waktu mendatang bisa sampai kesini lagi".
Kula tengga rawuhipun, Pak!.
(Cuthel)
Sumber: Majalah Penjebar Semangat Versi Online.
TAMBANE KEBUNTEL JARIT
Ing Dawung ana randha jenenge Sablah. Awake lemu ginuk-ginuk, solah bawane tregal-gregel nggemesake. Nanging ora merga awake kang lemu dheweke diceluk Sablah. Wiwit awake durung mbedhah dheweke wis ketelah Sablah. Yektine mono jenenge sing asli Salbiyah. Sablah duwe anak lanang siji, jaka kemala-mala, jenenge Beja. Jejere bocah desa anak randha, Beja kegolong bocah sregep nyambut gawe. Ndhaut macul kulina. Senajan ora duwe garu luku dhewe, yen kon mocok nggaru ngluku ya bisa. Pokoke srabutan pegaweyan apa wae gelem nandangi. Malah duwe sawah sak lupit tinggalane bapakne swargi uga digarap dhewe, ora disewakake. Babagan ibadah, Beja ya seneng sholat berjamaah lan sregep yen diajak melu pengajian.
Mung kuciwane, dheweke yen pinuju prei, seneng ndhewe. Lungguh thenguk-thenguk ing lincak teras omahe. Pandulune nrawang adoh, sajak ana masalah kang lagi nggubet atine. Emane maneh, sifate tertutup. Ora tau blaka marang simbokne utawa kanca rakete.
S : "Kowe kuwi jane mikir apa ta Le. Kok sajak ana masalah kang lagi kok adhepi. Mbok ya blaka wae marang simbokmu iki. Sapa ngerti aku bisa urun rembug kanggo ngudhari benang ruwet kang nggubet atimu!"
B : "Ora ana apa-apa kok mbok. Ya mung sayah merga dhek esuk rada sengkud nggonku macul neng sawah!"
Saben-saben ditlesih anake lanang ora gelem blaka. Parandene sing tuwa ya ora kemba. Ing kalodhangan liya Sablah takon maneh.
S : "Apa kira-kira kowe seneng numpak Honda kaya kanca-kancamu kae, yen pancen ngono ya sawah sailat tinggalane bapakmu kae tak dole!"
B : "Ah, simbok ki kok olehe ana-ana wae. Yen nganti sawah kae didol, lha njur sing arep kanggo cagake urip awake dhewe apa? Apa mung ngendelake olehku buruh ndhaut lan macul? Oleh-olehane simbok buruh matun lan tandur? Hiya yen tansah ana sing buruhake. Lha yen ora njur kepriye. Karo meneh mbok, sing jenenge Honda, Suzuki apa Yamaha kuwi rak butuh bensin lan oli lsp. Durung yen wis duwe BPKB lan STNK, isih butuh SIM. Lah marake rebyeg mbok. Mancal sepedha onthel wae malah ora butuh thethek-bengek. Malah bisa ndayani awak bagas-waras, sehat-walafiat.
Senajan ta wis didhedhes-dhedhes si Beja ora blaka. Nanging simbokne yakin hakul yakin yen anake lagi nandhang kasangsaya. Kanggo miyak wewadi kang lagi digembol anake mau, pepuntone Sablah sowan wong tuwa, mbah Amat Sidik ing Magangan.
Sawise matur purwa, madya wasana ing ngarsane, mbah Ta Sidik, priyayi sepuh kang wis dianggep waskitha mau ngendika: "Anakmu pancen lagi nandhang lara. Nanging ora perlu mbok tambakake menyang Mantri Kesehatan utawa Dokter. Jalaran yektine tambane wis cumepak ing sakiwa tengene omahmu utawa sakiwa tengene Dawung.
S : "Lajeng jampinipun anak kula niku napa mbah?"
A : "Jajal golekana dhewe, anakmu tambane kebuntel jarit!"
S : "Menawi mekaten keparenga kula nyuwun pamit. Badhe madosi tambane anak kula, ingkang kebuntel jarit menika mbah".
Dingendikani mbah Sidik mengkono mau, si Sablah sak tekane ngomah, ora sranta, sakanane jarit kang dilempit ing jero lemari diwetokake kabeh. Dijereng dijembreng, dititi digoleki mbokmenawa ana apa-apane. Parandene kabuk, ora nemu apa-apa. Durung marem atine saiki genti jarit sing diklumbrukake ing waskom. Kaya mau, jarit-jarit kuwi dijereng dijembreng nanging meksa ora nemu apa-apa. Isih durung trima malah jarit sing mau esuk dipepe ing memeyan. Dibiyak, dikebut-kebutake. Asile : jasbukak blangkon lawon, sama jugak padha mawon. Nihil. Tita yen wis ora bisa nemu apa-apa, kawetu pangresulane atine. Olehe ngresula ora cukup dibatin, nanging diucapake sora.
S : "Dhukun kalipah. Dhukun saiki bisane ngakali opah. Jare tambane kebuntel jarit, nyatane jarit-jarit sing tak lempit ning lembari, jarit-jarit sing tak klumbrukake ning waskom, nganti jarit sing tak pe ing memeyan kabeh ora ana apa-apane. Huh….".
Ndilalah kersa Allah, nalika semana Karto Buwang liwat ing kana.
K : "Ana apa yu kok omong dhewe kaya wong owah pikire?"
S : "Lha iya kuwi To, jaman saiki sing jenenge dhukun kuwi anane dhukun kalipah, dhukun sing gaweyane mung ngakali opah!" Sablah nuli nyritakake kabeh lelakone ora ana sing kecicir. Sakwise ngerti sakabehe si Karto Buwang malah maido.
K : "O Allah ya kok olehe landhep dhengkul pikire sampeyan!"
S : "Lho. Kowe kok malah maido aku ta?"
K : "Lha thik ora!"
S : "Genahe?"
Tangane Sablah dicandak digeret diajak lungguh ing lincak. Sakwise brayan lungguh jejer ing lincak, Karto nggenahake.
K : "Jane mono ngendikane mbah Sidik kuwi bener. Ya mung sampeyan sing kebangeten bodhone!"
S : "Ora ngono To, mbok jajal genahna cethane piye!"
K : "Sing dikersakake mbah Sidik tambane kebuntel jarit kuwi dudu jarit sing mok lempit ning lemari, dudu jarit sing mok klumbrukake ing waskom lan ya dudu jarit sing dijereng ing memeyan. Nanging jarit kang lagi dienggo.
K : "Jarit sing lagi dienggo kok isa-isane ing jerone ana tambane?"
K : "Sampeyan ora percaya. Nek sampeyan ora percaya jajal ngadega ing ngarep kene. Sakwise ngadeg, uculana kembenmu bukaken jaritmu!"
Ditantang ngono Sablah sanalika ngadeg nyat. Nanging ora tumuli nguculi kembene apa meneh mbukak jarite. Mbok radha jajabang mawinga-winga.
S : "Edan pa To!" Kandane mampang-mampang karo tangane nudingi raine Karto kaya arep dikruwek-kruweka. Nuli bacute;
S : "Aku ngerti yen kowe kulina klayaban ing papan pelanyahan. Nanging yen kowe mentala akon nguculi kemben apa meneh mbukak jarit, apa ora ateges kowe mung butuh nontoni bekak


text:
yang kantor BP. Pak Sukri pancen guru kang wicaksana. Ora let suwe apa kabeh sarane rumasuk. Narto lan Anton bisa rujuk maneh.
"Nar, aku njaluk ngapura amarga aku wis gawe larane atimu," kandhane Anton karo ngulungake tangane njaluk ngapura.
"Ora dadi ngapa, An, aku ya salah mung nuruti hawa nepsku wae."
Bocah loro padha salaman. Sabanjure diterake menyang ruang UKS amarga tatune anggone gelut mau.
Jam sekolah wis rampung. Murid liyane wis padha bali. Narto lan Budi mulih bareng. Ana dalan Budi mung meneng wae.
"Bud, kok meneng wae kena apa, kowe mikir apa? Sapa ngerti aku bisa mbantu," pitakone Narto.
"Nar, aku njaluk ngapura karo kowe. Aku iki kancamu nanging nyatane aku ora bisa nulungi kowe ana kelas mau," Budi nerangake sagamblange bab kahanane dheweke wektu iku.
"Ya wis, Bud, aja dadi pikiranmu. Aku ngerti kabeh, wis rampung saiki, lan apik dadine," Narto wangsulan nglegakake atine Budi.
Budi lan Narto pisah ana prapatan desane Narto. Narto nyritakake marang simbokne kedadeyan mau awan ana ing sekolahan kanthi abot.
"Ya wis, sesuk aja dibaleni, Nar!" wangsulane simbokne Narto nuturi.
Banjur Narto mlebu kamare lan salat Dhuhur. Ora krasa Narto wis meh rampung anggone sekolah ing tingkat SMP lan wis bisa ngasilake
biji Ebtanas lan Ebta sekolah kanthi maremake. Sanajan dheweke duwe NEM dhuwur, nanging ora katon seneng. Kepara malah katon susah atine. Kabeh kang dadi penandange Narto, gurune pirsa, yakuwi Bu Asih.
"Nar, ana apa kok susah? NEM-mu apik, ta? Apa sing kopikirake?"
"Eh, Bu Asih," wangsulane Narto sajak kaget, "Bu, sejatosipun kula kepengin sekolah dhateng SMU. Nanging kula boten gadhah ragat awit bapak sampun seda lan simbok kula namung sadeyan tempe."
"Ya, wis kowe aja sumelang manehe. Kowe bakal sekolah kang luwih dhuwur kaya sing kokarepake."
"Caranipun, Bu?" Narto nyuwun pirsa, sajak padhang praupane.
"Ibu mengko dakmatur marang Kepala Sekolah, menawa kowe bisa digolekake wong tuwa asuh," Bu Asih nerangake.
"Matur nuwun, Bu," wangsulane Narto mantep. Narto katon bungah banget. Tekan ing ngomah banjur dicritakake kabeh marang simbokne menawa Narto bakal sekolah manehe.
"mBok, mugi-mugi kula saget mujudaken sedaya gegayuhanipun Simbok saha Bapak suwargi, supados kula bekti lan setya dhateng bangsa ugi negari."
Let seminggu Narto entuk layang saka Bapak Kepala Sekolah menawa Narto wis entuk wong tuwa asuh. Nanging anggone sekolah ana Jakarta. Narto nampa layang iku bungah banget lan nganti njondhil-njondhil. Simbokne uga melu seneng sanajan ta abot bakal ditinggal dening Narto.
"Nar, yen pancen kowe wis mantep ya kudu ngati-ati yen ana Jakarta. Aja lali marang Gusti Pangeran Kang Mahaagung," wantiwantine simbokne Narto karo nangis.
"Inggih, mBok, kula boten kesupen. Kula mesthi badhe kintun serat dhateng simbok."
Cacawis menyang Jakarta kawiwitan, esuke Narto sida arep menyang Jakarta nunggang sepur. Ongkose menyang Jakarta mbukak celengane Narto sing dhuwit iku asale saka sangu saben esuk. Sejatine simbokne Narto ya duwe sawah nanging mung ciut. Amarga sawah iku kena kanggo pengarep-arep simbokne lan Narto, sawah iku ora bakal didol.
Mangkate Narto menyang Jakarta diuntapake simbokne lan si Sri, adhine siji sing isih kelas 5 SD, tekan stasiun. Sawise padha sesikepan tandha pepisahan, Narto banjur munggah ana ing sepur. Ora let suwe sepur wis mlaku ngadoh lan saya adoh banget mung ketok nyamut-nyamut. Tangane simbokne Narto lan Sri kemlawe katon lungkrah lan lemes, nanging jroning ati katon seneng lan mongkog.
Sawise tekan Jakarta, Narto kelingan marang simbokne banjur kirim layang. Layang sepisan wis ditampa dening simbokne Narto lan Sri. Narto ngabari menawa wis krasan lan akeh kancane ana ing sekolahane. Narto uga ngabari yen Jakarta akeh omah kang gedhe lan magrong-magrong. Dalan-dalan akeh kang alus lan rata, beda banget karo ana ing ndesane. Saben sasi Narto kirim layang menyang omahe.
Wis limang taunan dheweke sinau ana Jakarta. Lulus SMA dheweke mlebu Akabri amarga sing diimpi-impi wiwit biyen kepengin dadi jenderal. Dhasare bocah lantip lan trengginas, apa sing dadi gegayuhane bisa kaleksanan kanthi wektu kang cepet tinimbang kanca-kancane. Narto minangka pangembating praja bisa kasil.
Narto kepengin bali ana ndesane kang wis diangen-angenake pirang-pirang taun suwene. Ana ndesane saiki wis akeh kang owah. Dalan-dalan wis alus, padhang, lan nengsemake ati. Ana tengah ndesa Narto ketemu karo Pak Lurah lan Budi, nanging Pak Lurah ora pirsa lan Budi uga ora ngerti yen kuwi Narto bocah lugu saka ndesane kana. Sawetara padha pandeng-pandengan pungkasane. Budi kelingan banjur nggapyuk Narto. Pak Lurah mriksani karo mbrebes mili tandha trenyuh.
"Bapak melu seneng banget, Mas Narto, dene saiki wis ketok asile anggone prihatin lan nrima, saiki lenggah ana ngendi?" Pak Lurah katon mongkog mriksani Narto kang gagah nyandhang pangganggo dhines, arep balik tilik wong tuwane, "wis kana enggal tekan ndalem dhisik, gek ndang ketemu simbok, mengko yen wis sela pinarak ya ing ngomahku ayo mbacutake anggone crita." Durung kober nakoni kahanane Budi, Narto sajak gita-gita kepengin ketemu simbokne, jangkahe dicepetake. Sedhela wae wis tekan ngomah. Lagi wae mlangkah lawang Narto wis cingak kahanan omahe kang wis tumata, katon resik. Durung nganti takon, simbokne nggapyuk Narto karo trenyuh merga seneng atine.
"O Allah, Le, kowe wis bisa tekan ngomah tenan kanthi slamet,
matur nuwun Gusti! Piye kabare? Oh, ya dhuwit kirimanmu kae dakenggo ndandani omah iki. Ya iki asilmu, Le"
"Inggih sampun, mBok," jawabe Narto cekak
Sewise leren sawetara, Narto nuli crita yen satemene tujuwane anggone bali arep ngajak

dataset: HuggingFaceFW/finepdfs


Tuladha Dongeng ten Boso Jowo/ Contoh Dongeng di dalam Bahasa Jawa/ Example Fairy Tale in Javanese
(sumber/ source: Sukendro, Tresno. 2009. Widya Basa Jawa. Surabaya: PenerbitErlangga.)
1) Cindhelaras
Ing sawijining dina, raja ing praja Jenggala kang asma Raden Putra ngusir garwa prameswarine dhewe kang asma Dewi Limaran. Dewi Limaran diusir Sang Prabu amarga saak pokal gawene garwa selire aran Dewi Cindhaka. Dewi Cindhaka duwe watak ala, dhemen iri, srei, lan dengki. Dheweke gawe srana yaiku kanthi cara ethok-ethok lara nemen, supaya Sang Prabu susah. Dewi Cindhaka ngundang tabb lan kautus matur marang Sang Prabu menawa larane karana digawe Dewi Lamara. Midhanget ature si tabab, San Prabu duka banget. Panjenengane prentah marang Patih Jenggala supaya mrejaya Dewi Limaran sing lagi nggarbini alas, Sang Patih ora tega mrejaya Dewi Limaran, amarga dheweke ora percaya yen San Dewi sing luhur budine kasebut tumindak cidra. Mula Sang Patih nggawekake gubug cilik kanggo Dewi Limaran. Ora let suwe manggon ing gubug kasebut, Dewi Limaran banjur nglairake bayi lanang kang pekik rupane. Bayi kuwi dijenengi Cindelaras dadi bocah kang sehat lan cerdas. Dheweke kekancan karo para sato kewan alas lan ngerteni basane kewan. Nalika Cindhelaras golek kayu kanggo masak ibune ng tengah alas, dumadakan ana manuk alap-alap mabur ing sacedhake lan nyeblokake endhog pitik cacahe siji. Cindhelaras banjur njaluk tulung marang ula supaya nanggremi endhog mau. Ora let suwe endhog netes dadi pitik kuthuk. Kuthuk mau diopeni nganti temen, bareng gedhe, dadi pitik jago sing endah wulune, gagah, lan kuwat. Kluruke jagone Cindhelaras ora kaya pitik liyane, unine: "Kukuruyuk, jagone Cindhelaras, omahe ng tengah alas, payone godhong klaras, ibune Dewi Limaran, bapake Raden Putra." Cindhelaras kaget krungu kluruke jagone banjur nakoke marang ibune. Karo netesake luh, ibune nyritakake sakabehe menawa Cindhelaras iku putrane raja ing praja Jenggala kang asma Raden Putra. Krungu critane ibune, Cindhelaras duwe karep bakal nggoleki ramane nanging dipenggak ibune krana durung titi wancine. Jagone Cindhelaras yen tarun menangan, pitik jago ing alas lan jago ing pakampungan sacedhakake alas wis kasil dikalahake. Sang Prabu midanget yen ana jago kang kondhang jalaran ora tau kalah. Panjenengane utusan marang abdine, ngajak Cindhelaras menyang kraton Jenggala saprelu adu jago. Cindhelaras ora wedi karo panantang Sang Prabu. Nalika ditakoni botohane, Cindhelaras matur yen jagone kalah, dheweke sanggup ditugel janggane. Ananging yen jagone menang, dheweke nyuwun separone kraton Jenggala. Botohane disarujuki, adu jago kawiwitan. Lagi pantang kabrukan jagone Sang Prabu kalah malah tumeka pati. Sang Prabu nglenggana marang kalahe lan bakal masrahake separo kratone.dumadakakan jagone Cindhelaras kluruk banter "Kukuruyuk, jagone Cindhelaras, omahe ing tengah alas, payonane godhong klaras, Ibune Dewi Limaran, bapake Raden Putra." Bareng midhanget kluruke jagone Cindhelaras, Sang Prabu kaget lan ora percaya menawa Cindhelaras iku putrane. Ki Patih Jenggala enggal matur menawa nalika nindakake parentahe sang Prabu supaya mateni garwa prameswari, ora ditindakake amarga ora tega. Garwa prameswari ish sugen lan mbokmenawa nglairake Cindhelaras, mangkono ature Sang Patih. Sabg Prabu banjur ndangu sapa sejatine Cindhelaras. Cindhelaras banjur matur, nyritakake kaya apa sing dingendikake ibune marang dheweke. Ora sranta sang Prabu banjur nubruk lan ngrangkul Cindhelaras putrane. Cindhelaras matur menawa ibune isih ana tengah alas lan tansah ngenteni Sang Prabu. Sang Prabu ora sranta banjur nyengklak turanggane, saprelu mapag garwane. Nalika kepethuk Sang Prabu, Dewi Limaran nyritakake kahanan sing sayektine dumadi. Dewi Limaran banjur kaboyong ing kraton Jenggala urip mulya mukti wibawa bebarengna karo garwa lan putrane. Sang Prabu mangerteni sapa sing bener lan sing luput, panjenengane banjur paring paukuman marang garwa selire. Dewi Cindhaka banjur dirangket lan dilebokake ing pakunjaran.
(SumberL Cindhelaras, am, Titie, Grasindo, 2001 kanthi owah-owahan saperlune).
2) Asal Usule Objek Wisata Guwa Rengel Tuban, Jawa Timur
Dhek jaman biyen ing tlatah Rengel, Tuban para warga padha kangelan golek banyu ing mangsa ketiga. Apa maneh yen ing mangsa ketiga dawa, prasasat digawe ngombe wae kurang. Nuju ing sawjine dina, para warga padha kangelan golek banyu. Banyu sumur wis padha asat. Tanduran pari lan palawija padha garing, awit kekurangan banyu. Mulane, para warga padha golek banyu kanggo ngombe ing desa liya sing papn panggone adoh banget. Akeh wong sing tilar donya, merga kurang pangan. Wektu iku ing tlatah Rengel lagi mangsa paceklik. Awit kabeh tandur tuwuh ora bisa dipanen. Sawah padha nela, tanduran ing pategalan padha mati garing. Kanggo mangan saben dinane para warga padha mangan pala kependhem. Awit pari ing lumbung wis padha entek. Mulane, akeh warga sing kekurangan mangan. Para warga banjur sowan marang daleme Sunan Maja Agung sing nalika semana misuwur jumeneng wali ing tlatah Tuban. Par warga nyuwun srana marang Kanjeng Sunan, supaya ing tlatah Regel diparingi sih kawelasan saka Gusti Allah murah banyu, murah sandhang, lan pangan. Kanjeng Sunan Maja Banjur tindak menyang desa Rengel.kanjeng Sunan rumangsa prihatin marang pacoban kang dialami dening para warga. Wis akeh warga padha tilar donya, merga kurang mangan lan ngombe. Kanjeng Sunan banjur ndonga nyuwun sih kawelasan saka Gusti Allah. Panjenengan banjur nancepake teken ing perenge sikil gunung, banjur ngendika, "Banyu metua! Dadia panggonan panguripane bulus lan iwak!" sawise teken dijabut saka lemah, ora let ssuwe banyu metu mlanthur saka bolongan tilas tekene Kanjeng Sunan


text:
nikang wwang-umarēk
salah-ulah-i huyung suputrika,
prāptang rātri makin bangun hilanga rakwa
mamarṣngana tambwang-ing wulan,
ring rangkang sphāṭikārjja teki kahanan ra-
sika kasaput-ing nglare hati,
lwir padmāsana rakwa rowanga nirān psata
ri silib-ing wwang-anghadēp.
8. Mangkā citta nikang wwang-adyah-i dalam kadi kawuhana de suputrika, gundik mwang kaka len-uwañai pada tan wihi-kan-i duhka ning manah, mukyā śrī paramēśwari ki sira tan wruh-i huyung-ira sang nṛpātmaja, tan kāṅgen ri pakon narendra tumute sira mamapaga tan kawandyana.
9. WWanten stri juru ning wicaksana kawinghita walu-walu ning kawiśwara, kyāting rāt mangaran surāga pinujing hayu wahu-wahu lingsir-ing wayah, prajñā wruh-i tingkah-ing marḍk-angimbangi ri huyung-i sang suputrika, lwir manggista minging guladrawa manis-manisi hatur-ike nṛpātmaja.
--- O ---
1. Ibu sang-awargna kartti -/- ka rarasta sūk- sama ya mangō wirang rwang-alangō, bungah-i mukanta tan krama sawang wulan kalamukan himārang-anipis, lengjeng-ipatēr tangis saha kilat-kilat kdapi-kang wulat tan aharis, sahaja mawah-wahan lara tkāṅg hudan-hudani luhta madṛsi pipi.
2. Mapa kari hetu ning wwang-swingit-wingit kadi wingit ning onēng-alawas,
tuwi hana matra tka ning madhubrata tamarrangjajah skar-arūm,
sipi - sipi rūm nirāsmu niraśrayan panguaping wruh-anghla-hla,
tuhu - tuhu yan jinendra maśarīra rakwa
sira dewa rūpa kahidēp.
3. Sira mara rakwa ngūni mamangun tapabrata
rikang sumeru karēngō,
kinaraya ning watēk hyang-imayoga dharaka
nireki somya pinalar,
surawarakāmiṇi sama mamañcanangdadi malēs
kabañcana lēngō,
tkap-i halēp nirāsmu manobhawanuruni ramya
ning masa kapat.
4. Karana bhatāra śakra matmah sira stryanupameśwari bhagawati,
apituwi tan kawighnan-iki kewalā hning-ikang
manah pratihata,
paramasukāpti dharmma ya nimitta sang -/-
nrāti putra mānuṣa muwah,
karuṇa sire jagattraya siroṣadī tka nikang
prakampa hlēm.
5. Krama ri huwus nirān mari tapodharan muliha
seṣti ning twas-ing-amēr,
prawala kakendriyan sahana ning jagat tkap-
ikang kaśantan-apagēh,
karapa nikan dateng supatya nipa putra
rakwa kita lakṣmya ning sanagara.
6. Tuwi panahangku hetu nira tan kabañcana
tkap nikang surawadhū,
wdi nira rakwa kewran-angisapwa māsku ri
sāṅg niran silih-asih,
ring-apa surendra tan pasunga yan hanambēka
nireng surapsarawadhū,
ring-apa sireki tan maharṣperiyan yadi haneka
rakwa sawawa.
--- O ---
1. Kalinghanyekī tan hana ruruhēn-ing swargga sahana,
hayunta dyah yadyan susupana ri jōṅ ning giri
wana,
apan tan wwantēn towin umahasa lāwan nṛpasuta,
smarāṅgicca mwang hyang ratih-atiki lilātik-
atikan.
2. Ndi ta ngwang tan bhrantāṅgāṅ-angēni rūm
ning kadi kita,
ndi dewī dewānung madana tuwi yan mānuṣa taha,
tkeng wisṇwandā brahmanagara -/- śiwanḍāsmu
755-57 jngśr,
umādewī byaktāṅangis-ahiri reh ning silih-asih.
--- O ----
1. Sangsiptanya tuhanku nora pala ning gōṅ
duhka tan popama,
tēkwan sang hinarāp - harāp sira sēng karma
suputring puri,
anghing teki tuwuhta yogyā pahayun reh
ning sukanyā krama,
aywa wruh - wruh-i polah-ing sama lawan dewi
ratih ring hajṅg.
2. Pujaamantra samadhi yoga gawayēn ri vātri
kālāmērēn,
pantēn - pantēn-anēka yogyā pituhun sāling
nikang stryātuha,
mwang tekang brata śūkla bhūkti gawayēn
aywācawuh ring pangan,
astam tang tahapēn gilut - gilutanāngkānyan
dinekāprihēn.
3. Āpan rakwa wkas ning ewēh-inucap yan ring
sukanyākrama,
akweh strīnujaran maling raras-awarṇa
lwir skar tan parūm,
wantēn lwir skar-ing lēmah yayan-agandānorakēn-
campaka,
yekānung purih-ing pramāda ring-ulah lawan
praniting laku,
---000---
1. Kaka kahidēp-ujarta lwir kadyāmṛta kasirat,
kunēng-amuhara lēnglēng ning śokā -/- nangis-
/61.ā./ askēl,
gati nṛpati juāngde trāsākon mapagi sira,
raga - ragana tkap ning gēntēr niṣkapat-alangō.
2. Ndi kari hana skar ning jangga mwang kumuḍa kuning,
sumar-angarang-ināpet sing yogyāngispa wangi,
tan-iman-ima tekang kumbang yan tuhu rēs̱pa,
hulih-aparan-ikātoh - toh jīwāmuhara lēs̱sh.
3. Guru wacana: wkas ning śabdekang tuhu linēpih,
sphatika curiga rāṭnā nindyā mulya sanagara,
pira pira harēp-ing wwang sing dēnyan rēs̱pakna,
subhaga kadi skar tan sumpang ning wahu wip narang.
4. Prsama sama-samangkun tan luptāngmasi wirang,
lēhānga tiki kadi ngwang prāptāsung-sungśn-i nguni,
panulakan-ika mangkin tan wruh panglipur-alara,
rininga-ringa katuhwan tan sih bhūpati.
---000---
1. Yan kāṅśn mara tan padharmman-i tuwuhku
rasa pjaha tan hanenaka,
towin rakwang-anēmwa rājaduhitā phala makaśara-neng swayambara,
śri dewIndumatiṅ-usāna karēngö siran-amilihi
jalwa ring sabha,
de sang bhoja makaryya dharmma karuṇan tirun-
ing-arari -/- rātnakanyaka.
2. Ndān duran pwa ta sang narendra wiparīta
yadi lēwās-asih nirēng hulun,
lawan rakwa huwus subhagya rasikan tayakna palakun sih-ing widhi,
ang


text: Experts, Nanging, ngelekake mining manufaktur peralatan sing diperlokake kanggo produk sing arep kanggo nyilikake. Miturut Yusuf Moore, analis ing bank Amérika nyekeli perusahaan Morgan Stanley, mining bisa dadi kegiatan ekonomi maédahi ing 2018.

config: jv


Pangajap
Wis kadhung dakprepegi
Tumandang reh gegrayang
Ndhedher ajining jiwa rineksa
Ing tlatah pategaran
Kanthi pandulu
Ngeja kumelaning kukus dupa
Ana daya gumreget
Awit ing kana tinemu rasa
Ing kedhung banyu isih megung
Nglarah papaning kayuwanan
Mrepegi lampah tan baen-baen
Ngudi kinabul wenganing tawang
Ngambali rerangken lekasing laku
Sarta kang kinosekan katresnan
Ngrungkepi sabaya kewuh
Lepas saka panduwa lan panyakrabawa
Mengko samangsa pupus wis ngerak
Kalamangsane kudu angon wektu
Wis ora wayahe ngrenda crita lamba
Dina iki bali kaya wingi uni
Padangan-Bojonegoro, 2014
Cakrawyuha
Lan ngertenana, Parikesit. Aku amung ngitung wanci. Aku amung ngitung wayah kang bebakal mahyakake pati. Ora bakal ana pitakon. Iki
Kesingkur
Sobat, dhadhamu kang wis aking jantungmu kang wis gosong atimu kang wis arang kranjang soroting mripatmu wis suwung uripmu ta
Sugeng Ndalu
Sugeng ndalu nimas Kepareng ngaras rikma mawi asmara Mugia dados dongeng ingkang muspra Awit sedaya sampun kalajeng kula sambati Supados


Simón Bolívar
Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios (lair ing Caracas, Venezuela, 24 Juli 1783 – tilar donya ing Santa Marta, Kolombia, 17 Desember 1830 kanthi umur47 taun) iku panglima militer perjuangan kamardikan Amérika Kidul sing sacara kolektif dikenal kanthi jeneng Perang Bolívar. Panjenengané mbébasaké akèh negeri ing Amerika Kidul saka Spanyol. Jroning sawetara taun, Simon Bulivar dadi Presiden Gran Colombia, negara sing ora suwé anané. Negara Bolivia dijenengaké miturut jenengé Bolívar.
Bab lan Paragraf
Wayah Cilik lan Enome[sunting | sunting sumber]
Simon Bolivar lair tahun 1783 ing kutha Caracas, Venezuela. Bolivar lair ing kaluwarga aristokrat tedhak turune wong Spanyol. Nalika umure isih sangang taun, dheweke wis yatim. Bolivar akeh sinau saka kaum pembaharu Perancis. Tokoh kang dadi panutane yaiku John Locke, Rousseau, Voltaire lan Montesqueu.
Nalika enom, Bolivar lelugan ing jagad Eropa. Taun 1805, ing pucuking gumuk Aventine, Roma Simon sumpah yen dheweke ora bakal njagong ungkang-ungkang sadurunge negarane merdika saka penjajah Spanyol.
Revolusi Amerika Latin[sunting | sunting sumber]
Taun 1808 Napoleon Bonaparte nyerang Spanyol lan ndadekake sedulure panguwasa ing kana. Kahanan iki apik kanggo Amerika Latin nggayuh kamardikane saka jajahane Napoleon.
Taun 1810 revolusi ing Venezuela diwiwiti. Nalika iku gubernur Spanyol kang kuwasa ing kana dipeksa mudhun saka kuwasane. Taun 1811 Venezuela banjur ngumumake kamardikane, Bolivar dadi pemimpin revolusioner. ananging setaun sabanjure pasukan Spanyol kasil nguwasani Venezuela maneh. Salah sawijining pemuka revolusi, Fransisco Miranda dipenjara lan Bolivar lunga saka negarane.
Taun-taun sabanjure Bolivar melu ing saperangan peperangan, menang lan kalah dilakoni ananging Bolivar ora tau mutung. Taun 1819 Bolivar mimpin pasukan kang campur lan morat-marit ora karuan, nyabrang kali, munggah gumuk, lembah lan pucuk gunung Andes kanggo nyerang serdadu Spanyol ing Columbia. Bolivar menangake peperangan ing Boyaca tanggal 17 Agustus 1819. Venezuela banjur dibebasake taun 1821 lan Ecuador taun 1822.
Ing panggonan liya, patriot Argentina, Jose de San Martin kasil mbebasake Argentina lan Chili saka kolonialisme Spanyol lan tanggung jawab ing kamardikanane Peru. Boliver lan Martin ketemu ing kutha Guayaquil, Ecuador, sasi panas taun 1822. Ananging, kekarone ora bisa bebrayan kanggo ngalahake Spanyol, amarga San Martin ora sarujuk karo Bolivar kang galak ngadhepi Spanyol. San Martin banjur mundur saka jabatan komandan lan nagdoh saka Amerika Latin. Taun 1824 pasukan Bolivar membebasake tlatah kang saiki sinebut Peru, lan ing taun 1825 pasukan Spanyol ing lor Peru (saiki sinebut Bolivia) diusir.
Dadi Presiden[sunting | sunting sumber]
Bolivar nduweni kekarepan anane federasi kanggo negara-negara ing Amerika Selatan. Venezuela, Colombia lan Ekuador wis dadi siji Republik Colombia Raya kanthi Bolivar minangka presidene. Ananging negara-negara ing Amerika Selatan nduweni kekarepan supaya bisa mardika lan mecul saka federasi. Nalika Bolivar nganakake muktamar negari-negari Amerika bekas jajahane Spanyol ing taun 1826, mung ana patang negara kang nekani. Perang sedulur pecah ing taun 1828 lan ana reka daya kanggo mrajaya Simon Bolivar. Ngancik 1830 Venezuela lan Ekuador metu saka federasi. Bolivar sadar yen dheweke dadi alangan kanggo katentreman. Dheweke mundur saka pamarentahane ing sasi April taun 1830. Nalika seda ing sasi Desember 1830, kahanane Bolivar kuciwa lan gela, mlarat katula-tula lan dibuwang saka negara asale Venezuela.


text:
ake.
Heh, Raja Krasbinandur
lan si uwa Bubarwan mangkin
apa pangrasanira
salaminereku
nora duwe kira-kira
lamun sira bakal nemu kaya iki
pamales during tingkah.
20. Sami tan ana saure, nangis
sami kekes mulat ing sang nata
kadya mong andik netrane
Ngandika sanga prabu
putra Kebar kang kinen nulis
Sigra Raden Suptandar
sandika turipun.
Tyase taha mring kang rama
mingser saking anggene ramanireki
nerat soring wijoan.
21. Prabu Semakun mesem dennyang ngling:
 Si Suptandar kakang prabu taha
 dene ana wong tuwane.
 Saben-saben puniku
 corak-carek sakala dadi.
 Gumujeng ingkang rama,
 Yusupadi matur
 Prabu Semakun ngandika
 surat kalih tonjok mring nagari Mretis
 mring rama lan Sri Akbar.
22. Mundhut bala ing Mutadarawi
 ratu ingkang badhe laku duta
 piniji Raja Kuskehel
 lawan sang Raja Beskul
 winewahan kanthine malih
 para ratu sakawan
 saha wadyanipun
 ingkang wahana turangga
 serat sampun sinungaken kang tinuding
 Kuskehel ratu dibya.
23. Dadya mantep turangga sakethi
 kang lumampah angembani serat
 ratu kang tugel bahune
 Bubarwan Krasbinandur
 pan ginotong pambektaneki
 aneng amben-ambenan.
 Tegese puniku
 kang kinen ngaturken serat
 mring kung rama, Kuskehel njenengi
 lawan sakancanira.
24. Prabu Semakun bubar tinangkil
 dalu lajeng boga abojana
 lawan ingkang putra kabeh
 miwah kang para ratu
apan nutug ing saben ari
Kuneng gantya kocapa
kang lumampah rawuh
ing nagari Mretis enjang
sakethenge tutupan ajrih mengani
Kuskehel angling sugal.
25. Heh, wong tunggu saketheng dan aglis
umatura mring sang Raja Akbar
lan Prabu Nusirwan age
Yen ora gelem matur
pasthi bubrah lawangmu mangkin
pan ingsun wong dinuta
bebecikan iku
Lumayu matur ing nata
lamun wonten caraka aminta kori
Ngandika Raja Akbar:
26. Wenganana andhegen ing njawi
anggawaa wong seket kewala
ingkang ngirida layange.
Wong tunggu kori wang sul
prapta wang sul parentah neki
saking sang Raja Akbar
seket wae laju
Kuskehel agya parentah
seket wae lan ratu lalaran kalih
kabeh karia njaba.
27. Kinemulan bahu tan kaeksi
rawan layang kinen anyekela
para ratu ngamping wae
ingkang nenem puniku.
Raja Akbar neng panganiti
lam kang rama Nusirwan
punggawanira gung
maksih kathah ingkang tresna
Raja Akbar angungsi mring nagri Mretis
mangkana praptanira.
28. Raja Kuskehel neng kanan keri
lawan Beskul prapta ing ngayunan
ratu kang ilang bahune
kinen mangsah mangayun
mbekta serat ing asta kering
kemule wus bineka
Raja Krasbinandur
kalawan Raja Bubarwan
ngaturaken serat saking kanan keri
njumbul Prabu Nusirwan.
29. Kemlurusen sang prabu Medayin
mungur-mungur munggeng padmasana
dheleg-dheleg mumet wae
dhenggleng tan bisa muwus
seratira tinampan sami
karo mring Raja Akbar
ratu kalih sampun
marani mring Patih Bestak
kyana patih singunen sampun gmlinting
gumuling ing bantala.
30. Dadya Raja Akbar ngandika ris:
Wus sun puwung karo iki layang
norarsa nungkul ing mangke
sapa wruh dadinipun
ing narpati wajib ngugemi
uwis sira matura
ing Prabu Semakun
tan wurung sun magut ing prang
sapisan kas Kuskehel mundur wus pamit
gantya angroning kamal.
17. PRABU JOHAN FIRMAN SAGAH MALES UKUM PRA-JURIT KUPARMÁN
SINOM
1. Narendra kalih tinilar kang pagas bahunireki aneng ing mretis nagara serta kalawan pameling marang ing caraka ji Nenggih sang Prabu Semakun Kuskehel praptanira ing Ngambarkustup nagari matur solah pratingkahira dinuta.
2. Kuneng gantya kawuwusa nenggih Tasmiten nagari sanga Prabu Johan Firman ratu prawirengajurit pilih ingkang tumandhing akathah kang para ratu ingkang kasoran ing prang abot sangganing ajurit prakosane sira Prabu Johan Firman.
3. Tur darbe putri utama ayu prawira ngajurit paparabe sang lir retna kusuma Rara Pirmani datan arsa akrami yen tan ana ratu agung ngasoraken kang rama yekti tan arsa akrami ing punika sira Prabu Johan Firman.
4. Pan lagya siyageng bala pinet sraya ing sang aji
Ngambarkustup Raja Akbar
ingebang ngaturan putri
Dewi Ngumyunadikin
punika kang kinen ngrebut
tinawan wong Kuparman
raja Tasmiten naguhi
kang paparab sanga Prabu Johan Firman.
5. Kyana Patih Ombak Bakat
prawira tate nguwisi
mbedhah nagri mbanda raja
mangkana sri narapati
budhal saking nagari
kapondhongan dutanipun
Ratu Akbar satunggal
satunggal nateng Medayin
balanira kadya wutahing samodra.
6. Mapan kasusu ing lampah
Sri Johan Firman narpati
dene kang amuni serat
saking sanga prabu kalih
Akbar rajeng Medayin
kinepung neng Ngambarkustup
badhe rinebut ing prang
lan miarsa bedhahneki
yen kuthane kancikan bala Kuparman
7. Datan kawarna ing marga
lepas lampahe kang baris
neng marga miarsa warta
yen sami ngungsi ing Mretis
nagrine den anciki
mungsuhe neng Ngambarkustup
geger desa kang kambah
Raja Bukmun andhingini
marang Mretis tur uninga Raja Akbar.
8. Lamun Prabu Johan Firman
 praptane sawadya neki
 Raja Bukmun manjing kitha
 ing Mretis sampun apanggih
 Raja Bukmun anangis
 mulat Prabu Ngambarkustup
 aneng ing kuthanira
 ngungsi wus kasor ing jurit
 matur lamun prapta Raja Johan Firman.
9. Saksana sang Raja Akbar
 lawan prabu ing Medayin
 methuk sajawining kitha
 prapta kya patih ngriyini
 sawadyanira atri
 sakethi anitih senuk
 sakethi nitih bihal
 blegdaba ingkang sakethi
 munggeng liman sira Patih Ombak Bakat.
10. Tedhak amethuk sang nata
 Baktiar ingkang martani
 lamun iku Raja Akbar
 lawan prabu nyakrawati
 tundh


text:
el Senting Ki Wayahan Kotang ing wau wus lumampah ingiring kawula Bali wong pitung dasa sasisane kang mati.
Sakathahe wadya alit Balam-bangan sadaya den tundhungi tan ana weh pedhak kalangkung butarepan mung kantun kang wadya Bali wong pitung dasa sisane duk ajurit.
Kawarnaa lampahe Wayahan Kotang ingkang ngirid wong Bali
kemudian sudah datang
di kota Logontang
yang diharapkan orang Bali
akan merusak
Mas Anom yang dipilih.
Sesampainya di kota Logontang kamu
semua orang Bali
semua melihat bersama
semua siap siaga
semua berpakaian perang
tidak bisa dihitung
berhenti prajurit Bali.
Diceritakan Mas Anom bersama temannya
dengan Ki Wangsengsari
dan Mas Ularan
tadi dengan saudaranya
akan menyambut orang Bali
ke Lopangpang
kemudian bubar berjalan.
Dan diiring para bekel Belambangan
seribu rakyat kecil
semua membawa tombak
besarnya senjata
tulupnya dipundi semua
segera bubar
berhenti di luar taji.
Makanya berhenti di luar pekarangan
punggawa besar Bali
bersama prajurit
dan Perangalas
yata sampun praptia
kithane ing Logontang
kang sinedya tiyang Bali
arsa angrumpak
Mas Anom kang piniji.
Sapraptane ing kitha Logontang sira
sadayane wong Bali
yata sareng mulat
sikap agung atata
pan sami asikep jurit
tanpa wilangan
kandheg kang wadya Bali.
Kawarnaa Mas Anom sakancaninra
lawan Ki Wangsengsari
lawan Mas Ularan
wau sakadangira
pan arsa magut wong Bali
maring Lopangpang
arsa bubar lumaris.
Pan ingiring para Bekel Balam-bangan
sewu kang wadya alit
samya ngagem tumbak
agunge kang sanjata
tulupe samya pinandhi
sigra wus bubar
kandheg jawining taji.
Marmanira kandheg jawi pekarangan
agung punggawa Bali
sami saha bala
yata Ki Perangalas
berteriak di depan orang Belambangan Mas Anom di mana.
Menjawab Mas Anom maju ke depan akan menyambut orang Bali bertanya kepada saya adapun dengan prajurit saya ada disini segera berkata punggawa Bali.
Bahwa saya disuruh oleh Gusti Murah disuruh memanggil kepadamu diajak berunding tunduk kepada Kumpeni minta datang diiring oleh saya.
Sebaiknya jangan membawa prajurit hanyalah para mantri kira-kira sepuluh yang mengiringmu Mas Anom berkata dalam hati apakah betul tunduk kepada Kumpeni.
Ki Mas Anom mengatakan masa kepada saudara marilah mati bersama menyerang orang sebelah timur mari ke sini bersama-sama senjata berbunyi bersama
aceluk wonten ing ngarsi wong Balambangan Mas Anom ana ngendi.
Anahuri Mas Anom maju ing ngarsa arsa mapag wong Bali atakon maring wang deni amawi bala manira wonten ing ngriki sigra angucap wau punggawa Bali.
Pan manira kinongkon mring Gusti Murah pan kinen animbali maring pakenira ingajak rerembugan ateluk maring Kumpeni nedha aseba keringa maring kami.
Prayogane pan aja amawi bala amunga para mantri wontena sadasa ngiringa maring dika Mas Anom micareng ati monga temena ateluk mring Kumpeni.
Ki Mas Anom alok ungsum maring kadang lah payo bareng mati ngamuk wong bang wetan payo bareng mara sanjata bareng amuni sigra tumandang
segera mualai
memberondong dengan senjata.
Kemudian maju yang bernama
Perangalas
dengan Ki Bekel Senting
dengan seraya berkata
kataku ganti tujuan
lebih baik saya dahului saya
dahului
orang Bali banyak mati.
Terus menyerang tadi Perang-
alas
dengan Ki Bekel Senting
Ki Wayahan Kotang
bersama menyerang sama
hebatnya
dan lagi Ki Demang Ulung
Ki Kebonabrang
berani menyerang bersama.
Dan mengambil seadanya
amukan Kebonabrang
dengan Kebo Kamali
prajurit delapan puluh
mengamuk sama-sama kuat
sudah diberondong dengan se-
napan
banyak yang terluka
orang Bali banyak mati.
Banyak orang Bali yang lari
yang mengalami luka
kembali yang hidup
ramai berganti tombak
kemudian Bekel Sinting
abendrong lawan bedhil.
Yata maju kang anama
Perangalas
lawan Ki Bekel Senting
pan sarwi angucap
ujarku silih paran
angur ta baya dhingini
ngong kadhinginan
wong Bali akeh mati.
Laju ngamuk sira wau Perang-
alas
lawan Ki Bekel Senting
Ki Wayahan Kotang
sareng ngamuk arampak
lan Ki Demang Ulung malih
Ki Kebonabrang
sareng ngamuk awani.
Pan angiwut pangamuke Kebo-
nabrang
lawan Kebo Kamali
bala wolungdasa
sareng ngamuk arampak
wus binendrong lawan bedhil
agung kabranan
wong Bali akeh mati.
Pan akathah wong Bali ingkang
lumajar
ingkang anandhang kanin
wangsul ingkang gesang
rame asalin watang
yata wau Bekel Sinting
kalau mampu nama Tepasana
dengan bekel Anti-nya
Raden yang saya utus
menghasut orang-orang kecil
lewat orang Belambangan
saudaranya banyak
dan tadi memerintah
Tepasana berjalanlah cepat
memberi saran saudara.
Tepasana katanya manis
sanggup tuan pada pekerjaan
walaupun siang malam
saya dahulu
dahulu mempunyai saudara
bernama Puspanagara
saudara saya yang tua
sebab dulu berjanji
sewaktu-waktu Kumpeni datang
menjemput dengan senjatanya.
Sudah condong waktunya matahari
Tepasana sudah bubar
mendadak datang
Puspanagara tadi
yang tunduk kepada Kumpeni
mengerahkan orang Belambangan
inginnya tunduk
diiring putra kerajaan
Ki Mas Anom dengan Ki
Wangseng Sari
dengan Ki Puspaningrat.
Jalannya sudah disusun
tanda menyerahkan diri
yen sembada aran Tepasana
kalawan bekel Anti-ne
Rahaden kang sun utus
anggunani titiyang alit
mulut wong Balambangan
kadange pan agung
lawan wau paparentah
Tepasana lumakuwa den agipih
angularaken kadang.
Tepasana aturnya amanis
pan sandika tuwan ing ayahan
sanadyan siyang dalune
pan kawula rumuhun
darbe kadang sampun rumiyin
aran Puspanagara
kadang ulun sepuh
pan rumiyin prajanjiyan
samangsane dhatenga laku
Kumpeni
mapag sabrajanira.
Sampun lingsir wancinireng
rawi
Tepasana sampun bibar sira
kasaru wau dhatenge
Puspanagara wau
kang ateluk marang Kumpeni
ngirid wong Balambangan
sedyane asuyud
ingiring putra santana
Ki Mas Anom kalayan Ki Wangs


sa ingkang kados makaten punika amung mikir dumatheng karemenanipun dhiri pribadi, ical raos tanggel jawabipun. Priya ingkang wantun nindhakaken wayuh ingkang kados makaten punika mesti pikanthuk bebendhu saking Gusti Ingkang Maha Adil. Wujud bebendhu punika arupi pandhang ingkang maneka-warni, ingkang mboten gampil panolakipun. Upaminipun tindhak wayuh saget dados sumberipun pasulayan saha memengsahan, malah saget ugi ngantos paten-pinatenan sabab petengipun penggalih. Kahanan ing sajronipun bale wisma dados peteng ndhedhet lelimengan, kaebegan dening ubalipun para angkara murka, para cidra, para padu, saha para cecengilan.
Wiji katresnan ingkang suwaunipun gumolong suci murni mboten amung gempal, ing sakala sirna rubuh kaglandang dening ubalipun kanepson, kabrangas dening kobaring manah panas ingkang makantar-kantar, saha katiyub dening kelara-laranipun penggalih ingkang mboten gampang angsal tamba. Sanadyan priya ingkang saweg nampi bebendhunipun Pangeran punika wau tiyang ingkang kasinungan drajat luhur, sugih bandha donya, mas picis, saha bala mitra kadhang ingkang kathah, ewa semanten raosipun manah mboten tentrem, mboten marem, saha mboten ayem, sabab dipunburu-buru dening mengsahipun, dipunkuyo-kuyo dening tiyang sanes dados jalaran pasiksanipun batos. Inggih kahanan ingkang kados makaten punika saget kawastanan ngraosakan gesang wonten ing narakaipun ndonya.
Resep Ces Pleng
Salajengipun Pakde Narto ing buku Perkawinan Bahagia dhawuh ngandhika: Milanipun sasaget-saget kaum priya sami nyingkirana tumindhak ingkang nalisir saking bebener ingkang kasebat wau, inggih punika nindhakaken wayuh ingkang amung sarana kasurung dening hardanipun hawa nafsu khewanipun. Sampun amung ngumbar syahwatipun saresmi kemawon sarana wayuh, rabi langkung kaping sepindhah. Manungsa makaten pancen kasinungan hawa nafsu syahwat, nanging sasaget-saget dipunatur kanthi pranatan ingkang wonten, kanthi ambeg susila anoraga, murih atmaja turunipun saget dados manungsa utami saha gesang mulya, dados manungsa purusatama. Dene resep ingkang ces pleng, manjur kangge jampi sesakitipun kulawarga sakinah waramtan kados makaten.
- Manungsa katurunaken Gusti Ingkang Murbeng Jagad wonten ing alam donya punika mengku kuwajiban suci. Para priya sami kautus dening Pangeran minangka sarana mbabaraken Karsaning Pangeran, inggih punika minangka lantaran tumurunipun Roh Suci, inggih jiwanipun manungsa ingkang sajati. Dene para wanita ugi kautus dening Pangeran minangka lantaran nampi sarta anggarba tumurunipun Roh Suci punika wau. Mila ing sajronipun mbangun bale wisma kedhah dhinasaran kanthi telung prakawis, inggih punika (1) katresnan ingkang sajati, (2) niat ingkang suci murni, saha (3) kasusilan ingkang ambeg utami.
- Palakrami kanthi palilahipun (idinipun) tiyang sepah (bapak-ibu) utawi walinipun, lajeng kaesahaken kanthi nikah dening ingkang wajib ("nikah resmi wonten KUA menapa dene Catatan Sipil"), resmi miturut agami menapa ingkang dados kapercayaanipun saha ugi resmi miturut pranatanipun negari. Sasampunipun nikah resmi kedhah tinangsulan kanthi "katresnan, kasucian, saha kasusilan" ingkang sajati.
- Tangsulipun katresnan punika wau kedhah dipunjagi sampun ngantos surut salawasipun. Sasaget-saget katresnan puniika wau dipunrabuk saben dintenipun supados saget gesang subur ngrembaka. Dene rabukipun wonten limang prakawis, inggih punika (1) mong-kinemong, ingkang sami angon mangsa, (2) apura-ingapura, sampun ngantos cecongkrahan, (3) ajen-ingajenan, ingkang saget ngewongaken, (4) tansah nuju prana murih saget adamel suka pirena ing manah, saha (5) tansah mengesthi sarta mangastuti mring hyang Widhi supados pikanthuk sih anugrahipun Gusti ingkang kasinungan raos MAT (Marem, Ayem, Tentrem). Sumarah pasrah ing Gusti. Sumangga.
Satuhu.
Bekasi, 12 Oktober 2014


gahan parameyaning-Sun (baitul makmur) dumunung ana ing sirahing manungsa, kang ana sajroning sirah iku utek, kang gegandhengan ana ing antarane utek iku manik (telenging netra aran pramana), sajroning manik iku cipta (nalar), sajroning cipta iku budi, sajroning budi iku napsu (angen-angen), sajroning napsu iku suksma, sajroning suksma iku rahsa, sajroning rahsa iku Ingsun. Ora ana Pangeran anging Ingsun, Sejatining Urip kang anglimputi sagunging kahanan.
5. Wejangan kayektening Pangeran amurba rasa pangrasaning manungsa :
Sajatine Ingsun anata palenggahan laranganing-Sun (baitul haram) dumunung ana dhadhaning manungsa, ing sajroning dhadha iku ati lan jantung, kang gegandhengan ing antarane ati lan jantung iku rasa pangrasa, ing sajroning rasa pangrasa iku budi, ing sajroning budi iku jinem (angen-angen, napsu), sajroning jinem iku suksma, sajroning suksma iku rahsa, sajroning rahsa iku Ingsun. Ora ana Pangeran anging Ingsun, Sejatining Urip kang anglimputi sagunging kahanan.
6. Wejangan kayektening Pangeran amurba tuwuhing wiji uripe manungsa :
Sajatine Ingsun anata palenggahan pasucianing-Sun (baitul kudus) kang dumunung ana kontholing (wadon: baganing) manungsa, kang ana ing sajroning konthol (wadon: baga) iku pringsilan (wadon: purana), kang ana ing antaraning pringsilan (wadon: purana) iku mani (wadon: reta), sajroning mani (wadon: reta) iku madi, sajroning madi iku wadi, sajroning wadi iku manikem, sajroning manikem iku rahsa, sajroning rahsa iku Ingsun.
Ora ana Pangeran anging Ingsun, Sejatining Urip kang anglimputi sak liring tumitah, jumeneng dadi wiji kang piningit, tumurun mahanani sesotya kang dhingin kahanan kabeh maksih dumunung ana alaming wiji, laju manggon ana alam pambabaring wiji, laju tumurun ana alaming suksma, laju tumurun ana ing alam kang durung kahanan (alam kang ingaran upama), laju tumurun marang alam donya (alaming "manungsa urip"), iya iku sajatine warnaning-Sun.
7. Wejangan panetepan santosaning pangandel :
Yaiku bubukaning kawruh "manunggaling kawula-gusti" sing amangsit pikukuh anggone bisa angandel (yakin) menawa urip kita pribadi kayektene rinasuk dening dzate Pangeran (Dzat Urip, Sejatining Urip). Pangeran iku ya "jumenenge urip kita pribadi sing sejati". Roroning atunggal, sing sinebut ya sing anebut. Dene pangertene utusan iku cahya kita pribadi, karana cahya kita iku dadi panengeraning Pangeran. Dununge mangkene: "Sayekti temen kabeh tumeka marang sira utusaning Pangeran metu saka awakira, mungguh utusan iku nyembadani barang saciptanira, yen angandel yekti antuk sih pangapuraning Pangeran". Menawa bisa nampa pituduh sing mangkene diarah awas ing panggalih, ya urip kita pribadi iki jumenenging nugraha lan kanugrahan. Nugraha iku gusti, kanugrahan iku kawula. Tunggal tanpa wangenan ana ing badan kita pribadi.
8. Wejangan paseksen :
Yaiku wejangan jumenenge urip kita pribadi angakoni dadi "warganing Pangeran Kang Sejati" kinen aneksekake marang sanak sedulur kita, yaiku: bumi, langit, srengenge, rembulan, lintang, geni, angin, banyu, lan sakabehing dumadi kang gumelar ing jagad.
Ngelmu Urip #13
Wejangan Wolung Pangkat (Martabat) medarake "konsep spiritual" Jawa menawa 'sejatining uripe' manungsa "tunggal kahanan" karo sesembahane kang disebut Pangeran utawa Gusti. Yaiku: dzat mutlak suwung, abadi, tanpa arah tanpa papan, tanpa kantha (wujud) tanpa warna, sepi ing ganda-rasa-swara, asipat elok, ora lanang ora wadon ora wandu, rumasuk ing alam semesta saisine.
Wejangan Wolung Pangkat ana ing serat-serat kapujanggan disebutake minangka kawruh Warisane para Wali. Wondene sumbere saka wejangane Kanjeng Nabi Muhammad marang Sayidina Ali. Pamejange kanthi cara diwisikake ing talingan kiwa. Bener lan orane krenahe para pujangga anggone nyantholake Wejangan Wolung Pangkat marang para Wali butuh ditelisik sing jero. Apa ya ana wejangan kaya ing wirid kasebut ana ing ajaran Islam. Utamane bab ketasawufan. Kanggo iku, becike para kadang kersa maos 'Islam Kejawen' tulisane Prof. Simuh kang ngudhari "Serat Wirid Hidayat Jati' anggitane R.Ng. Ranggawarsita.
Wejangan Wolung Pangkat diaturake ing bawarasa 'Ngelmu Urip' kepentingane kanggo mangerteni 'pokok baku' konsep spiritualisme Jawa. Keadiluhungan piwulang kebatinan Jawa kanyatane akeh kang sumbere saka literatur serat-serat kapujanggan (Kawiwitan jaman Sultan Agung). Menawa diunggahake ing literatur ing sadurunge (parwa lan kakawin) wis akeh kang ora
mudheng basane. Mula perlu dikaji bener lan orane menawa basa Jawa kang saiki isih lumaku iki
biyen-biyene saka basa Kawi (Jawa Kuna). Pandugane KSM, basa Jawa Kuna iku basa persatuan (lingua franca), dudu basa ibu kanggone wong Jawa. Mula ora merakyat lan ora dimudhengi dening umume wong Jawa. Menawa panduga iki bener, bisa didudut pangerten menawa sejatine Jawa iku sepanjang sejarahe dikooptasi (terjajah secara spiritual) dening budaya lan peradaban asing. Wiwit thukul kejatidhiriane maneh nalika Sultan Agung jumeneng nata ing Mataram. Wiwit jaman iku para intelektual Jawa (pujangga) nganggit sastra kang ngemot ilmu-ilmu Jawa kanggo 'melawan' kooptasi budaya lan peradaban asing. Salah sijine kanggo 'menjembatani' kutub religius agama lan kutub rasionalitas sekuler Barat kang digawa penjajah Landa.
mudheng basane. Mula perlu dikaji bener lan orane menawa basa Jawa kang saiki isih lumaku iki
biyen-biyene saka basa Kawi (Jawa Kuna). Pandugane KSM, basa Jawa Kuna iku basa persatuan (lingua franca), dudu basa ibu kanggone wong Jawa. Mula ora merakyat lan ora dimudhengi dening umume wong Jawa.


text: ing bank śląski, kredyt ing


Dhomain publik
Dhomain publik, dhomain umum, utawa darbéning warga (basa Inggris: public domain) wohing laku kréatif lan kawruh kaya ta tulisan, karya kagunan (artwork), musik, sains, rerékan (invention), lan liya-liyané kang ora ana sawenèh wong utawa organisasi kang duwé kawigatèn proprietari (kawigatèn proprietary racaké dilakoni kanthi mènèhi hak cipta utawa patèn) marang bab-bab mau. Karya lan rerékan kang ana ing dhomain publik kaaran péranganing warisan budaya publik, lan saben wong bisa nggunakaké tanpa watesan (ora kalebu ukum kang magepokan karo pangayoman, èspor, lsp.).
Hak cipta rinancang kanggo tetawa anggoné ngembangaké kagunan (art) lan kawruh kanthi mènèhi panyengkuyung dana marang kang ngréka. Publik nduwé hak kanggo migunakaké tanpa kabotan prakara dana utawa sosial. Nalika hak cipta utawa watesan liyané wis tekan wayah pungkasan uripé, karya dibalèkaké menyang dhomain publik.
Sumber[besut | besut sumber]
- Fishman, Stephen, The Public Domain: How to Find & Use Copyright-Free Writings, Music, Art & More. ISBN _PHONE_
Pranala njaba[besut | besut sumber]
- Artikel Chris Sprigman The mouse that ate the public domain: Disney, The Copyright Term Extension Act, And Eldred v. Ashcroft
- Copyright Research and Information center - mengenai hukum hak cipta di Jepang
- Rekaman video MPEG diskusi panel dari Konferensi tentang Domain Publik (2001) para panelis mencakup Eben Moglen, Robin Gross dan Lawrence Lessig
- Daftar singkat barang-barang yang tak dapat dihak-ciptakan di AS
- Daftar rangkuman syarat hak cipta di negara lain
- Serikat untuk Domain Publik
- Ketika pekerjaan AS lulus ke Domain Publik.
- Creative Commons: sebagian hak dipesan


dadi neges-neges
b. Janur gunung, kadingaren ora ketok irunge
Janur gunung = aren dadi kadingaren
c. Sekar aren mas, sampun dangu kok boten kepanggih
sekar aren : dangu dadi dangu
d. Witing klapa jawata ing ngarsapada. Salugune wong mudha gelem rekasa.
witing klapa : glugu dadi salugune
e. Kembang jambu, kemaruk duwe dolanan anyar.
kembang jambu : karuk dadi kemaruk
AFILIASI ILAFIBalasHapus
_PHONE_
Wangsalan
yaiku rumpakan yang seperti cangkriman, tapi ancane sudah diberitahukan sekali
tuladha wangsalan saking internet
. blimbing bumi (wesah) artine susah
- gelepung sawi (kanji) artine janji
- ngelawang banyu (dham) artine ngidham
- ngelemah bom (pasir) artine ngesir
- mbelung nangka (beton) artine katon-katonen
- ngerambut pitik (wulu) artine ngelulu
- gelang alit (ali-ali) artine ngelali
tuladha wangsalan piyambak
kintel godhong (kembang wongso) artine nelongso
- griya alit wonten pinggire mergi (pejagan) artine jaganen
- manuk putih saba wuwungan (manuk dara) artine kari ketara.
- jahe wana (lempuyang) artine oyang
- kembang gula (gelali) artine lali--thx for kang ju-- (musa)
Lilis NawatiBalasHapus
_PHONE_
Sastra Jawa
Wangsalan
Wangsalan kuwi tetembungan ing ukara sing disamun kayadéné cangkriman utawa batangané kasebut ing ukara candhaké mung dicangking wandané baé.[1] Wangsalan bisa dipérang telu yakuwi: wangsalan sajroning pacelathon, wangsalan èdi pèni lan wangsalan awujud tembang.
Wangsalan jroning pacelathon
Njanur gunung, kadingarèn dolan mréné? (janur gunung = arèn)
Ngrokok cendhak, bocah cilik ora kena neges-neges (rokok cendhak = tegesan)
Jenang gula, aja lali (jenang gula = glali)
Nggodhong garing, ésuk-ésuk kok wis nglaras (godhong garing = klaras)
Balung klapa, éthok-éthok ora ngerti (balung klapa = bathok)
Balung geni, mbokmenawa aku ora bisa teka (balung geni = mawa)
Balung janur, sida lunga apa ora? (balung janur = sada)
Balung pakèl, aja seneng alok-alok (balung pakèl = pelok)
Jangan gori, nganti judheg anggonku mikir (jangan gori = gudheg)
Wangsalan èdi pèni
Carang wreksa, wreksa wilis tanpa patra. Ora gampang wong urip ing alam donya. (carang wreksa = pang, wreksa wilis tanpa patra = wit kayu urip)
Kolik priya, wanara Anjani putra. Tuhu éman, wong anom wedi kangèlan (kolik priya = tuhu, Anjani putra = Anoman)
Wangsalan awujud tembang
Kinanthi linging pitutur, kenthang rambat menyan putih, awasna dipun pratèla. Nolèha wiranging wuri, cecangkok wohing kalapa, kang dadi pathoking urip.
- kenthang rambat = tèla
- menyan putih = wlirang
- cecongkak wohing kalapa = bathok
Wangsalan dhanel piyambak
Isi nangka, wancine tengah wengi. ( isi nangka = kwaci = wanci )
Kembang jambe, layang kagem Ibu ( kembang jambe = mayang = layang )
Kembang widara putih, raksasa kuwi gede awake ( kembang widara putih = rejasa = raksasa )
Woh turi, tuku kentang ning pasar ( woh turi = klentang = kentang )
Woh bengkoang, dadi wong aja kesusu ( woh bengkoang = besusu = kesusu )
WANGSALANBalasHapus
Wangsalan juga termasuk puisi dan merupakan puisi yang sangat indah, karena susunan kata-katanya kait berkait secara semu. Jika dirasakan, kadang-kadang mirip dengan cangkriman.
Berikut contoh wangsalan:
- Atis hawa, ampun lali pecel nganjuk. [atis hawa: sejuk → Nganjuk]
- Balung janur, sedane kok ndhisiki. [balung janur: sada → seda]
- Bebek rawa, wis cumawis samekta. [bebek rawa: mliwis → cumawis]
- Kembang jambu, kemaruk klambine anyar. [kembang jambu: karuk → kemaruk]
- Damar mancung, yen cupet ja gampang bingung. [dammar mancung: upet → cupet]
Contoh wangsalan:
- Wayang kayu, goleka kawruh rahayu. [wayang kayu: golek → goleka]
- Pohung garing, ayo mampir menyang Trenggaglek. [pohung garing: gaplek → Trenggalek]
- Nggodhong garing, bengi-bengi kok isih nglaras. [nggodhong garing: klaras → nglaras]
- Isi mlinjo, becik lunga menyang solo. [isi mlinjo: kecik → becik]
- Jenang gula, yen lali enggal elinga. [jenang gula: gulali → lali]
Ika SetiyawatiBalasHapus
_PHONE_
Sastra Jawa
WANGSALAN
Wangsalan merupakan salah satu bagian kebudayaan masyarakat Jawa. Wangsalan adalah kata-kata yang jawabannya sudah ada pada sukukata kata–kata nya.
Wangsalan ingkang madosi
⒈Nyaron bumbung, nganti cengklungen aku.
Saron bumbung : angklung.
⒉Balung jagung sampun ketanggelan.
Balung jagung : janggel
⒊Wong kok mentil kacang, mbesengut wae.
Pentil kacang : besengut.
⒋Sarung jagung, bobot timbang ana kowe.
Sarung jagung : klobot.
⒌Balung geni, mbok menawa dolan mrene.
Balung geni : mawa.
⒍Mandhan rawa, jan manglingi tenan lho.
Pandhan rawa : wlingi.
⒎Bebek alit kok wira-wiri ono opo to?
Bebek alit : meri.
⒏Mrico kecut togna wae sak'uni-unine.
Mrico kecut : wuni.
⒐Sajake kowe lg mader bungkuk le, katon ngurang-ngurangi.
Wader bungkuk : urang.
⒑Ojo urang dhingklik, sajak kemayu tenan.
Urang dhingklik : yuyu.
Wangsalan ingkang piyambak
1.Isi sawo, kudu becik lakumu
(isi sawo: kecik)
2.Godhong asem, tembangana macapat sinom
(godhong asem: sinom)
3.Wit jangung, tanduren ing kebon
(wit jagung: tebon)
4.Anak nyambik, aku tresna karo sliramu
(anak nyambik: slira)
5.Penthil kacang, dadi wong mbok aja mbesengut wae
(penthil kacang: besengut)


text: Sanadyan ana sawetara vèrsi, nanging katon yèn pendhiri Kasultanan Demak duwé gayutan karo Majapait, Cina, Gresik, lan Palembang.


text:
kabeh sekolahan sa-Indonesia Pancasila. Perguruan Taman Siswa isih tetep madeg ing ngendi-ngendi. Mesthine Pamarentah menggalih dhasare Perguruan Taman Siswa ora cengkah karo Pancasila. Meh kabeh cocok, kena diarani "Saling isi mengisi." Para sepuh olehe mastani: "Kaya suruh lumah lan kurepe. Nadyan katone beda, yen digigit padha rasane."
Nalika taun 1958 Ki Hajar Dewantara diparingi pisungsung saka Perguruan Tinggi Gajah Mada gelar Dokter Honoris Kausa. Tegese Doktor Kehormatan.
Wis mungguh lan samesthine gelar mau. Asmane mula banjur katambahan titel: Dr. Ki Hajar Dewantara.
Nalika pasamuwan wisudhan mau Dr. Ki Hajar Dewantara ngendika:
"Mangke manawi masyarakat Indonesia gesangipun sampun tertib lan damai, wontenipun Taman Siswa kinten kula sampun boten perlu malih."
Roncen mutiara utawa sesanti kang disumbangake dening Dr. Ki Hajar Dewantara marang Pendidikan ing Indonesia, yaiku:
Ingarsa asung tuladha,
Ing madya mangun karya,
Tut wuri handayani.
Dr. Ki Hajar Dewantara seda dhek tanggal 25 April taun 1959. Disarekake ing Ngayogyakarta yaiku ing pasareyan gotrah Taman Siswa "Taman Wijaya Baru."
6. Raden Ajeng Kartini
Nalika sasi Juni 1966 aku nunggang bis saka Semarang menyang Jepara. Saka stanplat bis Jepara terus nunggang becak menyang pasanggrahan ing pingir segara, cedhak kampung nelayan. Olehku nginep ing pasanggrahan mau pancen tak sengaja, arep ngematake alam kang endah ing pesisir Jepara.
Sawise ngaso sedhela, adus, banjur lungguhan ing Taman Kartini, patamanan ing ngarep pasanggrahan.
Sinambi ngombe es limun, aku nyawang tekane ombak gedhecilik mawantu-wantu. Aku setengah ngalamun.
Swarane ombak lan siliring angin marakake aku liyer-liyer ngantuk. Rumangsaku ombak segara mau nywara: Jepara, Jepara, Jepara, Kartini, Kartini...........
Mak thekluk, aku gragapan tangi. Ndeleng jam wis wayah jam 5 sore. Aku ngeling-eling swara ing impenku. Pancen cocok karo angen-angenku.
Jepara iku kondhang amarga RA Kartini. Jepara-Kartini pancen dadi loro-loroning atunggal kang misuwur sa-Indonesia.
Tekaku ing Jepara, amarga aku oleh uleman ngrungokake ceramah ing pendhapa Kabupaten Jepara bab Pramuka lan Pembaharuan Pendidikan. Kang bakal sesorah nalika samana Bapak Inspektur Daerah Perwakilan Departemen P dan K.
Senadyan wiwite sesorah jam 7 bengi, aku enggal mangkat. Amarga kepingin weruh pendhapa Kabupaten kang disebut-sebut ing buku "Habis gelap terbitlah terang," kang nyritakake gegayuhane RA Kartini.
Tekaku ing Kabupaten lagi setengah enem, dadi isih padhang. Aku nyuwun palilah marang sing jaga, arep ndeleng-ndeleng pendhapa Kabupaten sing bersejarah iku.
Wangsulane sing jaga: "Kok radi gasik rawuhipun, mangga saker-sa manawi badhe mirsani."
Ngancik ing pendhapa, tuwuh rasa kurmatku marang bangunan dalem kang sarwa jembar iku. Yen dak gandhengake karo riwayate RA Kartini, saya mandhes olehku ngajeni.
Ing dalem Kabupaten lan pendhapa iku tuwuh pikiran-pikiran lan ilham-ilham kang mulya ing penggalihe "pendekar putri timur RA Kartini." Putrane Bupati Jepara kang asmane Raden Mas Adipati Sasraningrat.
Gegayuhan kang luhur-luhur lair ing dalem Kabupaten iki nalika RA Kartini dipingit wiwit taun 1891 tekan 1895.
Sanajan nalika taun 1891 durung tamat sekolahe, rehning wis umur 12 taun, dipunggel anggone sekolah. Banjur dipingit, ora ke-na metu-metu saka dalem.
Sawuse dipingit mau, tuwuh pikiran-pikiran sing santer. Priye bisane ngowahi adat kang ngalang-alangi kemajuane kaum wanita. Kepriye bisane kelakon ngedegake sekolahan-sekolahan kanggo bocah wadon. Kanggo ndhidhik supaya bocah wadon bisa maju.
Kursi wis ditata jejer-jejer kanggo lenggah para tamu kang bakal mirengake ceramah bab Pramuka lan Pembaharuan Pendidikan.
Mendali gedhene penggalihe RA Kartini saupama anjenengi pe-panggilan bengi iki. Pepanggilan bab pendidikan kang dirawuhi putri-putri pramuka dalah pemimpin-pemimpine putri lan guru-guru SD putri, kang cacabe luwi akèh tinimbang guru-gurune kakung.
Tanpa dak weruhi ujug-ujug kursi-kursi wis kebak tamu, aku banjur enggal-enggal melu lungguh ing antarane tamu-tamu mau.
Sajrone ngrungokake sesorah, pikiranku tansah ora bisa uwal saka riwayate RA Kartini. Ing khayalku, aku weruh gambare RA Kartini lamat-lamat ing pojok pendhapa. Putri Timur kang wanten banget penggalihe. Ora maido, sabab RA Kartini iku wayahe Bupati Demak RM Adipati Arya Candranegara.
Ing taun 1846, nalika ing tanah Jawa durung ana sekolahan, panjenengane wis nekakake guru saka negara Walanda. Didhawuhi mulang putra-putrane.
"Wong Jawa kudu padha pintere karo Walanda," mangkono kang dadi penggalihe lan idham-idhamane Bapak Bupati Demak RM Adipati Arya Candranegara mau.
Raka-rakane RA Kartini diparengake mbacutake pasinaone ing HBS, yaiku sekolah menengah tinggi ing jaman Walanda. Malah rakane kang asmane RM Sasrakarta bisa mbacutake pasinaone ing Negara Walanda nganti bisa oleh titel Drs.
Apa RA Kartini "brontak" banjur miyos saka pingitan, nuli pidato menyang endi-endi?
Ora. Nanging kabeh isine penggalih disokake ing layang-layange kang tumuju marang mitra-mitrane, penggedhe-penggedhe Walanda sing wis nyambut gawe ing Jepara utawa kang wis rawuh ing Kabupaten Jepara. Sing akeh dhewe layange RA Kartini katur marang Mr. Abendanon sekaliyan.
Mr. Abendanon ngasta direktur Departemen P dan K ing jaman Penjajahan Walanda. Taun 1911 Mr. Abendanon ngumumake layang-layange RA Kartini awujud buku, jenenge: "Habis gelap terbitlah terang."
Marga saka buku mau RA Kartini asmane dadi misuwur lan ge-gayuhane diweruhi wong akeh. Ora mung ing Indonesia lan Negara Walanda bae, nanging uga ing Eropah lan Amerika. Jalaran saka anane buku mau, para Ibu-ibu ing Indonesia wiwit padha gumregah.
Uga marga anane buku iku Pamrentah Penjajahan Walanda nambahi cacahe sekolahsan-sekolahan kanggo Rakyat Indonesia.
Dumadakan aku


text: SSaul kuwi warga negara Romawi sing lair ing kutha Tarsus. Dhèwèké kuwi wong Farisi sing pinter banget soal Hukum Yahudi. Dhèwèké sengit karo wong Kristen. Dhèwèké nyèrèd wong Kristen saka omah-omahé, lan nglebokké wong-wong kuwi ing penjara. Malah, wektu Stéfanus dibalangi watu karo wong akèh, Saul ya ana ing kono lan ndelok peristiwa kuwi.

dataset: uonlp/CulturaX


text:
Kaloran kuwe salah siji desa nang Gemolong, kabupaten Sragen, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi

dataset: wikimedia/wikipedia


text:
Sidomulyo kuwe salah siji desa nang Banjarejo, kabupaten Blora, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


uling, dyan ngangkat sela, genge kagiri-giri.
- Risaksana Abil inganteban sela, rempu werdane Abil, yata kapisanan, sampunipun mangkana, cinarita kayu wudhi, dadi woh neka, rasanipun amanis.
- Anglangkungi manise ingkang woh-wohan, asri wohipun dadi, iku karan neka, ical wohipun sirna, kayu wudhi malah mangkin, sampuning pedjah, wau kang nama Abil.
- Yata Kabil duraka ing yayah rena, duraka ing Hyang Widhi, datan alenggana, mateni tanpa dosa, sira Kabil mati kapir, sinungan lanat, dera Hyang Maha Suci.
- Yata kunarpanera Abil cinandak, pinonodong dening Kabil, kang layon ingemban, Kabil adjrih ing rama, tan embuh polahipun Kabil, alam samana, dereng ana wong mati.
- Durung wonten wong pinendem djuring luwang, kunarpane kang rayi, tansah ingembanan, arsa siningidna, kunarpanira pun Abil, mider lumampah prapta ing desa miskin.
- Yata wonten peksi dandang atarungan mati ingkang sawidji, kang urip saksana, anyakar-nyakar lemah, yata dandang ingkang mati, dyan ingurugan, pinendhem sireng bumi.
- Kabil mulat polahe peksi punika, tiniru dening Kabil, nulya karya luwang, sawuse karya luwang, nulya djisimipun Abil pinendem sigra, kinubur djroning bumi.
- Ya ta Kabil arsa mantuk dateng wisma, bilahining Hyang prapti, duk lagi tumindak, watara Kawan tindak, Kabil djinegal ing bumi, wau katela, suku kapipit bumi.
- Wates djengku sukune Kabil tan obah, duk kapipit bumi, Kabil atur neka, dateng Allah Tangala, Pangeran amba kang luwih, kadi punapa, suku amba kapipit.
- Ya ta bumi winangsit dening Pangeran, bumi saya ngingkemi, wates lambuneka, Kabil tan kena obah, ana suwara kang kaeksi, hiya cilaka, sandangan lanat kapir.
- Mapan sira lenggana parentahing Hyang, durakaning rama kalih, lawan Kabil sira, mateni tanpa dosa, pan sira mateni Abil, Abil cinadang, ing suwarga kang adhi.
- Ya ta Kabil matur mring Allah Tangala, Pangeran kang luwih, wong tuwa amba, pan lenggana ing tuwan, tuwan cegah dahar kuldi, wonten suwarga, wong mangkana binukti.
- Inggih nerak larangan tuwan uga, dene tan tuwan pipit, rama ing praptala, tuwan kadi punapa, pan sami lenggana ugi, kadi punapa, adil tuwan tan sami.
- Sami-sami lenggana parentah tuwan, Kabil saya kapipit, wates gulunira, Kabil matur mring Allah, adil tuwan kadi pundi, pun iblis lanat, lenggana ing Hyang Widhi.
- Kinen sudjud datenging Bapa Adham, gih lenggana ing Hyang Widhi, tan miluya sudjuda, dene pun iblis lanat, mboten tuwan pipit bumi, kadi punapa, adil tuwan tan sami.
- Ya ta Kabil saya seret datan obah, pinipit maring bumi, yata wonten prapta, Malaekat satunggal, rupa manungsa pradjurit, nitih turonggo. Sarwa ngagem cemethi,
- Tan atara ananderekaken turangga, pun Kabil cinamethi, rempupuning sirah, Kabil sampun palastra, sampuning mangkana balik, kapaten neka, pun Kabil mati kapir.
- Wus pinasthi wong nyileh ngulihena, wong utang anyauri, ingkang utang pedjah anyauri ing pedjah, utang lara nyaur sakit, kang utang wirang nyaur isin.
- Kawarnaha punika Bagindha Adham, Musakate tan sipi, parmaning Pangeran, pan Djabrail prapta, anggegem kancana nuli, sinungkem Adham, Bagindha Adham aglis,
- Lah buwangen ning gunung den wrata, darapa tohing bendjing, aweta ingalap, ing anak putuningwang, Djabrail ngandika ris, ya Nabi Adham, wonten karsaning Widhi.
- Tuwan ugi kinen anambuta karya, merga ngulati bukti, metoken kringetnya, ngulari upa djiwa, angingoni anak rabi, lah dawek uga, kawula angri ngiwang.
- Yata mentar Djabrail lawan Adham, sela ingkang ginitik, medal wesi wadja, arsa damel gegaman, nulya mendet tana sari, wesi binakar, geni saking yamani,
- Kepanasan Nabi Adham nora kelar, dyan Djabrail nuli, geni dipun tawa, kineleming sagara, pitung ndina pitung mbengi, wusing mangkana, geni nulya kinardi.
- Sampun karya paron lawan paluneka, sagok lawan sasupit, Djabrail ika, ingkang tumandang karya, Bagindha Adham ngububi, sampun akarya, wadung kalawan kudhi.
- Risampunipun dadi rupa gegaman, Nabi Adham tumuli, alas binubadan, pinarsa tinaneman, nanging nora darbe bibit, dahat kewuhan, angandika dateng Esis,
- Anak ingsun lah ta sira nanedaha, maring Hyang Maha Suci, ing sun tananeda, kathah wirang manira, dateng Hyang kang Maha Suci, sira nedhaha, widji kinarya bibit.
- Bagindha Sis lumampah ing wana, anepi dateng wukir, Baginda Sis ika, ananeda ing Allah, Pangeran Kang Maha Suci, amba naneda, widji kinarya bibit,
- Parmaning Hyang katrima panedanira, widada tinuruni, ingireng Malaekat, bekta talam kencana, isi woh-wohan kang adi, tur sinampiran, sap tangan sutra adi,
- Warna-warna woh-wohan saking suwarga, sinungaken Nabi Sis, sigra tinanam pangan, pan Nabi Sis kalintang, sukuring pun Hyang Widhi, wusing mangkana, Djabrail bekta nuli.
- Sampun prapta ing ngarsa Bagindha Adham, lingira Djabrail, dateng Nabi Adham, nugrahaning Pangeran, dateng putra tuwan Sis, warna woh-wohan, paringing Hyang Widhi.
- Widjinipun punika tuwan tanema, bendjing dadya bukti, anak putu tuwan, wohe ingkang pinangan, yen kandeg dadi papicis, yen teking nisab, djekate saben warsi.
- Karanipun Bagindha Esis punika, kang turun widadari, dening putra tuwan, sadaya kekembaran, jalu kalawan pawestri, mung putra tuwan, bagindho Esis pribadi.
- Engkang datan darbe dulur kekembaran, pan sinung widadari, nemani mualat, dadiya djodonira, putra tuwan Nabi Esis, Baginda Adham, langkung sukuring widi.
- Nabi Adham djumeneng kalipatulah, ing ndunya lamineki, limangatus warsa, lan kalih dasa warsa, set


text: Pekalongan Timur kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Tengah, Indonesia.


text:
Halo wong lanang. Dadi aku pengin nuduhake crita kepiye buku Rapture Puzzle lan saksuwene seksi sing dakkandhakake karo sampeyan. Aku dibesarkan ing omah Kristen lan dadi wong Kristen nalika umur 13. Aku nemoni radikal karo Gusti sing nyebabake aku masrahake nyawa marang dheweke lan bisa ngrungokake swarane wiwit aku nampa Dhewe Juruwilujeng kawula. Aku saiki wis dadi Kristen luwih saka 34 taun lan wis dadi pimpinan sadina luwih saka 25 taun dadi misionaris ing Asia. Aku duwe bojo apik tenan lan 5 anak apik tenan sing kabeh padha tresna marang Gusti Yesus.
Hubungan sing aku lakoni karo Gusti wis nggawe keputusan sing daklakoni sajrone uripku. Krungu swarane lan nuruti apa sing diprentahake, aku nggawa aku saiki. Aku bisa menehi pirang-pirang conto kepiye Pangeran ngandika marang aku supaya nindakake apa-apa lan aku manut lan nuwuhake hadiah gedhe utawa dheweke ngandhani yen ana kedadeyan lan kedadeyan persis kaya sing dikandhani utawa kedadeyane nalika dheweke nuntun aku nglakoni apa-apa utawa ora nindakake tindakan lan ternyata dadi keputusan sing tepat. Aku ora bisa menehi katrangan babagan kedadeyan ing ngendi Dheweke ngomong karo aku lan ora bener utawa nyebabake aku njupuk keputusan elek sing mengko dak getuni. Dheweke mesthi nuntun aku menyang kabeh kasunyatan lan mbenerake dalan nalika aku ngetutake swarane.
Gusti ngomong karo aku minangka kanca lan wis sering ngandhani yen aku bisa krungu swarane luwih jelas tinimbang umume sing percaya. Aku ora ngomong iki kanggo gumunggung utawa gumunggung, mung supaya sampeyan ngerti yen aku krungu dheweke omong lan dheweke jelas ngomong karo aku lan aku bisa ngutip tembungtembung saka apa sing dikandhakake karo aku amarga pancen jelas pangandikane.
Dadi, aku pengin nuduhake karo sampeyan kedadeyan ing Desember 2000 sing nyebabake aku nulis lan ngrampungake Buku Puzzle Rapture. Buku iki wis bisa digunakake lan aku miwiti nulis maneh ing taun 2012, mula meh 9 taun rampung. Aku isih nambah bagean cilik ing buku kasebut nalika Gusti terus nuduhake apa-apa. Aku miwiti sinau lan riset nganti bali ing taun 2000, mula suwene 20 taun kepungkur dakselehake kabeh bedhekan kasebut.
Oalah, bali menyang Desember 2000. Iki nalika Gusti wiwit menehi potongan teka-teki. Nalika semana, aku ora ngerti manawa Dheweke menehi teka-teki lan mengko nganti wulan Januari 2013 aku pungkasane bakal ngerteni. Sajrone 12 taun, aku rumangsa bingung lan kayane Pangeran wis ngapusi aku amarga aku ora ngerti yen Dheweke mung menehi potongan teka-teki sing bakal teka bareng kanggo nuduhake tanggal pengangkatan lan Rawuhé Kristus sing Kapindho. menyang bumi. Saka Desember 2000 nganti Desember 2012, aku nganggep Gusti nuduhake wektu pengangkatan lan
ora ngerti yen Dheweke mung menehi potongan kanggo teka-teki gedhe sing pungkasane bisa cocog.
Dadi, ing Desember 2000, Gusti rawuh ing aku nalika aku ndedonga lan ngandhani yen dheweke bakal teka nalika aku marani Salomo lan bakal menehi aku siji. Dheweke ngandhani aku supaya mikir kanthi tliti sadurunge aku mutusake amarga Dheweke bakal menehi apa sing dakkarepake. Sawise nimbang sawetara wektu apa sing bakal dakkarepake, aku banjur bali menyang Dheweke kanthi 2 kekarepan sing paling gedhe. Kaping pisanan yaiku nalika aku ngadeg ing ngarsane ing Dina Kiamat manawa aku bakal ngadeg ing ngarsane kanthi ati sing murni lan dheweke bakal kepenak karo uripku. Kepinginan paling gedhe nomer loro yaiku supaya Dheweke nggunakake uripku supaya bisa nyedhaki jutaan wong ing Kratone. Aku ora bisa mutusake kepinginan sing luwih gedhe nganti aku mikir ayat sing ujar yen sampeyan bisa entuk kabeh jagad nanging bakal kelangan jiwa sampeyan dhewe. Aku nganggep bisa dadi aku menang ing jagad iki kanggo Sang Kristus lan ing proses iki bakal kelangan jiwaku. Dadi aku marang Gusti yen aku mung milih siji, iku bakal dadi sing pertama. Dheweke ngandhani yen aku wis milih kanthi wicaksana.
Dheweke banjur takon marang aku, "Yen sampeyan paling cilik ing Kratoningku kanggo kabeh kalanggengan lan yen kabeh wong ing salawas-lawase ora peduli karo sampeyan, nanging yen aku seneng karo sampeyan, apa ora masalah karo sampeyan?" Pitakonan sing angel banget kanggo dak wangsuli amarga aku kepengin dianggep hebat ing Kratone lan ora pengin ana sing nganggep sepele, utamane kanggo salawas-lawase. Nanging aku ngerti apa sing penting banget yaiku Pangeran seneng karo aku lan ora dadi masalah yen ana wong liya. Dadi, akhire aku ngandhani, "Ya, ora masalah karo aku."
Ora suwe sawise kedadeyan iki, aku ngimpi babagan eyange sing tilar donya udakara 9 taun sadurunge. Aku cedhak banget karo dheweke lan dheweke duwe pengaruh gedhe ing uripku lan keputusane ngetutake Gusti. Impenku pancen nyata lan kayane aku wis nginep sewengi mung ngobrol karo dheweke lan dheweke. Nalika aku tangi, atiku rasane seneng banget kaya-kaya wis nate bareng dheweke. Siji perkara sing asring ditindakake bebarengan yaiku nggawe teka-teki. Dheweke seneng nggawe teka-teki. Aku ora seneng teka-teki nalika semana, nanging aku seneng nemplekke wektu bareng dheweke, lan melu dheweke teka-teki gedhe-gedhe sing butuh pirang-pirang minggu nganti rampung. Tresnaku kanggo teka-teki diwiwiti sajrone pirang-pirang jam aku nggarap bebarengan. Aku ora ngerti nalika semana manawa Pangeran bakal menehi teka-teki paling gedhe kanggo aku lan dheweke bakal menehi potongan pertama tekateki kasebut.
Ora suwe sawise impen, Gusti ngucapake aku lan ujar manawa tanggal 1 Januari yaiku Pista Sangkakala Bangsa Yunani. Aku ora seneng banget ramalan Injil, nanging aku wis nate krungu bab riyaya Sangkakala lan ngerti sawetara wong Kristen mulang manawa pengangkatan bakal kedadeyan ing riyaya Sangkakala, mula aku kepengin weruh apa Pangeran ngandhani yen pengangkatan kasebut bakal kedadeyan tanggal 1 Januari, sing mung sawetara dina kepungkur. Aku bungah banget. Ora ana kedadeyan lan aku kepengin ngerti apa sing dienggo Yesus. Ing tanggal 4


text:
Tempursari iku désa ing Kacamatan Sambi, Kabupatèn Boyalali, Jawa Tengah.
Réferènsi
Désa ing Kabupatèn Boyalali
Désa ing Jawa Tengah
Sambi, Boyalali


text:
Universitas Kristen Satya Wacana (UKSW) utawa dikenal uga minangka Satya Wacana Christian University (SWCU) iku universitas swasta misuwur ing Indonésia sing dumunung ing Salatiga, Jawa Tengah. "Satya Wacana" asalé saka basa Sangskerta, sing tegesé "Setia marang Firman Tuhan".
Universitas sing diadegaké tanggal 30 November 1956 iki, dijurung déning 18 Sinode Gréja ing Jawa, Sumatra, Kalimantan, Sulawesi, Maluku, Irian Jaya, Bali, Nusa Tenggara Barat, lan Nusa Tenggara Wétan.
Program-program sing disadiyakaké déning UKSW sarta jenjangé antarané:
 Sekolah Laboratorium
 Children Center
 Kelompok Bermain
 TK Satya Wacana
 Sekolah Dasar Satya Wacana
 Sekolah Menengah Pertama Satya Wacana
 Sekolah Menengah Atas Satya Wacana
 Program Profesional
 Sekretaris Bisnis
 Usaha Perjalanan Wisata
 Personel Manajemen
 Teknik Informatika
 Analis Kimia Industri
 Komputerisasi Akuntansi
 Public Relations
 Fakultas lan program studi:
 Fakultas Keguruan dan Ilmu Pendidikan
 Pendidikan Sajarah
 Pendidikan Ékonomi
 Pendidikan Pancasila & Kewarganagaraan
 Pendidikan Fisika
 Bimbingan Konseling
 Pendidikan Matematika
 Fakultas Basa dan Sastra
 Pendidikan Basa Inggris
 Fakultas Ékonomi
 Ékonomi Manajemen
 Ékonomi Studi Pembangunan
 Ékonomi Akuntansi
 Fakultas Hukum
 Ilmu Hukum
 Fakultas Psikologi
 Psikologi
 Fakultas Sosial Pulitik
 Sosiologi
 Komunikasi
 Fakultas Pertanian
 Agronomi
 Agrobisnis
 Fakultas Biologi
 Biologi
 Fakultas Sains lan Matematika
 Fisika
 Kimia
 Matematika
 Fakultas Teknik
 Teknik Elektro
 Fakultas Teknologi Informatika
 Teknik Informatika
 Sistem Informasi
 Fakultas Teologi
 Teologi
 Fakultas Seni Pertunjukan
 Seni Musik
 Fakultas Ilmu Keséhatan
 Program Studi Keperawatan
 Program Magister:
 Sosiologi Agama
 Agama lan Masarakat
 Pastoral lan Masarakat
 Studi Pembangunan
 Biologi Terapan
 Biologi Industri
 Bioteknologi Pertanian
 Biologi Lingkungan
 Manajemen
 Manajemen Internasional
 Manajemen Keuangan lan Akuntansi
 Manajemen Pemasaran
 Manajemen Pendidikan
 Program Dhoktor:
 Agama lan Masarakat
 Studi Pembangunan
A. Lembaga Kristen
 United Board of Christian Education in Asia (UBCHEA)
 Evangelical Lutheran Church in America (ELCA)
 International Christian Scholarship Program (ICSF)
 Ecumenical Scholarship Program (ESP)
 Mennonite Central Committee (MCC)
 Presbyterian Church America (PC-USA)
 United Church of Christ (UCC)
 Uniting Churches in the Netherlands (UCN)
 Association of Christian Universities and Colleges in Asia (ACUCA)
B. Institusi Pandhidhikan
 Griffith University, Australia
 Vrije Universiteit of Amsterdam, Walanda (VUA)
 The Amsterdam Faculty of Education, Amsterdam (EFA)
 St Olaf College, USA
 The University of Western Sydney
 Beloit College, USA
 Christelijke Hogeschool in Netherland (CHN)
 Kwansei Gakuin University, Jepang (KGU)
 Sydney University, Australia
 Passau University, Germany
 Hyogo University Mobility in Asia and the Pacific
 Ateneo de Manila University, Philippines
Pranala njaba
 Situs Resmi Universitas Kristen Satya Wacana
 Situs Resmi Lembaga Pers Mahasiswa UKSW, Scientiarum
 Situs Resmi Ikatan Alumni Universitas Kristen Satya Wacana
 {_URL_ Situs Resmi Satya Wacana Career Center]
 Sistem Informasi Akademik Universitas Kristen Satya Wacana (SIASAT)
 Situs Fakultas Teknologi Informasi Universitas Kristen Satya Wacana (FTI-UKSW)
 SATYA WACANA CARNIVAL (SWC-Indonésia)
Pawiyatan luhur Kristen ing Indonésia
Pawiyatan luhur ing Jawa Tengah


text: Tabukan Selatan kuwe salah siji kecamatan nang , Sulawesi Utara, Indonesia.


text:
Songbledeg kuwe salah siji desa nang Paranggupito, kabupaten Wonogiri, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text:
Kajawen, Balai Pustaka, 1940-08, #1669 - Sastra Jawa
Kajawèn, Balai Pustaka, 1940-08, #1669
Ăngka 64, Ju Pa, 6 Rêjêb Dal 1871, 9 Agustus 1940, Taun XV.
Kalamăngsa ingkang sawêg dhumawah botên sakeca, ing satunggiling dintên rêdi Onaona anjêblos, anjalari pêjahing tanêman kalapa kathah sangêt, têtiyang ing ngriku sami kecalan panggêsangan, makatên ugi Tuwan Ahmad inggih nandhang sangsara kados tiyang kathah, nanging manahipun botên lajêng pêpês kados tiyang sanès-sanèsipun, malah anjalari saya jêmbaring wawasanipun. Piyambakipun botên namung badhe kandhêg jalaran giris ing bêbaya, kêncênging tekadipun badhe nglajêngakên panggaotanipun ingkang sampun, prakawis bêbaya ing têmbe wingking botên kalêbêt ing pamanahipun, namung prêlu migatosakên dhatêng kamajêngan.
Panggaotan ingkang sampun dados, upamia tiyang mlampah nama manggih margi wiyar, makatên ugi Tuwan Ahmad, sagêd nyambi panggaotan sanès, kados ta nyewakakên griya tuwin sanès-sanèsipun. Băndha tuwin kasugihanipun Tuwan Ahmad, kintên-kintên wontên kalih yuta rupiyah.
Bumbunipun: sarêm, gêndhis jawi, tumbar jintên, brambang bawang, kunir, jae, asêm, kadugi-dugia sacêkapipun, bumbu wau kagêrus lêmbat. Lajêng pun ulam kaulenan kalihan bumbunipun ngantos wradin. Lajêng dipun sunduki, mawi sada panjang sakilan-kilan, dipun lincipi. 1 sunduk, 6-8 iris. Pambakaripun mawi latu arêng, bilih sampun matêng kawadhahan ing basi lonjo.[1] Manawa ngrêsakakên mawi sambêl, mênggah bumbunipun sambêl wau: kacang brol ingkang sampun kagorèng garing, gêndhis, asêm, lombok abrit karajang rumiyin. traos, sarêm, kadhêplok (kaulêg sarêng) ngantos lêmbat.
Sasuwakipun pamulangan normal èstri ing Surakarta kala taun 1934, pakêmpalan Sancayarini tumuntên damêl pamulangan ngrukti balegriya kanamakakên Mardiwisma, nampèni murid-murid pamulangan ăngka kalih tuwin H.I.S. ingkang botên sagêd anglajêngakên sinau awit saking kêcupêtan wragad.
Petruk : Mupakat, Kang Garèng. Ananging kudu sêmbada. Wong sing niyat arêp ambêsut utawi ngrompak, kudu basa[2] awèh ijol sing apik. Jalaran tatakrama Jawa kuwi uwis dadi darbèke băngsa sa-Jawa, dadi yèn dirombak kudu diijoli, aja mung waton wani ngrombak utawi nacad bae.
Garèng : Hla, rak sêlip bangêt, ta. Kaya ngono kuwi dudu gunane sing baku, ming sêmpalane utawa slewengane. Murih cêthane takgawèkake upama, Truk. Jaman saiki uwis rada akèh wanita bangsane dhewe, sing padha tirok-tirok nganggo kudhung kacu karo ngangge[3] bêlor irêng, ngantèk kaya tokerok kae. Kacu karo bêlor mau, pancèn gêdhe bangêt gunane. Kudhunge dianggo ngrêksa sirah, supaya aja kêpanasên. Bêlore diangrêksa[4] mripat supaya aja blêrêng. Kuwi gunane sing baku, Truk. Ananging kèh-kèhing uwong, kudhung karo bêlor mau banjur dianggêp pacakan alias srana sing marai gênit. Mulane, nonton bioskup barang iya banjur ana sing nganggo kudhung kacu karo nganggo bêlor irêng. Dadi guna sing baku kêtutupan karo guna sing ora baku. Mêngkono uga bab tatakrama mau. Gunane sing nomêr wahid kalah dhêsuk karo prakara ajèn-ajènan mau.
Garèng : Nèk aku, dianggo srana nyupêkêtake pasrawungane manungsa. Mungguh nalar-nalare mangkene. Bêbrayaning ngaurip kiye, arêpa nganggo cara kapriye-kapriye, mêsthi ora bisa sama rata, sama rasa, mêsthi kudu ana sing sugih, ana sing mlarat, ana sing luhur, ana sing asor. Ana sing dadi bêndara, ana sing dadi ratu utawi presidhèn, ana sing dadi rakyat. Cêkake, manungsa kuwi sanajan tumraping Pangeran sami mawon, ana ing donya mêsthi undha-usuk pêpangkatan. Dene sing dadi undhak-undhakan mau pangkat, payung, sêtrip, très, darah, bayar, kapintêran, rupa, dhêplomah, pagawean, ènsopurt. Măngka, kabèh mau kudu nunggal, kudu tulung-tinulung. Tanpa kawula, ora ana ratu. Tanpa batur, ora ana bêndara. Tanpa prajurit, ora ana jendral. Tanpa karerehan, ora ana panggêdhe. Banjur, murih wong siji lan sijine bisa srawung kanthi supêkêt, bisa têpung kanthi apik, dianani srana, yaiku: tatakrama. Kuwi Truk, gunane tatakrama sing nomêr sitok. Dadi tatakrama kuwi jinising êlim, dianggo ngrakêtake pasrawungan.
Hêm, hla wing iya Si Dipa... pancène mono wong bêcik, wong kêndêl, nanging barêng ana cacade[5] bêlak kêdhaton", sok cidra kaya ngono kuwi."
Sang Daruna saya suwe kêndêl[6] lan saya trêngginas tandange, nganti ora ana sing bisa nandhingi. Guru-gurune nganti padha trima kalah. Ning iku yèn sabuke ora lali.
Sabuk diaturake. Dondomane njur didhèdhèl[7]
Nèk Sumitro, Surabaya, jarene ora tau nakal, ning adhine nganyêlake doyan bangêt gêlut. Lagi dilêbokake sêkolah sadina bae wis gêlut ping pindho. Têlung dinane kancane saklas ditantang gêlut kabèh. Barêng dikroyok, mlayu mulih, saiki durung gêlêm sêkolah manèh. Wêdi mêsthine. Mulane kêponakanku aja padha sok dhêmên gêlut, mêngko nèk dikroyok, mundhak kaya adhine Sumitro. Barêng Susiyati, Purworêjo, saiki lagi dadi babu, sabên esuk ngêtêrake sêkolah adhine, tur kudu ditunggone.[8] Yèn ditinggal jarene nangis. Ya wis lumrahe, Ti, mêngko nèk wis têpung karo kanca


text: Cilograng kuwe salah siji kecamatan nang , Banten, Indonesia.


text: Kang Inot mbah admin iku rodo kepleset thithik, sing bener gajah meteng he he wis tepak to karo cita2 mu, Thoes hubungane sik cedhak banget karo persik, jaman persik menangan ndhisik mbah admin termasuk jajaran dukun sing diopeni karo pengurus e Persik, lha penguruse eker2an masalah politik yo mbah admin dicueki, yo wis ndukun nang kene ae, nggih mbah ? nopo klintu ?


text:
Tempuran Duwur kuwe salah siji desa nang Sapuran, kabupaten Wonosobo, propinsi Jawa Tengah, Indonesia.
Referensi


text: Sukahaji kuwe salah siji kecamatan nang , Jawa Barat, Indonesia.


text:
ir. Ti, kowe dhèk anu kok ora têka ana ing Bêtawi pêrlu nyatakake kaanane ing Pasar-Gambir.
S. Soetopo L.L.O.V.O. Loji kêcil, Ngayogya. Aja dadi atimu, lêluconmu ora bisa kapacak, sabab kurang lucu.
Sena, Klatèn. Layangmu wis kêtampan. Pambatangmu "Sandi Pêpêthan" ya bênêr kabèh.
S. Har, Surakarta. Har, mêsthine bapak ibu wis padha kondur, lah kapriye ngandikane, apa ya apik lan kowe diparingi olèh-olèh apa, Har. Genea kowe kok ora ndhèrèk? Upama kowe ndhèrèk rak bisa nonton barêng-barêng karo bu Mar.
O, iya Har, aja pisan dadi atimu, ya, gambarmu ora bisa kapacak, awit kurang apik, lan corekane uga kurang cêtha, mula ya ora bisa digawe cliche. Har, yèn kowe anggambar manèh, upama nganggo Oost-Indische inkt, rak ya banjur cêtha ta Har. Samono yèn dhangan atimu. Tênan, ya Har, aja nêsu, bu Mar pancène ya kêpengin macak, nanging yèn kangmas Hoofdredacteur ora mrayogakake ya ora bisa kapacak, karo manèh kurang cêtha digawe cliche.
Roesdijati, Blitar. Layangmu kang isi karangan wis kêtampan, bangêt panrimaku.
Bu Mar
Dongèng Kucing Anak-anak Macan
Kacarita ana kucing duwe anak, macan. Si macan rumasa isin dene wujude gagah prêkosa tur ya kêna diarani ngalahake sakabèhing kewan ing alas kono, mula thukul panêmune sing ora apik, yaiku êmoh ngaku duwe biyung mung kucing tuwa lan kuru. Dhèwèke banjur mikir-mikir: "Ing donya iki apa (sapa) sing mênang dhewe." Wusana nêmu, yaiku angin. Tumuli lunga nggolèki pusêring angin. Barêng wis kêtêmu banjur calathu: "Angin, angin! Aku iki anak kucing. Nanging saiki aku ora sudi ngaku biyung marang dhèwèke. Jalaran kowe rak ya ngêrti lan wêruh ta! Yèn aku iki dadi ratuning kewan ing alas. Hla kok duwe biyung sing kaya ngono dhapure. Dadi saka karêpku nèk dadi lêganing atimu, kowe arêp takaku biyungku. Jalaran kowe iku luwih kuwasa, ora ana sing bisa ngalahake karo kowe. Coba! Panasing srêngenge bae, nèk kabuncang dening angin ya sirna panase. Mêndhung kandêl kae nèk kok glandhang ya njur sirna tanpa dadi aliyas ora bisa dadi udan. Apa manèh liyane bisaa nandhingi kasêktènmu. Mula kanthi bangêt panyuwunku muga kowe gêlêma tak aku biyungku!"
Angin mangsuli alon: "O ya ya, bagus! Pancèn ora luput kandhamu iku. Aku iki pancèn ya kuwasa têmênan. Nanging ... , aja pisan dadi atimu le! Gus macan! Ing donya iki ana barang sing ora keguh dening bantêring panyautku, yaiku: Gunung. Dadi yèn kowe têmên-têmên arêp golèk wong tuwa sing luwih kuwasa, kuwat, sêntosa, ya ndang têmonana. Aku ora bisa nuruti apa sing dadi panjalukmu."
Si macan banjur lunga saka kono arêp nêmoni gunung. Satêkane kono, calathu: "Gunung sing pinunjul! Têkaku ing kene iki prêlu duwe panjaluk karo kowe. Manawa lêga atimu, kowe bakal tak aku dadia biyungku. Sabab aku iki wujudku mangkene, jêbul mung duwe biyung kucing tuwèk kang ala dhapure mêngkono. Anane mung ngisin-isini. Dene yèn kowe dadi biyungku iku wis mungguh bangêt, sabab mung kowe kang kêna takarani tanpa tandhing kêkuwatanmu."
Gunung mangsuli kambi gêrêng-gêrêng: "Huut, hla dalah, bêcik bangêt, kowe arêp ngaku wong tuwa marang aku. Amarga kowe duwe panêmu nèk aku iki luwih sêntosa tanpa tandhing. Nanging aja dadi atimu ya can! Sanadyan wujudku njênggêrêng mangkene iki, mêksa isih ana sing bisa ngrêrusak awakku. Dêlêngên ta, kae tikus sing mung cilik-cilik kae, olèhe nggrêgêtake ora jamak, dupèh dhèwèke ora krasa bae. Tur ndulu wujude mono rak padha karo dhèwèke. Dadi kowe nèk arêp golèk wong tuwa sing mênang dhewe bêcik si tikus iku bae akunên, wis cukup. Cêkake aku ora bisa nuruti panjalukmu."
Si Macan banjur lunga manèh saka kono, lan banjur nggolèki tikus. Sawise kêtêmu iya banjur nyaritakake kaya sing wis-wis. Tikus mansuli:[7] Wah macan, sing gagah prêkosa agung birawa! Bangêt bungahing atiku dene kowe sudi arêp ngêpèk wong tuwa karo aku, yaiku kewan kang tanpa daya, tur ora sapiraa. Nanging bangêt ndadèkake cuwaning [cuwa...]
--- [143] ---
[...ning] atiku, jalaran aku iki satêmêne anggèr wêruh kucing, malah têrkadhang mung krungu suwarane bae wis ora wani obah, awakku lêmês tanpa bayu. Sabab aku iki êmbuh jalarane, kok tinitah mung dadi mêmangsane si kucing kaya biyungmu kuwi. Dadi cêkake kowe nèk arêp milih wong tuwa aku, kliru bangêt. Wis ta balia bae nyang wong tuwamu sing lawas. Bisane anamu nganti njênggêrêng mêdèni samono gêdhene iku, ora liya marga ana biyungmu ta! Nèk ora ana biyung ora bakal ana anake. Wis ta ndang balia, biyungmu ngarêp-arêp bangêt, lan aku iya kêsusu arêp golèk mêmangsan.
Si macan banjur bali lêstari dadi anake si kucing tuwa.
Endhang Renggowati, Purwokêrto
Umuk-umukan
A : "Aku wêruh têngu gêdhene sawungkal."
B : "Iku isih cilik, aku dhewe wêruh ana lalêr sagajah."
C : "Iku durung anggumunake, aku dhewe wêruh kucing kok bisa dhomino."
Padune isin
Sardi : "Oom aku arêp mulih, ning yèn aku mungkur aja dirasani."
Oom : "Ora, ora-orane aku ngrasani kowe."
Sardi : "Mêngko yèn aku mungkur gèk dirasani: Bocah durung disangoni kok mulih."
Oom : "O, kowe njaluk sangu ta, gilo!"
Ibu : "Wis mênêng Ti, aja nang


ake koran-koran ing tanah kene bae, sanadyan ariwarti-ariwarti ing Surinamê utawa ing nagara Walônda iya padha mèlu ngrêmbug. Lan uwis mêsthi bae, iya ana sing anocogi, iya ana sing suthik sungkan babarpisan.
Garèng : Sing anocogi, kuwi wis gênah para sing ora wajib aku nolak, saupama arêp... nraktir mi gorèng utawa saoto Madura, dene sing ora cocog mau, nèk cêdhak wajib kêkudu... nayab omahe.
Petruk : We, hla, wong gêmblung, ana kok banjur arêp olèh-olehan ajêgan. Wis, wis, saiki tak caritakne pangandikane Tuwan Sutarja mungguhing bab panêmune [panêmu...]
--- 1399 ---
[...ne] layang-layang kabar tumrap owahing têmbung-têmbung Indhiya Nèdêrlan, lan Inlandhêr dadi: Indhonesiah lan Indhonesiyêr mau. Kaya ta: ariwarti Keng Hwa Po ing tanggal 16 Dhesèmbêr taun 1931 kang diwêtokake ana ing Mênadho, kuwi nacad bangêt mênyang bôngsa têlèk-têlèk wong bumi anggone padha gilapên marang têmbung: Indhonesiah.
Garèng : Iki bênêr bangêt, Truk, sanadyan jênêngane rada mambu: bakpao, utawa: poyunghai, gênah iki sobat, cêkake kêna di... utangi pawitan, Truk. Mungguh sing digawe waton anacad para têlèk bôngsa inyong kuwi kêpriye.
Petruk : Sing kanggo wêwaton, layang kabar mau ngèlingake tulisane Tuwan Dr. D. van Hinloopen Labberton ing kalawarti de Taak tanggal 29 Oktobêr taun 1921, ing kono tuwan mau nyêbutake, yèn jajahaning Nèdêrlan têlung nagara, kuwi siji-sijine kudu anduwèni jênêng dhewe-dhewe. Dene tumrap Indhiya Nèdêrlan sing dipilih kanggo jênênge, yaiku: Indhonesiah, jalaran miturut pangandikane tuwan mau, têmbung iki mathuk bangêt karo têgêse. Indhonesiah kuwi têgêse: pulo-pulo Indhiya, kang didunungi bôngsa, kang miturut kawruh, dijênêngi: Indhonesiyêr, lan basane diarani: basa Indhonesiah. Nganti pirang-pirang abad lawase, bôngsa mau cêcampuran karo bôngsa Hindhu, kang anjalari saya beda wong-wonge, têgêse: ana sing irunge ambangir, ana sing pèsèk, ana sing mripate siwêr, ana sing nyambêl gorèng utawa sing kriyip-kriyip, ewasamono bôngsa Indhonesiyêr mau têtêp lêstari dadi bôngsa Indhonesiyêr, lan basane iya ora owah dadi basa Hindhu utawa basa liya-liyane, nanging isih têtêp dadi basa: Indhonesiah.
Garèng : Yah, iya wis lumrah bae, paribasane rak ana, arêpa dianggon-anggonana ali-ali êmas, panganggo sing kêmrompyong kaya arêp tayuban, anggêr sapisan wis dadi lutung, iya têtêp dadi lutung bae, mulane aku sok gumun nyang bangsane dhewe kiyi, sok ana sing dupèh wis bisa: pêrdhom-pêrdhom, banjur kêpengin diarani bangsane: pan dhêplor.
Petruk : Wiyah, wiyah, kok banjur mrono parane, iya ora jangji aku. Wis, wis, tak banjurne manèh. Jalaran saka panêmu kaya sing wis dingandikakake Tuwan Labberton mau, mulane panjênêngane banjur anyêbutake, yèn panêmuning wong kang anggandhèngake têmbung-têmbung: Indhonesiah lan Indhonesiyêr karo angên-angên, lêpas saka Nèdêrlan, kuwi panêmu kala duk kaliru lan panêmu gêblêg.
Garèng : Wah, cocog bangêt aku, Truk. Iki pancèn iya Walônda pradan têmênan, saupama ing kene kiyi kabèh Walandane kaya Tuwan Labberton, wèh, iya suwarga donya têmênan, cêkake aku banjur rabi... nyonyah.
Petruk : Yak, kok banjur le arêp rabi nyonyah bae. Lo, kuwi koran sing anocogi owahing têmbung Inlandhêr dadi: Indhonesiyêr. [I...]
--- 1400 ---
[...ndhonesiyêr.] Nanging koran-koran sing ora cocog, miturut pangandikane Tuwan Sutarja, iya bal-balan, kaya ta: Neerlandia, De Rijkseenheid, De Tijd, Haagsche Post, Nieuwe Rotterdamsche Courant, Deli Courant lan Surinamer, mungguh sing dadi wose anggone ora nocogi mau, sabab têmbung-têmbung Indhonesiah lan Indhonesiyêr kuwi dianggêp ambêbayani tumrap katêntrêmane rasa manunggaling praja Nèdêrlan. Mulane kayadene layang kabar Neerlandia, iya ditobatake turun pitu têmênan, migunakake têmbung-têmbung mau. Jalaran omonge, nèk uwong wis ora migunakake manèh mênyang têmbung: Indhiya Nèdêrlan, jarene iki kêna dianggêp sawijining sasmita, lêpasing Indhonesiah saka praja Nèdêrlan.
Garèng : Wah, hla, kiyi pikiran sing gêblêg têmênan, dadi karêpe supaya dilarangi wong migunakake têmbung Indhonesiah, nanging kudu nganggo têmbung: Indhiya Nèdêrlan. Layang kabar mau apa ora ngèmuti, barang sing dadi larangan, kuwi sok malah akèh sing sok banjur kêpengin nêrak. Buktine kowe lagi têtanggan karo bôngsa Arab kae. Omahe ditutupi rapêt, karêpe rak anglarangi aja nganti tôngga-tanggane wêruh ing sajêroning omahe. Nanging wusanane kowe banjur agawe bolongan ana ing tembok, lan sabên jam papat sore kowe mêsthi anjêngking ngintip ana ing bolongan tembok mau, prêlune nèk-nèke ana... Sripah adus.
Petruk : Wiyah, wiyah, ambok aja mêlèhake sing iya-iya mêngkono, wong aku i... sin. Miturut pangandikane Tuwan Sutarja, Kang Garèng, panêmune Neerlandia kaya ing dhuwur, kuwi uga dadi panêmune layang-layang kabar: De Rijkseenheid, De Tijd lan Deli Courant, nanging Indische Gids amadoni panêmu sing kolot kiyi, lan anuduhake yèn têmbung-têmbung mau ora ngêmungake dianggo dening para kawula kang kalêbu golongan: tidhak prêdhuli, sanadyan golongan sing: ngonokna-ngènèkna nurut bae, iya wis migunakake têmbung-têmbung mau. Hla, nèk


text:
Parembugan Panganggo:NaidNdeso - Wikipedia
Parembugan Panganggo:NaidNdeso
Panganggo iki sangat sibuk ing dunia nyata lan mungkin tidak bisa membalas pesan Anda dengan cepat
Pangango iki lagi muyeg Monggo nulis pesan enggal wonten mriki.
Sugeng rawuh, NaidNdeso!
CahyoBot (rembugan) 6 Juli 2017 04.45 (UTC)
Tracy 23:54, 24 Maret 2009 (UTC)
1 Re: Artikel Tintin
2 Re:Basa Jawi
3 re:Cithakan
4 Usul pangangkatan pangurus anyar
5 Matur nuwun
6 re:Kategori Kebun Botani
7 Wiki Mrebawani II
Re: Artikel Tintin[besut sumber]
Silahkan menyunting artikel Tintin di jv, nggak apa-apa nanti saya lihat juga. Di sini tidak semua artikel pakai basa krama kok, ada juga yang ngoko :). Tracy 06:47, 25 Maret 2009 (UTC)
Mangga, dimulai saja sedikit demi sedikit. Kalau ada istilah yang sulit atau membingingkan nanti bisa dirembug dengan mbak Tres dan kami semua. Matur nuwun wis kersa mbiyantu lestarine Basa Jawa.Pras 00:28, 28 Juli 2009 (UTC)
Re:Basa Jawi[besut sumber]
Lagi ngertos toh :-) Sugeng rawuh! Meursault2004ngobrol 14:51, 25 Maret 2009 (UTC)
re:Cithakan[besut sumber]
Soal-é sing gawé kuwi dadi kaca utawa artikel, ora cithakan utawa templat. Cithakan nganggo jeneng Kecamatan uwis ana, yen arep gawe anyar kudu nganggo jeneng liya, umpamané Kecamatan7.
Matur nuwun sampun purun bantu-bantu ing mriki.
Sabudis wicara 07:07, 4 Februari 2010 (UTC)
Wis iso yo mas.. Yen tak deleng, luwih apik yen tulisan sing ora basa Jawa diterjemahke nganggo basa Jawa. Contone: Nama Camat dadi Jeneng Camat lan liya-liyane.
Sabudis wicara 08:26, 4 Februari 2010 (UTC)
Mas.. mbok tulung dibantu ngrapine cithakan kanggo kabupatèn, contone :Cithakan:Kabupatèn Tanah Bumbu. Yen didelok ora apik. Aku ora sempet ngrapike utawa gawe sing luwih apik.
Suwun, Sabudis wicara 08:52, 4 Februari 2010 (UTC)
Matur nuwun, sampun kersa mbiyantu..
Sabudis wicara 00:35, 5 Februari 2010 (UTC)
Yo wis ora apa2.. Suwun mas..
Sabudis wicara 03:11, 8 Februari 2010 (UTC)
Pas aku mlebu log, mengko tak monitoré.. yen pas pangurus ana sing mlebu log, langsung tak njaluk tulung karo dewekné.
Sabudis wicara 09:41, 8 Februari 2010 (UTC)
Commonjss sampun kula apdit, bageyan sakandhapipun tabelayu (prettytable). Cobi mangke dipun pirsani punapa sampun ngefek unapa dereng??Pras wicara 12:05, 9 Februari 2010 (UTC)
Usul pangangkatan pangurus anyar[besut sumber]
Mas Dian, lan para sutrisna kabèh, amarga kakurangan tenaga aku ngusulaké panambahan pengurus anyar an mas Sabudis, mangga dipirsani ing Warung Kopi. Nyuwun pamarayoga. Matur nuwun. Pras wicara 07:41, 18 Februari 2010 (UTC)
Matur nuwun pasetujone. Pras wicara 07:52, 18 Februari 2010 (UTC)
Matur nuwun[besut sumber]
Ngaturaken matur nuwun dumateng mas Dian ingkang sampum purun maringi pilihan wonten ing usulan pangangkatan pangurus énggal.
Sabudis rembugan 01:05, 19 Februari 2010 (UTC)
Ingkang mas Dian kersani kagem nyinauni, sak beneré kulo nggih mboten ngertos ingkang pas. Kathah situs-situs kados punika, conto setunggalipun inggih punika : [1]
Mugi-mugi saged mbiyantu. Sabudis rembugan 02:02, 19 Februari 2010 (UTC)
re:Kategori Kebun Botani[besut sumber]
Inggih mas Dian, gampil punika, mangke kula tingali :-). Salam. Tracy rembugan 21:44, 20 Februari 2010 (UTC)
Wiki Mrebawani II
Panjenengan bisa basa Jawa lan péngin olèh laptop lan bebungah liyané kanthi gratis?
Ayo padha mèlu pasanggiri ing Wikipédia Jawa iki, sing bakal lumaku tekan tanggal 20 Fèbruari 2018. Panjenengan kari gawé artikel ènsiklopédhi ing Wikipédia Jawa saakèh-akèhé. Bab ayahané, wacanen kaca iki.
Kanggo panjenengan sing durung mangerti carané gawé artikel Wikipédia Jawa, nanging péngin supaya trampil gawé artikel ing Wikipédia Jawa, panitya mbukak klas-klas palantihan ping pindho saben wulané ing Yogyakarta.
Matur nuwun awit kawigatèné panjenengan! Wirjadisastra (rembugan) 4 Oktober 2017 06.17 (UTC)
Dijupuk saka "_URL_
Kaca iki pungkasan diowah nalika 06.17, 4 Oktober 2017.


Kastil Malbork
||Artikel punika pinuju ngalami éwah-éwahan ageng ngantos 28 Februari 2013
Kanggé nyegah konflik panyuntingan, nyuwun tulung supados boten nyunting artikel punika nalika pesen punika taksih wonten. Kaca punika pungkasan dipunsunting déning Legobot (Kontrib • Log) 841 dinten 195 menit kapungkur.
|Kastil Ordo Teutonik ing Malbork*|
|Situs Warisan Donya UNESCO|
|Negara||Polandia|
|Tipe||Budaya|
|Kriteria||ii, iii, iv|
|Referensi||847|
|Wilayah†||Eropa dan Amerika Utara|
|Sajarah prasasti|
|Prasasti resmi||1997 (Sèsi 21)|
|* Jeneng resmi jroning Daftar Warisan Donya.
† Miturut klasifikasi resmi UNESCO.
Kastil Malbork menika satunggaling kastil ingkang mapan wonten ing caketing Polandia Tri-City Gdansk, Sopot, lan Gdynia mliginipun wonten ing pinggiring Kali Nogat sisih tenggara, Polandia [1]. Kastil Malbork dipunbangun ing Prusia déning Orde Teutonik minangka ordensburg nalika taun 1274. Kastil menika dipunparingi nama Marienburg ingkang kanthi harfiah Mary Castle ingkang ateges Kastil Maria. Kutha ingkang madeg wonten ing kiwa tengenipun Kastil Malbork dipunwastani Marienburg. Ananging awit saking taun 1945 saksampunipun 173 taun kepengker, bagéyan saking Polandia kasebut kawéntar kanthi nama Malbork. Kastil menika tuladha klasik saking bèntèng abad tengahan lan kalebet watu bata paling ageng sak-donya kanggé bèntèng gothic. Kastil Malbork kadaftar wonten ing UNESCO minangka bèntèng lan muséum (Castle of the Teutonic Order in Malbork). ing satungggaling Situs Warisan Donya nalika Desember 1997 [2].
Bagéyan Kastil[sunting | Sunting sumber]
Kastil ingkang kadamel saking watu bata menika kapérang dados tiga bagéyan ingkang kapisah dados bagèyan nginggil, bagéyan tengah, lan bagéyan ngandhap. Ingkang misahkaken bagéyan kasebut menika parit garing lan menara. Kastil Malbork dinggeni déning 3.000 tentara kanthi wiyaing tembok dumugi 52 are (21 ha), kaping sekawan langkung ageng tinimbang Kadhaton Windsor. Wonten ing kastil menika ugi wonten kamar-kamar minangka papan kanggé saré, griya-griya, gudang senjata, pawon lan geréja [2].
Nalika Perang Dunia II taun 1945 ndadosaken Kastil Malbork risak langkung saking setengahing bagéyan bangunan. Lajeng tambah parah malih awit saking kobongan ingkang kadadosan nalika taun 1959. Katedral utaminipun kantun puing-puing. Kastil Malbork dipunbangun malih nalika taun 1962. Kathah wisatawan ingkang dugi dhateng Kastil Malbork amargi saben wulan ing papan menika asring wonten aréna pameran seni lan aréna atraksi wisata [2].
Kastil ingkang mapan wonten ing Taman Wilhemshole menika ugi dipunwastani kastil singa. Dipunbangun déning LandGrave Wilhem IX saking Hessen Kassel, kastil menika dipundesain déning arsitek kerajaan anama Heinrich Cristoph Jussow ingkang ahli lan kagungan pengalaman wonten ing proyek pambangunan bangunan-bangunan ing Perancis, Italia, lan Inggris. Heinrich ugi naté nggambar rancangan Taman Landgrave [3].