krênêng. Punika cangkokan ingkang kasêbut ing ăngka 1. wontên ing


text:
Banjarejo kuwe salah siji desa nang Kecamatan Bayan, kabupaten Purworejo, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text: Bisa ditemokake ing wacana Kitab Suci ing ndhuwur yen Gusti Yesus mung nyatakake apa sing dikenal para sarjana: Kanggo tresna marang Gusti Allah ing sadhuwure samubarang (Ulangan 6.5), lan pepadhamu minangka dhewe (Leviticus 19. 18), Iki commandments loro gumantung ing kabeh hukum lan para nabi.. Nanging sanadyan padha ngerti bab angger-anggering Gusti Allah, wong-wong Farisi wis nglakoni dina Sabat minangka pepakon sing paling gedhe, nanging kanggo Gusti Yesus ora ana pepakon sing luwih gedhe tinimbang liyane.


text: Muara Kemumu kuwe salah siji kecamatan nang , Bengkulu, Indonesia.


Paling Keri Dianyari
LB mènèhi Kisah Penuh Genius Sepakbola sing paling dikenal kanthi jeneng Pangguna; 'Piquenbauer'. Kita Gerard Pique Childhood Story plus Biography Fact ndadekke sampeyan akun lengkap saka acara penting saka wektu kanak-kanak nganti tanggal. Analisis iki nyakup crita urip sadurunge misuwur, urip kulawarga, urip sesambetan, urip pribadine lan akeh fakta-fakta sing kurang dikenal babagan panjenengane.
Ya, saben wong ngerti babagan kabisan pertahanan dheweke, nanging sawetara nganggep Biografi Gerard Pique sing cukup menarik. Saiki tanpa luwih adhi, ayo mulai.
Gerard Pique Childhood Story Plus Untold Biography Facts -Awal urip
Gerard Piqué Bernabéu lair ing dina 2nd Februari 1987 ing Barcelona, Spanyol.
Piqué diunggahake ing kulawarga kaya Catalan. Dheweke kerep ana ing daftar pemain bal-balan sing populer karo wong tuwa. Bapake, Joan, iku pengusaha lan pengacara sukses. Ibunipun, Montserrat, minangka direktur rumah sakit cedera panggulawentahan ing Barcelona.
Little Gerard wis nyepak bola kanthi cepet mula dheweke bisa mlaku kanthi bener. Iki minangka katresnan kanggo game kasebut sing meh nguripake marang urip sing dikasihi.
Minangka pemain sasampunipun 17, pemain bal Barcelona main wonten ing teras tandhapipun kakungipun. Sampeyan bisa uga wis guessed sabanjure. Nalika main, bal kasebut ngliwati téras lan Gerard Pique nguber.
Bek mantan pemain pertahanan Manchester United kudu dirawat langsung ing ngendi dheweke ana ing koma. Kanthi matur nuwun sanget, sethitik Pique tangi saking piwulangipun ingkang elongated sasampunipun 2, kathah kagem bungah kulawarga lan sanak keluarga. Dheweke menang perang nglawan pati.
Gerard Pique Childhood Story Plus Untold Biography Facts -Ringkesan karir
Piyambakipun ngembangaken kapentingan ing bal-balan wiwit dinten lan wiwit kariripun remaja ing 1997 nalika piyambakipun mlebet akademi FC Barcelona minangka pemain sepuluh taun.
Pique gabung karo tim lanang sing paling enom ing klub sing wektu iku kasebut Alevín B. Dheweke ana ing antarane pemain pertahanan kang paling kuat lan paling dhuwur ing tim kasebut. Dheweke sinau ing akademi kanggo sawetara taun, ngliwati macem-macem tingkat pemuda lan menang akeh gelar ing sadawane dalan.
Dheweke lunga FC Barcelona kanggo Manchester United ing akhir musim 2003-04. Sisih Liga ora mbayar ragad kanggo Piqué amarga dheweke isih enom kanggo duwe kontrak profesional.
Ing 27 Mei 2008, Piqué bali lan mlebu kontrak papat taun karo Barcelona, karo klausul tuku € 5 yuta. Panjenenganipun mènèhi bungah manèh nalika mlebu maneh karo klub bocah-bocahé, nanging uga ngakoni yèn dhèwèké éntuk gelar ing Manchester United. Liyane, lagi ngomong, saiki wis dadi sejarah.
Gerard Pique Childhood Story Plus Untold Biography Facts -Urip Hubungan
Wiwit awal 2011, Piqué wis hubungan karo penyanyi Kolombia Shakira. Tanpa mangu-mangu, Shakira lan Gerrard minangka salah sawijining pasangan selebriti paling terkenal ing planet iki. Ayo kita ngerti carane padha teka bebarengan ing katresnan.
Nalika loro selebriti global teka, paling kerep dadi subyek saka kapentingan internasional lan hoopla. Crita Shakira lan pemain bal-balan Spanyol Gerard Pique minangka salah sawijining carita sing padha.
Sebagian kita bakal ngelingi lagu Waka Waka sing ditayangkan ing Piala Dunia FIFA 2010 ing Afrika. Iku lagu resmi turnamen kasebut kanthi luwih saka 1.6 milyar views ing YouTube, ditulis lan dilakokaké déning Shakira.
Gerard uga dadi bagian saka video kasebut. Shakira lan Pique ketemu sajrone syuting video kasebut lan kedadeyan kasebut kedadeyan langsung. Shakira kaget banget dening Gerard Pique nalika ningali dheweke katon ing layar "Waka Waka (Wektu kanggo Afrika)".
Pique iku wong becik kanggo dheweke. Panjenenganipun punika ingkang mbiyantu panjenenganipun sasampunipun dipunpecah nalika hubungané 10 taun kaliyan Antonio de la Rúa.
Loro-lorone padha ngeculake omongan bab sesambetan kasebut minangka palsu. Nanging, ana rembugan ing macem-macem saluran media Spanyol babagan urusan sing mungkin. Majalah majalah gosip nerbitake foto-foto pasangan sing nyekel tangan lan ngambung ing Barcelona. Pasangan salanjut karo publik ing hubungan karo Maret 2011 nalika Shakira ngetokake konfirmasi babagan Twitter lan Facebook.
Piqué lan Shakira nggayuh ulang tahun sing padha nanging dheweke umuré 10. Alasan liyane kenapa pasangan kasebut jatuh cinta. Loro-lorone lovebirds duwe pesta Royal.
Banjur padha diberkahi karo bocah-bocah. Shakira nglairaké putra kapindho, Milan Piqué Mebarak, ing 22 Januari 2013 ing Barcelona, Spanyol, ing ngendi kulawarga wis mundhut omah. Shakira nglairaké putra kapindho, Sasha Piqué Mebarak, ing 29 Januari 2015. Ing ngisor iki ana foto apik saka Garard Pique, Shakira lan anak-anake.
Shakira tau ngandhani babagan Gerrard: "Aku ngerti dheweke iku wong sing karo aku ora amarga kepinteran liyane kajaba katresnan sing nyatakake kita."
Bintang pop uga ngucapake maturnuwun babagan bal-balan amarga owah-owahan lan nggawa Gerard menyang. Wonten ing wawancara ingkang dipun paring saderengipun upacara penutupan Piala Dunia sepak bola 2014, Shakira sampun ngandhani: "Aku ora bakal lali yen aku ketemu cinta urip ing Piala Donya."
Gerard Pique Childhood Story Plus Untold Biography Facts -Urip Keluarga
Sepakbola kerep katon minangka olahraga sing apik. Paling pemain wis nyathet crita babagan pocapan kasar lan duwe game kanggo matur nuwun kanggo nggawa wong-wong mau dadi kasugihan gedhe. Iki ora kaya Gerard Pique amarga dheweke teka saka latar mburi kelas ndhuwur kelas super. Gambar ing ngisor iki nggambarake kulawarga kluwaré Katalan. Cathetan: Marc Piqué sedulur lanang ora ana.
WULANG: Bapak Gerard, Joan Pique asring dianggep minangka salah sijine pengacara lan pengusaha paling sukses ing Barcelona. Ing ngisor iki ana foto Joan Pique lan Montserrat kang asri dheweke nalika nikah.
TENTANG GERARD PIQUE'S MOTHER: Ibu Pique, Montserrat, minangka direktur rumah sakit penting ing Barcelona sing ngalami cedera balung geger.
Montserrat saiki dadi kepala Unit Cilaka Brain saka Institut Gttmann sing bergengsi ing Barcelona. Dheweke wis men


text: nha,jajal lek ngeneki dinggo balapan karo nvl.pengen reti hasile aku..


text:
ah
Murih dana murah pangan
Sandhang kalawan papan
Teplek
Braja Karna, Karna pinutra Jawata
Kareranran, kepanggya sekedhap
Bersih desa den pepetri
Caos dhahar cikal bakal
Ingkang hambabat desa iki
Kabeh para dhanyang desa
Tuwa mudha jaler estri
Yo ayo para kanca
Gumregah bareng njangkah
Ngluhurake kabudayan
Amurih aruming bangsa
Gangga Mina
Pra kanca kula sadarum
Ingkang sami ngupaya mina
Kalisa ing sambikala
Katekan kang sineadya
Dhuh Gusti Kang Maha Agung
Tansah paringa pepadhang
Dhumateng para kawula
Nelayan ing samudra
Astrakana
E astrakana 2x
Gedhang garing limpang limpung 2x
Dhondhong rete-rete 2x
Aku condhong karo kowe 2x
E, yo ayo kanca 2x
Saiyek sacka praya 2x
Sing guyub sing rukun 2x
Mengeti bersih desa
Setahun sepisan dha elinga
Ana Ini
Ana ini ana 2x
Wisit jaman kuna
Apa wae wis ana
Mbudidaya den lestarekna
Jroning padha makarya
Aja padha sembrana
Kudu eling lan waspada
Ja ninggal adat tata cara
Setahun pisam dha eling
Gandariya
Gandrung gandariya
E gandrung manuke apa
Manuk manuk podhang
Mencoke neng papah gedhang
Mencoke ing sampiran
Re re sawo glethak
Njenggelek tangi maneh
Dayane banyu sumur tan sedhudha
Sumorot cahyane
Jamas rikma sarira tirta
Cundhuk kembang kanthil kenanga
Re re sawo glethak
Jenggelek tangi maneh
Ijo-ijo
Ijo-ijo muluk-muluk
Sampur ijo wis keceluk
Saiki wus kesayuk
Para waranggana sak Nganjuk
Kabeh padha suka-suka
Prangkat desa lan kawula
Wus kelakon bersih desa
Waranggana wis kawisuda
Kembang Jeruk
Paripurna paripurna
Sukuran bersih desa
Sami nir ing sambekala
Sumangga sami sesanti
Jaya jaya wijayanti
Tungkul ngawula negari
Satemah lulus lestari
(Panut Darmoko, 1980)
**Tafsir penjelasan makna**
Dalam kehidupan ini hendaknya menghindari pinjam meminjam atau utang karena utang itu entheng ngarep abot mburi. Kalau banyak hutang pasti hati menjadi sumelang. Lebih baik hidup ala kadarnya untuk bersama-sama membangun negara. Lagu ini untuk mengiringi upacara wisuda waranggana atau kledhek di Ngrajeg, Karangsemi, Tanjunganom, Nganjuk. Pak As Hariyono guru seni mumpuni.
7. **Gareng Ndang Tutura**
Reng Gareng ndang tutura, Gareng
Sekolahmu cah bagus pinter ngapa
Ma, kembang sukun, Ma, kembang sukun
Anakmu wis pinter nurun.
Truk Petruk ndang tutura, Petruk
Sekolahmu Petruk wis bisa apa
Ma, kembang tebu, Ma, kembang tebu
Anakmu juara mlayu.
Gong Bagong ndang tutura, Bagong
Yen sekolah cah bagus seneng ngapa?
Ma, kembang kencur, Ma, kembang kencur
Den Mas Bagong seneng mlincur.
**Tafsir penjelasan makna**
Omongan Gareng Petruk ini penuh dengan lelucon. Siapa saja akan tertawa. Namun ada pelajaran yang berguna. Panakawan selalu memberi hiburan kepada Arjuna yang sedang bersedih hati. Sebagai pelita hidup.
8. **Gebyah Uyah**
Ja digebyah uyah
Apa iki tamba sayah
Klenthing jenggot siwur
Jedlung badhug odrog sumur
(Irwan Sudjono, 1990)
**Tafsir penjelasan makna**
Jangan mudah menuduh sembarangan. Sebaiknya diteliti dahulu. Kalau salah paham akan berakibat panjang.
9. **Gedhong Sanga**
| Buka | 2 1 2 3 | . 2 3 2 | 6 1 2 3 |
|------|---------|---------|---------|
| | 2 1 2 3 | 6 5 3 2 | |
| | 2 3 5 6 | 3 5 2 3 | |
| | 6 1 2 3 | 6 1 2 1 | |
| | 1 6 5 3 | 1 2 6 1 | |
| | . 2 2 | 3 1 2 3 | 6 6 6 5 |
| | . 2 2 3 | 2 3 5 6 | . 3 6 5 |
Dr. Fitriawati, M.Hum & Dra. Endang Wariyanti, M.Pd.
Candhi Gedhongsana mapan ing lemah bawera
Dununge pating prence pancen wis disengaja
Ora waton tinata mesthi ngemu surasa
Sinamun samudana nggladhi lantiping rasa
Candhi Gedhongsanga ngenguwung mawa prabawa
Murih tetep lestari kudu tansah rinexka
Warisan adi luhung lambanging budi agung
Luhuring kabudayan ajine tanpa pindhan
(Irwan Sudjono, 1990)
Tafsir penjelasan makna
Warisan kuna perlu dijaga, supaya generasi muda bisa menghargai peninggalan nenek moyang hendaknya selalu dilestarikan. Tempat candi Gedhongsanga yaitu di Kabupaten Wonosobo. Pegunungan Dieng yang tinggi dan dingin bernuansa magis dan mistis. Mbah Tabah Maryamah dosen Lampung yang berasal dari Wonosobo mencintai budaya daerah.
10. Gethuk
Sore-sore padhang bulan
Ayo kanca padha dolanan
Rene-rene beharengan
Rame-rame e do gegojekan
Kae-kae rembulane
Yen disawang kok ngawe-awe
Kaya-kaya ngelingake
Kanca-kanca ja turu sore-sore
Gethuk asale saka tela
Mata ngantuk iku tambane apa
Gethuk asale saka tela
Yen ra mathuk atine rada gela
Ja ngono mas aja-aja ngono
Kadung janji mas
Aku mengko gela
(Irwan Sudjono, 1990)
Tafsir penjelasan makna
Gethuk merupakan makanan tradisional khas Jawa. Bahannya dari ketela dan tersedia di mana-mana. Enak rasanya dan mudah membuatnya. Di sana juga diajarkan untuk bekerja keras dan sifat kemandirian. Meskipun terbuat dari ketela pohung, namun tetap disukai oleh masyarakat. Mbah Sami lama bakul gethuk di pasar.
11. Gethuk Lindri
Gethuk lindri asale saka tela enak rasane
Mbakyu mbakyu sing dodol gethuk
Samang mriki kula tumbasc
Gethuk lindri
(Irwan Sudjono, 1990)
Tafsir penjelasan makna
Gethuk lindri juga variasi makanan Jawa. Dengan modifikasi bentuknya maka akan tampak lebih menarik. Model marketing yang lebih populer membuat gethuk lindri semakin banyak konsumennya. Kini gethuk lindri kerap disajikan di hotel mew


text: menclek kabeh sampeyan iku ….


?
Wuyung
Ing moblonging mbulan ing wanci purnamasidi, yayi
Neng kana katon esem ngujiwatmu sing memanas ati
Dhuh nimas, saya gawang-gawang citramu sing milangoni
Kapan baya brangta lan kapangku iki mbok usadani ?
Sasat ing saben wektu wewayanganmu mung tansah ngreridhoni
Saya nambah lungkrah marlupa kekesing ati
O wong ayu, apa sliramu rasane padha karo aku iki ?
Denea wartamu durung ndak rungu tekan saiki ?
Yen wis tanek panglamune atiku wong ayu
Entek-entekane sirahku rasane mung njur ngelu
Senajan wis ndak slamur-slamur ati iki rasane kelayu-layu
Kelingan pangusape astamu sing lumer lan alus
Oh gek kapan impenku iki ndaradasihi lan tumus ?
Sesandhingan sliramu putri ayu sing atine tulus
Aku tansah rerungonen swara lan basamu sing alus
Sing ginawa sumiliring angin, ning dudu lesus
Ngertia wong ayu, yen kelingan sliramu, aku njur lali gaweyan uga lali mangan lan adus


text:
Kumpulreja iku désa ing Kacamatan Grabag, Kabupatèn Purwareja, Jawa Tengah.
Réferènsi
Désa ing Kabupatèn Purwareja
Désa ing Jawa Tengah
Grabag, Purwareja


unjaran karisak. Bisan dipun pêjahi. Salajêngipun dados prakawis agêng.
Durjana pasulayan sami durjana, têmtunipun inggih rame. Mugi sadaya sagêda kacêpêng.
Sêrêgan ing kalangan P.P.P.H. ing Ngayogya. Ing wêkdal punika ing kalangan P.P.P.H. wontên rêmbag rame golongan prakawis payêrêg,panyêrêg. ingkang araos pandakwa awon dhatêng Tuwan Martodirêjo, loco-voorzitter Hoofdbestuur P.P.P.H. Tuwuhing prakawis wau saking Tuwan Driyowongso. Pikantuking papriksan, lêpatipun malah dhawah dhatêng Tuwan Driyowongso, lajêng dipun kèndêli saking anggènipun dados secretaris Hoofdbestuur P.P.P.H. botên hurmat. Dene Tuwan Martodirêjo linêpatakên ing pandakwa awon, têtêp amajibi padamêlanipun lami.
Sok makatên lêlampahaning tiyang, salaminipun tansah kataman awon lan sae. Sakêdhap dipun lokakên awon, malah lajêng saya sae, makatên kosokwangulipun. Mila pawitan èngêt punika gêgaran ingkang mikantuki.
Darma ing utami. Pabrik sês Sampurna ing Surabaya ingkang mêntas sadean wontên pasar malêm kabangsan pêpajêngan f 1333.52. Pêpajênganipun sadaya wau kadarmakakên dhatêng pakêmpalan pangangguran tiyang siti tuwin Tionghoa, sêpalih edang.
Têmtunipun kadarman makatên punika katampi kanthi gambiraning manah lan sagêd anjalari ecaning sêsipun.
Directeur pangupajiwa praja badhe anggêgana dhatêng nagari Walandi. Paduka Tuwan Ir. De Iong, Directeur pangupajiwa praja sampun bidhal saking Bandung dhatêng Bêtawi nitih mêsin mabur, wontên ing Bêtawi ngêntosi mêsin mabur Eckstar badhe bidhal dhatêng nagari Walandi.
Lampah anggêgana pinanggihipun ing sapunika saya limrah, nanging mêksa mawi pilih-pilih, awit waragadipun taksih angêt sangêt, mila limrahipun namung katindakakên ing kalanipun wontên prêlu sangêt. Nanging botên sande têmtu saya limrah.
Ambêskup sêrat sêbaran wados. Sampun nate kawartosakên ing Sumatra sisih Wetan wontên golongan communist dipun cêpêngi. Ing sapunika pinanggih wontên sêrat sêbaran ingkang sampun sumêbar kala ing wulan Januari. Sêrat sêbaran wau kasêrat sastra Tionghoa, nanging namung tumrap wontên ing Sumatra sisih wetan, saha wontên sêrat instructie, asli saking Penang, sadaya kakintunakên dhatêng procuseur Generaal.
Babagan kados makatên punika têka tansah wontên kemawon.
Tiyang awon (bangsaning durjana) ing tanah ngriki. Miturut katrangan saking parentah, ingkang gêgayutan kalihan rantaman babagan Justitie, kawontênaning jiwa ing tanah ngriki wontên 60 yuta, ingkang kagolong tiyang awon wontên 40.000. Manawi kapirit kalihan kawontênanipun, cacahipun tiyang awon samantên wau botên kathah, awit pêpetanganipun sabên jiwa 15.000 tiyangipun awon namung satunggal. Lan malih ingkang kathah namung nglampahi kadurjanan alit, tumrap ingkang kadurjanan agêng têtêp 15.000.
Sukur manawi kawontênanipun kados makatên, botên sangêt-sangêt adamêl panalangsa.
H.B.S. kabangsan ing Kêdiri. H.B.S. kabangsan ing Kêdiri manggèn ing griya agêng botên nguciwani, papanipun kobèt, hawanipun sakeca. Miturut pawartos, benjing bikakipun tanggal 1 Augustus dipun sarêngakên mèngêti adêging Taman Siswa sampun 10 taun. Malêming pambikakipun mawi paargyan sawatawis, mawi dipun sêsorahi Ki Ajar Dewantara, lajêng wungon. Enjingipun bikak mawi nanêm wit waringin minangka pasêmon akajêng: tuwuh saking kodrat pribadi, utawi atêgês kawruh lan kawaskitan. Ing sapunika ingkang nglêbêti sampun wontên 55, asli saking Aceh, Delil, Batak, Padang, Palembang, tanah Jawi tuwin Celebes. Bangsa Tionghoa 6, wontên ingkang èstri.
Pananêmipun wit kawruh wau mugi sagêda ngrêmbaka.
Warung P.P.P.B.I. ing sêkatenan Ngajogya. Warung P.P.P.B.I. sasampunipun kabikak, kathah sangêt ingkang sami mrêlokakên rawuh, tansah sêk-sêkan. Ingkang lêlados para jurnalis, Mr. tuwin Ir. tiyang siti. Pinanggihipun ingriku ingkang rawuh namung golongan tiyang siti, tumrap golongan ngamanca botên wontên.
Pinuji ewak-èwèk sagêda mêntas saking awake dhèwèk.
--- 915 ---
Examen politie opzener. R.M. Mursada lulus examen pulitie opziener ing politieschool ing Sukabumi. Rumiyin R.M. Mursada wau hoofdagent. Sêsarênganipun ingkang lulus wontên 24, sadaya Walandi, dados golongan nyêle.
Wilujêng.
Ngakên turun Nabi. Wontên pawartos, ing Mêntok wontên Arab ngakên turun Nabi ingkang taksih cakêt, utawi ngakên kados guru agêng. Kathah tiyang ingkang sami kèlu. Lajêng wontên tiyang sagêd sowan dhatêng guru wau gadhah pitakenan warni-warni, nanging guru wau botên sagêd mangsuli, wusana kêbadharan, nyatanipun tiyang wau namung tiyang limrah kemawon. Sarêng badhe dipun cêpêng ing pulisi lajêng oncat.
Warni-warni akalipun tiyang badhe pados panggêsangan wontên ing jaman malèsèd.
Diploma kêplanggrang. Ing Bêtawi kathah murid wêdalan Mulo ingkang namung sarwa pakèwêd, kados ta: ingkang diploma A nglajêngakên sinau botên sagêd. Ingkang diploma B, manawi bijinipun botên sae inggih botên sagêd nglajêngakên sinau dhatêng A.M.S. malah kakênipun ngungkuli ingkang A.
Wosipun punika namung dados bukti rêkaosipun tiyang sinau utawi pados padamêlan wontên ing jaman sapunika.
Kasangsaran motor. Sagolongan patroli pèlpolisi ing Malang inggih punika asistèn wêdana, mantri polisi tuwin agèn 2 sami nganglang numpak sêpedah motor ngangge grobagan. Lampahipun mingg


text:
Jeremias van Riemsdijk, (Utrecht, 18 Oktober 1712 - Batavia 3 Oktober 1777) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 30. Dhèwèké maréntah antara taun 1775 – 1777.
Uga delengen
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda


text:
/K1) | ng-aké | Nindakaken pakaryan kados tembung lingganipun 'ngaturaké' kangge tiyang sanes | Verba aktif transitif | Merak ati | ngaturakè |
| | | | | | | ng-aké + atur |
| No | Sentence | Prefix | Description | Verbal Aspect | Psychological Image | Morphological Structure |
|----|--------------------------------------------------------------------------|--------|----------------------------------------------------------------------------|---------------|---------------------|-------------------------|
| 51 | "Kowe rak wis ngreti omahku mas, yen ana penggawean kang kaya mau, aku dikabarana ya?" (CP/137//P3/K5) | di-ana | Umpaman-ipun menapa ingkang dipunsebat wonten tembung lingga 'dikabarana' dipunlampahi | verba pasif | pengangguran | dikabarana |
| | | | | | | di-ana + kabar |
| | | | | | | Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin: panambang {-ana} |
| 52 | "Mengko akhir-akhire ya kesiksa neng kubur, matine ya kesiksa maneh! Mengkono, sakdawane lakon sinetron ya mung kekejaman kuwi thok sing ditontonake marang publik. (CP/139//P2/K4) | sa-né | Nedahaken makna paling | verba pasif | perhatian | sadawané |
| | | | | | | sa-né + dawa |
| | | | | | | Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin: panambang {-né} |
| 53 | "Sing sabar ta Dhimas. Ngombea sing akeh ben klelegen kadhalmu keglontor! Utawa utawa sinaua nyekel urusan marketing, ngenali para relasi, ben judhegmu keplawur!". (CP/150//P7/K2) | ng-a | ndhawuhi tiyang sanes supados nindakaken pakaryan kados tembung lingganipun (imperatif): ngombéa | kriya | perhatian | ngombéa |
| | | | | | | ng-a + ombe |
| | | | | | | Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin: ater-ater {ng-} |
| 54 | Pancen diakoni, wingi kae Lirih keladuk anggone ugal-ugalan. (CP/157//P2/K1) | di-ni | (subjek) dipundadosaken sasaran saking pakaryan kados wujud lingganipun | verba pasif | jujur | diakoni |
| | | | | | | di-ni + aku |
| | | | | | | Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin: ater-ater {di-} |
| No | Sentence | Subject | Verb | Citra Fisiologis: | Citra Psikologis: | Citra Sosiologis: |
|----|--------------------------------------------------------------------------|---------|------|-------------------|------------------|-------------------|
| 55 | Nanging kuwi kabeh dilakoni kanthi insting indrawining wanita Lirih Nagari. (CP/157//P2/K4) | di-ni | dipundadosaken sasaran saking pakaryan kados wujud lingganipun | ndhapuk tembung verba pasif | wanita | |
| 56 | Durung tutug Maniking ngandhan-andhani, Lirih wis wiwit ngetiki surat sing dikarepake. (CP/161//P5/K2) | di-aké | diberuntungkan saking pakaryan kados wujud lingganipun: dikarepaké | ndhapuk tembung verba pasif | lantip, sregep | |
| 57 | "Serampungè gawean umbah-umbah iki aku arep resik-resik omahe dhewe". Jawabane Lirih marang Maniking sing arep menyang Senen. (CP/176//P1/K1) | se-é | Nedahaken makna wekdal, keusaian | ndhapuk tembung verba pasif | resikan | |
| 58 | Lirih luwih somah. Ora papa, bayarane cukup, isih enom, legan. Golek pasangan kanggo urip jaman mbesukè mesthi wae tetep diangkah. (CP/177//P2/K4) | m-é | Nedahaken makna cacah, wekdal | tembung adverbia | esih legan utawa single | isih enom |
Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin:
panambang {-ni}
panambang {-aké}
panambang {-é}
saged kekalihipun antawisipun ater-ater {m-/} saha panambang {-è}
| No | Sentence | Morpheme | Description | Psychological Image | Sociological Image | Semantic Tree |
|----|--------------------------------------------------------------------------|----------|----------------------------------------------------------------------------|---------------------|--------------------|--------------|
| 59 | Langit maspadake. Ngunandhika, Lirih iki jan mumpuni, **Nggarapé** cepet, meh ora tau ana salahe. (CP/182//P5/K3) | ng-é | nyebabaken kados wujud dhasaripun (kausatif aktif) | tembung verba aktif transitif | Citra psikologis: lantip, tliti | Nggarapé |
| | | | | | | |
| 60 | Langit: "**Daksadhari**, dheweke wong lanang, kowe wong ayu, isih padha legan, lumrah yen padha ketarike". (CP/195//P1/K4) | dak-i | dibuat menjadi kados ingkang dipunsebat wonten wujud lingganipun | ndhapuk tembung verba pasif | Citra sosiologis: tasih single | Daksadhari |
| | | | | | | |
| 61 | Lirih **kamisesegen**. Mbrebes mili ora kena diempet. "Boten Bu. Huh, huh. Kula ngulandara dhateng Jakarta menika pados pagesangan. Kumawantun mriki madosi Dhirektur Anem, ugi margi pados tedha mboten pados bojo. Huh, huh.." (CP/195//P1/K12) | kami-en | (subjek) ngalami kahanan kados ingkang dipunsebataken wonten wujud lingganipun: kamisesegen | ndhapuk tembung adverbia | Citra psikologis: trenyuh | Kamisesegen |
| | | | | | | |
| 62 | "Kepriye solahmu. Anggere aja gawe geger! Kowe **dakbelani**, cah ayu, aja kuwatir!" Muni mengkono, Langit kanthi ngambungi pipine Lirih. (CP/197//P1/K7) | dak-ni | nerangaken (subjek) menika dikenai tumindak ingkang dipunsebat wonten wujud lingga: dakbelani | ndhapuk tembung verba pasif | Citra fisiolegis: praupan ayu | Dakbelani |
| | | | | | | |
Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin:
ater-ater {ng-} saha panambang {-én}
Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin:
panambang {-i}
Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin:
saged kekalihipun antawisipun ater-ater {kami-} saha panambang {-én}
Wuwuhan ingkang ngraket rumiyin:
saged kekalihipun antawisipun ater-ater {dak-} saha panambang {-ni}
| No | Sentence | Prefix | Stem | Verb Type | Psychological Image | Morphology |
|----|--------------------------------------------------------------------------|--------|------|-----------|---------------------|------------|
| 63 | "Prekara komputer iki wae, dheweke wis nylametake dhuwit prusahakan rong atus seket yuta!" (CP/237//P1/K3) | ny-aké | | | lantip | |
| | | | | | | |
| 64 | "Siapa takut! Ayo, gek siram kana dakenteni". (CP/203//P2/K2) | dak-i | |


Kali Nil Biru
Kali Nil Biru (Amharic: ዓባይ;tinulis: ʿAbbay, nanging uniné Abbay; Arabic: النيل الأزرق; transliterated: an-Nīl al-Āzraq) kuwi sawijining kali kang asalé saka Tlaga Tana ing Ethiopia. Kadhangkala ing Ethiopia kali iki—utamané ing dhaérah hilir—diarani Abbay. Pérang kang diarani Abbay dianggep suci déning wong Ethiopia, lan dipercaya minangka Gihon kali kang disebutaké ing Kitab Asalmula utawa Genesis, mili ana ing swarga.[1] Pérangan Abay saka Kali Nil Biru miwiti saka Tlaga Tana lan mili watara 30 kilometer sadurungé tekan grojogan Tis Issat. Kali iki banjur ménggok ing tlatah lor-wétan Ethiopia ngliwati lembah-lembah kang jero lan canyon tumuju menyang Sudan, kang wiwit saka titik iki kali mung diarani Nil Biru.
Referensi[sunting | sunting sumber]
- ^ Edward Ullendorff, Ethiopia lan Kitab Injil (Oxford: University Press for the British Academy, 1968), p. 2.


ecik-pener' yaiku :
1. Eling menawa dadi titahing Gusti (Sangkan Paran, Manunggaling Kawula Gusti).
2. Eling menawa dititahake manggon ing planet bumi kang ora ijen anane, nanging minangka bagian cilik saka 'alam semesta'. (Jumbuhing jagad cilik lan jagad gedhe).
3. Eling marang peparing 'cipta-rasa-karsa' kang ukurane manungsa kudu 'beradab'.
4. Eling manwa kudu tansah ngutamakake kerukunan karo manungsa liyane lan titahe Gusti liyane.
5. Eling menawa kudu tansah njaga 'keselarasan' (kemarmonisan): melu memayu hayuning bawana.
Dhasaring laku diarani 'Panca Brata', yaiku lakubrata kanggo nguripake (ngoperasionalake) 'cipta-rasa-karsa', yaiku:
1. Nglatih bisane nduweni watak 'narima', disranani laku kanthi ngengurangi mangan lan ngombe. Umpamane laku pasa, mutih, ngrowot lan sapiturute. Bedane pasa ing laku Jawa karo pasa tumrape ibadah agama, yaiku ana ing tujuwane. Nek pasa cara agama kanggo nggayuh suwarga, dene pasa laku Jawa amung kanggo nglatih bisane duwe watak narima. Ewa semono, kanyatane luwih abot syarat-syarate. Ing antarane, senajan bisa pasa sedina nutug, nanging yen ing batin isih durung bisa nrimakake pangan lan ngombe saanane nalika 'buka' bakal njugarake gegayuhan. Ora bisa kanggonan watak 'anarima'. Selagine kanggonan watak anarima wae ora bisa, lha kok kepingin nggayuh suwarga mesthi tangeh lamun.
2. Nglatih bisane tansah 'eling', disranani ngengurangi sare (turu). Syarate, anggone melek ora kena disambi apa wae. Apamaneh dislamur nganggo dolanan kertu utawa jagongan gayeng karo para kanca. Kang ditindakake, melek lan tansah eling marang kajatene manungsa.
3. Nglatih urip kang tata utawa tertib, disranani laku ngengurangi sanggama. Nanging anggone ngurangi kudu kanthi pangerten babagan sanggama kang sejatine. Yaiku pangerten sanggama kang gegandhengan karo 'titising wiji' kang mahanani 'rasa sejati'. Yaiku 'rasa nikmat mulya' kang ditampa manungsa nalika dadi saranane Gusti nyipta manungsa anyar. Rasa nikmat mulyane sanggama kang bisa nitisake wiji, dudu nikmat sanggama kang lumrah amung nuruti derenging birahi. Kanthi mangkono, sing dikurangi iku sanggama kang mung mburu kanikmataning birahi.
4. Nglatih kesabaran, disranani kanthi laku 'ora kena nesu'. Mula kang becik iku laku: "ing siyang ratri tansah amamangun karyenak tyasing sesama".
5. Nglatih panalangsa utawa pasrah sakabehane marang Gusti Kang Maha Kuwasa. Srana lakune 'mbisu'. Nanging ora mung ora guneman thok. Ing jroning batin tansah ngulati mobah-mosiking ati. Iya obah osiking ati iku kang bisa uga mujudake wisik utawa dhawuhing Gusti marang kita sowang-sowang (dhewe-dhewe). Bisane dimangerteni kudu dipêndêng utawa mêlêng temenan. Mêndêng utawa mêlêng ora bisa kelakon yen sinambi ngendika utawa omong-omong. Wohing pasrah iku antuk wisik utawa 'sabda dhawuh' kang nuntun marang bebener, kabecikan sing pener.
Ngelmu Urip # 6
Filosofi Jawa mulangake menawa manungsa iku duwe sedulur-sedulur gaib kang njangkungi uripe, yaiku:
1. Sedulur Marmarti, kedadeyan saka rasa kumesaring ati lan ngemar-emari awake biyung (ibu) nalika arep nglairake.
2. Sedulur papat, yaiku rohe kawah (ketuban), ari-ari, getih, lan puser.
3. Sedulur tungal dina kelairan, yaiku sakabehing anake titah dumadi kang bareng dina laire utawa kedadeyane.
Filosofi Jawa iki pancen akeh sing ora percaya apa maneh mudheng karo karepe. Jalaran pancen arang kang kersa nerangake lan njlentrehake kanthi wijang. Embuh marga ora ngerti apa pancen angel dudutane. Kamangka sejatine baku banget kanggone ngelmu urip. Jalaran kanthi cetha mulangake bab hubungan kosmis-magis antarane jagad cilik (manungsa) karo jagad gedhe (alam semesta).
Sedulur marmarti maringi pangerten bab sesambungan lair batine anak karo biyung kandhunge munggahe marang para leluhure. Sedulur papat (kalima pancer) nerangake menawa roh (suksma)-ne manungsa iku 'wujud hubungan inti-plasma'. Pancer sing dadi 'inti', dene sedulur papat 'plasma'-ne. Dene anane sedulur tunggal dina kelairan, mulangake menawa sakabehing kang ana ing alam semesta iki 'manunggal'.
Miturut Kejawen, alam donya (ngarcapada) kang dipanggoni manungsa urip iki sejatine phase lanjutane alam kandhutane biyung. Nalika ing jero kandhutan, sing ngreksa urip lan dadi piranti sesambungane janin karo anggane biyung wujud 'kawah, ari-ari, getih lan puser', mula nalika urip ing ngarcapada iya rohe 'kawah, ari-ari, getih lan puser' sing ngreksa lan dadi 'tali gaibe' manungsa urip karo alam ngarcapada (donya).
Anane sedulur tunggal dina kelairan nerangake bab 'panunggalan', sakabehing kang gumelar ing jagad iki miturut kepercayaan Jawa, manunggal utawa nyawiji. Kawangun kanthi hubungan kosmis-magis 'inti-plasma': "Manunggaling Kawula Gusti". Kawula plasma, dene Gusti (Sesembahan) minangka 'inti'. Sesembahan iku ora mung duwekke manungsa, nanging uga sesembahane sakabehing titah dumadi. Mula konsep Jawa nyedulurake sakabehing 'titah'. Ora ana memungsuhan ing antarane titah. Kabeh duwe kewajiban 'nyangga' maujude panunggalan.
Gandheng kapercayaan anane sedulur gaib tumraping manungsa iku banget kanggone ngelmu urip, mula ana ritual Jawa kang khusus kanggo 'memule' anane sedulur gaib iku. Memule dudu pekerti nyembah, nanging mung mulyakake lan ngelingi anane. Yaiku eling marang 'hubungan gaib' dhirine manungsa karo alam semesta sak isine. Suksmane manungsa ora mung nguripi, nanging uga ngreksa lan 'adeg' sesambungan karo suksmane sakabehing titah dumadi liyane.
Bisa uga pangerten iki ora nyambung karo ajaran agama. Mula banjur akeh kang ora mathuk lan keladuke malah nganggep menawa memule sedulur gaib dianggep bersekutu karo setan. Ya


text:
Tegaldowo kuwe salah siji desa nang Gemolong, kabupaten Sragen, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


. Kanthi mangkono pancen rada abot angone arep njlentrehake bab sakabehing ngelmu lan laku Jawa. Mulane, murih kepenake anggonku ngaturake 'Ngelmu Urip' ing postingan iki tak rujukake marang serat-serat kapujanggan kayadene Wulangreh, Wedhatama, lan liya-liyane. Muga-muga Gusti Kang Murbeng Dumadi ngeparengake.
Ngelmu Urip #2
Pancadane 'Ngelmu Urip' iku 'eling', yaiku eling marang 'sejatining urip' utawa 'hakekating urip' tumraping manungsa. Manungsa iku titah pinunjul katimbang titah liyane. Pinunjule amarga kaparingan 'perangkat urip' kang ana ing khasanah Jawa disebut 'cipta-rasa-karsa'. Tinengeran ana ing aksara Jawa:
"ha-na-ca-ra-ka" kang tegese 'utusan' (hananira hananing Hyang) kang diparingi cipta (ca), rasa (ra), lan karsa (ka). Ya peparing 'cipta-rasa-karsa' iki kang mbedakake titah manungsa karo titah liyane.
Kang lumrah siklus urip kang dilakoni manungsa iku:
'ana (lair) – dadi momongan wong tuwane – dhiwasa (bisa golek pangan dhewe) – kawin – duwe anak (momong) – ngentasake momongane – mati'. Siklus kang mangkene iki ora ming tumrape manungsa, nanging titah-titah liyane iya duwe siklus mangkene. Tegese, mung nglakoni naluri alamiah. Ora ngoperasionalake perangkat urip peparinging Gusti Kang Maha Kuwasa kang njalari manungsa iku disebut 'titah utama'. Menawa miturut basa agama Islam manungsa iku dipapanake (diposisikan) dadi 'Kalifatullah fil ardhi', wakile utawa utusane Gusti Allah neng ngalam donya. Nangin perlu dieling-eling menawa manungsa kang bisa dadi utusan utawa wakile Gusti Allah iku cetha sing bisa ngoperasionalake 'cipta-rasa-karsa'-ne kang jumbuh karo kersane Gusti Kang Murbeng Dumadi. Dudu sing mung operasional naluri alamiahe kaya kang tak aturake ing ndhuwur.
Kanggo bisa operasionalake 'cipta-rasa-karsa' dibutuhake 'ngelmu' lan 'laku'. Ngelmune kanggo
mangerteni (memahami) babagan sejatining 'cipta-rasa-karsa' iku. Dene lakune kanggo mapanake pangerten ngelmu dadi watak-wantu. Menawa dirembuk nganggo basa Inggris 'watak-wantu' iku nglingkupi :
knowledge, attitude, skill, aptitude, lan habit kang bisa disingkat KASAH. Ya ing kene iki salah sijine cara kanggo mangerteni unen-unen "ngelmu iku kelakone kanthi laku". Tegese: ngelmu iku bisa manjing dadi watak wantune manungsa manawa dikantheni laku. Gandheng 'cipta-rasa-karsa' iku manggone ana ing manungsa urip, mula ngelmune ya ngelmu urip, lakune ya laku nglakoni urip. Pitakonane, nek ana 'ngelmu urip', mesthine ya ana 'ngelmu mati'. Pancen ya ana,
yaiku 'ngelmu-ngelmu' sing mentingake kanggo persiapan mati. Sakabehing dayaning urip kanggo persiapan mati. Ana kang 'tata lair', upamane petungan kanggo nyukupi kebutuhane ahli waris njur numpuk bandha kang perlu diwarisake. Ana kang 'ranah kebatinan', umpamane ngelmu 'mati sajroning urip' kang pakertine (cara nglakoni) kanthi nglereni obahing 'cipta-rasa-karsa'. Yaiku tapa brata neng papan sepi nyingkir saka bebrayan (masyarakat).
Ngelmu sing kaya mangkono iku ora salah lan ora kleru. Amarga subyektif banget, kaitane karo 'persepsi' saben uwong babagan jejibahan urip kang beda-beda. Mulane ana ing khasanah Jawa, iya ana ngelmu-ngelmu sing mentingake 'persiapan mati' iku. Nyuwun pangapunten, babagan 'ngelmu mati' iki kareben diterangake sedulur liya sing luwih nguwasani. Jujur bae, KSM ora pati mudheng. Ngelmu urip iku ora mung ing babagan tata lair, nanging uga ana gegayutane karo kebatinan. Amarga manut filosofi Jawa, ana gegayutan (hubungan) 'kosmis-magis' ing antarane jagad cilik (manungsa urip) karo jagad gedhe (alam semesta). Pangertene ndudut saka 'kawruh sangkan paraning dumadi'. Menawa manungsa urip iku kawangun saka unsur telung perkara, yaiku: materi (bumi lan langit), cahya lan teja, sarta suksma sejati (dzat urip, roh). Katelune unsur-unsur iku asale saka 'Guruning Ngadadi' kang uga disebut 'Suksma Kawekas', kang ora liy iya Gusti Kang Murbeng Dumadi sing dadi sesembahane sagunging titah dumadi. Kanthi andaran kasebut ing nduwur, filosofi Jawa kanyatane kanthi cetha wela-wela nerangake anane 'Sesembahan' kang disebut 'Gusti Kang Murbeng Dumadi', 'Hyang Agung", 'Hyang Suksma Kawekas', 'Guruning Ngadadi' lan sebutan-sebutan liyane kang akeh banget cacahe. Panjenengane R. Ng. Ranggawarsita ngumpulake sesebutan tumrap 'Sesembahan' Jawa iku ana ing seratane, 'Paramayoga'.
Ngelmu Urip #3
Pokok baku dhedhasarane 'ngelmu urip" iku ana 3 (telung) prekara : 1) kesadaran anane Sesembahan (keber-Tuhan-an, 2) kesadaran kesemestaan (hubungan kosmis-magis jagad cilik lan jagad gedhe), 3) kesadaran kautamaning urip (keberadaban). Katelune ora bisa mlaku dhewe-dhewe, nanging kudu nyawiji dadi sawijining pangerten (kawruh). Lumrahe padha diarani 'Kawruh Kejawen'.
Aturku ing ndhuwur iku minangka pambukaning pangerten menawa 'Kawruh Kejawen' iku sawijining kawruh babagan 'Sejatining Urip' utawa 'Hakekating Urip'. Dudu ajaran agama, wong ora duwe 'kitab suci' lan 'nabi' (utusan) kang piniji Gusti kanggo mulang-muruk manungsa kaya salumrahe 'definisi' agama.
Kawruh Kejawen pancadane saka olah 'cipta-rasa-karsa' para empu lan pujangga Jawa (para jenius Jawa) wiwit jaman prasejarah nganti tumekaning peradaban lan kabudayan kang nga-Jawa. Ing kene banjur ana sintesa, asimilasi lan hybrid ing antarane pangerten-pangerten Jawa karo nilai-nilai budaya lan peradaban (klebu pangerten agama) sing tumeka ing tanah Jawa. Senajan ana sinergi lan sinkretisme, nanging pokok baku pancadane Kawruh Kejawen 3 (telung) perkara kasebut ing ndhuwur ora ilang lan kesilep, amarga mapan manggon ana


text: Sadurungé taun 1945 kalungguhan bupati iki mung ing Pulo Jawa, Madura lan sawetara Bali. Sabubaré taun 1945 digunaake ing kabèh kabupatèn sa-Indonésia.


text:
c, d utawa e ing wangsulan ingkang leres!
Kawaosa kanthi pratitis!
1. Tata caranipun tetanen dipunsebat . . .
 a. Gotong-royong
 b. Makarya
 c. Nggarap
d. Panca usaha
e. KUD
2. Ing ngandhap menika ingkang boten trep kangge tata cara tetanen inggih menika . . .
 a. Pangolah ing lemah
 b. Irigasi
 c. Pamilihing bibit
 d. Pamupukan
 e. Diwenehi pupuk saben dina
3. Tembung "loh jinawi" tegesipun inggih menika . . .
 a. Subur
 b. Seni
 c. Alas
 d. Kebun
 e. Lemah
4. Tembung "pangolah ing lemah" menawi dipunserat mawi aksara Jawa inggih menika . . .
 a. ॥पालन अल्प विकास॥
 b. ॥पालन अल्प विकास॥
 c. ॥पालन अल्प विकास॥
 d. ॥पालन अल्प विकास॥
 e. ॥पालन अल्प विकास॥
5. ॥गेमा रिपाह जिनावी॥ inggih menika . . .
 a. Gemah ripah jinawi
 b. Gemah ripah loh jinawi
 c. Gemah ripah
 d. Loh jinawi
 e. Gemah ripah lan loh jinawi
6. ॥ग्लर गुमेलरिंग॥ inggih menika . . .
 a. Glar gumelaring
 b. Aglar-aglar
c. Gumelaring glar
d. Glar gumelar
e. Aglar gumelar
7. Miturut wacan ing nginggil, jinising kekayon kang bisa nuwuhake mutu dhuwur kayata . . .
 a. Jati, pinus, pari
 b. Mahoni, karet, tela
 c. Jati, pinus, mahoni
 d. Tela, jambu, pinus
 e. Pinus, tela, pari
8. Tembung kabudayan menika saking basa Sansekerta . . .
 a. Bhud
 b. Bhuda
 c. Budaya
 d. Bud
 e. Budhi
9. Miturut wacan ing nginggil, kira-kira taun pinten buku-buku kapustakan Jawi wis babar lan angel tinemu . . .
 a. 1991
 b. 1981
 c. 1931
 d. 1941
 e. 1951
 a: 1991
 b: 1981
 c: 1931
 d: 1941
 e: 1951
10. Miturut ing wacan, bangsa menika ilang/ical tegesipun inggih menika, kejawi . . .
 a. Ora diakoni jejer lan jenenge
 b. Ora dijajah dening bangsa liya
 c. Asor drajate
 d. Ora diajeni dening bangsa liya
 e. Dijajah dening bangsa liya
11. Handar beni, tembung ingkang kagaris ngandhap menika tegesipun . . .
 a. Sedhih
 b. Lara
 c. Nelangsa
 d. Pamrih
 e. Nduweni
|| 10. Miturut ing wacan, bangsa menika ilang/ical tegesipun inggih menika, kejawi . . .
 a. Ora diakoni jejer lan jenenge
 b. Ora dijajah dening bangsa liya
 c. Asor drajate
 d. Ora diajeni dening bangsa liya
 e. Dijajah dening bangsa liya
11. Handar beni, tembung ingkang kagaris ngandhap menika tegesipun . . .
 a. Sedhih
 b. Lara
 c. Nelangsa
 d. Pamrih
 e. Nduweni
12. Miturut wacan, urip tanpa kanca, mesthi kudu rukun, padha binantu ing ....
 a. Katentreman, kawarasan, pendhidhikan
 b. Seni budaya, padhalangan, joget
 c. Kaluhuran, kaurmatan, pangkat
 d. Pangkat, teknologi, seni
 e. Kaurmatan, pangkat dhuwur, pendhidhikan
13. Wosing wacan "Kabudayan Jawi" ing ngginggil inggih menika ....
 a. Kabudayan Indonesia kedah dipunpamerake marang bangsa liya
 b. Indonesia gadhah kabudayan
 c. Kabudayan bangsa Indonesia menika kedah dipunlestantunaken lan
 dipunjagi supados boten dijahah dening bangsa liya
 d. Mrantasi penjajah supaya bangsa Indonesia aman
 e. Pambedane bangsa siji lan sijine
14. "Beda pakulitane" menawi dipunserat mawi aksara Jawa inggih menika ....
 a. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 b. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 c. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 d. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 e. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
15. "Beda palemahane", menawi dipunserat mawi aksara Jawa inggih menika ...
 a. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 b. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 c. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 d. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
 e. ॥ श्रीमद्वारकादेशः ॥
16. Inggih menika . . .
 a. Seni karawitan
 b. Seni krawitan
 c. Seni kerawitan
 d. Seni ngrawit
 e. Seni ngrawitan
17. "Sengkud makarya" tegesipun . . .
 a. Seneng golek duit
 b. Seneng sinau
 c. Seneng kerja
 d. Sregep sinau
 e. Sregep kerja
18. Miturut wacan kang sinebut seni Jawa liyane kasusastran inggih menika . . .
 a. Seni makarya, padhalangan, piturur
 b. Seni joged, padhalangan, karawitan
 c. Seni batik, unggah-ungguh, crita
 d. Sejarah, babad, crita rakyat
 e. Pitutur, crita rakyat, jogged
19. Menawi suku-suku bangsa Indonesia padha gelem gumregut nguri-uri mekarake suku bangsa. Tembung ingkang kacithak kandel tegesipun . . .
 a. Ngilangi
 b. Nglestarikake
 c. Tresna
 d. Sugih
 e. Ngurmati
20. "Asor drajate" menawi dipunserat mawi aksara Jawa inggih menika . . .
a. ॥ असोर्द्राजते॥
b. ॥ असोर्द्राजते॥
c. ॥ असोर्द्राजते॥
d. ॥ असोर्द्राजते॥
e. ॥ असोर्द्राजते॥
21. Wosing wacan ing nginggil inggih menika . . .
a. Wit-witan iku kaudiya resike
b. Jinising kemladheyan
c. Wit kang ana kemladheyane kudu dikethok
d. Kemladheyan menika taneman ingkang ngrugikake wit kang dipanggoni lan kedah dipunilangi utawi dipunkethok
e. Kemladheyan kathah jinisipun
22. Uwit ingkang diputuwuhi kemladheyan menika sami . . .
 a. Uncrit-uncriten
 b. Subur
 c. Gedhe-gedhe
 d. Ijo godhonge
 e. Subur lan ijo godhonge
23. Lakune rindhik banget.
 Rindhik tegese padha karo . . .
 a. Cepet
 b.


jinunjung
lênggah, wontên ingkang rayi satunggil sampun [sampu...]
--- 321 ---
[...n] kaangkat nama Pangeran Arya Panular, santananipun sang prabu
satunggil anama Radèn Ônggayuda kaangkat nama Pangeran Natakusuma, Radèn
Wirataruna kaangkat nama Dipati Mangkubumi, Radèn Rôngga kaparingan
nama Dipati Martasana, Kyai Kamal kadadosakên pangulu, dene ingkang
kadadosakên patih Radèn Arya Môndhalika, têtiyang ing Pajang Mataram
tuwin ing Kêdhu Pagêlèn sampun sami suyud sarta kathah kang sami
jinunjung lênggah, nanging kala samantên nagari ing Matawis kenging
wawêlak. Kathah têtiyang kang sami sakit, bawinipun nagari Matawis
risak, hawanipun dèrèng sae, sarta awis tatêdhan, têrag jawah, panasipun
anglangkungi, nagari Matawis kados gêsêng, dados kathah têtiyang kang
sami pêjah amargi sakit tuwin botên nêdha, kêkere aglar ing saurut margi
utawi urut lèpèn, sarta sami sakit mêmalanên, utawi sakit rumab. Tiyang
sakit ing wanci enjing, sontênipun pêjah, sang prabu Ngalaga sangêt
ênggènipun sungkawa, botên eca dhahar utawi sare, tansah anêdha ing
Allah, supados mulyaa nagarinipun.
Gêntos kacariyos Pangeran Dipati Anom. Ingkang wontên ing Toyamas.
Ing sasedanipun ingkang rama pangeran dipati tansah amuwun ngantos supe
ing kaluhuranipun. Botên sumêja yèn jumênênga nata, [na...]
--- 322 ---
[...ta,] ciptanipun anglampus kemawon, malah sumêja kesah khaji
dhatêng Mêkah, kala samantên lajêng utusan animbali Ki Dipati Martalaya
ing Têgal. Ki Dipati Martalaya inggih sampun dhatêng wontên ing Toyamas,
panggih lan pangeran dipati, Martalaya lajêng ngabêkti sarta anangis.
Pangeran dipati angandika, wis aja sira nangis, mupusa yèn wis pinêsthi
karsa Allah, mungguh rusake nagara Mataram, mulane sira sun timbali,
ingsun upayakna prau ingkang prayoga bakal ingsun tunggangi dhewe,
ingsun bakal lunga khaji marang Mêkah, Ki Dipati Martalaya mirêng
pangandikanipun pangeran dipati angêrês manahipun, lajêng angrangkul
sukunipun pangeran dipati matur sarwi nangis. Gusti, karsa dalêm punika
kula botên amrayogèkakên. Punapa panjênêngan dalêm botên angowêl
karisakanipun ing tanah Jawi, upami katilara, ingkang dipun gêgondhèli
tiyang satanah Jawi sadaya sintên, kajawi amung panjênêngan dalêm.
Aluhung panjênêngan dalêm jumênênga nata wontên ing ngriki utawi ing
Têgil anggêntosi rama dalêm suwargi, wondene prakawis mêngsah dalêm pun
Trunajaya tuwin tiyang Makasar, kula kang sagah nyirnakakên. Sanajan
wêwaha malih tiyang Sampang tuwin tiyang Makasar, kula botên ajrih.
Akathah-kathah aturipun Martalaya wau. Pangeran dipati angandika,
Martalaya, [Martala...]
--- 323 ---
[...ya,] karsaningsun wis ora kêna sira ampah, ingsun ora duwe cipta
liyane mung têka munggah khaji, dene prasêtyanira wis ingsun tarima,
nanging ingsun enggal upayakna prau bae. Ki Dipati Martalaya matur, yèn
makatên gusti, mugi kasarèhna rumiyin, kula badhe damêl baita ingkang
prayogi, sabab yèn kula ngupados baita kapal ingkang prayogi kados botên
angsal. Pangeran dipati inggih anurut ing aturipun Martalaya wau, Ki
Martalaya lajêng pamit mantuk. Sadhatêngipun ing Têgal inggih anuntên
damêl baita.
Ing sapêngkêripun Martalaya, pangeran dipati wau lajêng sami dipun
garumung dhatêng abdinipun sarta dipun tangisi, supados wandea
ênggènipun badhe minggah khaji, nanging pangeran dipati botên keguh ing
karsanipun. Kala samantên pangeran dipati ing wanci dalu sare wontên
mêsjid ing Toyamas, abdinipun panakawan alit têtiga, pangeran dipati wau
supêna, mêsjid kang dipun anggèni sare punika katingal garowong ing
nginggil. Anuntên wontên rêmbulan, kathahipun pitu, saking ing langit
lajêng manjing ing jajanipun. Nuntên wontên lare saukiran cahyanipun
kados srêngenge, dipun candhak dhatêng pangeran dipati botên kenging,
lare saukiran wau ênggih lajêng manjing ing jajanipun. Pangeran dipati
kagèt [kagè...]
--- 324 ---
[...t] nuntên wungu, sangêt ênggènipun gêgêtun, anggraita yèn
kadhawahan cahya nurbuwat. Pangeran dipati lajêng agadhah cipta sumêja
jumênêng nata, ênggènipun badhe kesah khaji botên siyos, sarta
ciptanipun ing tanah Jawi prasasat sampun kagêgêm ing astanipun.
Pangandikane ing galih, saupama dhèk biyèn rasaning galih ingsun kayaa
saiki, kaya ora bêdhah nagara ing Mataram. Para abdinipun sadaya tuwin
para santana lajêng kaklêmpakakên. Sampun pêpak sadaya, sarta sami
pangling aningali gustinipun. Kala rumiyin cahyanipun êlom. Samangke
cahyanipun sumringah sarta ngêngrêng, pangeran dipati ngandika dhatêng
abdi tuwin santananipun. Bocah ingsun kabèh, sira padha saksenana, yèn
saiki ingsun jumênêng nata anggêntèni kangjêng rama, ingsun ajêjuluk
Susuhunan Mangkurat, Senapati ing Ngalaga, Ngabdurrahman Sayidin
Panatagama, para abdi sami jumurung saur pêksi sadaya sarta sami suka
ing manahipun. Para abdinipun ing kadipatèn lajêng sami jinunjung
lênggahipun. Wontên ingkang dados bupati tuwin mantri, rôngga, dêmang
ing sapantêsipun. Sang prabu anyar nuntên utusan animbali Ki Dipati
Martalaya ing Têgal lan sabalanipun sarta ambêkta sagêgamaning prang,
utusan lajêng mangkat sampun dumugi ing Têgal. Ki Dipati Martalaya
ingg


text:
Kalimantan - pulau sing dadi wilayahé negara Indonesia, Malaysia, lan Brunei
 Propinsi Kalimantan
 Propinsi Kalimantan Barat
 Propinsi Kalimantan Tengah
 Propinsi Kalimantan Selatan
 Propinsi Kalimantan Timur
 Bakal Propinsi Kalimantan Utara
 Federasi Kalimantan Utara
 Federasi Kalimantan Tenggara
Kalimantan nang jerone jeneng
 Sarekat Kalimantan, fusi sekang Persatuan Pemuda Marabahan dengan organisasi pemuda lokal nang Kalimantan Selatan.
 Kalimantan Raya, surat kabar sing diterbitkna nang Banjarmasin oleh A.A Hamidhan tanggal 5 Maret 1942.
 Zuider en Ooster Afdeeling van Borneo, daerah kidul lan wetan Kalimantan yaiku Kalimantan Selatan, Kalimantan Tengah lan Kalimantan Timur, sing diperentah seorang Residen nganti taun 1942 ibukotané nang Banjarmasin.
 Federasi Kalimantan Utara (Basa Inggris: The North Borneo Federation) entitas politik sing diusulna nang politikus Brunei, Sheikh Azahari bin Sheikh Mahmud. Seandainya terwujud, maka wilayahnya meliputi koloni Britania Sarawak, Koloni Britania Kalimantan Utara (kini dikenal sebagai Sabah), dan protektorat Britania Brunei.
 Tentera Nasional Kalimantan Utara (basa Inggris: 'North Kalimantan National Army''), disingkat TNKU dalam Bahasa Melayu) merupakan sayap militer sing muncul nang Kalimantan Utara pada masa Revolusi Brunei.
Deleng uga
 Borneo (nama)